ସୁମଧ୍ଯାଶ୍ ଚାରୁଵଦନାଃ ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷିତାଃ ଗୀତମାଧୁର୍ଯସଂଯୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁତାଃ
ସୁନ୍ଦର ମଧ୍ୟଭାଗ ଓ ଆକର୍ଷକ ମୁହଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗହନାରେ ଶୋଭିତ, ମଧୁର ଗୀତର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ।
ଗୀତଵାଦ୍ଯେ ଚ କୁଶଲାଃ ସୁରଗନ୍ଧର୍ଵଯୋଷିତଃ ନୃତ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନୁଦିନଂ ତତ୍ର ଯତ୍ରାସୌ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ସେଠାରେ ପ୍ରତିଦିନ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବସିଛନ୍ତି।
ନ ତତ୍ର ରୋଗୋ ନୋ ଗ୍ଲାନିର୍ ନ ମୃତ୍ଯୁର୍ ନ ହିମାତପୌ ନ କ୍ଷୁତ୍ ପିପାସା ନ ଜରା ନ ଵୈରୂପ୍ଯଂ ନ ଚାସୁଖମ୍
ସେଠାରେ କୌଣସି ରୋଗ ନାହିଁ, କ୍ଲାନ୍ତି ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, ତାପ ବା ଶୀତ ନାହିଁ, ଭୋକ ବା ତ୍ରୁଷ୍ଣା ନାହିଁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନାହିଁ, କୁରୂପତା ବା ଦୁଃଖ କିଛି ନାହିଁ।
ପରମାନନ୍ଦଜନନଂ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦମ୍ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାତ୍ ପରଂ ଲୋକଂ ନାତ୍ର ପଶ୍ଯାମି ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏହି ଲୋକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଲୋକ ଦେଖିନାହିଁ।
ଯେ ଲୋକାଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ତୁ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକସ୍ଯ ତେ ଵିପ୍ରାଃ କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ପାଇଁ କହାଯାଏ, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକର ଏକ ଷୋଳଂଶ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି।
ଏଵଂ ହରେଃ ପୁରସ୍ଥାନଂ ସର୍ଵଭୋଗଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍ ସର୍ଵସୌଖ୍ଯକରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯମଯଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏଭଳି ହରିଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ନିବାସ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଓ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥିବା, ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ନ ତତ୍ର ନାସ୍ତିକା ଯାନ୍ତି ପୁରୁଷା ଵିଷଯାତ୍ମକାଃ ନ କୃତଘ୍ନା ନ ପିଶୁନା ନୋ ସ୍ତେନା ନାଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ
ଯେମାନେ ନାସ୍ତିକ, ଭୋଗବିଲାସରେ ଲିନ, କୃତଘ୍ନ, କୁଅଭିଯୋଗକାରୀ, ଚୋର ବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ଯେ ଽର୍ଚଯନ୍ତି ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ଵାସୁଦେଵଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ତେ ତତ୍ର ଵୈଷ୍ଣଵା ଯାନ୍ତି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେମାନେ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ବାସୁଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯୋଦଧେସ୍ ତୀରେ କ୍ଷେତ୍ରେ ପରମଦୁର୍ଲଭେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଷ୍ଣଂ ଚ ରାମଂ ଚ ସୁଭଦ୍ରାଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରତୀରରେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଖି—
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସମୀପେ ତୁ ଯେ ତ୍ଯଜନ୍ତି କଲେଵରମ୍ ତେ ତତ୍ର ମନୁଜା ଯାନ୍ତି ମୃତା ଯେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମେ
ଯେମାନେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଵଟସାଗରଯୋର୍ ମଧ୍ଯେ ଯଃ ସ୍ମରେତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ତେ ଽପି ତତ୍ର ନରା ଯାନ୍ତି ଯେ ମୃତାଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମେ
ବଟବୃକ୍ଷ ଓ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେଠି ପୁରୁଷୋତ୍ତମରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତେ ଽପି ତତ୍ର ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ଯାନ୍ତି ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ସଂଶଯଃ ଏଵଂ ମଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଃ ସନାତନଃ ସର୍ଵାନନ୍ଦକରଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦଃ
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମୁଁ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି ଓ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଉଛି, ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି।
ବହ୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯସ୍ ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକୋ ଜଗତ୍ପତେ ନିତ୍ଯାନନ୍ଦକରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦଃ
ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଆପଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚିରକାଳ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଶ୍ରୀମୟ ଓ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଦୁର୍ଲଭଂ ଲୋକେ କୀର୍ତିତଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯତ୍ର ନରୋ ଦେହଂ ଯାତି ସାଲୋକ୍ଯତାଂ ହରେଃ
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାମକ ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ର ଏହି ଲୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ତାହାର ସ୍ତୁତି ହୋଇଛି; ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ହରିଙ୍କ ସମାନ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ସମ୍ଯକ୍ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ ଯତ୍ର ସ୍ଵଦେହସଂତ୍ଯାଗାଦ୍ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଵ୍ରଜେନ୍ ନରଃ
ଆପଣ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମଣିଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଅହୋ ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ମାର୍ଗୋ ଽଯଂ ଦେହତ୍ଯାଗସ୍ ତ୍ଵଯୋଦିତଃ ନରାଣାମ୍ ଉପକାରାଯ ପୁରୁଷାଖ୍ଯେ ନ ସଂଶଯଃ
ହାଁ, ଏହା ମୋକ୍ଷର ପଥ—ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବା, ଯାହା ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ପୁରୁଷୋତ୍ତମରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅନାଯାସେନ ଦେଵେଶ ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନରୋତ୍ତମାଃ ତସ୍ମିନ୍ କ୍ଷେତ୍ରେ ପରଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପଦଂ ଯାନ୍ତି ନିରାମଯମ୍
ହେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଅଳ୍ପ ପ୍ରୟାସରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିଷମାନେ ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ରୋଗଶୂନ୍ୟ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵିସ୍ମଯୋ ନୋ ମହାନ୍ ଅଭୂତ୍ ପ୍ରଯାଗପୁଷ୍କରାଦୀନି କ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯ୍ ଆଯତନାନି ଚ
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଶୁଣି, ଆମେ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲୁନାହିଁ; ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ପୂଜାସ୍ଥଳୀ—
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ସରିତଶ୍ ଚ ସରାଂସି ଚ ନ ତଥା ତାନି ସର୍ଵାଣି ପ୍ରଶଂସସି ସୁରୋତ୍ତମ
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ଆପଣ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ନଦୀ ଓ ସରୋବରଗୁଡ଼ିକୁ ଏତେ ଅଧିକ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯଥା ପ୍ରଶଂସସି କ୍ଷେତ୍ରଂ ପୁରୁଷାଖ୍ଯଂ ପୁନଃ ପୁନଃ ଜ୍ଞାତୋ ଽସ୍ମାଭିର୍ ଅଭିପ୍ରାଯସ୍ ତଵେଦାନୀଂ ପିତାମହ
ଯେପରି ଆପଣ ପୁନିପୁନି 'ପୁରୁଷ' ନାମକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି, ଏହା ଦେଖି ଆମେ ବୁଝିପାରୁଛୁ ଯେ, ଏହି ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା।
ଯେନ ପ୍ରଶଂସସି କ୍ଷେତ୍ରଂ ମୁକ୍ତିଦଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ପୁରୁଷାଖ୍ଯସମଂ ନୂନଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ନାସ୍ତି ମହୀତଲେ ତେନ ତ୍ଵଂ ଵିବୁଧଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶଂସସି ପୁନଃ ପୁନଃ
ଯେହେତୁ ଆପଣ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ନାମକ ମୁକ୍ତିଦାୟକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ 'ପୁରୁଷ' ସମାନ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ର ନାହିଁ; ଏହିକାରଣରୁ ଆପଣ ପୁନିପୁନି ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି।
ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଭଵଦ୍ଭିଃ ସମୁଦାହୃତମ୍ ପୁରୁଷାଖ୍ଯସମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ପୃଥିଵୀତଲେ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ଏହା ସତ୍ୟ; ପୃଥିବୀରେ 'ପୁରୁଷ' ସମାନ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ର ନାହିଁ।
ସନ୍ତି ଯାନି ତୁ ତୀର୍ଥାନି ପୁଣ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଆଯତନାନି ଚ ତାନି ଶ୍ରୀପୁରୁଷାଖ୍ଯସ୍ଯ କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍
ଯେତେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ପୂଜ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ 'ଶ୍ରୀପୁରୁଷ'ର ଏକ ଷୋଡ଼ଶାଂଶ ସମ୍ମାନକୁ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯଥା ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵଲୋକୋତ୍ତମୋତ୍ତମଃ ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଆଦିତ୍ଯାନାଂ ଯଥା ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ଵେ ସମୁଦାହୃତଃ ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଂ ଯଥା ସୋମଃ ସରସାଂ ସାଗରୋ ଯଥା ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୋମ ଓ ସମସ୍ତ ଜଳରେ ସାଗର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଵସୂନାଂ ପାଵକୋ ଯଦ୍ଵଦ୍ ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଶଂକରୋ ଯଥା ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାବକ ଓ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଵର୍ଣାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯଦ୍ଵଦ୍ ଵୈନତେଯଶ୍ ଚ ପକ୍ଷିଣାମ୍ ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେଣୁତେୟ (ଗରୁଡ଼) ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଶିଖରିଣାଂ ଯଥା ମେରୁଃ ପର୍ଵତାନାଂ ହିମାଲଯଃ ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ଶିଖରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିମାଳୟ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ପ୍ରମଦାନାଂ ଯଥା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସରିତାଂ ଜାହ୍ନଵୀ ଯଥା ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।