ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଗୁଣୈଃ ସର୍ଵୈର୍ ଅଲଂକୃତଃ କୃତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ ସ୍ଵଧର୍ମେଣ ଯଜ୍ଞୈର୍ ଇଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଦକ୍ଷିଣୈଃ
ସେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ଭାବେ, ବଡ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ କରିଥାଏ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଦାନ ସହିତ ବଡ ବଡ ଯଜ୍ଞ କରେ।
ତଦନ୍ତେ ଯୋଗିନାଂ ଲୋକଂ ଗତ୍ଵା ମୋକ୍ଷପ୍ରଦଂ ଶିଵମ୍ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵରାନ୍ ଭୋଗାନ୍ ଯାଵଦ୍ ଆଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ତାହା ପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଓ ଶୁଭ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ସେଠାରେ ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଆଗଚ୍ଛତେ ଚାତ୍ର ଜାଯତେ ଯୋଗିନାଂ କୁଲେ ପ୍ରଵରେ ଵୈଷ୍ଣଵେ ଵିପ୍ରା ଦୁର୍ଲଭେ ସାଧୁସଂମତେ
ସେଠାରୁ ଏଠାକୁ ଆସି, ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର, ସାଧୁମାନେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିବା ଯୋଗୀମାନଙ୍କର କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଚତୁର୍ଵେଦୀ ଵିପ୍ରଵରୋ ଯଜ୍ଞୈର୍ ଇଷ୍ଟ୍ଵାପ୍ତଦକ୍ଷିଣୈଃ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଯୋଗମ୍ ଆସ୍ଥାଯ ତତୋ ମୋକ୍ଷମ୍ ଅଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେ ଚାରି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ, ଅର୍ଜିତ ଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରି, ବୈଷ୍ଣବ ଯୋଗ ଅନୁସରଣ କରି, ପରେ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଏଵଂ ଯାତ୍ରାଫଲଂ ଵିପ୍ରା ମଯା ସମ୍ଯଗ୍ ଉଦାହୃତମ୍ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ନୄଣାଂ କିମ୍ ଅନ୍ଯଚ୍ ଛ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛଥ
ଏଭଳି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯାତ୍ରାର ଫଳ ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ସେଥିର ଫଳକୁ ମୁଁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହିଲି। ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ଦେଵ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମ୍ ଅନାମଯମ୍ ଲୋକାନନ୍ଦକରଂ କାନ୍ତଂ ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍
ହେ ଦେବ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯେଉଁ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ଦୁଃଖ ରହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ଆকৰ୍ଷଣୀୟ ଓ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ପ୍ରମାଣଂ ତସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ଭୋଗଂ କାନ୍ତିଂ ବଲଂ ପ୍ରଭୋ କର୍ମଣା କେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତତ୍ର ଧର୍ମପରାଯଣାଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ଲୋକର ପରିମାଣ, ସେଠାର ଭୋଗ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କହନ୍ତୁ। କେଉଁ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବାମାନେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି?
ଦର୍ଶନାତ୍ ସ୍ପର୍ଶନାଦ୍ ଵାପି ତୀର୍ଥସ୍ନାନାଦିନାପି ଵା ଵିସ୍ତରାଦ୍ ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵେନ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ଦେଖିବା, ଛୁଇଁବା କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହନ୍ତୁ, କାରଣ ଆମର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଯତ୍ ପରଂ ପରମଂ ପଦମ୍ ଭକ୍ତାନାମ୍ ଈହିତଂ ଧନ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସଂସାରନାଶନମ୍
ହେ ମୁନିମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତମାନେ ଅଭିଲାଷା କରନ୍ତି, ଧନ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ସଂସାର ନାଶ କରୁଥିବା ସେ ପରମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ବିଷୟରେ।
ପ୍ରଵରଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଖ୍ଯଂ ଵଦତୋ ମମ ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯମଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ଥାନଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପୂଜିତମ୍
ମୁଁ ଏବେ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ବିଷ୍ଣୁ ନାମକ ଲୋକ ବିଷୟରେ କହୁଛି, ଯାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ତିନୋଟି ଲୋକରେ ପୂଜିତ।
ଅଶୋକୈଃ ପାରିଜାତୈଶ୍ ଚ ମନ୍ଦାରୈଶ୍ ଚମ୍ପକଦ୍ରୁମୈଃ ମାଲତୀମଲ୍ଲିକାକୁନ୍ଦୈର୍ ବକୁଲୈର୍ ନାଗକେସରୈଃ
ଏଠାରେ ଅଶୋକ, ପାରିଜାତ, ମନ୍ଦାର, ଚମ୍ପକ, ମାଳତୀ, ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦ, ବକୁଳ ଓ ନାଗକେଶର ଗଛ ରହିଛି।
ପୁଂନାଗୈର୍ ଅତିମୁକ୍ତୈଶ୍ ଚ ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁତଗରାର୍ଜୁନୈଃ ପାଟଲାଚୂତଖଦିରୈଃ କର୍ଣିକାରଵନୋଜ୍ଜ୍ଵଲୈଃ
ପୁମ୍ନାଗ, ଅତିମୁକ୍ତ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ତଗର, ଅର୍ଜୁନ, ପାଟଳ, ଆମ୍ବ, ଖଦିର ଓ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଜଙ୍ଗଲରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିବା ଗଛମାନେ ରହିଛି।
ନାରଙ୍ଗୈଃ ପନସୈର୍ ଲୋଧ୍ରୈର୍ ନିମ୍ବଦାଡିମସର୍ଜକୈଃ ଦ୍ରାକ୍ଷାଲକୁଚଖର୍ଜୂରୈର୍ ମଧୁକେନ୍ଦ୍ରଫଲୈର୍ ଦ୍ରୁମୈଃ
ନାରଙ୍ଗ, ପନସ, ଲୋଧ୍ର, ନିମ୍ବ, ଦାଡିମ୍ବ, ସର୍ଜ, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଲକୁଚ, ଖର୍ଜୁର, ମଧୁକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ ରହିଛି।
କପିତ୍ଥୈର୍ ନାରିକେରୈଶ୍ ଚ ତାଲୈଃ ଶ୍ରୀଫଲସଂଭଵୈଃ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷୈର୍ ଅସଂଖ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵନ୍ଯୈର୍ ଅନ୍ଯୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ
କପିଠ୍ଥ, ନାରିକେଳ, ତାଳ, ଶ୍ରୀଫଳ, ଅସଂଖ୍ୟ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ରହିଛି।
ସରଲୈଶ୍ ଚନ୍ଦନୈର୍ ନୀପୈର୍ ଦେଵଦାରୁଶୁଭାଞ୍ଜନୈଃ ଜାତୀଲଵଙ୍ଗକଙ୍କୋଲୈଃ କର୍ପୂରାମୋଦଵାସିଭିଃ
ସରଳ, ଚନ୍ଦନ, ନୀପ, ଦେବଦାରୁ, ଶୁଭ ଅଞ୍ଜନ, ଜାତୀ, ଲବଙ୍ଗ, କଙ୍କୋଳ ଓ କର୍ପୂର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଗଛ ରହିଛି।
ତାମ୍ବୂଲପତ୍ତ୍ରନିଚଯୈସ୍ ତଥା ପୂଗୀଫଲଦ୍ରୁମୈଃ ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈଃ ସର୍ଵର୍ତୁଫଲଶୋଭିତୈଃ
ତାମ୍ବୁଳ ପତ୍ରର ଗୁଛ, ପୁଗି ଫଳ ଗଛ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଫୁଟି ରହିଛି।
ପୁଷ୍ପୈର୍ ନାନାଵିଧୈଶ୍ ଚୈଵ ଲତାଗୁଚ୍ଛସମୁଦ୍ଭଵୈଃ ନାନାଜଲାଶଯୈଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ ନାନାପକ୍ଷିରୁତୈର୍ ଵରୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଯାହା ଲତା ଗଛର ଗୁଛ ଭିତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ଝିଲିକ ଓ ତାଲାବର ପାଣି, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଦୀର୍ଘିକାଶତସଂଘାତୈସ୍ ତୋଯପୂର୍ଣୈର୍ ମନୋହରୈଃ କୁମୁଦୈଃ ଶତପତ୍ତ୍ରୈଶ୍ ଚ ପୁଷ୍ପୈଃ କୋକନଦୈର୍ ଵରୈଃ
ଶତଶତ ଛୋଟ ଝିଲିକ ଦଳରେ ମନୋହର ପାଣି ଭରିଥିବା, କମଳ, ଶତପତ୍ର ଫୁଲ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ କୋକନଦ ଫୁଲରେ ଶୁଭିତ।
ରକ୍ତନୀଲୋତ୍ପଲୈଃ କାନ୍ତୈଃ କହ୍ଲାରୈଶ୍ ଚ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଜଲଜୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ନାନାଵର୍ଣୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ
ଲାଲ ଓ ନୀଳ ଶୋଭାମୟ ଶାପଲା, ସୁଗନ୍ଧିତ କହ୍ଲାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଜ ଫୁଲ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ସଜିଥିବା।
ହଂସକାରଣ୍ଡଵାକୀର୍ଣୈଶ୍ ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତୈଃ କୋଯଷ୍ଟିକୈଶ୍ ଚ ଦାତ୍ଯୂହୈଃ କାରଣ୍ଡଵରଵାକୁଲୈଃ
ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ, କୋୟଷ୍ଟିକ, ଦାତ୍ୟୁହ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାରଣ୍ଡବ ଓ ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଥିବା।
ଚାତକୈଃ ପ୍ରିଯପୁତ୍ରୈଶ୍ ଚ ଜୀଵଂଜୀଵକଜାତିଭିଃ ଅନ୍ଯୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ଜଲଚରୈର୍ ଵିହାରମଧୁରସ୍ଵନୈଃ
ଚାତକ, ପ୍ରିୟପୁତ୍ର, ଜୀବଞ୍ଜୀବକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ମଧୁର ସ୍ୱର ଚାରିପାଖରେ ଆନନ୍ଦ ଭରିଦେଇଥାଏ।
ଏଵଂ ନାନାଵିଧୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ନାନାଶ୍ଚର୍ଯସମନ୍ଵିତୈଃ ଵୃକ୍ଷୈର୍ ଜଲାଶଯୈଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ ଭୂଷିତଂ ସୁମନୋହରୈଃ
ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦିବ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଗଛ ଓ ପବିତ୍ର ଝିଲିକ, ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱାରା ଅତି ମନୋହର ଭାବରେ ଶୋଭିତ।
ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯୈର୍ ଵିମାନୈଶ୍ ଚ ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତୈଃ କାମଗୈଃ କାଞ୍ଚନୈଃ ଶୁଭ୍ରୈର୍ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧର୍ଵନାଦିତୈଃ
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ମହଳ, ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିବା, ସୁନାରେ ତିଆରି, ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ରହିଥିବା।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶୈର୍ ଅପ୍ସରୋଭିର୍ ଅଲଂକୃତୈଃ ହେମଶଯ୍ଯାସନଯୁତୈର୍ ନାନାଭୋଗସମନ୍ଵିତୈଃ
ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଅପ୍ସରାମାନେ ଶୋଭିତ, ସୁନାର ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ସହିତ, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗବିଳାସ ରେ ମଗ୍ନ।
ଖେଚରୈଃ ସପତାକୈଶ୍ ଚ ମୁକ୍ତାହାରାଵଲମ୍ବିଭିଃ ନାନାଵର୍ଣୈର୍ ଅସଂଖ୍ଯାତୈର୍ ଜାତରୂପପରିଚ୍ଛଦୈଃ
ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା, ପତାକା ଧରିଥିବା, ମୁକ୍ତା ହାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅସଂଖ୍ୟ ରଙ୍ଗର, ସୁନାର ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ।
ନାନାକୁସୁମଗନ୍ଧାଢ୍ଯୈଶ୍ ଚନ୍ଦନାଗୁରୁଭୂଷିତୈଃ ସୁଖପ୍ରଚାରବହୁଲୈର୍ ନାନାଵାଦିତ୍ରନିଃସ୍ଵନୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସୁଖଦ ଚଳାଚଳରେ ପ୍ରଚୁର, ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନିରେ ଭରିଥିବା।
ମନୋମାରୁତତୁଲ୍ଯୈଶ୍ ଚ କିଙ୍କିଣୀସ୍ତବକାକୁଲୈଃ ଵିହରନ୍ତି ପୁରେ ତସ୍ମିନ୍ ଵୈଷ୍ଣଵେ ଲୋକପୂଜିତେ
ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ପବନ ପରି ତୀବ୍ର, ଘଣ୍ଟିର ଗୁଛରେ ଘିରିଥିବା, ସେମାନେ ସେଇ ପୁରରେ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରନ୍ତି, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ନାନାଙ୍ଗନାଭିଃ ସତତଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଦିଭିଃ ଚନ୍ଦ୍ରାନନାଭିଃ କାନ୍ତାଭିର୍ ଯୋଷିଦ୍ଭିଃ ସୁମନୋହରୈଃ
ସଦା ବିଭିନ୍ନ ମହିଳାମାନେ—ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ ଓ ଶୋଭାମୟ ରୂପରେ ସାଥି ରହନ୍ତି।
ପୀନୋନ୍ନତକୁଚାଗ୍ରାଭିଃ ସୁମଧ୍ଯାଭିଃ ସମନ୍ତତଃ ଶ୍ଯାମାଵଦାତଵର୍ଣାଭିର୍ ମତ୍ତମାତଙ୍ଗଗାମିଭିଃ
ଯାହାଙ୍କର ଅଂଶ ଉନ୍ନତ ଓ ଭରିପୁରା, କମର ସୁସଂଖ୍ୟଳ, କେହି କଳା ଏବଂ କେହି ଧଳା ଚାମର, ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ପରି ଚାଲିଥିବା।
ପରିଵାର୍ଯ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵୀଜଯନ୍ତି ସ୍ମ ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ଚାମରୈ ରୁକ୍ମଦଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତୈଃ
ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଘେରି ରହି, ସେମାନେ ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ପଖା ଝାଲିଥିଲେ।