ଗାଯତ୍ରୀଂ ପାଵନୀଂ ଦେଵୀଂ ମନସା ଵେଦମାତରମ୍ ସର୍ଵପାପହରାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଜପେଦ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍
ମନରେ ପବିତ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ, ବେଦମାତା, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରକରିବା ଏହି ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଶତ ଆଠଥର ଜପ କର।
ପୁଣ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ସୌରମନ୍ତ୍ରାଂଶ୍ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସୁସମାହିତଃ ତ୍ରିଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଆଵୃତ୍ଯ ଭାସ୍କରଂ ପ୍ରଣମେତ୍ ତତଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ପବିତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ତ୍ର ଜପ କର, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ତାପରେ ନମସ୍କାର କର।
ଵେଦୋକ୍ତଂ ତ୍ରିଷୁ ଵର୍ଣେଷୁ ସ୍ନାନଂ ଜାପ୍ଯମ୍ ଉଦାହୃତମ୍ ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରଯୋଃ ସ୍ନାନଜାପ୍ଯଂ ଵେଦୋକ୍ତଵିଧିଵର୍ଜିତମ୍
ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସ୍ନାନ ଓ ଜପ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ; ନାରୀ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ବିନା ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରିବେ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ ଗୃହଂ ମୌନୀ ପୂଜଯେତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ହସ୍ତୌ ପାଦୌ ଚ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଯଥାଵିଧି
ତାପରେ ମୌନ ରହି ଘରକୁ ଯାଅ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ହାତ ଓ ପାଦ ଧୋଇ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜଳ ଛୁଇଁ।
ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଦ୍ ଦେଵଂ କ୍ଷୀରେଣ ତଦନନ୍ତରମ୍ ମଧୁଗନ୍ଧୋଦକେନୈଵ ତୀର୍ଥଚନ୍ଦନଵାରିଣା
ପ୍ରଥମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘିଅରେ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ, ତାପରେ ଦୁଧରେ, ଏବଂ ପରେ ମଧୁ ମିଶିଥିବା ଜଳ ଓ ପବିତ୍ର ଚନ୍ଦନ ମିଶିଥିବା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଂ ପରିଧାପଯେତ୍ ଚନ୍ଦନାଗରୁକର୍ପୂରୈଃ କୁଙ୍କୁମେନ ଵିଲେପଯେତ୍
ତାପରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ପିନ୍ଧାଇବା ଓ ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କପୂର ଓ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ମନ୍ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେତ୍ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ପଦ୍ମୈଶ୍ ଚ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ଅର୍ଚଯେନ୍ ମଲ୍ଲିକାଦିଭିଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଓ ମଲ୍ଲିକା ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂପୂଜ୍ଯୈଵଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ହରିମ୍ ଧୂପଂ ଚାଗୁରୁସଂଯୁକ୍ତଂ ଦହେଦ୍ ଦେଵସ୍ଯ ଚାଗ୍ରତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଜଗନ୍ନାଥ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଗରୁ ମିଶିଥିବା ଧୂପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ।
ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦହେଦ୍ ଗନ୍ଧସମନ୍ଵିତମ୍ ଦୀପଂ ପ୍ରଜ୍ଵାଲଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଘୃତେନ ଵୈ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗନ୍ଧ ମିଶିଥିବା ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଜଳାଇବା ଓ ଯେତେକି ସମ୍ଭବ ଭକ୍ତିସହିତ ଘିଅରେ ଦୀପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ଦୀପକାନ୍ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ସମାହିତଃ ଘୃତେନ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତିଲତୈଲେନ ଵା ପୁନଃ
ଏହିପରି ଏକାଗ୍ରତାରେ ଦ୍ୱାଦଶଟି ଅନ୍ୟ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ, ଘିଅ କିମ୍ବା ତିଲ ତେଲ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହା କରିପାରିବେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନୈଵେଦ୍ଯେ ପାଯସାପୂପଶଷ୍କୁଲୀଵଟକଂ ତଥା ମୋଦକଂ ଫାଣିତଂ ଵାଲ୍ପଂ ଫଲାନି ଚ ନିଵେଦଯେତ୍
ନୈବେଦ୍ୟ ପାଇଁ ପାୟସ, ଅପୂପ, ଶଶ୍କୁଳୀ, ବଡ଼ା, ମୋଦକ, ଅଳ୍ପ ଫାଣିତ ଏବଂ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପଞ୍ଚୋପଚାରେଣ ସଂପୂଜ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ନମଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଯେତି ଜପେଦ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍
ଏହିପରି ପାଞ୍ଚ ଉପଚାରରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, 'ନମଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାୟ' ବୋଲି ଏକ ଶତ ଆଠ ବେଳେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରସାଦଯେଦ୍ ଦେଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ନମସ୍ ତେ ସର୍ଵଲୋକେଶ ଭକ୍ତାନାମ୍ ଅଭଯପ୍ରଦ
ତାପରେ ଭକ୍ତିସହିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, 'ନମସ୍କାର ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ସଂସାରସାଗରେ ମଗ୍ନଂ ତ୍ରାହି ମାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଯାସ୍ ତେ ମଯା କୃତା ଯାତ୍ରା ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ମୁଁ ସଂସାର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର; ଯେ ଦ୍ୱାଦଶ ଯାତ୍ରା ମୁଁ କରିଛି, ହେ ଜଗତ୍ପତି—
ପ୍ରସାଦାତ୍ ତଵ ଗୋଵିନ୍ଦ ସଂପୂର୍ଣାସ୍ ତା ଭଵନ୍ତୁ ମେ ଏଵଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ତଂ ଦେଵଂ ଦଣ୍ଡଵତ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋ ପାଇଁ ସଫଳ ହେଉ। ଏଭଳି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଽର୍ଚଯେଦ୍ ଗୁରୁଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁଷ୍ପଵସ୍ତ୍ରାନୁଲେପନୈଃ ନାନଯୋର୍ ଅନ୍ତରଂ ଯସ୍ମାଦ୍ ଵିଦ୍ଯତେ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ତାପରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗରାଗ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ଦେଵସ୍ଯୋପରି କୁର୍ଵୀତ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସୁସମାହିତଃ ନାନାପୁଷ୍ପୈର୍ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଚିତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପମଣ୍ଡପମ୍
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତାରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପରେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ପୁଷ୍ପମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵାଵଧାରଣଂ ପଶ୍ଚାଜ୍ ଜାଗରଂ କାରଯେନ୍ ନିଶି କଥାଂ ଚ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଗୀତିକାଂ ଚାପି କାରଯେତ୍
ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରି ସESH, ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ କଥା କହିବା ଏବଂ ଗୀତ ଗାଇବା ଉଚିତ।
ଧ୍ଯାଯନ୍ ପଠନ୍ ସ୍ତୁଵନ୍ ଦେଵଂ ପ୍ରଣଯେଦ୍ ରଜନୀଂ ବୁଧଃ ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ତୁ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ରାତିଟିକୁ ଧ୍ୟାନ, ପାଠ ଓ ସ୍ତୁତି କରି ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ଶୁଭ୍ର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନର ପ୍ରଭାତରେ—
ନିମନ୍ତ୍ରଯେଦ୍ ଵ୍ରତସ୍ନାତାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଵେଦପାରଗାନ୍ ଇତିହାସପୁରାଣଜ୍ଞାଞ୍ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାନ୍ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯାନ୍
ବ୍ରତସ୍ନାନ କରିଥିବା, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ଜଣା, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ସମ୍ଯଗ୍ ଵିଧାନେନ ଧୌତଵାସା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ସ୍ନାପଯେତ୍ ପୂର୍ଵଵତ୍ ତତ୍ର ପୂଜଯେତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ବିଧିମତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ସଫା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ହେଉଛି ସେପରି ସ୍ନାନ କରାଇ ଏଠାରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ଉପହାରୈର୍ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ ଦୀପକୈସ୍ ତଥା ଉପଚାରୈର୍ ବହୁଵିଧୈଃ ପ୍ରଣିପାତୈଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୈଃ
ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଉପହାର, ନୈବେଦ୍ୟ, ଦୀପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସେବା, ପ୍ରଣାମ ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜାପ୍ଯୈଃ ସ୍ତୁତିନମସ୍କାରୈର୍ ଗୀତଵାଦ୍ଯୈର୍ ମନୋହରୈଃ ସଂପୂଜ୍ଯୈଵଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ପୂଜଯେତ୍ ତତଃ
ମନୋହର ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ଜପ, ସ୍ତୁତି ଓ ନମସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ତୁ ଗାସ୍ ତେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତ୍ଵା କନକମ୍ ଏଵ ଚ ଛତ୍ତ୍ରୋପାନଦ୍ଯୁଗଂ ଚୈଵ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବାରଟି ଗାଈ, ସୁନା, ଏବଂ ଛତା ଓ ଚପ୍ପଲ ଜୋଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ସଧନଂ ତେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ସଦ୍ଭାଵେନ ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦସ୍ ତୋଷ୍ଯତେ ପୂଜିତୋ ଯତଃ
ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଧନ, ପୋଶାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; କାରଣ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଆଚାର୍ଯାଯ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗୋଵସ୍ତ୍ରଂ କନକଂ ତଥା ଛତ୍ତ୍ରୋପାନଦ୍ଯୁଗଂ ଚାନ୍ଯତ୍ କାଂସ୍ଯପାତ୍ରଂ ଚ ଭକ୍ତିତଃ
ତାପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର, ସୁନା, ଆଉ ଏକ ଛତା ଓ ଚପ୍ପଲ ଜୋଡ଼ା, କାଂସା ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ ତାନ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ ଵିପ୍ରାନ୍ ଭୋଜ୍ଯଂ ପାଯସପୂର୍ଵକମ୍ ପକ୍ଵାନ୍ନଂ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯଂ ଚ ଗୁଡସର୍ପିଃସମନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ପାୟସ ଦେଇ, ପକା ଚାଉଳ, ବିଭିନ୍ନ ପକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଗୁଡ଼ ଘିଅ ମିଶାଇ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ ତାନ୍ ଅନ୍ନତୃପ୍ତାଂଶ୍ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ସ୍ଵସ୍ଥମାନସାନ୍ ଦ୍ଵାଦଶୈଵୋଦକୁମ୍ଭାଂଶ୍ ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ ତେଭ୍ଯଃ ସମୋଦକାନ୍
ଏପରି ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ସେମାନେଙ୍କୁ ବାରଟି ପାଣି ଭରା କୁମ୍ଭ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାତ୍ ତେଭ୍ଯୋ ଵିମତ୍ସରଃ କୁମ୍ଭଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚୈଵ ଆଚାର୍ଯାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଦେଇବା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କୁମ୍ଭ ଓ ଦାନ ଦେଇ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ତାନ୍ ଵିପ୍ରାନ୍ ଗୁରୁଂ ଜ୍ଞାନପ୍ରଦାଯକମ୍ ପୂଜଯେତ୍ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁତୁଲ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏପରି ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ବି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯେପରି ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।