ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଯାତ୍ରାଂ ନରଃ କୃତ୍ଵା ନାରୀ ଵା ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଯଥୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ଦଶ ଦ୍ଵେ ଚ ସମାହିତଃ
ଯେଉଁ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବାର ଦିନ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଏବଂ ମନ ଏକାଗ୍ର କରନ୍ତି,
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କୁରୁତେ ଯସ୍ ତୁ ଶାଠ୍ଯଦମ୍ଭଵିଵର୍ଜିତଃ ସ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଵିଧାନ୍ ଭୋଗାନ୍ ମୋକ୍ଷଂ ଚାନ୍ତେ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଯିଏ ଚାଳାକି ଓ ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ଶେଷରେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ଦେଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଵଦତସ୍ ତଵ ଵିଧାନଂ ଚାର୍ଚନଂ ଦାନଂ ଫଲଂ ତତ୍ର ଜଗତ୍ପତେଃ
ହେ ଦେବ, ଆମେ ତୁମଠାରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ, ତାହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା, ପୂଜା, ଦାନ ଓ ସେଠାରେ ଜଗତ୍ପତିଙ୍କର ଫଳ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଵିଧିଚୋଦିତାମ୍ ଯାଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ନାରୀ ଵା ଲଭତେ ଫଲମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଥା ଅଛି, ତାହା ଶୁଣ; ଏହାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ କରିଲେ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଯାତ୍ରା ଦ୍ଵାଦଶ ସଂପୂର୍ଣା ଯଦା ସ୍ଯାତ୍ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତଦା କୁର୍ଵୀତ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ପାପନାଶିନୀମ୍
ଯେତେବେଳେ ବାର ଦିନର ଯାତ୍ରା ଶେଷ ହୁଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେତେବେଳେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପାପ ନାଶକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ମାସି ସିତେ ପକ୍ଷେ ତ୍ଵ୍ ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ସମାହିତଃ ଗତ୍ଵା ଜଲାଶଯଂ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଆଚମ୍ଯ ପ୍ରଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟକୁ ଯାଇ, ଶୁଚି ହୋଇ ଜଳ ଚୁଆଁ।
ଆଵାହ୍ଯ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ତଥା ତତଃ ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଵିଧିଵତ୍ ସୁସମାହିତଃ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଏବଂ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସ୍ନାନ କର।
ଯସ୍ଯ ଯୋ ଵିଧିର୍ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଋଷିଭିଃ ସ୍ନାନକର୍ମଣି ତେନୈଵ ତୁ ଵିଧାନେନ ସ୍ନାନଂ ତସ୍ଯ ଵିଧୀଯତେ
ଯେଉଁ ସ୍ନାନ କ୍ରମ ଋଷିମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ସମ୍ଯଗ୍ ଵିଧାନେନ ତତୋ ଦେଵାନ୍ ଋଷୀନ୍ ପିତୄନ୍ ସଂତର୍ପଯେତ୍ ତଥାନ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ନାମଗୋତ୍ରଵିଧାନଵିତ୍
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଜାଣି, ତୁଷ୍ଟ କର।
ଉତ୍ତୀର୍ଯ ଵାସସୀ ଧୌତେ ନିର୍ମଲେ ପରିଧାଯ ଵୈ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵିଧାନେନ ଭାସ୍କରାଭିମୁଖସ୍ ତତଃ
ପାର୍ହି ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଧୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜଳ ଛୁଇଁ, ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମୁହଁ କର।
ଗାଯତ୍ରୀଂ ପାଵନୀଂ ଦେଵୀଂ ମନସା ଵେଦମାତରମ୍ ସର୍ଵପାପହରାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଜପେଦ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍
ମନରେ ପବିତ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ, ବେଦମାତା, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରକରିବା ଏହି ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଶତ ଆଠଥର ଜପ କର।
ପୁଣ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ସୌରମନ୍ତ୍ରାଂଶ୍ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସୁସମାହିତଃ ତ୍ରିଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଆଵୃତ୍ଯ ଭାସ୍କରଂ ପ୍ରଣମେତ୍ ତତଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ପବିତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ତ୍ର ଜପ କର, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ତାପରେ ନମସ୍କାର କର।
ଵେଦୋକ୍ତଂ ତ୍ରିଷୁ ଵର୍ଣେଷୁ ସ୍ନାନଂ ଜାପ୍ଯମ୍ ଉଦାହୃତମ୍ ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରଯୋଃ ସ୍ନାନଜାପ୍ଯଂ ଵେଦୋକ୍ତଵିଧିଵର୍ଜିତମ୍
ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସ୍ନାନ ଓ ଜପ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ; ନାରୀ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ବିନା ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରିବେ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ ଗୃହଂ ମୌନୀ ପୂଜଯେତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ହସ୍ତୌ ପାଦୌ ଚ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଯଥାଵିଧି
ତାପରେ ମୌନ ରହି ଘରକୁ ଯାଅ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ହାତ ଓ ପାଦ ଧୋଇ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜଳ ଛୁଇଁ।
ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଦ୍ ଦେଵଂ କ୍ଷୀରେଣ ତଦନନ୍ତରମ୍ ମଧୁଗନ୍ଧୋଦକେନୈଵ ତୀର୍ଥଚନ୍ଦନଵାରିଣା
ପ୍ରଥମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘିଅରେ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ, ତାପରେ ଦୁଧରେ, ଏବଂ ପରେ ମଧୁ ମିଶିଥିବା ଜଳ ଓ ପବିତ୍ର ଚନ୍ଦନ ମିଶିଥିବା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଂ ପରିଧାପଯେତ୍ ଚନ୍ଦନାଗରୁକର୍ପୂରୈଃ କୁଙ୍କୁମେନ ଵିଲେପଯେତ୍
ତାପରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ପିନ୍ଧାଇବା ଓ ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କପୂର ଓ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ମନ୍ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେତ୍ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ପଦ୍ମୈଶ୍ ଚ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ଅର୍ଚଯେନ୍ ମଲ୍ଲିକାଦିଭିଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଓ ମଲ୍ଲିକା ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂପୂଜ୍ଯୈଵଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ହରିମ୍ ଧୂପଂ ଚାଗୁରୁସଂଯୁକ୍ତଂ ଦହେଦ୍ ଦେଵସ୍ଯ ଚାଗ୍ରତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଜଗନ୍ନାଥ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଗରୁ ମିଶିଥିବା ଧୂପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ।
ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦହେଦ୍ ଗନ୍ଧସମନ୍ଵିତମ୍ ଦୀପଂ ପ୍ରଜ୍ଵାଲଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଘୃତେନ ଵୈ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗନ୍ଧ ମିଶିଥିବା ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଜଳାଇବା ଓ ଯେତେକି ସମ୍ଭବ ଭକ୍ତିସହିତ ଘିଅରେ ଦୀପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ଦୀପକାନ୍ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ସମାହିତଃ ଘୃତେନ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତିଲତୈଲେନ ଵା ପୁନଃ
ଏହିପରି ଏକାଗ୍ରତାରେ ଦ୍ୱାଦଶଟି ଅନ୍ୟ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ, ଘିଅ କିମ୍ବା ତିଲ ତେଲ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହା କରିପାରିବେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନୈଵେଦ୍ଯେ ପାଯସାପୂପଶଷ୍କୁଲୀଵଟକଂ ତଥା ମୋଦକଂ ଫାଣିତଂ ଵାଲ୍ପଂ ଫଲାନି ଚ ନିଵେଦଯେତ୍
ନୈବେଦ୍ୟ ପାଇଁ ପାୟସ, ଅପୂପ, ଶଶ୍କୁଳୀ, ବଡ଼ା, ମୋଦକ, ଅଳ୍ପ ଫାଣିତ ଏବଂ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପଞ୍ଚୋପଚାରେଣ ସଂପୂଜ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ନମଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଯେତି ଜପେଦ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍
ଏହିପରି ପାଞ୍ଚ ଉପଚାରରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, 'ନମଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାୟ' ବୋଲି ଏକ ଶତ ଆଠ ବେଳେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରସାଦଯେଦ୍ ଦେଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ନମସ୍ ତେ ସର୍ଵଲୋକେଶ ଭକ୍ତାନାମ୍ ଅଭଯପ୍ରଦ
ତାପରେ ଭକ୍ତିସହିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, 'ନମସ୍କାର ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ସଂସାରସାଗରେ ମଗ୍ନଂ ତ୍ରାହି ମାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଯାସ୍ ତେ ମଯା କୃତା ଯାତ୍ରା ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ମୁଁ ସଂସାର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର; ଯେ ଦ୍ୱାଦଶ ଯାତ୍ରା ମୁଁ କରିଛି, ହେ ଜଗତ୍ପତି—
ପ୍ରସାଦାତ୍ ତଵ ଗୋଵିନ୍ଦ ସଂପୂର୍ଣାସ୍ ତା ଭଵନ୍ତୁ ମେ ଏଵଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ତଂ ଦେଵଂ ଦଣ୍ଡଵତ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋ ପାଇଁ ସଫଳ ହେଉ। ଏଭଳି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଽର୍ଚଯେଦ୍ ଗୁରୁଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁଷ୍ପଵସ୍ତ୍ରାନୁଲେପନୈଃ ନାନଯୋର୍ ଅନ୍ତରଂ ଯସ୍ମାଦ୍ ଵିଦ୍ଯତେ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ତାପରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗରାଗ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ଦେଵସ୍ଯୋପରି କୁର୍ଵୀତ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସୁସମାହିତଃ ନାନାପୁଷ୍ପୈର୍ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଚିତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପମଣ୍ଡପମ୍
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତାରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପରେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ପୁଷ୍ପମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵାଵଧାରଣଂ ପଶ୍ଚାଜ୍ ଜାଗରଂ କାରଯେନ୍ ନିଶି କଥାଂ ଚ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଗୀତିକାଂ ଚାପି କାରଯେତ୍
ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରି ସESH, ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ କଥା କହିବା ଏବଂ ଗୀତ ଗାଇବା ଉଚିତ।
ଧ୍ଯାଯନ୍ ପଠନ୍ ସ୍ତୁଵନ୍ ଦେଵଂ ପ୍ରଣଯେଦ୍ ରଜନୀଂ ବୁଧଃ ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ତୁ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ରାତିଟିକୁ ଧ୍ୟାନ, ପାଠ ଓ ସ୍ତୁତି କରି ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ଶୁଭ୍ର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନର ପ୍ରଭାତରେ—
ନିମନ୍ତ୍ରଯେଦ୍ ଵ୍ରତସ୍ନାତାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଵେଦପାରଗାନ୍ ଇତିହାସପୁରାଣଜ୍ଞାଞ୍ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାନ୍ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯାନ୍
ବ୍ରତସ୍ନାନ କରିଥିବା, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ଜଣା, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।