ଉଦକେ ନୋଦକଂ କୁର୍ଯାତ୍ ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ ଚ କଦାଚନ ଉତ୍ତୀର୍ଯ ତୁ ଶୁଚୌ ଦେଶେ କୁର୍ଯାଦ୍ ଉଦକତର୍ପଣମ୍
କେବେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ରହି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପାର୍ ହୋଇ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଉଦକତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନୋଦକେଷୁ ନ ପାତ୍ରେଷୁ ନ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନୈକପାଣିନା ନୋପତିଷ୍ଠତି ତତ୍ ତୋଯଂ ଯଦ୍ ଭୂମ୍ଯାଂ ନ ପ୍ରଦୀଯତେ
ଜଳ ମଧ୍ୟରେ, ପାତ୍ରରେ, କ୍ରୋଧରେ କିମ୍ବା ଏକ ହାତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜଳ ପିତୃମାନେ ପାଖକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; ଭୂମି ଉପରେ ନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜଳ ବ୍ୟର୍ଥ।
ପିତୄଣାମ୍ ଅକ୍ଷଯଂ ସ୍ଥାନଂ ମହୀ ଦତ୍ତା ମଯା ଦ୍ଵିଜାଃ ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ରୈଵ ଦାତଵ୍ଯଂ ପିତୄଣାଂ ପ୍ରୀତିମ୍ ଇଚ୍ଛତା
ପିତୃମାନେର ଅବିନାଶୀ ନିବାସ ଭୂମି, ଯାହାକି ମୁଁ ଦେଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ; ତେଣୁ, ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଭଳି ଭୂମି ଉପରେ ହିଁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭୂମିପୃଷ୍ଠେ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଭୂମ୍ଯାଂ ଚୈଵ ଚ ସଂସ୍ଥିତାଃ ଭୂମ୍ଯାଂ ଚୈଵ ଲଯଂ ଯାତା ଭୂମୌ ଦଦ୍ଯାତ୍ ତତୋ ଜଲମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଭୂମିରେ ବସିଛନ୍ତି ଓ ଭୂମିରେ ଲୟ ପାଆନ୍ତି—ସେହିପାଇଁ ଭୂମି ଉପରେ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆସ୍ତୀର୍ଯ ଚ କୁଶାନ୍ ସାଗ୍ରାଂସ୍ ତାନ୍ ଆଵାହ୍ଯ ସ୍ଵମନ୍ତ୍ରତଃ ପ୍ରାଚୀନାଗ୍ରେଷୁ ଵୈ ଦେଵାନ୍ ଯାମ୍ଯାଗ୍ରେଷୁ ତଥା ପିତୄନ୍
କୁଶ ଘାସ ସାଗ୍ର ରଖି, ନିଜ ମନ୍ତ୍ରରେ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପୂର୍ବ ଦିଗର ମୁଣ୍ଡରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ମୁଣ୍ଡରେ ପିତୃମାନେକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଦେଵାନ୍ ପିତୄଂସ୍ ତଥା ଚାନ୍ଯାନ୍ ସଂତର୍ପ୍ଯାଚମ୍ଯ ଵାଗ୍ଯତଃ ହସ୍ତମାତ୍ରଂ ଚତୁଷ୍କୋଣଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରଂ ସୁଶୋଭନମ୍
ଦେବତା, ପିତୃମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଆଚମନ କରି, ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏକ ହାତ ମାପର ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଥିବା ଶୁଭ୍ର ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ପୁରଂ ଵିଲିଖ୍ଯ ଭୋ ଵିପ୍ରାସ୍ ତୀରେ ତସ୍ଯ ମହୋଦଧେଃ ମଧ୍ଯେ ତତ୍ର ଲିଖେତ୍ ପଦ୍ମମ୍ ଅଷ୍ଟପତ୍ତ୍ରଂ ସକର୍ଣିକମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଏକ ନଗର ଚିହ୍ନଟ କରି, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଆଠଟି ପାଖୁଡ଼ି ଓ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଲ ଥିବା ଏକ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ମଣ୍ଡଲମ୍ ଆଲିଖ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍ ତତ୍ର ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରଵିଧାନେନ ନାରାଯଣମ୍ ଅଜଂ ଵିଭୁମ୍
ଏପରି ମଣ୍ଡଳ ଅଙ୍କନ କରି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଜନ୍ମା ଓ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କାଯଶୋଧନମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ଅକାରଂ ହୃଦଯେ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚକ୍ରରେଖାସମନ୍ଵିତମ୍
ଏଠାରୁ ଆଉ ଏକ ଉତ୍ତମ କାୟଶୋଧନ ବିଧି କହିବି: ହୃଦୟରେ 'ଅ' ଅକ୍ଷରକୁ ଚକ୍ରର ରେଖା ସହିତ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ତ୍ରିଶିଖଂ ଚୈଵ ଦହନ୍ତଂ ପାପନାଶନମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ରାକାରଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଚିନ୍ତଯେତ୍
'ଅ' ଅକ୍ଷରକୁ ତିନିଟି ଶିଖା ସହିତ ଜ୍ୱାଳାମୟ ଭାବେ, ପାପ ଦହନ କରୁଥିବା ଭାବେ ଓ ମୁଣ୍ଡର ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ 'ରା' ଅକ୍ଷରକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲଵର୍ଣଂ ପ୍ରଵର୍ଷନ୍ତମ୍ ଅମୃତଂ ପ୍ଲାଵଯନ୍ ମହୀମ୍ ଏଵଂ ନିର୍ଧୂତପାପସ୍ ତୁ ଦିଵ୍ଯଦେହସ୍ ତତୋ ଭଵେତ୍
ଏହାକୁ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣର, ଅମୃତ ବର୍ଷା କରୁଥିବା, ପୃଥିବୀକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦେଉଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି ଧ୍ୟାନ କଲେ ପାପ ଶୁନ୍ୟ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପାଇଯାଏ।
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ତତୋ ମନ୍ତ୍ରଂ ନ୍ଯସେଦ୍ ଏଵାତ୍ମନୋ ବୁଧଃ ଵାମପାଦଂ ସମାରଭ୍ଯ କ୍ରମଶଶ୍ ଚୈଵ ଵିନ୍ଯସେତ୍
ତାପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ନିଜ ଦେହରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ, ବାମ ପାଦରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ରମକ୍ରମେ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚୈଵ ଚତୁର୍ଵ୍ଯୂହଂ ତଥୈଵ ଚ କରଶୁଦ୍ଧିଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ମୂଲମନ୍ତ୍ରେଣ ସାଧକଃ
ସାଧକେ ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ବୈଷ୍ଣବ ପବିତ୍ରତା, ଚାରି ପ୍ରକାର ବ୍ୟୁହ ଏବଂ ହାତ ପରିଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ।
ଏକୈକଂ ଚୈଵ ଵର୍ଣଂ ତୁ ଅଙ୍ଗୁଲୀଷୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଓଂକାରଂ ପୃଥିଵୀଂ ଶୁକ୍ଲାଂ ଵାମପାଦେ ତୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷରକୁ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଅଲଗା ଭାବେ ରଖିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଓଁକାର ଯାହା ଧଳା ଏବଂ ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱର, ସେଠିକୁ ବାମ ପାଦରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ନକାରଃ ଶାଂଭଵଃ ଶ୍ଯାମୋ ଦକ୍ଷିଣେ ତୁ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ମୋକାରଂ କାଲମ୍ ଏଵାହୁର୍ ଵାମକଟ୍ଯାଂ ନିଧାପଯେତ୍
‘ନ’ ଅକ୍ଷର ଯାହା ଶିବଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏବଂ କଳା ରଙ୍ଗର, ସେଠିକୁ ଡାହାଣ ପାଦରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ‘ମ’ ଅକ୍ଷର ଯାହାକୁ କାଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାହାକୁ ବାମ କଟିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ନାକାରଃ ସର୍ଵବୀଜଂ ତୁ ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ରାକାରସ୍ ତେଜ ଇତ୍ଯ୍ ଆହୁର୍ ନାଭିଦେଶେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
‘ନ’ ଅକ୍ଷର ଯାହା ସମସ୍ତ ବୀଜ ଅଟୁଟ, ସେଠିକୁ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରଖିବା ଦରକାର; ‘ର’ ଅକ୍ଷର ଯାହାକୁ ଅଗ୍ନି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାହାକୁ ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵାଯଵ୍ଯୋ ଽଯଂ ଯକାରସ୍ ତୁ ଵାମସ୍କନ୍ଧେ ସମାଶ୍ରିତଃ ଣାକାରଃ ସର୍ଵଗୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଂସେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ଯକାରୋ ଽଯଂ ଶିରସ୍ଥଶ୍ ଚ ଯତ୍ର ଲୋକାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
‘ୟ’ ଅକ୍ଷର ଯାହା ବାୟୁ ସମ୍ବନ୍ଧିତ, ସେଠିକୁ ବାମ କନ୍ଧରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ‘ଣ’ ଅକ୍ଷର ଯାହା ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିତ, ତାହାକୁ ଡାହାଣ କନ୍ଧରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଏହି ‘ୟ’ ଅକ୍ଷରକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।
ମମାଗ୍ରେ ଽଵସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୃଷ୍ଠତଶ୍ ଚାପି କେଶଵଃ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଵାମେ ତୁ ମଧୁସୂଦନଃ
ମୋ ସାମ୍ନାରେ ବିଷ୍ଣୁ, ପଛରେ କେଶବ, ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗୋବିନ୍ଦ, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଧୁସୂଦନ ଅଛନ୍ତି।
ଉପରିଷ୍ଟାତ୍ ତୁ ଵୈକୁଣ୍ଠୋ ଵାରାହଃ ପୃଥିଵୀତଲେ ଅଵାନ୍ତରଦିଶୋ ଯାସ୍ ତୁ ତାସୁ ସର୍ଵାସୁ ମାଧଵଃ
ଉପରେ ବୈକୁଣ୍ଠ, ତଳେ ପୃଥିବୀରେ ବାରାହ, ମଧ୍ୟଦିଗରେ ସମସ୍ତଠାରେ ମାଧବ ବ୍ୟାପିତ।
ଗଚ୍ଛତସ୍ ତିଷ୍ଠତୋ ଵାପି ଜାଗ୍ରତଃ ସ୍ଵପତୋ ଽପି ଵା ନରସିଂହକୃତା ଗୁପ୍ତିର୍ ଵାସୁଦେଵମଯୋ ହ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଚାଲିବା, ଦଣ୍ଡାଇ ରହିବା, ଜାଗିବା କିମ୍ବା ଶୋଇବା ସମୟରେ ମୁଁ ନରସିଂହଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅଛି; ମୋ ଶରୀର ସମଗ୍ରେ ବାସୁଦେବ ବ୍ୟାପିତ।
ଏଵଂ ଵିଷ୍ଣୁମଯୋ ଭୂତ୍ଵା ତତଃ କର୍ମ ସମାରଭେତ୍ ଯଥା ଦେହେ ତଥା ଦେଵେ ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵାନି ଯୋଜଯେତ୍
ଏଭଳି ବିଷ୍ଣୁରେ ବ୍ୟାପିତ ହୋଇ, ପରେ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ; ଯେପରି ଦେହରେ, ସେପରି ଦେବତାରେ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଦରକାର।
ତତଶ୍ ଚୈଵ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ପ୍ରଣଵେନ ତୁ ଫଟ୍କାରାନ୍ତଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ସର୍ଵଵିଘ୍ନହରଂ ଶୁଭମ୍
ତାପରେ, ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଫଟ୍ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ କରି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରରେ ଛିଟାଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରେ ଏବଂ ଶୁଭ ଅଟୁଟ।
ତତ୍ରାର୍କଚନ୍ଦ୍ରଵହ୍ନୀନାଂ ମଣ୍ଡଲାନି ଵିଚିନ୍ତଯେତ୍ ପଦ୍ମମଧ୍ଯେ ନ୍ଯସେଦ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପଵନସ୍ଯାମ୍ବରସ୍ଯ ଚ
ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ମଣ୍ଡଳକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଦରକାର; ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ ସହିତ ବିସ୍ଥାପିତ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ହୃଦଯ ଓଂକାରଂ ଜ୍ଯୋତୀରୂପିଣମ୍ କର୍ଣିକାଯାଂ ସମାସୀନଂ ଜ୍ଯୋତୀରୂପଂ ସନାତନମ୍
ତାପରେ ହୃଦୟକୁ ଓଁକାର ଭାବରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ, କର୍ଣ୍ଣିକା ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଅମର ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ତତୋ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିନ୍ଯସେଚ୍ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ତେନ ଵ୍ଯସ୍ତସମସ୍ତେନ ପୂଜନଂ ପରମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପରେ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାର ଅଲଗା ଓ ଏକତ୍ର ରୂପରେ ପୂଜା କରିଲେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାସନା ହୁଏ।
ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରମନ୍ତ୍ରେଣ ଯଜେଦ୍ ଦେଵଂ ସନାତନମ୍ ତତୋ ଽଵଧାର୍ଯ ହୃଦଯେ କର୍ଣିକାଯାଂ ବହିର୍ ନ୍ଯସେତ୍
ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚିରଂଜୀବ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ପରେ ଏହାକୁ ହୃଦୟର କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ବାହାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର।
ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ମହାସତ୍ତ୍ଵଂ ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭମ୍ ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ମହାଯୋଗଂ ଜ୍ଯୋତୀରୂପଂ ସନାତନମ୍ ତତଶ୍ ଚାଵାହଯେନ୍ ମନ୍ତ୍ରଂ କ୍ରମେଣାଚିନ୍ତ୍ଯ ମାନସେ
ଚାରିଭୁଜା, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହାଯୋଗୀ, ଜ୍ୟୋତିରୂପ ଏବଂ ଚିରଂଜୀବ ଭାବରେ ଚିନ୍ତନ କରି, ପରେ ମନରେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଭାବରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଆବାହନ କରିବା ଉଚିତ।
କର୍ଣିକାଯାଂ ସୁପୀଠେ ଽତ୍ର ପଦ୍ମକଲ୍ପିତମ୍ ଆସନମ୍ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵହିତାର୍ଥାଯ ତିଷ୍ଠ ତ୍ଵଂ ମଧୁସୂଦନ
କର୍ଣ୍ଣିକା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନ, ପଦ୍ମ ଆକୃତି ରେ ତିଆରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ମଧୁସୂଦନ, ଏଠାରେ ବସ।
ଓଁ ପାଦ୍ଯଂ ପାଦଯୋର୍ ଦେଵ ପଦ୍ମନାଭ ସନାତନ ଵିଷ୍ଣୋ କମଲପତ୍ତ୍ରାକ୍ଷ ଗୃହାଣ ମଧୁସୂଦନ
ଓଁ, ପଦ୍ମନାଭ, ଚିରଂଜୀବ ବିଷ୍ଣୁ, କମଳନୟନ ମଧୁସୂଦନ, ଆପଣଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ମଧୁପର୍କଂ ମହାଦେଵ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈଃ କଲ୍ପିତଂ ତଵ ମଯା ନିଵେଦିତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୃହାଣ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ମହାଦେବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ମଧୁପର୍କ, ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।