ମୃଗାଞ୍ ଶାଖାମୃଗାନ୍ ସିଂହାନ୍ ଵରାହାନ୍ ସୃମରାଞ୍ ଶଶାନ୍ ଗଜାଂଶ୍ ଚାନ୍ଯାଂସ୍ ତଥା ସତ୍ତ୍ଵାନ୍ ସୋ ଽପଶ୍ଯତ୍ ତସ୍ଯ ଚୋଦରେ
ସେ ହରିଣ, ବନ୍ଦର, ସିଂହ, ବନଶୁକୁର, ହେନା, ଖରା, ହାତୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଶିଶୁର ଦେହ ଭିତରେ ଦେଖିଲେ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ଗ୍ରାମାଶ୍ ଚ ନଗରାଣି ଚ କୃଷିଗୋରକ୍ଷଵାଣିଜ୍ଯଂ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯଣଂ ତଥା
ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ଗାଁ ଓ ସହର, ଚାଷ, ଗୋପାଳନ, ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ କିଣିବା ବିକ୍ରି କରିବା ଦୃଶ୍ୟ ସେ ଦେଖିଲେ।
ଶକ୍ରାଦୀନ୍ ଵିବୁଧାଞ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଂସ୍ ତଥାନ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ଦିଵୌକସଃ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଯକ୍ଷାନ୍ ଋଷୀଂଶ୍ ଚୈଵ ସନାତନାନ୍
ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଜନ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଦୈତ୍ଯଦାନଵସଂଘାଂଶ୍ ଚ ନାଗାଂଶ୍ ଚ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ସିଂହିକାତନଯାଂଶ୍ ଚୈଵ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ସୁରଶତ୍ରଵଃ
ସେ ଦାୟିତ୍ୟ, ଦାନବ, ନାଗ, ମହାନ ମୁନି, ସିଂହିକାର ପୁଅ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଯତ୍ କିଂଚିତ୍ ତେନ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଂ ଚରାଚରମ୍ ଅପଶ୍ଯତ୍ ସ ତଦା ସର୍ଵଂ ତସ୍ଯ କୁକ୍ଷୌ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁଠି ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ ଯେଉଁ କିଛି ଦେଖାଯାଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ସେ ସମୟରେ ସେଇ ଶିଶୁର ପେଟ ଭିତରେ ଦେଖିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଅଥଵା କିଂ ବହୂକ୍ତେନ କୀର୍ତିତେନ ପୁନଃ ପୁନଃ ବ୍ରହ୍ମାଦିସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ଯତ୍ କିଂଚିତ୍ ସଚରାଚରମ୍
କିମ୍ବା, ଏତେ କଥା କହିବାର କଣ ଦରକାର, ପୁନିପୁନି ଗଣନା କରିବାର କଣ ଅର୍ଥ? ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଘାସର ତଣା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁ କିଛି ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ ଅଛି—
ଭୂର୍ଲୋକଂ ଚ ଭୁଵର୍ଲୋକଂ ସ୍ଵର୍ଲୋକଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ମହର୍ ଜନସ୍ ତପଃ ସତ୍ଯମ୍ ଅତଲଂ ଵିତଲଂ ତଥା
ସେ ଭୂଲୋକ, ଭୁବର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ, ମହର୍, ଜନସ୍, ତପସ୍, ସତ୍ୟ, ଅତଳ ଓ ବିତଳ ଦେଖିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ପାତାଲଂ ସୁତଲଂ ଚୈଵ ଵିତଲଂ ଚ ରସାତଲମ୍ ମହାତଲଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମ୍ ଅପଶ୍ଯତ୍ ତସ୍ଯ ଚୋଦରେ
ସେ ପାତାଳ, ସୁତଳ, ବିତଳ, ରସାତଳ, ମହାତଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ସେଇ ଶିଶୁର ପେଟ ଭିତରେ ଦେଖିଲେ।
ଅଵ୍ଯାହତା ଗତିସ୍ ତସ୍ଯ ତଦାଭୂଦ୍ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସ୍ମୃତିଲୋପଶ୍ ଚ ନାଭଵତ୍
ସେ ସମୟରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ତାଙ୍କର ଗତି କେହି ବାଧା ଦେଇପାରିଲେନି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତି କେବେ ହରାଇଯାଇନି।
ଭ୍ରମମାଣସ୍ ତଦା କୁକ୍ଷୌ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଗଦ୍ ଇଦଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ନାନ୍ତଂ ଜଗାମ ଦେହସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ କଦାଚନ
ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା, ତଥାପି ତିନି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶରୀରର ଶେଷ ସୀମାକୁ କେବେ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେନି।
ଯଦାସୌ ନାଗତଶ୍ ଚାନ୍ତଂ ତସ୍ଯ ଦେହସ୍ଯ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ତଦା ତଂ ଵରଦଂ ଦେଵଂ ଶରଣଂ ଗତଵାନ୍ ମୁନିଃ
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେହର ଶେଷ ସୀମା ମିଳିଲାନି, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ମୁନି ତାହାପରେ ଭଲ କରିବାର ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ତତୋ ଽସୌ ସହସା ଵିପ୍ରା ଵାଯୁଵେଗେନ ନିଃସୃତଃ ମହାତ୍ମନୋ ମୁଖାତ୍ ତସ୍ଯ ଵିଵୃତାତ୍ ପୁରୁଷସ୍ଯ ସଃ
ତାପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ମୁନି ବାୟୁର ଗତିରେ ହଠାତ୍ ଭାବରେ ଏହି ମହାତ୍ମା ପୁରୁଷଙ୍କର ଖୋଲା ମୁଖରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ସ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯୋଦରାତ୍ ତସ୍ଯ ବାଲସ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ପୁନଶ୍ ଚୈକାର୍ଣଵାମ୍ ଉର୍ଵୀମ୍ ଅପଶ୍ଯଜ୍ ଜନଵର୍ଜିତାମ୍
ସେ ଶିଶୁର ଗର୍ଭରୁ ବାହାରିବା ପରେ, ମୁନିମାନେ, ପୁନି ଏକା ଦିଗନ୍ତ ଜଳରେ ବିନା ଲୋକ ଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲେ।
ପୂର୍ଵଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ତଂ ଦେଵଂ ଦଦର୍ଶ ଶିଶୁରୂପିଣମ୍ ଶାଖାଯାଂ ଵଟଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ପର୍ଯଙ୍କୋପରି ସଂସ୍ଥିତମ୍
ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ସେ ଶିଶୁ ରୂପରେ, ବଟବୃକ୍ଷର ଏକ ଶାଖା ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷସଂ ଦେଵଂ ପୀତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ ଜଗଦ୍ ଆଦାଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରାଯତେକ୍ଷଣମ୍
ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଛାତି, ପୀତବସ୍ତ୍ର, ଚାରିଟି ହାତ, ବିଶ୍ୱକୁ ଧରିଥିବା, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଚଉଡ଼ା ଆଖି ଥିବା ଦେଖିଲେ।
ସୋ ଽପି ତଂ ମୁନିମ୍ ଆଯାନ୍ତଂ ପ୍ଲଵମାନମ୍ ଅଚେତନମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁଖାଦ୍ ଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଂ ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରହସନ୍ନ୍ ଇଵ
ସେ ଦେବତା, ମୁନିକୁ ମୁଖରୁ ବାହାରିବା, ଅଚେତନ ଏବଂ ପ୍ଲବିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ହସି ହସି କଥା କହିଲେ।
କଚ୍ଚିତ୍ ତ୍ଵଯୋଷିତଂ ଵତ୍ସ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ଚ ମମୋଦରେ ଭ୍ରମମାଣଶ୍ ଚ କିଂ ତତ୍ର ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ ଅସି
ବଳକ, ତୁମେ ମୋ ଗର୍ଭରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଥିଲା କି? ଏବଂ ତାଁଠାରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲା କି?
ଭକ୍ତୋ ଽସି ମେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରାନ୍ତୋ ଽସି ଚ ମମାଶ୍ରିତଃ ତେନ ତ୍ଵାମ୍ ଉପକାରାଯ ସଂଭାଷେ ପଶ୍ଯ ମାମ୍ ଇହ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମୋର ଭକ୍ତ, ଥକିଯାଇଛ, ଏବଂ ମୋ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛ; ଏହି କାରଣରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପକାର କରିବା ପାଇଁ କଥା କହୁଛି—ଏଠି ମୋତେ ଦେଖ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହଃ ଦଦର୍ଶ ତଂ ସୁଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷଂ ରତ୍ନୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ଅଲଂକୃତମ୍
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଦେହର ରୋମ ଆନନ୍ଦରେ ଖଡ଼ିଉଠିଲା; ସେ ଦୁର୍ଲଭ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନା ନିର୍ମଲା ଦୃଷ୍ଟିର୍ ମୁହୂର୍ତାତ୍ ତସ୍ଯ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତା ପୁନର୍ ନଵା
ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହେଲା, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏବଂ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟି ପୁନି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ରକ୍ତାଙ୍ଗୁଲିତଲୌ ପାଦୌ ତତସ୍ ତସ୍ଯ ସୁରାର୍ଚିତୌ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଵିପ୍ରା ହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ତାପରେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କର ପାଦ ତଳ, ଯାହା ଆଙ୍ଗୁଳି ଟିପରେ ଲାଲ ଏବଂ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ମୁଁହ ଅଟକି ଥିବା କଥା କହିଲେ।
କୃତାଞ୍ଜଲିସ୍ ତଦା ହୃଷ୍ଟୋ ଵିସ୍ମିତଶ୍ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ପରମାତ୍ମାନଂ ସଂସ୍ତୋତୁମ୍ ଉପଚକ୍ରମେ
ସେ ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ, ପୁନିପୁନି ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ, ସେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ବନ୍ଦନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଦେଵଦେଵ ଜଗନ୍ନାଥ ମାଯାବାଲଵପୁର୍ଧର ତ୍ରାହି ମାଂ ଚାରୁପଦ୍ମାକ୍ଷ ଦୁଃଖିତଂ ଶରଣାଗତମ୍
ଦେବଦେବ, ଜଗନ୍ନାଥ, ମାୟାଶିଶୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଚାରୁ ପଦ୍ମାକ୍ଷ, ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ସଂତପ୍ତୋ ଽସ୍ମି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଵର୍ତାଖ୍ଯେନ ଵହ୍ନିନା ଅଙ୍ଗାରଵର୍ଷଭୀତଂ ଚ ତ୍ରାହି ମାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ମୁଁ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଂବର୍ତକ ନାମକ ଅଗ୍ନିରେ ତପିଯାଇଛି, ଅଙ୍ଗାର ବର୍ଷାର ଭୟରେ ଉତ୍ତିଜିତ; ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ଶୋଷିତଶ୍ ଚ ପ୍ରଚଣ୍ଡେନ ଵାଯୁନା ଜଗଦାଯୁନା ଵିହ୍ଵଲୋ ଽହଂ ତଥା ଶ୍ରାନ୍ତସ୍ ତ୍ରାହି ମାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ମୁଁ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାୟୁ, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ଜୀବନ, ଦ୍ୱାରା ଶୋଷିତ ହୋଇଛି; ମୁଁ ଅସ୍ଥିର ଏବଂ ଥକିଯାଇଛି—ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ତାପିତଶ୍ ଚ ତଶାମାତ୍ଯୈଃ ପ୍ରଲଯାଵର୍ତକାଦିଭିଃ ନ ଶାନ୍ତିମ୍ ଅଧିଗଚ୍ଛାମି ତ୍ରାହି ମାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ମୁଁ ପ୍ରଳୟର ବାତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଶକ ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ତପିଯାଇଛି; ମୁଁ ଶାନ୍ତି ପାଇପାରୁନି—ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ତୃଷିତଶ୍ ଚ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟୋ ଦୁଃଖିତଶ୍ ଚ ଜଗତ୍ପତେ ତ୍ରାତାରଂ ନାତ୍ର ପଶ୍ଯାମି ତ୍ରାହି ମାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ମୁଁ ତିବ୍ର ତିଆରି ଓ ଭୋକରେ ପୀଡିତ, ଦୁଃଖରେ ଅଛି, ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଏଠାରେ କେହି ରକ୍ଷାକାରୀ ଦେଖିବିନାହିଁ; ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
ଅସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏକାର୍ଣଵେ ଘୋରେ ଵିନଷ୍ଟେ ସଚରାଚରେ ନ ଚାନ୍ତମ୍ ଅଧିଗଚ୍ଛାମି ତ୍ରାହି ମାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ମୁଁ କେଉଁ ଶେଷ ଦେଖିବିନାହିଁ; ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
ତଵୋଦରେ ଚ ଦେଵେଶ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ଚରାଚରମ୍ ଵିସ୍ମିତୋ ଽହଂ ଵିଷଣ୍ଣଶ୍ ଚ ତ୍ରାହି ମାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ତୁମର ଉଦରରେ, ହେ ଦେବେଶ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖିଛି; ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି—ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
ସଂସାରେ ଽସ୍ମିନ୍ ନିରାଲମ୍ବେ ପ୍ରସୀଦ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପ୍ରସୀଦ ଵିବୁଧଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରସୀଦ ଵିବୁଧପ୍ରିଯ
ଏହି ନିରାଶ୍ରୟ ସଂସାରରେ, ଦୟା କର, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ; ଦୟା କର, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଦୟା କର, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ।