ସ ତୁ ରାଜା ତଦା ହୃଷ୍ଟୋ ରୋମାଞ୍ଚିତତନୂରୁହଃ କୃତକୃତ୍ଯମ୍ ଇଵାତ୍ମାନଂ ମେନେ ସଂଦର୍ଶନାଦ୍ ଧରେଃ
ସେ ସମୟରେ ରାଜା ଅତି ଖୁସି ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଲୋମ ଦଣ୍ଡ ଉଠିଗଲା। ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଲା, ମୁଁ ମୋର ସମସ୍ତ କାମ ସାରିଦେଲି।
ତତଃ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ରାମଂ ଚ ସୁଭଦ୍ରାଂ ଚ ଵରପ୍ରଦାମ୍ ରଥୈର୍ ଵିମାନସଂକାଶୈର୍ ମଣିକାଞ୍ଚନଚିତ୍ରିତୈଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ଦାନଦାତ୍ରୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ଦେବତାଙ୍କ ବିମାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ରଥରେ ଆଣାଯାଇଲା।
ସଂଵାହ୍ଯ ତାସ୍ ତଦା ରାଜା ମହାମଙ୍ଗଲନିଃସ୍ଵନୈଃ ଆନଯାମ୍ ଆସ ମତିମାନ୍ ସାମାତ୍ଯଃ ସପୁରୋହିତଃ
ସେଇ ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ମହା ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନିରେ ସମ୍ମାନ ସହ ତାଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
ନାନାଵାଦିତ୍ରନିର୍ଘୋଷୈର୍ ନାନାଵେଦସ୍ଵନୈଃ ଶୁଭୈଃ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଚ ଶୁଭେ ଦେଶେ ପଵିତ୍ରେ ସୁମନୋହରେ
ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ବେଦର ଶୁଭ ଧ୍ୱନିରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦମୟ ସ୍ଥାନରେ ବସାଇଲେ।
ତତଃ ଶୁଭତିଥୌ କାଲେ ନକ୍ଷତ୍ରେ ଶୁଭଲକ୍ଷଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କାରଯାମ୍ ଆସ ସୁମୁହୂର୍ତେ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସହ
ତାପରେ ଶୁଭ ତିଥି, ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟ କରାଗଲା।
ଯଥୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା ଆଚାର୍ଯାନୁମତେନୈଵ ସର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ମହୀପତିଃ
ଯେପରି ନିୟମ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅନୁମତି ଅନୁଯାୟୀ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ରାଜା ସେହିପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କଲେ।
ଆଚାର୍ଯାଯ ତଦା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣାଂ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରଭୁଃ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଶ୍ ଚ ଵିଧାନେନ ତଥାନ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଧନଂ ଦଦୌ
ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ, ଏବଂ ରିତ୍ବିଜ୍ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଧନ ଦାନ କଲେ।
କୃତ୍ଵା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରାସାଦେ ଭଵନୋତ୍ତମେ ସ୍ଥାପଯାମ୍ ଆସ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ଉତ୍ତମ ମହଳରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।
ତତଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିନା ନାନାପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତାଦ୍ଯୈର୍ ନାନାଵସ୍ତ୍ରୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ
ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ଅନେକ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କଲେ।
ରତ୍ନୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ଆସନୈର୍ ଗ୍ରାମପତ୍ତନୈଃ ଦଦୌ ଚାନ୍ଯାନ୍ ସ ଵିଷଯାନ୍ ପୁରାଣି ନଗରାଣି ଚ
ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ମଣି, ଆସନ, ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ଦେଇ, ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପୁରାତନ ନଗର ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଯଥୋଚିତମ୍ ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵିଵିଧୈର୍ ଯଜ୍ଞୈର୍ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦେଇ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ଚଲାଇ, ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରି ଅନେକ ଦାନ କଲେ।
କୃତକୃତ୍ଯସ୍ ତତୋ ରାଜା ତ୍ଯକ୍ତସର୍ଵପରିଗ୍ରହଃ ଜଗାମ ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ତଦ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ତାପରେ ରାଜା ସମସ୍ତ କାମ ସାରି, ସମସ୍ତ ସଂପତ୍ତି ଛାଡ଼ି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଏଵଂ ମଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ କଥିତୋ ଵୋ ନୃପୋତ୍ତମଃ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ଚୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କିମ୍ ଅନ୍ଯଚ୍ ଛ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛଥ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ତମ ରାଜା ଓ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା କହିଲି। ଏଠାରୁ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ?
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ମେନିରେ ଵିପ୍ରାଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁଶ୍ ଚ ପୁନର୍ ମୁଦା
ଅଦୃଶ୍ୟ ଜନ୍ମ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମନେ କଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ପୁନି ପଚାରିଲେ।
କସ୍ମିନ୍ କାଲେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ଵିଧିନା କେନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥମ୍ ଇତି ପ୍ରଭୋ
ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ ସମୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମକୁ ଯିବା ଉଚିତ? କେଉଁ ନିୟମରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ କରିବା ଉଚିତ?
ଏକୈକସ୍ଯ ଚ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ସ୍ନାନଦାନସ୍ଯ ଯତ୍ ଫଲମ୍ ଦେଵତାପ୍ରେକ୍ଷଣେ ଚୈଵ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଂ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍
ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ କଣ ଲାଭ ହୁଏ, ସବୁ ଅଲଗା ଅଲଗା କହନ୍ତୁ।
ନିରାହାରଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ପାଦେନୈକେନ ଯସ୍ ତପେତ୍ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯୋ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ସପ୍ତସଂଵତ୍ସରାଯୁତମ୍
ଯିଏ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପବାସ ରହି, ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଢ଼ ତପସ୍ୟା କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି, ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପ କରେ,
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଦା ଜ୍ଯେଷ୍ଠଶୁକ୍ଲଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ କୃତୋପଵାସଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ତତୋ ଽଧିକତରଂ ଫଲମ୍
ସେଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ସେ ପାଏ, ଯଦି ସେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉପବାସ କରେ।
ତସ୍ମାଜ୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସୁସଂଯତୈଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେପ୍ସୁଵିପ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ସେଥିପାଇଁ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ନିୟମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରୟାସ କରି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚତୀର୍ଥଂ ତୁ ଵିଧିଵତ୍ କୃତ୍ଵା ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ନରୋତ୍ତମଃ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପଶ୍ଯେତ୍ ତଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ କରି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯେ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଵ୍ଯଯଂ ଦେଵଂ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ତେ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ନ ଚ୍ଯଵନ୍ତେ କଦାଚନ
ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଅବିନାଶୀ ଦେବ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ଓ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରୁ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଜ୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ଭୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ କୃତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥଂ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ତେଣୁ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ପ୍ରୟାସରେ ଯିବା ଉଚିତ ଓ ସେଠାରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ କରି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଦରକାର।
ସୁଦୂରସ୍ଥୋ ଽପି ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା କୀର୍ତଯେତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ଅହନ୍ଯ୍ ଅହନି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସୋ ଽପି ଵିଷ୍ଣୁପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦୂରରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କର କୀର୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୁରୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଯାତ୍ରାଂ କରୋତି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯଃ ସମାହିତଃ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଵ୍ରଜେନ୍ ନରଃ
ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯାତ୍ରା କରେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ନର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଚକ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରେର୍ ଦୂରାତ୍ ପ୍ରାସାଦୋପରି ସଂସ୍ଥିତମ୍ ସହସା ମୁଚ୍ଯତେ ପାପାନ୍ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଣମ୍ଯ ତତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦୂରରୁ ମନ୍ଦିର ଉପରେ ଥିବା ହରିଙ୍କ ଚକ୍ରକୁ ଦେଖି, ଭକ୍ତି ସହ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ଆସୀତ୍ କଲ୍ପେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସଂପ୍ରଵୃତ୍ତେ ମହାକ୍ଷଯେ ନଷ୍ଟେ ଽର୍କଚନ୍ଦ୍ରେ ପଵନେ ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ କଳ୍ପରେ ମହାବିନାଶ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ପବନ ନାସ୍ତ ହେଲା, ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ସମସ୍ତ ନଶ୍ଟ ହେଲା।
ଉଦିତେ ପ୍ରଲଯାଦିତ୍ଯେ ପ୍ରଚଣ୍ଡେ ଘନଗର୍ଜିତେ ଵିଦ୍ଯୁଦୁତ୍ପାତସଂଘାତୈଃ ସଂଭଗ୍ନେ ତରୁପର୍ଵତେ
ଯେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଳୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା, ଘନ ମେଘ ଗର୍ଜନ କଲା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଘାତରେ ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ଲୋକେ ଚ ସଂହୃତେ ସର୍ଵେ ମହଦୁଲ୍କାନିବର୍ହଣେ ଶୁଷ୍କେଷୁ ସର୍ଵତୋଯେଷୁ ସରଃସୁ ଚ ସରିତ୍ସୁ ଚ
ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଲୟ ହେଲା, ବଡ଼ ଉଲ୍କାପାତରେ ସବୁ ଉଡ଼ିଗଲା, ସମସ୍ତ ଝିଅଁ, ସରୋବର ଓ ନଦୀରେ ପାଣି ଶୁଷ୍କ ହେଲା।
ତତଃ ସଂଵର୍ତକୋ ଵହ୍ନିର୍ ଵାଯୁନା ସହ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଲୋକଂ ତୁ ପ୍ରାଵିଶତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଆଦିତ୍ଯୈର୍ ଉପଶୋଭିତମ୍
ତାପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ବିଶ୍ୱକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ ଶୋଭିତ କରୁଥିବାବେଳେ, ପବନ ସହିତ ସଂବର୍ତ୍ତକ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ପଶ୍ଚାତ୍ ସ ପୃଥିଵୀଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ରସାତଲମ୍ ଦେଵଦାନଵଯକ୍ଷାଣାଂ ଭଯଂ ଜନଯତେ ମହତ୍
ପରେ, ସେ ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦି ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବ, ଦାନବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲା।