ଆଷାଢସ୍ଯ ସିତେ ପକ୍ଷେ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ପିତୃଦୈଵତେ ଋକ୍ଷେ ନେଷ୍ଯନ୍ତି ନସ୍ ତତ୍ର ନୀତ୍ଵା ସପ୍ତ ଦିନାନି ଵୈ
ଆଷାଢ଼ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ, ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ସେମାନେ ଆମକୁ ସେଠାକୁ ନେଇଯିବେ ଏବଂ ସାତି ଦିନ ରଖିବେ।
ମଣ୍ଡପେ ସ୍ଥାପଯିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଵେଶ୍ଯାଭିଃ ସୁଶୋଭନୈଃ କ୍ରୀଡାଵିଶେଷବହୁଲୈର୍ ନୃତ୍ଯଗୀତମନୋହରୈଃ
ମଣ୍ଡପରେ ସୁନ୍ଦର ବେଶଭୂଷା ପିଣ୍ଧିଥିବା ନାରୀମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ବସାଇବେ, ବିଭିନ୍ନ ଖେଳ ଓ ଆନନ୍ଦ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବେ।
ଚାମରୈଃ ସ୍ଵର୍ଣଦଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ଵ୍ଯଜନୈ ରତ୍ନଭୂଷଣୈଃ ଵୀଜଯନ୍ତସ୍ ତଥାସ୍ମଭ୍ଯଂ ସ୍ଥାପଯିଷ୍ଯନ୍ତି ମଙ୍ଗଲାଃ
ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଥିବା ଚାମର ଓ ରତ୍ନ ଭୂଷିତ ବିଜନ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ପଖା ହଳାଇବେ, ମଙ୍ଗଳମୟ ନାରୀମାନେ ଆମ ସେବା କରିବେ।
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଯତିଶ୍ ଚୈଵ ସ୍ନାତକାଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଵାନପ୍ରସ୍ଥା ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ ଚ ସିଦ୍ଧାଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଯତି, ସ୍ନାତକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନପ୍ରସ୍ଥ, ଗୃହସ୍ଥ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିବେ।
ନାନାଵର୍ଣପଦୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମନିସ୍ଵନୈଃ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ତୁତିଂ ରାଜନ୍ ରାମକେଶଵଯୋଃ ପୁନଃ
ବିଭିନ୍ନ ଛନ୍ଦ ଓ ଶବ୍ଦର ସ୍ତୋତ୍ର, ଋକ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମବେଦର ଧ୍ୱନି ସହିତ, ରାଜନ୍, ସେମାନେ ରାମ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପୁନିଥରେ ସ୍ତୁତି କରିବେ।
ତତଃ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ସଂପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଭକ୍ତିତଃ ନରୋ ଵର୍ଷାଯୁତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଶ୍ରୀମଦ୍ଧରିପୁରେ ଵସେତ୍
ତାପରେ, ସ୍ତୁତି କରି, ଦର୍ଶନ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ଏକ ମଣିଷ ଦଶ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ପୁରରେ ବାସ କରିଥାଏ।
ପୂଜ୍ଯମାନୋ ଽପ୍ସରୋଭିଶ୍ ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ଗୀତନିସ୍ଵନୈଃ ହରେର୍ ଅନୁଚରସ୍ ତତ୍ର କ୍ରୀଡତେ କେଶଵେନ ଵୈ
ଅପ୍ସରାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାନ କରନ୍ତି, ସେଠି ସେ ହରିଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ କେଶବଙ୍କ ସହ ଖେଳ କରେ।
ଵିମାନେନାର୍କଵର୍ଣେନ ରତ୍ନହାରେଣ ଭ୍ରାଜତା ସର୍ଵକାମୈର୍ ମହାଭୋଗୈସ୍ ତିଷ୍ଠତେ ଭୁଵନୋତ୍ତମେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଚମକୁଥିବା ରତ୍ନ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ସେ ସବୁ ଇଚ୍ଛା ଓ ମହାଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକରେ ବାସ କରେ।
ତପଃକ୍ଷଯାଦିହାଗତ୍ଯ ମନୁଷ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଭଵେତ୍ କୋଟୀଧନପତିଃ ଶ୍ରୀମାଂଶ୍ ଚତୁର୍ଵେଦୀ ଭଵେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାଙ୍କର ତପଃଫଳ ଶେଷ ହେଲେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଆସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୋଟିଧନର ମାଲିକ, ଧନୀ ଓ ଚାରି ବେଦର ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ।
ଏଵଂ ତସ୍ମୈ ଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ଚ ସମଯଂ ହରିଃ ଜଗାମାଦର୍ଶନଂ ଵିପ୍ରାଃ ସହିତୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ଏଭଳି ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଚୁକ୍ତି କରି, ହରି ଦୃଶ୍ୟ ହେଉନଥିବା ପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ସହିତ।
ସ ତୁ ରାଜା ତଦା ହୃଷ୍ଟୋ ରୋମାଞ୍ଚିତତନୂରୁହଃ କୃତକୃତ୍ଯମ୍ ଇଵାତ୍ମାନଂ ମେନେ ସଂଦର୍ଶନାଦ୍ ଧରେଃ
ସେ ସମୟରେ ରାଜା ଅତି ଖୁସି ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଲୋମ ଦଣ୍ଡ ଉଠିଗଲା। ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଲା, ମୁଁ ମୋର ସମସ୍ତ କାମ ସାରିଦେଲି।
ତତଃ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ରାମଂ ଚ ସୁଭଦ୍ରାଂ ଚ ଵରପ୍ରଦାମ୍ ରଥୈର୍ ଵିମାନସଂକାଶୈର୍ ମଣିକାଞ୍ଚନଚିତ୍ରିତୈଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ଦାନଦାତ୍ରୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ଦେବତାଙ୍କ ବିମାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ରଥରେ ଆଣାଯାଇଲା।
ସଂଵାହ୍ଯ ତାସ୍ ତଦା ରାଜା ମହାମଙ୍ଗଲନିଃସ୍ଵନୈଃ ଆନଯାମ୍ ଆସ ମତିମାନ୍ ସାମାତ୍ଯଃ ସପୁରୋହିତଃ
ସେଇ ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ମହା ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନିରେ ସମ୍ମାନ ସହ ତାଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
ନାନାଵାଦିତ୍ରନିର୍ଘୋଷୈର୍ ନାନାଵେଦସ୍ଵନୈଃ ଶୁଭୈଃ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଚ ଶୁଭେ ଦେଶେ ପଵିତ୍ରେ ସୁମନୋହରେ
ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ବେଦର ଶୁଭ ଧ୍ୱନିରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦମୟ ସ୍ଥାନରେ ବସାଇଲେ।
ତତଃ ଶୁଭତିଥୌ କାଲେ ନକ୍ଷତ୍ରେ ଶୁଭଲକ୍ଷଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କାରଯାମ୍ ଆସ ସୁମୁହୂର୍ତେ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସହ
ତାପରେ ଶୁଭ ତିଥି, ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟ କରାଗଲା।
ଯଥୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା ଆଚାର୍ଯାନୁମତେନୈଵ ସର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ମହୀପତିଃ
ଯେପରି ନିୟମ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅନୁମତି ଅନୁଯାୟୀ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ରାଜା ସେହିପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କଲେ।
ଆଚାର୍ଯାଯ ତଦା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣାଂ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରଭୁଃ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଶ୍ ଚ ଵିଧାନେନ ତଥାନ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଧନଂ ଦଦୌ
ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ, ଏବଂ ରିତ୍ବିଜ୍ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଧନ ଦାନ କଲେ।
କୃତ୍ଵା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରାସାଦେ ଭଵନୋତ୍ତମେ ସ୍ଥାପଯାମ୍ ଆସ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ଉତ୍ତମ ମହଳରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।
ତତଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିନା ନାନାପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତାଦ୍ଯୈର୍ ନାନାଵସ୍ତ୍ରୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ
ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ଅନେକ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କଲେ।
ରତ୍ନୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ଆସନୈର୍ ଗ୍ରାମପତ୍ତନୈଃ ଦଦୌ ଚାନ୍ଯାନ୍ ସ ଵିଷଯାନ୍ ପୁରାଣି ନଗରାଣି ଚ
ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ମଣି, ଆସନ, ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ଦେଇ, ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପୁରାତନ ନଗର ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଯଥୋଚିତମ୍ ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵିଵିଧୈର୍ ଯଜ୍ଞୈର୍ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦେଇ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ଚଲାଇ, ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରି ଅନେକ ଦାନ କଲେ।
କୃତକୃତ୍ଯସ୍ ତତୋ ରାଜା ତ୍ଯକ୍ତସର୍ଵପରିଗ୍ରହଃ ଜଗାମ ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ତଦ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ତାପରେ ରାଜା ସମସ୍ତ କାମ ସାରି, ସମସ୍ତ ସଂପତ୍ତି ଛାଡ଼ି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଏଵଂ ମଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ କଥିତୋ ଵୋ ନୃପୋତ୍ତମଃ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ଚୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କିମ୍ ଅନ୍ଯଚ୍ ଛ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛଥ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ତମ ରାଜା ଓ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା କହିଲି। ଏଠାରୁ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ?
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ମେନିରେ ଵିପ୍ରାଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁଶ୍ ଚ ପୁନର୍ ମୁଦା
ଅଦୃଶ୍ୟ ଜନ୍ମ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମନେ କଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ପୁନି ପଚାରିଲେ।
କସ୍ମିନ୍ କାଲେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ଵିଧିନା କେନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥମ୍ ଇତି ପ୍ରଭୋ
ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ ସମୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମକୁ ଯିବା ଉଚିତ? କେଉଁ ନିୟମରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ କରିବା ଉଚିତ?
ଏକୈକସ୍ଯ ଚ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ସ୍ନାନଦାନସ୍ଯ ଯତ୍ ଫଲମ୍ ଦେଵତାପ୍ରେକ୍ଷଣେ ଚୈଵ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଂ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍
ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ କଣ ଲାଭ ହୁଏ, ସବୁ ଅଲଗା ଅଲଗା କହନ୍ତୁ।
ନିରାହାରଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ପାଦେନୈକେନ ଯସ୍ ତପେତ୍ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯୋ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ସପ୍ତସଂଵତ୍ସରାଯୁତମ୍
ଯିଏ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପବାସ ରହି, ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଢ଼ ତପସ୍ୟା କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି, ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପ କରେ,
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଦା ଜ୍ଯେଷ୍ଠଶୁକ୍ଲଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ କୃତୋପଵାସଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ତତୋ ଽଧିକତରଂ ଫଲମ୍
ସେଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ସେ ପାଏ, ଯଦି ସେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉପବାସ କରେ।
ତସ୍ମାଜ୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସୁସଂଯତୈଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେପ୍ସୁଵିପ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ସେଥିପାଇଁ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ନିୟମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରୟାସ କରି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚତୀର୍ଥଂ ତୁ ଵିଧିଵତ୍ କୃତ୍ଵା ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ନରୋତ୍ତମଃ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପଶ୍ଯେତ୍ ତଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ କରି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।