ମଯା ଜନ୍ମାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନି ସହସ୍ରାଣ୍ଯ୍ ଅଯୁତାନି ଚ ଵିଵିଧାନ୍ଯ୍ ଅନୁଭୂତାନି ସଂସାରେ ଽସ୍ମିଞ୍ ଜନାର୍ଦନ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାରରେ ଅନେକ ଜନ୍ମ, ହଜାର ଓ ଦଶହଜାର ଧରଣର ଅନୁଭବ ହୋଇଛି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ଵେଦାଃ ସାଙ୍ଗା ମଯାଧୀତାଃ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ ଇତିହାସପୁରାଣାନି ତଥା ଶିଲ୍ପାନ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ
ମୁଁ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଂଗଗୁଡ଼ିକ, ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର, ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ, ଏବଂ ଅନେକ କଳା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି।
ଅସଂତୋଷାଶ୍ ଚ ସଂତୋଷାଃ ସଂଚଯାପଚଯା ଵ୍ଯଯାଃ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତା ଜଗନ୍ନାଥ କ୍ଷଯଵୃଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷଯେତରାଃ
ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ସନ୍ତୋଷ, ସଂଚୟ ଓ ହାନି, ବ୍ୟୟ—ଏସବୁ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ବୃଦ୍ଧି, କ୍ଷୟ ଓ ତାହାର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଅବସ୍ଥା ସହିତ।
ଭାର୍ଯାରିମିତ୍ରବନ୍ଧୂନାଂ ଵିଯୋଗାଃ ସଂଗମାସ୍ ତଥା ପିତରୋ ଵିଵିଧା ଦୃଷ୍ଟା ମାତରଶ୍ ଚ ତଥା ମଯା
ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଶତ୍ରୁ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ବିଯୋଗ ଓ ସଂଗମ, ବିଭିନ୍ନ ପିତା ଓ ମାଆମାନେ ଦେଖିବା—ଏହି ସବୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି।
ଦୁଃଖାନି ଚାନୁଭୂତାନି ଯାନି ସୌଖ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ ପ୍ରାପ୍ତାଶ୍ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ ପୁତ୍ରା ଭ୍ରାତରୋ ଜ୍ଞାତଯସ୍ ତଥା
ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଅନେକ ପ୍ରକାର ସୁଖ ପାଇଛି; ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ, ଭାଇ ଓ ଜ୍ଞାତିମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ମିଳିଛନ୍ତି।
ମଯୋଷିତଂ ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କୋଷ୍ଠେ ଵିଣ୍ମୂତ୍ରପିଚ୍ଛଲେ ଗର୍ଭଵାସେ ମହାଦୁଃଖମ୍ ଅନୁଭୂତଂ ତଥା ପ୍ରଭୋ
ମୁଁ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ରହିଛି, ମଳମୁତ୍ରରେ ଭରିଥିବା ଗର୍ଭରେ ଥିବା ମହାଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଦୁଃଖାନି ଯାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନି ବାଲ୍ଯଯୌଵନଗୋଚରେ ଵାର୍ଧକେ ଚ ହୃଷୀକେଶ ତାନି ପ୍ରାପ୍ତାନି ଵୈ ମଯା
ହେ ହୃଷୀକେଶ, ମୁଁ ଶୈଶବ, ଯୌବନ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି।
ମରଣେ ଯାନି ଦୁଃଖାନି ଯମମାର୍ଗେ ଯମାଲଯେ ମଯା ତାନ୍ଯ୍ ଅନୁଭୂତାନି ନରକେ ଯାତନାସ୍ ତଥା
ମୃତ୍ୟୁବେଳେ, ଯମରାଜଙ୍କ ପଥରେ, ଯମଲୋକରେ ଓ ନରକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି।
କୃମିକୀଟଦ୍ରୁମାଣାଂ ଚ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵମୃଗପକ୍ଷିଣାମ୍ ମହିଷୋଷ୍ଟ୍ରଗଵାଂ ଚୈଵ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ଵନୌକସାମ୍
ମୁଁ କେବେ କିଟ, ପୋକ, ଗଛ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ହରିଣ, ପକ୍ଷୀ, ମହିଷ, ଉଠ, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଚୈଵ ଯୋନିଷୁ ଧନିନାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଜାତି, ଶୂଦ୍ର, ଧନୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଗରିବ ଓ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ନୃପାଣାଂ ନୃପଭୃତ୍ଯାନାଂ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ଚ ଦେହିନାମ୍ ଗୃହେଷୁ ତେଷାମ୍ ଉତ୍ପନ୍ନୋ ଦେଵ ଚାହଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ମୁଁ ରାଜା, ରାଜାଙ୍କ ଚାକର, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ଘରେ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଗତୋ ଽସ୍ମି ଦାସତାଂ ନାଥ ଭୃତ୍ଯାନାଂ ବହୁଶୋ ନୃଣାମ୍ ଦରିଦ୍ରତ୍ଵଂ ଚେଶ୍ଵରତ୍ଵଂ ସ୍ଵାମିତ୍ଵଂ ଚ ତଥା ଗତଃ
ହେ ନାଥ, ମୁଁ ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ଦାସ ହୋଇଛି, ଗରିବତା, ମାଲିକିଆ, ଓ ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି।
ହତୋ ମଯା ହତାଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ଘାତିତୋ ଘାତିତାସ୍ ତଥା ଦତ୍ତଂ ମମାନ୍ଯୈର୍ ଅନ୍ଯେଭ୍ଯୋ ମଯା ଦତ୍ତମ୍ ଅନେକଶଃ
ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେ ହତ୍ୟା କରିଛି, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଇଛି, ଅନ୍ୟମାନେ ମୋତେ ଦେଇଛନ୍ତି—ଏଭଳି ଅନେକ ଥର ଘଟିଛି।
ପିତୃମାତୃସୁହୃଦ୍ଭ୍ରାତୃକଲତ୍ରାଣାଂ କୃତେନ ଚ ଧନିନାଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ପିତା, ମାଆ, ବନ୍ଧୁ, ଭାଇ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ଧନୀ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ଗରିବ ଓ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା—
ଉକ୍ତଂ ଦୈନ୍ଯଂ ଚ ଵିଵିଧଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଲଜ୍ଜାଂ ଜନାର୍ଦନ ଦେଵତିର୍ଯଙ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ସ୍ଥାଵରେଷୁ ଚରେଷୁ ଚ
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୁଁ ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି ଦେବତା, ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ, ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ କଥା କହିଛି।
ନ ଵିଦ୍ଯତେ ତଥା ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ରାହଂ ନ ଗତଃ ପ୍ରଭୋ କଦା ମେ ନରକେ ଵାସଃ କଦା ସ୍ଵର୍ଗେ ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏମିତି କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଯାଇନଥିଲି; କେବେ ମୁଁ ନରକରେ ରହିଛି, କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ହେ ଜଗତ୍ପତି?
କଦା ମନୁଷ୍ଯଲୋକେଷୁ କଦା ତିର୍ଯଗ୍ଗତେଷୁ ଚ ଜଲଯନ୍ତ୍ରେ ଯଥା ଚକ୍ରେ ଘଟୀ ରଜ୍ଜୁନିବନ୍ଧନା
କେବେ ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ, କେବେ ପଶୁପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟରେ, ଜଳ ଚକ୍ରରେ, ରସ୍ସୀରେ ବାନ୍ଧା ଘଟି ଭଳି ଘୁରୁଛି।
ଯାତି ଚୋର୍ଧ୍ଵମ୍ ଅଧଶ୍ ଚୈଵ କଦା ମଧ୍ଯେ ଚ ତିଷ୍ଠତି ତଥା ଚାହଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମରଜ୍ଜୁସମାଵୃତଃ
ଏହି ଚକ୍ର ଉପରକୁ, ତଳକୁ, କେବେ ମଧ୍ୟରେ ରହେ; ସେପରି, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କର୍ମର ରସ୍ସୀରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଘୁରୁଛି।
ଅଧଶ୍ ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ତଥା ମଧ୍ଯେ ଭ୍ରମନ୍ ଗଚ୍ଛାମି ଯୋଗତଃ ଏଵଂ ସଂସାରଚକ୍ରେ ଽସ୍ମିନ୍ ଭୈରଵେ ରୋମହର୍ଷଣେ
ମୁଁ ତଳ, ଉପର ଓ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଛି, ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଚଳିତ; ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ଚକ୍ରରେ, ହେ ରୋମହର୍ଷଣ।
ଭ୍ରମାମି ସୁଚିରଂ କାଲଂ ନାନ୍ତଂ ପଶ୍ଯାମି କର୍ହିଚିତ୍ ନ ଜାନେ କିଂ କରୋମ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ ହରେ ଵ୍ଯାକୁଲିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ମୁଁ ବହୁଦିନ ଧରି ଘୁରୁଛି, କେବେ ଶେଷ ଦେଖିପାରୁନି; ଆଜି କଣ କରିବି ଜାଣେନି, ହେ ହରି, ମୋ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଶାନ୍ତ।
ଶୋକତୃଷ୍ଣାଭିଭୂତୋ ଽହଂ କାଂଦିଶୀକୋ ଵିଚେତନଃ ଇଦାନୀଂ ତ୍ଵାମ୍ ଅହଂ ଦେଵ ଵିହ୍ଵଲଃ ଶରଣଂ ଗତଃ
ମୁଁ ଶୋକ ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ମୁଁ ଭ୍ରମିତ ଓ ଅବାକ୍; ଏବେ, ହେ ଦେବ, ମୁଁ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତୁମ ଶରଣ ନେଇଛି।
ତ୍ରାହି ମାଂ ଦୁଃଖିତଂ କୃଷ୍ଣ ମଗ୍ନଂ ସଂସାରସାଗରେ କୃପାଂ କୁରୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତଂ ମାଂ ଯଦି ମନ୍ଯସେ
ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଓ ସଂସାର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ମୋତେ ବଞ୍ଚାଅ, ହେ କୃଷ୍ଣ; ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଯଦି ମୋତେ ଭକ୍ତ ବୋଲି ମନେ କର, ଦୟା କର।
ତ୍ଵଦୃତେ ନାସ୍ତି ମେ ବନ୍ଧୁର୍ ଯୋ ଽସୌ ଚିନ୍ତାଂ କରିଷ୍ଯତି ଦେଵ ତ୍ଵାଂ ନାଥମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ନ ଭଯଂ ମେ ଽସ୍ତି କୁତ୍ରଚିତ୍
ତୁମ୍ଭିନା ମୋର କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ ଯିଏ ମୋ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିବ; ହେ ଦେବ, ତୁମକୁ ନାଥ ଭାବେ ପାଇ, ମୋତେ କେଉଁଠି ଭୟ ନାହିଁ।
ଜୀଵିତେ ମରଣେ ଚୈଵ ଯୋଗକ୍ଷେମେ ଽଥଵା ପ୍ରଭୋ ଯେ ତୁ ତ୍ଵାଂ ଵିଧିଵଦ୍ ଦେଵ ନାର୍ଚଯନ୍ତି ନରାଧମାଃ
ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁରେ, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିୟମ ମାନି ତୁମକୁ ପୂଜା ନକରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଚ୍ଛ।
ସୁଗତିସ୍ ତୁ କଥଂ ତେଷାଂ ଭଵେତ୍ ସଂସାରବନ୍ଧନାତ୍ କିଂ ତେଷାଂ କୁଲଶୀଲେନ ଵିଦ୍ଯଯା ଜୀଵିତେନ ଚ
ଏହି ସଂସାରରେ ବନ୍ଧା ଥିବା ଲୋକମାନେ କେମିତି ଭଲ ଗତି ପାଇପାରିବେ? ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଢ଼ିଆ ବଂଶ, ଭଲ ଆଚରଣ, ଶିକ୍ଷା କିମ୍ବା ଜୀବନ କ’ଣ କାମର?
ଯେଷାଂ ନ ଜାଯତେ ଭକ୍ତିର୍ ଜଗଦ୍ଧାତରି କେଶଵେ ପ୍ରକୃତିଂ ତ୍ଵ୍ ଆସୁରୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯେ ତ୍ଵାଂ ନିନ୍ଦନ୍ତି ମୋହିତାଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କେଶବଙ୍କୁ ନେଇ ଭକ୍ତି ଉପଜେନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆସୁରୀ ସ୍ୱଭାବ ପାଇଛନ୍ତି।
ପତନ୍ତି ନରକେ ଘୋରେ ଜାଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ ନ ତେଷାଂ ନିଷ୍କୃତିସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଵିଦ୍ଯତେ ନରକାର୍ଣଵାତ୍
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ପୁନିପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନରକ ସମୁଦ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି କେବେ ମିଳେନାହିଁ।
ଯେ ଦୂଷଯନ୍ତି ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାସ୍ ତ୍ଵାଂ ଦେଵ ପୁରୁଷାଧମାଃ ଯତ୍ର ଯତ୍ର ଭଵେଜ୍ ଜନ୍ମ ମମ କର୍ମନିବନ୍ଧନାତ୍
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରୀ ଲୋକମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ, ଆପଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି—ମୋ କର୍ମର ଫଳରେ ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେଉଛି—
ତତ୍ର ତତ୍ର ହରେ ଭକ୍ତିସ୍ ତ୍ଵଯି ଚାସ୍ତୁ ଦୃଢା ସଦା ଆରାଧ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ସୁରା ଦୈତ୍ଯା ନରାଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ଽପି ସଂଯତାଃ
ହେ ହରି, ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କୁ ନେଇ ମୋର ଭକ୍ତି ସଦା ଦୃଢ଼ ରହୁ। ଦେବତା, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶାନ୍ତିରେ ପୂଜି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି।
ଅଵାପୁଃ ପରମାଂ ସିଦ୍ଧିଂ କସ୍ ତ୍ଵାଂ ଦେଵ ନ ପୂଜଯେତ୍ ନ ଶକ୍ନୁଵନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଃ ସ୍ତୋତୁଂ ତ୍ଵାଂ ତ୍ରିଦଶା ହରେ
ଏମିତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ କିଏ ପୂଜିବେନାହିଁ? ହେ ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଷ୍ଟୁତି କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ।