ପରମଂ ତଵ ଯଦ୍ ରୂପଂ ଭାଵାଭାଵଵିଵର୍ଜିତମ୍ ନିର୍ଲେପଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କୂଟସ୍ଥମ୍ ଅଚଲଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତୁମର ପରମ ରୂପ ଭାବ ଓ ଅଭାବ ଉଭୟରୁ ପରେ, ଅଲିପ୍ତ, ଗୁଣହୀନ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଅଚଳ, ଅବିଚଳ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ।
ସର୍ଵୋପାଧିଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ସତ୍ତାମାତ୍ରଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍ ତଦ୍ ଦେଵାଶ୍ ଚ ନ ଜାନନ୍ତି କଥଂ ଜାନାମ୍ଯ୍ ଅହଂ ପ୍ରଭୋ
ସମସ୍ତ ଉପାଧିରୁ ମୁକ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ ତୁମ ଏହି ରୂପକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ତେବେ ମୁଁ କିପରି ଜାଣିପାରିବି, ହେ ପ୍ରଭୁ?
ଅପରଂ ତଵ ଯଦ୍ ରୂପଂ ପୀତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିମୁକୁଟାଙ୍ଗଦଧାରିଣମ୍
ତୁମର ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ହେଉଛି ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରିଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ବାହୁରେ ଅଙ୍ଗଦ ପିନ୍ଧିଥିବା।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସୋରସ୍କସଂଯୁକ୍ତଂ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତମ୍ ତଦ୍ ଅର୍ଚଯନ୍ତି ଵିବୁଧା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ତଵ ସଂଶ୍ରଯାଃ
ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ ବନମାଳା ଶୋଭିତ ଏହି ରୂପକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଓ ତୁମ ଶରଣାଗତ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜନ୍ତି।
ଦେଵଦେଵ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତାନାମ୍ ଅଭଯପ୍ରଦ ତ୍ରାହି ମାଂ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରାକ୍ଷ ମଗ୍ନଂ ଵିଷଯସାଗରେ
ହେ ଦେବଦେବ, ସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଭକ୍ତମାନେଁକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା, ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରସର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ନାନ୍ଯଂ ପଶ୍ଯାମି ଲୋକେଶ ଯସ୍ଯାହଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜେ ତ୍ଵାମ୍ ଋତେ କମଲାକାନ୍ତ ପ୍ରସୀଦ ମଧୁସୂଦନ
ହେ ଲୋକନାଥ, ମୁଁ ଆଉ କାହାକୁ ଶରଣ ନେବି ବୋଲି ଦେଖୁନି; ହେ କମଳାକାନ୍ତ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଏ ଅଛି? ମୋପରେ କୃପା କର, ହେ ମଧୁସୂଦନ।
ଜରାଵ୍ଯାଧିଶତୈର୍ ଯୁକ୍ତୋ ନାନାଦୁଃଖୈର୍ ନିପୀଡିତଃ ହର୍ଷଶୋକାନ୍ଵିତୋ ମୂଢଃ କର୍ମପାଶୈଃ ସୁଯନ୍ତ୍ରିତଃ
ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗର ଶତଶଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ମିଶ୍ରିତ, ମୂଢ଼ ଓ କର୍ମର ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା।
ପତିତୋ ଽହଂ ମହାରୌଦ୍ରେ ଘୋରେ ସଂସାରସାଗରେ ଵିଷମୋଦକଦୁଷ୍ପାରେ ରାଗଦ୍ଵେଷଝଷାକୁଲେ
ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାନକ ସଂସାର ସାଗରରେ ପଡ଼ିଛି, ଯାହା ଦୁର୍ଜୟ, ବିଷମ ଜଳ ଓ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷର ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଵର୍ତଗମ୍ଭୀରେ ତୃଷ୍ଣାଶୋକୋର୍ମିସଂକୁଲେ ନିରାଶ୍ରଯେ ନିରାଲମ୍ବେ ନିଃସାରେ ଽତ୍ଯନ୍ତଚଞ୍ଚଲେ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ ଗଭୀର, ତୃଷ୍ଣା ଓ ଶୋକର ତରଙ୍ଗରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ଆଧାର ବିହୀନ, ଅର୍ଥହୀନ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର।
ମାଯଯା ମୋହିତସ୍ ତତ୍ର ଭ୍ରମାମି ସୁଚିରଂ ପ୍ରଭୋ ନାନାଜାତିସହସ୍ରେଷୁ ଜାଯମାନଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ମାୟାରେ ମୁହିଯାଇ, ମୁଁ ସେଠାରେ ବହୁଦିନ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ହଜାର ହଜାର ଜନ୍ମରେ ପୁନିପୁନି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
ମଯା ଜନ୍ମାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନି ସହସ୍ରାଣ୍ଯ୍ ଅଯୁତାନି ଚ ଵିଵିଧାନ୍ଯ୍ ଅନୁଭୂତାନି ସଂସାରେ ଽସ୍ମିଞ୍ ଜନାର୍ଦନ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାରରେ ଅନେକ ଜନ୍ମ, ହଜାର ଓ ଦଶହଜାର ଧରଣର ଅନୁଭବ ହୋଇଛି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ଵେଦାଃ ସାଙ୍ଗା ମଯାଧୀତାଃ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ ଇତିହାସପୁରାଣାନି ତଥା ଶିଲ୍ପାନ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ
ମୁଁ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଂଗଗୁଡ଼ିକ, ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର, ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ, ଏବଂ ଅନେକ କଳା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି।
ଅସଂତୋଷାଶ୍ ଚ ସଂତୋଷାଃ ସଂଚଯାପଚଯା ଵ୍ଯଯାଃ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତା ଜଗନ୍ନାଥ କ୍ଷଯଵୃଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷଯେତରାଃ
ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ସନ୍ତୋଷ, ସଂଚୟ ଓ ହାନି, ବ୍ୟୟ—ଏସବୁ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ବୃଦ୍ଧି, କ୍ଷୟ ଓ ତାହାର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଅବସ୍ଥା ସହିତ।
ଭାର୍ଯାରିମିତ୍ରବନ୍ଧୂନାଂ ଵିଯୋଗାଃ ସଂଗମାସ୍ ତଥା ପିତରୋ ଵିଵିଧା ଦୃଷ୍ଟା ମାତରଶ୍ ଚ ତଥା ମଯା
ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଶତ୍ରୁ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ବିଯୋଗ ଓ ସଂଗମ, ବିଭିନ୍ନ ପିତା ଓ ମାଆମାନେ ଦେଖିବା—ଏହି ସବୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି।
ଦୁଃଖାନି ଚାନୁଭୂତାନି ଯାନି ସୌଖ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ ପ୍ରାପ୍ତାଶ୍ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ ପୁତ୍ରା ଭ୍ରାତରୋ ଜ୍ଞାତଯସ୍ ତଥା
ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଅନେକ ପ୍ରକାର ସୁଖ ପାଇଛି; ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ, ଭାଇ ଓ ଜ୍ଞାତିମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ମିଳିଛନ୍ତି।
ମଯୋଷିତଂ ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କୋଷ୍ଠେ ଵିଣ୍ମୂତ୍ରପିଚ୍ଛଲେ ଗର୍ଭଵାସେ ମହାଦୁଃଖମ୍ ଅନୁଭୂତଂ ତଥା ପ୍ରଭୋ
ମୁଁ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ରହିଛି, ମଳମୁତ୍ରରେ ଭରିଥିବା ଗର୍ଭରେ ଥିବା ମହାଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଦୁଃଖାନି ଯାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନି ବାଲ୍ଯଯୌଵନଗୋଚରେ ଵାର୍ଧକେ ଚ ହୃଷୀକେଶ ତାନି ପ୍ରାପ୍ତାନି ଵୈ ମଯା
ହେ ହୃଷୀକେଶ, ମୁଁ ଶୈଶବ, ଯୌବନ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି।
ମରଣେ ଯାନି ଦୁଃଖାନି ଯମମାର୍ଗେ ଯମାଲଯେ ମଯା ତାନ୍ଯ୍ ଅନୁଭୂତାନି ନରକେ ଯାତନାସ୍ ତଥା
ମୃତ୍ୟୁବେଳେ, ଯମରାଜଙ୍କ ପଥରେ, ଯମଲୋକରେ ଓ ନରକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି।
କୃମିକୀଟଦ୍ରୁମାଣାଂ ଚ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵମୃଗପକ୍ଷିଣାମ୍ ମହିଷୋଷ୍ଟ୍ରଗଵାଂ ଚୈଵ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ଵନୌକସାମ୍
ମୁଁ କେବେ କିଟ, ପୋକ, ଗଛ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ହରିଣ, ପକ୍ଷୀ, ମହିଷ, ଉଠ, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଚୈଵ ଯୋନିଷୁ ଧନିନାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଜାତି, ଶୂଦ୍ର, ଧନୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଗରିବ ଓ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ନୃପାଣାଂ ନୃପଭୃତ୍ଯାନାଂ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ଚ ଦେହିନାମ୍ ଗୃହେଷୁ ତେଷାମ୍ ଉତ୍ପନ୍ନୋ ଦେଵ ଚାହଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ମୁଁ ରାଜା, ରାଜାଙ୍କ ଚାକର, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ଘରେ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଗତୋ ଽସ୍ମି ଦାସତାଂ ନାଥ ଭୃତ୍ଯାନାଂ ବହୁଶୋ ନୃଣାମ୍ ଦରିଦ୍ରତ୍ଵଂ ଚେଶ୍ଵରତ୍ଵଂ ସ୍ଵାମିତ୍ଵଂ ଚ ତଥା ଗତଃ
ହେ ନାଥ, ମୁଁ ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ଦାସ ହୋଇଛି, ଗରିବତା, ମାଲିକିଆ, ଓ ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି।
ହତୋ ମଯା ହତାଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ଘାତିତୋ ଘାତିତାସ୍ ତଥା ଦତ୍ତଂ ମମାନ୍ଯୈର୍ ଅନ୍ଯେଭ୍ଯୋ ମଯା ଦତ୍ତମ୍ ଅନେକଶଃ
ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେ ହତ୍ୟା କରିଛି, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଇଛି, ଅନ୍ୟମାନେ ମୋତେ ଦେଇଛନ୍ତି—ଏଭଳି ଅନେକ ଥର ଘଟିଛି।
ପିତୃମାତୃସୁହୃଦ୍ଭ୍ରାତୃକଲତ୍ରାଣାଂ କୃତେନ ଚ ଧନିନାଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ପିତା, ମାଆ, ବନ୍ଧୁ, ଭାଇ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ଧନୀ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ଗରିବ ଓ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା—
ଉକ୍ତଂ ଦୈନ୍ଯଂ ଚ ଵିଵିଧଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଲଜ୍ଜାଂ ଜନାର୍ଦନ ଦେଵତିର୍ଯଙ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ସ୍ଥାଵରେଷୁ ଚରେଷୁ ଚ
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୁଁ ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି ଦେବତା, ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ, ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ କଥା କହିଛି।
ନ ଵିଦ୍ଯତେ ତଥା ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ରାହଂ ନ ଗତଃ ପ୍ରଭୋ କଦା ମେ ନରକେ ଵାସଃ କଦା ସ୍ଵର୍ଗେ ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏମିତି କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଯାଇନଥିଲି; କେବେ ମୁଁ ନରକରେ ରହିଛି, କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ହେ ଜଗତ୍ପତି?
କଦା ମନୁଷ୍ଯଲୋକେଷୁ କଦା ତିର୍ଯଗ୍ଗତେଷୁ ଚ ଜଲଯନ୍ତ୍ରେ ଯଥା ଚକ୍ରେ ଘଟୀ ରଜ୍ଜୁନିବନ୍ଧନା
କେବେ ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ, କେବେ ପଶୁପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟରେ, ଜଳ ଚକ୍ରରେ, ରସ୍ସୀରେ ବାନ୍ଧା ଘଟି ଭଳି ଘୁରୁଛି।
ଯାତି ଚୋର୍ଧ୍ଵମ୍ ଅଧଶ୍ ଚୈଵ କଦା ମଧ୍ଯେ ଚ ତିଷ୍ଠତି ତଥା ଚାହଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମରଜ୍ଜୁସମାଵୃତଃ
ଏହି ଚକ୍ର ଉପରକୁ, ତଳକୁ, କେବେ ମଧ୍ୟରେ ରହେ; ସେପରି, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କର୍ମର ରସ୍ସୀରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଘୁରୁଛି।
ଅଧଶ୍ ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ତଥା ମଧ୍ଯେ ଭ୍ରମନ୍ ଗଚ୍ଛାମି ଯୋଗତଃ ଏଵଂ ସଂସାରଚକ୍ରେ ଽସ୍ମିନ୍ ଭୈରଵେ ରୋମହର୍ଷଣେ
ମୁଁ ତଳ, ଉପର ଓ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଛି, ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଚଳିତ; ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ଚକ୍ରରେ, ହେ ରୋମହର୍ଷଣ।
ଭ୍ରମାମି ସୁଚିରଂ କାଲଂ ନାନ୍ତଂ ପଶ୍ଯାମି କର୍ହିଚିତ୍ ନ ଜାନେ କିଂ କରୋମ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ ହରେ ଵ୍ଯାକୁଲିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ମୁଁ ବହୁଦିନ ଧରି ଘୁରୁଛି, କେବେ ଶେଷ ଦେଖିପାରୁନି; ଆଜି କଣ କରିବି ଜାଣେନି, ହେ ହରି, ମୋ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଶାନ୍ତ।