ତଂ ଦେଶଂ ଧୀଵରଗ୍ରାମଂ ସପ୍ରତୋଲିଵିଟଙ୍କିନମ୍ କାରଯାମ୍ ଆସ ଵିପ୍ରୋ ଽସୌ ଯଜ୍ଞଵାଟଂ ଯଥାଵିଧି
ସେ ଧୀବର ଗ୍ରାମ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗଲି ଓ ଗଲିପଥ ଥିଲା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ପ୍ରାସାଦଶତସଂବାଧଂ ମଣିପ୍ରଵରଶୋଭିତମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସଦ୍ମନିଭଂ ରମ୍ଯଂ ହେମରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍
ସେଠାରେ ଶତଶତ ରାଜମହଳ ଥିଲା, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମହଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୁନା ଓ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିଲା ।
ସ୍ତମ୍ଭାନ୍ କନକଚିତ୍ରାଂଶ୍ ଚ ତୋରଣାନି ବୃହନ୍ତି ଚ ଯଜ୍ଞାଯତନଦେଶେଷୁ ଦତ୍ତ୍ଵା ଶୁଦ୍ଧଂ ଚ କାଞ୍ଚନମ୍
ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ମଜବୁତ ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦ୍ୱାର ଲଗାଇଲେ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ସୁନା ମଧ୍ୟ ଦେଲେ ।
ଅନ୍ତଃପୁରାଣି ରାଜ୍ଞାଂ ଚ ନାନାଦେଶନିଵାସିନାମ୍ କାରଯାମ୍ ଆସ ଧର୍ମାତ୍ମା ତତ୍ର ତତ୍ର ଯଥାଵିଧି
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ତଃପୁର ତିଆରି କରିବାକୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଵୈଶ୍ଯାନାଂ ନାନାଦେଶସମୀଯୁଷାମ୍ କାରଯାମ୍ ଆସ ଵିଧିଵଚ୍ ଛାଲାସ୍ ତତ୍ରାପ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବଣିକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବହୁତ ଶାଳା ତିଆରି କରାଗଲା ।
ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ନୃପତେର୍ ଆଯଯୁର୍ ନୃପସତ୍ତମାଃ ରତ୍ନାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନ୍ଯ୍ ଆଦାଯ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ ଚାଯଯୁର୍ ଉତ୍ସଵେ
ରାଜାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜାମାନେ ବହୁତ ରତ୍ନ ନେଇ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ଅନେକ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ ।
ତେଷାଂ ନିର୍ଵିଶତାଂ ସ୍ଵେଷୁ ଶିବିରେଷୁ ମହାତ୍ମନାମ୍ ନଦତଃ ସାଗରସ୍ଯେଵ ଦିଵିସ୍ପୃଗ୍ ଅଭଵଦ୍ ଧ୍ଵନିଃ
ସେମାନେ ନିଜ ଶିବିରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନି ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଉଥିଲା ।
ତେଷାମ୍ ଅଭ୍ଯାଗତାନାଂ ଚ ସ ରାଜା ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଵ୍ଯାଦିଦେଶାଯତନାନି ଶଯ୍ଯାଶ୍ ଚାପ୍ଯ୍ ଉପଚାରତଃ
ସେଠାକୁ ଆସିଥିବା ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ, ରାଜା ଯେଉଁଠି ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଓ ଶୋଇବା ଶଯ୍ୟା ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ।
ଭୋଜନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ଶାଲୀକ୍ଷୁଯଵଗୋରସୈଃ ଉପେତ୍ଯ ନୃପତିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵ୍ଯାଦିଦେଶ ସ୍ଵଯଂ ତଦା
ସେ ସମୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରାଜା ନିଜେ ଚାଉଳ, ଖଣ୍ଡସାର, ଯବ ଓ ଗୋଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ।
ତଥା ତସ୍ମିନ୍ ମହାଯଜ୍ଞେ ବହଵୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ ଯେ ଚ ଦ୍ଵିଜାତିପ୍ରଵରାସ୍ ତତ୍ରାସନ୍ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ସେ ମହାଯଜ୍ଞରେ ବହୁତ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ସମାଜଗ୍ମୁଃ ସଶିଷ୍ଯାସ୍ ତାନ୍ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ପାର୍ଥିଵଃ ସର୍ଵାଂଶ୍ ଚ ତାନ୍ ଅନୁଯଯୌ ଯାଵଦ୍ ଆଵସଥାନ୍ ଇତି
ସେମାନେ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆସିଲେ; ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଙ୍ଗ କଲେ ।
ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ମହାତେଜା ଦମ୍ଭଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନୃପୋତ୍ତମଃ ତତଃ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଶିଲ୍ପଂ ଚ ଶିଲ୍ପିନୋ ଽନ୍ଯେ ଚ ଯେ ତଦା
ମହାତେଜସ୍ବୀ ରାଜା ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି ନିଜେ ନିଜ କାମ କଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର କାମ କଲେ ।
କୃତ୍ସ୍ନଂ ଯଜ୍ଞଵିଧିଂ ରାଜ୍ଞେ ତଦା ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୃତଂ ସର୍ଵମ୍ ଅତନ୍ଦ୍ରିତଃ ହୃଷ୍ଟରୋମାଭଵଦ୍ ରାଜା ସହ ମନ୍ତ୍ରିଭିର୍ ଅଚ୍ଯୁତଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ବିଧି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ; ଏହା ଶୁଣି ସର୍ବୋତ୍ତମ ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଲୋମ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା ।
ତସ୍ମିନ୍ ଯଜ୍ଞେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ତୁ ଵାଗ୍ମିନୋ ହେତୁଵାଦିଭିଃ ହେତୁଵାଦାନ୍ ବହୂନ୍ ଆହୁଃ ପରସ୍ପରଜିଗୀଷଵଃ
ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ, ଅନେକ ଚତୁର ବକ୍ତା ଏବଂ ତର୍କବିଦ୍ମାନେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରି ବିଭିନ୍ନ ତର୍କ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଲେ ।
ଦେଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯେଵ ଵିହିତଂ ରାଜସିଂହେନ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଦଦୃଶୁସ୍ ତୋରଣାନ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ଶାତକୁମ୍ଭମଯାନି ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଠାରେ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାର ଦ୍ୱାର ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସିଂହସ୍ୱରୂପୀ ରାଜା ପାଇଁ ଥିଲା ।
ଶଯ୍ଯାସନଵିକାରାଂଶ୍ ଚ ସୁବହୂନ୍ ରତ୍ନସଂଚଯାନ୍ ଘଟପାତ୍ରୀକଟାହାନି କଲଶାନ୍ ଵର୍ଧମାନକାନ୍
ସେମାନେ ବହୁତ ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ବିଛାନା, ରତ୍ନର ଢେର, ଘଡ଼ା, ପାତ୍ର, ବଡ଼ ବଡ଼ ଦୋଣା ଏବଂ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଥିବା କଳଶ ଦେଖିଲେ ।
ନହି କଶ୍ଚିଦ୍ ଅସୌଵର୍ଣମ୍ ଅପଶ୍ଯଦ୍ ଵସୁଧାଧିପଃ ଯୂପାଂଶ୍ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରପଠିତାନ୍ ଦାରଵାନ୍ ହେମଭୂଷିତାନ୍
କୌଣସି ରାଜା ଅପବିତ୍ର କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ଯଜ୍ଞର ଯୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କାଠରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସୁନାରେ ସଜାଯାଇଥିଲା।
ଉପକ୍ଷିପ୍ତାନ୍ ଯଥାକାଲଂ ଵିଧିଵଦ୍ ଭୂରିଵର୍ଚସଃ ସ୍ଥଲଜା ଜଲଜା ଯେ ଚ ପଶଵଃ କେଚନ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏହିଠାରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପଶୁମାନେ ଦେଶରେ ବା ପାଣିରେ ବସୁଥିଲେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ନିୟମ ମୁତାବକ୍ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପେ ଆଣାଯାଇଥିଲେ।
ସର୍ଵାନ୍ ଏଵ ସମାନୀତାନ୍ ଅପଶ୍ଯଂସ୍ ତତ୍ର ତେ ନୃପାଃ ଗାଶ୍ ଚୈଵ ମହିଷୀଶ୍ ଚୈଵ ତଥା ଵୃଦ୍ଧସ୍ତ୍ରିଯୋ ଽପି ଚ
ସେଠାରେ ସେହି ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଗାଈ, ମହିଷ ଏବଂ ବୟସ୍କ ଜଣେ ମହିଳାମାନେକୁ ଦେଖିଥିଲେ।
ଔଦକାନି ଚ ସତ୍ତ୍ଵାନି ଶ୍ଵାପଦାନି ଵଯାଂସି ଚ ଜରାଯୁଜାଣ୍ଡଜାତାନି ସ୍ଵେଦଜାନ୍ଯ୍ ଉଦ୍ଭିଦାନି ଚ
ସେମାନେ ପାଣିର ପ୍ରାଣୀ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ, ପକ୍ଷୀ, ଗର୍ଭରୁ, ଡିମ୍ବରୁ, ଘମରୁ ଏବଂ ମାଟିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖିଥିଲେ।
ପର୍ଵତାନ୍ଯ୍ ଉପଧାନ୍ଯାନି ଭୂତାନି ଦଦୃଶୁଶ୍ ଚ ତେ ଏଵଂ ପ୍ରମୁଦିତଂ ସର୍ଵଂ ପଶୁତୋ ଧନଧାନ୍ଯତଃ
ସେମାନେ ପର୍ବତ, ଧାନର ଢେର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ସମୃଦ୍ଧି ଗୋଧନ, ଧନ ଓ ଧାନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଯଜ୍ଞଵାଟଂ ନୃପା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଗତାଃ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶାଂ ଚୈଵ ବହୁମିଷ୍ଟାନ୍ନମ୍ ଋଦ୍ଧିମତ୍
ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପକୁ ଦେଖି, ରାଜାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ପୂର୍ଣେ ଶତସହସ୍ରେ ତୁ ଵିପ୍ରାଣାଂ ତତ୍ର ଭୁଞ୍ଜତାମ୍ ଦୁନ୍ଦୁଭିର୍ ମେଘନିର୍ଘୋଷାନ୍ ମୁହୁର୍ମୁହୁର୍ ଅଥାକରୋତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଲକ୍ଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, ତେବେ ମୃଦଙ୍ଗ ମେଘର ଗର୍ଜନା ପରି ପୁନିପୁନି ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା।
ଵିନନାଦାସକୃଚ୍ ଚାପି ଦିଵସେ ଦିଵସେ ଗତେ ଏଵଂ ସ ଵଵୃଧେ ଯଜ୍ଞସ୍ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ ତୁ ଧୀମତଃ
ଦିନ ପରେ ଦିନ, ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ଅବିରତ ଧ୍ୱନିରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା; ଏପରିଭାବେ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଉନ୍ନତି ପାଇଲା।
ଅନ୍ନସ୍ଯ ସୁବହୂନ୍ ଵିପ୍ରା ଉତ୍ସର୍ଗାନ୍ ନିର୍ଗତୋପମାନ୍ ଦଧିକୁଲ୍ଯାଶ୍ ଚ ଦଦୃଶୁଃ ପଯସଶ୍ ଚ ହ୍ରଦାଂସ୍ ତଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟର ଢେର, ଦହିର ଝରଣା ଏବଂ ଦୁଧର ହ୍ରଦ ଦେଖିଲେ।
ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପୋ ହି ସକଲୋ ନାନାଜନପଦୈର୍ ଯୁତଃ ଦ୍ଵିଜାଶ୍ ଚ ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ରାଜ୍ଞସ୍ ତସ୍ଯ ମହାମଖେ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ନାନା ପ୍ରଜାମାନେ ଭରିଥିବା ସହିତ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେ ରାଜାଙ୍କର ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ ଦେଖାଗଲେ।
ତତ୍ର ଯାନି ସହସ୍ରାଣି ପୁରୁଷାଣାଂ ତତସ୍ ତତଃ ଗୃହୀତ୍ଵା ଭାଜନଂ ଜଗ୍ମୁର୍ ବହୂନି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଏକଟି ପାତ୍ର ନେଇ, ବହୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଗଲେ।
ଶ୍ରାଵିଣଶ୍ ଚାପି ତେ ସର୍ଵେ ସୁମୃଷ୍ଟମଣିକୁଣ୍ଡଲାଃ ପର୍ଯଵେଷଯନ୍ ଦ୍ଵିଜାତୀଞ୍ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚମକୁଥିବା ମଣିର କଣ୍ଡୁଳି ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଏବଂ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଵିଵିଧାନ୍ଯ୍ ଅନୁପାନାନି ପୁରୁଷା ଯେ ଽନୁଯାଯିନଃ ତେ ଵୈ ନୃପୋପଭୋଜ୍ଯାନି ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୁଃ ସହ
ରାଜାଙ୍କର ସେବକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପାନୀୟ ପଦାର୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏହା ସହିତ ରାଜାଙ୍କର ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଦିଆଗଲା।
ସମାଗତାନ୍ ଵେଦଵିଦୋ ରାଜ୍ଞଶ୍ ଚ ପୃଥିଵୀଶ୍ଵରାନ୍ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରେ ତଦା ତେଷାଂ ଵିଧିଵଦ୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣଃ
ଏହି ସମୟରେ ବେଦଜ୍ଞ ଏବଂ ଭୂମିର ଶାସକମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଆଦରସହିତ ବହୁ ପୁରସ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରାଗଲା।