ପ୍ରତିମା ଚେନ୍ଦ୍ରନୀଲାଖ୍ଯା ସ୍ଵଯଂ ଦେଵେନ ଗୋପିତା ନ ଚାତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ ଚାନ୍ଯା ପ୍ରତିମା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଶୁଭା
ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ନାମକ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦେବତା ନିଜେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏଠି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶୁଭ ବୈଷ୍ଣବ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ତଥା ଯତ୍ନଂ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା ଦେଵୋ ଜଗତ୍ପତିଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ମମ ଚାଭ୍ଯେତି ଵିଷ୍ଣୁଃ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମଃ
ତେଣୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା କରିବି, ଯେପରି ଦେବ, ଜଗତ୍ପତି, ସତ୍ୟଶୂର ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେବେ।
ଯଜ୍ଞୈର୍ ଦାନୈସ୍ ତପୋଭିଶ୍ ଚ ହୋମୈର୍ ଧ୍ଯାନୈସ୍ ତଥାର୍ଚନୈଃ ଉପଵାସୈଶ୍ ଚ ଵିଧିଵଚ୍ ଚରେଯଂ ଵ୍ରତମ୍ ଉତ୍ତମମ୍
ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପ, ହୋମ, ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ଓ ନିୟମିତ ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଳନ କରିବି।
ଅନନ୍ଯମନସା ଚୈଵ ତନ୍ମନା ନାନ୍ଯମାନସଃ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଯତନଵିନ୍ଯାସେ ପ୍ରାରମ୍ଭଂ ଚ କରୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବନା ଛାଡି, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେଉଳ ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରୁଛି।
ଏଵଂ ସ ପୃଥିଵୀପାଲଶ୍ ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ପ୍ରାସାଦାର୍ଥଂ ହରେସ୍ ତତ୍ର ପ୍ରାରମ୍ଭମ୍ ଅକରୋତ୍ ତଦା
ଏପରି ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେ ରାଜା ସେଠାରେ ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଉଳ ତିଆରି କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଆନାଯ୍ଯ ଗଣକାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଆଚାର୍ଯାଞ୍ ଶାସ୍ତ୍ରପାରଗାନ୍ ଭୂମିଂ ସଂଶୋଧ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ରାଜା ତୁ ପରଯା ମୁଦା
ସମସ୍ତ ଗଣିତଜ୍ଞ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରପାରଙ୍ଗତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ରାଜା ବଡ ଆନନ୍ଦରେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଭୂମିକୁ ପବିତ୍ର କଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ ଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନୈର୍ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥପାରଗୈଃ ଅମାତ୍ଯୈର୍ ମନ୍ତ୍ରିଭିଶ୍ ଚୈଵ ଵାସ୍ତୁଵିଦ୍ଯାଵିଶାରଦୈଃ
ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅମାତ୍ୟମାନେ, ସହିତେ ଗୃହନିର୍ମାଣ ଶିଳ୍ପରେ ଦକ୍ଷ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସହ ଥିଲେ।
ତୈଃ ସାର୍ଧଂ ସ ସମାଲୋଚ୍ଯ ସୁମୁହୂର୍ତେ ଶୁଭେ ଦିନେ ସୁଚନ୍ଦ୍ରତାରାସଂଯୋଗେ ଗ୍ରହାନୁକୂଲ୍ଯସଂଯୁତେ
ସେମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ଶୁଭ ତିଥି ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ଭଲ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା, ଗ୍ରହମାନେ ଅନୁକୂଳ ଥିବା ଦିନରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଜଯମଙ୍ଗଲଶବ୍ଦୈଶ୍ ଚ ନାନାଵାଦ୍ଯୈର୍ ମନୋହରୈଃ ଵେଦାଧ୍ଯଯନନିର୍ଘୋଷୈର୍ ଗୀତୈଃ ସୁମଧୁରସ୍ଵରୈଃ
ଜୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି, ବିଭିନ୍ନ ମନୋହର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ବେଦ ପାଠର ଗୁଞ୍ଜନ ଓ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ପୁଷ୍ପଲାଜାକ୍ଷତୈର୍ ଗନ୍ଧୈଃ ପୂର୍ଣକୁମ୍ଭୈଃ ସଦୀପକୈଃ ଦଦାଵ୍ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ତତୋ ରାଜା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସୁସମାହିତଃ
ପୁଷ୍ପ, ଲାଜା, ଅକ୍ଷତ, ସୁଗନ୍ଧ, ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ଓ ଦୀପ ସହିତ, ରାଜା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵୈଵମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଵିଧିଵଦ୍ ଆନାଯ୍ଯ ସ ମହୀପତିଃ କଲିଙ୍ଗାଧିପତିଂ ଶୂରମ୍ ଉତ୍କଲାଧିପତିଂ ତଥା କୋଶଲାଧିପତିଂ ଚୈଵ ତାନ୍ ଉଵାଚ ତଦା ନୃପଃ
ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ସେ ମହୀପତି କଳିଙ୍ଗର ଶୂର ରାଜା, ଉତ୍କଳ ଓ କୋଶଳର ଅଧିପତିମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ଶିଲାର୍ଥେ ସୁସମାହିତାଃ ଗୃହୀତ୍ଵା ଶିଲ୍ପିମୁଖ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ଶିଲାକର୍ମଵିଶାରଦାନ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ଶିଳା ନିମିତ୍ତେ ଶିଳ୍ପୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶିଳା କାମରେ ଦକ୍ଷ, ସେମାନେ ସହିତ ଯାଅ।
ଵିନ୍ଧ୍ଯାଚଲଂ ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ବହୁକନ୍ଦରଶୋଭିତମ୍ ନିରୂପ୍ଯ ସର୍ଵସାନୂନି ଚ୍ଛେଦଯିତ୍ଵା ଶିଲାଃ ଶୁଭାଃ ସଂଵାହ୍ଯନ୍ତାଂ ଚ ଶକଟୈର୍ ନୌକାଭିର୍ ମା ଵିଲମ୍ବଥ
ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଗୁହା ଅଛି, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଶୃଙ୍ଗ ଦେଖି, ଶୁଭ ଶିଳା କାଟି, ଗାଡ଼ି ଓ ନୌକାରେ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଆଣ।
ଏଵଂ ଗନ୍ତୁଂ ସମାଦିଶ୍ଯ ତାନ୍ ନୃପାନ୍ ସ ମହୀପତିଃ ପୁନର୍ ଏଵାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ସାମାତ୍ଯାନ୍ ସପୁରୋହିତାନ୍
ଏଭଳି ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ସେ ମହୀପତି ପୁଣି ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଦୂତାଃ ସର୍ଵତ୍ର ମମାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତୁ ଵୈ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି ରାଜାନଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ତାନ୍ ସୁଶୀଘ୍ରଗାଃ
ମୋର ଆଦେଶ ସମସ୍ତଠାରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଦୂତମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଯାଉନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ରାଜାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତୁ।
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପାଦାତୈଃ ସାମାତ୍ଯୈଃ ସପୁରୋହିତୈଃ ଗଚ୍ଛତ ସହିତାଃ ସର୍ଵ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଶାସନାତ୍
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ପଦାତି, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏକାସାଥି ଯାଅ।
ଏଵଂ ଦୂତାଃ ସମାଜ୍ଞାତା ରାଜ୍ଞା ତେନ ମହାତ୍ମନା ଗତ୍ଵା ତଦା ନୃପାନ୍ ଊଚୁର୍ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଭୂପତେଃ
ଏଭଳି, ସେ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ, ଦୂତମାନେ ଯାଇ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ସେ ଭୂପତିଙ୍କ ଉକ୍ତି କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତେ ତଥା ସର୍ଵେ ଦୂତାନାଂ ଵଚନଂ ନୃପାଃ ଆଜଗ୍ମୁସ୍ ତ୍ଵରିତାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଵସୈନ୍ଯୈଃ ପରିଵାରିତାଃ
ଦୂତମାନେଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ରାଜା ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଯେ ନୃପାଃ ସର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ଯେ ଚ ଦକ୍ଷିଣତଃ ସ୍ଥିତାଃ ପଶ୍ଚିମାଯାଂ ସ୍ଥିତା ଯେ ଚ ଉତ୍ତରାପଥସଂସ୍ଥିତାଃ
ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯନ୍ତଵାସିନୋ ଯେ ଽପି ଯେ ଚ ସଂନିଧିଵାସିନଃ ପାର୍ଵତୀଯାଶ୍ ଚ ଯେ କେଚିତ୍ ତଥା ଦ୍ଵୀପନିଵାସିନଃ
ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା, ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ, ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳର ଓ ଦ୍ୱୀପରେ ରହୁଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ରଥୈର୍ ନାଗୈଃ ପଦାତୈଶ୍ ଚ ଵାଜିଭିର୍ ଧନଵିସ୍ତରୈଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ବହୁଶୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଶାସନମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି ବହୁ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରଥ, ହାତୀ, ପଦାତି, ଘୋଡ଼ା ଓ ବହୁ ଧନ-ସମ୍ପତି ସହିତ ଆସିଥିଲେ।
ତାନ୍ ଆଗତାନ୍ ନୃପାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାମାତ୍ଯାନ୍ ସପୁରୋହିତାନ୍ ପ୍ରୋଵାଚ ରାଜା ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା କାର୍ଯମ୍ ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସାଦରମ୍
ସେମାନେ ସହିତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ଆସିଥିବା ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜା ଖୁସି ହୃଦୟରେ ଆଦର ସହିତ ନିଜ କାମ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ନୃପଶାର୍ଦୂଲା ଯଥା କିଂଚିଦ୍ ବ୍ରଵୀମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଅସ୍ମିନ୍ କ୍ଷେତ୍ରଵରେ ପୁଣ୍ଯେ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦେ ଶିଵେ
ହେ ରାଜାମାନେ, ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ, ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କହୁଛି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ହଯମେଧଂ ମହାଯଜ୍ଞଂ ପ୍ରାସାଦଂ ଚୈଵ ଵୈଷ୍ଣଵମ୍ କଥଂ ଶକ୍ନୋମ୍ଯ୍ ଅହଂ କର୍ତୁମ୍ ଇତି ଚିନ୍ତାକୁଲଂ ମନଃ
ମୋ ମନ ଏହି ଭାବରେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ, କିପରି ମୁଁ ମହା ହୟମେଧ ଯଜ୍ଞ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିପାରିବି?
ଭଵଦ୍ଭିଃ ସୁସହାଯୈସ୍ ତୁ ସର୍ଵମ୍ ଏତତ୍ କରୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଯଦି ଯୂଯଂ ସହାଯା ମେ ଭଵଧ୍ଵଂ ନୃପସତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯଦି ମୋତେ ସହଯୋଗ କରିବେ, ତେବେ ମୁଁ ସବୁ କାମ ସଫଳ କରିପାରିବି।
ଇତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଵଦମାନସ୍ଯ ରାଜରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରମୁଦିତା ହୃଷ୍ଟା ଭୂପାସ୍ ତେ ତସ୍ଯ ଶାସନାତ୍
ଏପରି ଜ୍ଞାନୀ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନିଲେ।
ଵଵୃଷୁର୍ ଧନରତ୍ନୈଶ୍ ଚ ସୁଵର୍ଣମଣିମୌକ୍ତିକୈଃ କମ୍ବଲାଜିନରତ୍ନୈଶ୍ ଚ ରାଙ୍କଵାସ୍ତରଣୈଃ ଶୁଭୈଃ
ସେମାନେ ଧନ, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ, ମୃଗଚର୍ମ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଚଟାଇ ଓ ଶୁଭ୍ର ଚଦର ଦେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
ଵଜ୍ରଵୈଦୂର୍ଯମାଣିକ୍ଯୈଃ ପଦ୍ମରାଗେନ୍ଦ୍ରନୀଲକୈଃ ଗଜୈର୍ ଅଶ୍ଵୈର୍ ଧନୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈ ରଥୈଶ୍ ଚୈଵ କରେଣୁଭିଃ
ବଜ୍ର, ବୈଦୂର୍ୟ, ମାଣିକ, ପଦ୍ମରାଗ, ନୀଳମଣି, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ବିଭିନ୍ନ ଧନ-ସମ୍ପତି, ରଥ ଓ ମହିଳା ହାତୀ ସହିତ ଉପହାର ଦେଲେ।
ଅସଂଖ୍ଯେଯୈର୍ ବହୁଵିଧୈର୍ ଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ ଉଚ୍ଚାଵଚୈସ୍ ତଥା ଶାଲିଵ୍ରୀହିଯଵୈଶ୍ ଚୈଵ ମାଷମୁଦ୍ଗତିଲୈସ୍ ତଥା
ଅସଂଖ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟର ସାମଗ୍ରୀ, ଏବଂ ଚାଉଳ, ଜଉ, ଗହମ, ବୁଟ, ମାଗଜ ଓ ତିଳ ଦେଲେ।
ସିଦ୍ଧାର୍ଥଚଣକୈଶ୍ ଚୈଵ ଗୋଧୂମୈର୍ ମସୁରାଦିଭିଃ ଶ୍ଯାମାକୈର୍ ମଧୁକୈଶ୍ ଚୈଵ ନୀଵାରୈଃ ସକୁଲତ୍ଥକୈଃ
ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, ଚଣା, ଗହମ, ମସୁର ଓ ଏହା ସଦୃଶ, ଶ୍ୟାମାକ, ମଧୁ, ନୀବାର ଚାଉଳ ଓ କୁଳଥି ଦେଲେ।