ଵୃତଂ ଶାଲୈଃ କଦମ୍ବୈଶ୍ ଚ ପୁଂନାଗୈଃ ସରଲଦ୍ରୁମୈଃ ପନସୈର୍ ନାରିକେଲୈଶ୍ ଚ ବକୁଲୈର୍ ନାଗକେସରୈଃ
ସେଠାରେ ଶାଳ, କଦମ୍ବ, ପୁମ୍ନାଗ, ସରଳ, ପନସ, ନାଡ଼ିଆ, ବକୁଳ ଓ ନାଗକେଶର ଗଛର ଝୁପୁଡ଼ି ଥିଲା।
ତାଲୈଃ ପିପ୍ପଲୈଃ ଖର୍ଜୂରୈର୍ ନାରଙ୍ଗୈର୍ ବୀଜପୂରକୈଃ ଶାଲୈର୍ ଆମ୍ରାତକୈର୍ ଲୋଧ୍ରୈର୍ ବକୁଲୈର୍ ବହୁଵାରକୈଃ
ତାଳ, ପିପଳ, ଖଜୁରୀ, ନାରଙ୍ଗା, ବିଜପୁରା, ଶାଳ, ଆମ୍ରାତକ, ଲୋଧ୍ର, ବକୁଳ ଓ ବହୁ ବାରକ ଗଛ ଥିଲା।
କପିତ୍ଥୈଃ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ ଚ ପାଟଲାଶୋକଚମ୍ପକୈଃ ଦାଡିମୈଶ୍ ଚ ତମାଲୈଶ୍ ଚ ପାରିଜାତୈସ୍ ତଥାର୍ଜୁନୈଃ
କପିଠ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ପାଟଳ, ଅଶୋକ, ଚମ୍ପକ, ଦାଡିମ୍ବ, ତମାଳ, ପାରିଜାତ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ପ୍ରାଚୀନାମଲକୈର୍ ବିଲ୍ଵୈଃ ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁଵଟଖାଦିରୈଃ ଇଙ୍ଗୁଦୀସପ୍ତପର୍ଣୈଶ୍ ଚ ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଗସ୍ତ୍ଯଜମ୍ବୁକୈଃ
ପ୍ରାଚୀନ ଆମଳକ, ବିଳ୍ୱ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ବଟ, ଖାଦିର, ଇଙ୍ଗୁଡ଼ି, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଜମ୍ବୁକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ମଧୁକୈଃ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ ଚ ବହୁଵାରୈଃ ସତିନ୍ଦୁକୈଃ ପଲାଶବଦରୈର୍ ନୀପୈଃ ସିଦ୍ଧନିମ୍ବଶୁଭାଞ୍ଜନୈଃ
ମଧୁକ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ବହୁ ବାରକ, ତିନ୍ଦୁକ, ପଳାଶ, ବଦର, ନୀପ, ସିଦ୍ଧ ନିମ୍ବ ଓ ଶୁଭ ଅଞ୍ଜନ ଗଛ ଥିଲା।
ଵାରକୈଃ କୋଵିଦାରୈଶ୍ ଚ ଭଲ୍ଲାତାମଲକୈସ୍ ତଥା ଇତି ହିନ୍ତାଲକାଙ୍କୋଲୈଃ କରଞ୍ଜୈଃ ସଵିଭୀତକୈଃ
ବାରକ, କୋବିଦାର, ଭଲ୍ଲାତ, ଆମଳକ, ହିନ୍ତାଳ, ଅଙ୍କୋଳ, କରଞ୍ଜ ଓ ବିଭୀତକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ସସର୍ଜମଧୁକାଶ୍ମର୍ଯୈଃ ଶାଲ୍ମଲୀଦେଵଦାରୁଭିଃ ଶାଖୋଠକୈର୍ ନିମ୍ବଵଟୈଃ କୁମ୍ଭୀକୌଷ୍ଠହରୀତକୈଃ
ସସର୍ଜ, ମଧୁକ, ଆଶ୍ମରୀ, ଶାଲ୍ମଳୀ, ଦେବଦାରୁ, ଶାଖୋଟକ, ନିମ୍ବ, ବଟ, କୁମ୍ଭୀ, କୌଷ୍ଠ ଓ ହରୀତକୀ ଗଛ ଥିଲା।
ଗୁଗ୍ଗୁଲୈଶ୍ ଚନ୍ଦନୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈସ୍ ତଥୈଵାଗୁରୁପାଟଲୈଃ ଜମ୍ବୀରକରୁଣୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈସ୍ ତିନ୍ତିଡୀରକ୍ତଚନ୍ଦନୈଃ
ଗୁଗୁଳୁ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ, ଯେପରିକି ଅଗୁରୁ, ପାଟଳ, ଜମ୍ବିର, କରୁଣ, ଟିଣ୍ଟିଡି ଓ ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଏଵଂ ନାନାଵିଧୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈସ୍ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ବହୁପାଦପୈଃ କଲ୍ପଦ୍ରୁମୈର୍ ନିତ୍ଯଫଲୈଃ ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମୋତ୍କରୈଃ
ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦ, ସବୁବେଳେ ଫଳ ଦେଇଥିବା କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ ଥିଲା।
ନାନାପକ୍ଷିରୁତୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ମତ୍ତକୋକିଲନାଦିତୈଃ ମଯୂରଵରସଂଘୁଷ୍ଟୈଃ ଶୁକସାରିକସଂକୁଲୈଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଦିବ୍ୟ ପକ୍ଷୀ, ମଦମସ୍ତ କୋଇଲିର ଗୀତରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୟୂର ଦଳରେ ଭରିଥିବା, ଶୁଆ ଓ ସାରିକା ପକ୍ଷୀରେ ଭିଡ଼ିଥିବା।
ହାରୀତୈର୍ ଭୃଙ୍ଗରାଜୈଶ୍ ଚ ଚାତକୈର୍ ବହୁପୁତ୍ରକୈଃ ଜୀଵଂଜୀଵକକାକୋଲୈଃ କଲଵିଙ୍କୈଃ କପୋତକୈଃ
ହାରୀତ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ଚାତକ, ବହୁପୁତ୍ର, ଜୀବଞ୍ଜୀବ, କାକୋଳ, କଳବିଙ୍ଗ ଓ ପରିବା ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଖଗୈର୍ ନାନାଵିଧୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈଃ ଶ୍ରୋତ୍ରରମ୍ଯୈର୍ ମନୋହରୈଃ ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରେଷୁ ଵୃକ୍ଷେଷୁ କୂଜଦ୍ଭିଶ୍ ଚାର୍ଵଧିଷ୍ଠିତୈଃ
ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀ, କାନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛର ଡାଲିରେ ଶୋଭା ପାଇଥିବା, ମଧୁର କୁହୁକୁହୁ କରୁଥିଲେ।
କେତକୀଵନଖଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ସଦା ପୁଷ୍ପଧରୈଃ ସିତୈଃ ମଲ୍ଲିକାକୁନ୍ଦକୁସୁମୈର୍ ଯୂଥିକାତଗରୈସ୍ ତଥା
ସଦା ଧଳା ଫୁଲ ଧରିଥିବା କେତକୀ ଜଙ୍ଗଲ ଝୁପୁଡ଼ି, ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦ, ଯୂଥିକା ଓ ତଗର ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
କୁଟଜୈର୍ ବାଣପୁଷ୍ପୈଶ୍ ଚ ଅତିମୁକ୍ତୈଃ ସକୁବ୍ଜକୈଃ ମାଲତୀକରଵୀରୈଶ୍ ଚ ତଥା କଦଲକାଞ୍ଚନୈଃ
କୁଟଜ, ବାଣପୁଷ୍ପ, ଅତିମୁକ୍ତ, କୁବ୍ଜକ, ମାଳତୀ, କରବୀର ଓ ସୁନା ଖଜୁରୀ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଅନ୍ଯୈର୍ ନାନାଵିଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଗନ୍ଧୈଶ୍ ଚାରୁଦର୍ଶନୈଃ ଵନୋଦ୍ଯାନୋପଵନଜୈର୍ ନାନାଵର୍ଣୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ
ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ୍ର, ଜଙ୍ଗଲ, ବଗିଚା ଓ ଉପବନର ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଥିଲା।
ଵିଦ୍ଯାଧରଗଣାକୀର୍ଣୈଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତୈଃ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରକ୍ଷୋଭିର୍ ଭୂତାପ୍ସରସକିଂନରୈଃ
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ରହୁଥିବା, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ସେବା କରୁଥିବା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ, ଭୂତ, ଅପ୍ସରା ଓ କିମ୍ନରମାନେ ଥିଲେ।
ମୁନିଯକ୍ଷଗଣାକୀର୍ଣୈର୍ ନାନାସତ୍ତ୍ଵନିଷେଵିତୈଃ ମୃଗୈଃ ଶାଖାମୃଗୈଃ ସିଂହୈର୍ ଵରାହମହିଷାକୁଲୈଃ
ଏଠାରେ ମୁନି, ଯକ୍ଷ ଓ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭରି ରହିଛନ୍ତି; ହରିଣ, ଗଛରେ ବସୁଥିବା ପଶୁ, ସିଂହ, ତେଜି ଓ ମହିଷ ଦଳରେ ଏଠା ଅତି ଚଉଁଥିବା।
ତଥାନ୍ଯୈଃ କୃଷ୍ଣସାରାଦ୍ଯୈର୍ ମୃଗୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ଶୋଭିତୈଃ ଶାର୍ଦୂଲୈର୍ ଦୀପ୍ତମାତଙ୍ଗୈସ୍ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ଵନଚାରିଭିଃ
ଏହିପରି, କୃଷ୍ଣସାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୃଗମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ଏଠାକୁ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି; ବାଘ, ଦୀପ୍ତିମାନ ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ପଶୁମାନେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ନାନାଵିଧୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈର୍ ଉଦ୍ଯାନୈର୍ ନନ୍ଦନୋପମୈଃ ଲତାଗୁଲ୍ମଵିତାନୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୈଶ୍ ଚ ଜଲାଶଯୈଃ
ଏପରି ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ, ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଉଦ୍ୟାନ, ବିଭିନ୍ନ ଲତା ଓ ଜାଡିର ଛାଁ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜଳାଶୟ ଏଠାକୁ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି।
ହଂସକାରଣ୍ଡଵାକୀର୍ଣୈଃ ପଦ୍ମିନୀଖଣ୍ଡମଣ୍ଡିତୈଃ କାଦମ୍ବୈଶ୍ ଚ ପ୍ଲଵୈର୍ ହଂସୈଶ୍ ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତୈଃ
ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀ ଦଳ, ପଦ୍ମ ପୋଖରୀର ଗୁଛ, କାଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀ, ପ୍ଲବ ପକ୍ଷୀ, ହଂସ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଏଠାକୁ ଅତି ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି।
କମଲୈଃ ଶତପତ୍ତ୍ରୈଶ୍ ଚ କହ୍ଲାରୈଃ କୁମୁଦୋତ୍ପଲୈଃ ଖଗୈର୍ ଜଲଚରୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ଜଲସମୁଦ୍ଭଵୈଃ
କମଳ, ଶତପତ୍ର କମଳ, କହ୍ଲାର, କୁମୁଦ, ଉତ୍ପଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳରେ ବସୁଥିବା ପକ୍ଷୀ, ଏବଂ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଫୁଲ ଏଠାରେ ଅଛି।
ପର୍ଵତୈର୍ ଦୀପ୍ତଶିଖରୈଶ୍ ଚାରୁକନ୍ଦରମଣ୍ଡିତୈଃ ନାନାଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣୈର୍ ନାନାଧାତୁଵିଭୂଷିତୈଃ
ଦୀପ୍ତ ଶିଖର ଥିବା ପାହାଡ଼, ସୁନ୍ଦର କନ୍ଦରା ଦେଇ ଶୋଭିତ, ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଦେଇ ଭରିଥିବା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଦେଇ ଶୋଭିତ।
ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯମଯୈଃ ଶୃଙ୍ଗୈଃ ସର୍ଵଭୂତାଲଯୈଃ ଶୁଭୈଃ ସର୍ଵୌଷଧିସମାଯୁକ୍ତୈର୍ ଵିପୁଲୈଶ୍ ଚିତ୍ରସାନୁଭିଃ
ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୟ ଶିଖର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ନିବାସ ଦେଇ ଶୁଭ, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଦେଇ ଭରିଥିବା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଉତ୍ତାପ ଦେଇ ଶୋଭିତ।
ଏଵଂ ସର୍ଵୈଃ ସମୁଦିତୈଃ ଶୋଭିତଂ ସୁମନୋହରୈଃ ଦଦର୍ଶ ସ ମହୀପାଲଃ ସ୍ଥାନଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପୂଜିତମ୍
ଏପରି ସମସ୍ତ ମନୋହର ଓ ଶୋଭାମୟ ବିଶେଷତା ଦେଇ ଶୋଭିତ, ସେ ରାଜା ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିଲେ।
ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ପଞ୍ଚଯୋଜନମ୍ ଆଯତମ୍ ନାନାଶ୍ଚର୍ଯସମାଯୁକ୍ତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍
ଦଶ ଯୋଜନ ଚଉଁ ଓ ପଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ନାନା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଇ ଶୋଭିତ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
ତସ୍ମିନ୍ କ୍ଷେତ୍ରଵରେ ପୁଣ୍ଯେ ଵୈଷ୍ଣଵେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମେ କିଂ ତତ୍ର ପ୍ରତିମା ପୂର୍ଵଂ ନ ସ୍ଥିତା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ପ୍ରଭୋ
ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ପବିତ୍ର, ବୈଷ୍ଣବ ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ମହାପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବରୁ ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରତିମା କାହିଁକି ଥିଲା ନାହିଁ?
ଯେନାସୌ ନୃପତିସ୍ ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ସବଲଵାହନଃ ସ୍ଥାପଯାମ୍ ଆସ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ରାମଂ ଭଦ୍ରାଂ ଶୁଭପ୍ରଦାମ୍
ସେ ରାଜା କେଉଁ କାରଣରେ ସେଠାକୁ ସେନା ଓ ଯାନ ସହିତ ଗଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ଭଦ୍ରା ଶୁଭଦାୟିନୀ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କଲେ?
ସଂଶଯୋ ନୋ ମହାନ୍ ଅତ୍ର ଵିସ୍ମଯଶ୍ ଚ ଜଗତ୍ପତେ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ସର୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ତତ୍କାରଣଂ ଚ ନଃ
ଏଠାରେ ଆମେ ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବୁଛୁ; ମହାପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ—ଏହାର କାରଣ ମଧ୍ୟ କହିଦିଅ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ପୂର୍ଵସଂଵୃତ୍ତାଂ କଥାଂ ପାପପ୍ରଣାଶିନୀମ୍ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସମାସେନ ଶ୍ରିଯା ପୃଷ୍ଟଃ ପୁରା ହରିଃ
ଏବେ ପୁରୁଣା ଏହି ପାପ ନାଶକ କଥା ଶୁଣ; ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି, ଯେପରି ଶ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ପୃଷ୍ଟ ହେଲାପରେ ହରି କଥା କହିଥିଲେ।
ସୁମେରୋଃ କାଞ୍ଚନେ ଶୃଙ୍ଗେ ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯସମନ୍ଵିତେ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରୈର୍ ଯକ୍ଷୈଃ କିଂନରୈର୍ ଉପଶୋଭିତେ
ସୁମେରୁ ପାହାଡ଼ର ସୁନା ଶିଖରରେ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଇ ଭରିଥିବା, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଯକ୍ଷ ଓ କିନ୍ନର ଦେଇ ଶୋଭିତ।