ସର୍ଵୋପଭୋଗସହିତେ ଵାସଃ କସ୍ଯ ନ ରୋଚତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ଵଂ କସ୍ଯ ଦେଶସ୍ଯ କିଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ ଅଧିକଂ ତତଃ
ସମସ୍ତ ସୁଖସୁବିଧା ଯେଉଁଠି ମିଳେ, ସେଠାରେ କିଏ ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ ନାହିଁ? ଏହି ଦେଶଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିଏ ଅଛି, କିମ୍ବା ଏଠାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ଅଛି କି?
ଆସ୍ତେ ଯତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ମୁକ୍ତିଦଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଧନ୍ଯାସ୍ ତେ ଵିବୁଧପ୍ରଖ୍ଯା ଯେ ଵସନ୍ତ୍ଯ୍ ଉତ୍କଲେ ନରାଃ
ଯେଉଁଠି ମୁକ୍ତିଦାୟକ ଭଗବାନ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସ୍ୱୟଂ ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ଉତ୍କଳର ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ।
ତୀର୍ଥରାଜଜଲେ ସ୍ନାତ୍ଵା ପଶ୍ଯନ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସନ୍ତି ତେ ମର୍ତ୍ଯା ନ ତେ ଯାନ୍ତି ଯମାଲଯେ
ତୀର୍ଥରାଜର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେମାନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି; ସେଇ ମଣିଷମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯେ ଵସନ୍ତ୍ଯ୍ ଉତ୍କଲେ କ୍ଷେତ୍ରେ ପୁଣ୍ଯେ ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମେ ସଫଲଂ ଜୀଵିତଂ ତେଷାମ୍ ଉତ୍କଲାନାଂ ସୁମେଧସାମ୍
ଉତ୍କଳର ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ ବସୁଛନ୍ତି, ସେଇ ଉତ୍କଳର ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନଙ୍କର ଜୀବନ ସଫଳ।
ଯେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରସନ୍ନାଯତଲୋଚନମ୍ ଚାରୁଭ୍ରୂକେଶମୁକୁଟଂ ଚାରୁକର୍ଣାଵତଂସକମ୍
ଯେମାନେ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ, ଶାନ୍ତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି, ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟି, କେଶ, ମୁକୁଟ ଓ ଆକର୍ଷକ କାନର ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ଦେଖନ୍ତି,
ଚାରୁସ୍ମିତଂ ଚାରୁଦନ୍ତଂ ଚାରୁକୁଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତମ୍ ସୁନାସଂ ସୁକପୋଲଂ ଚ ସୁଲଲାଟଂ ସୁଲକ୍ଷଣମ୍
ସେଇ ମଧୁର ହସ, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ, ଆଭାମୟ କୁଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ନୂତନ ନାକ, ଆକର୍ଷକ ଗଣ୍ଡ, ଉତ୍ତମ ଲଳାଟ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହିତ,
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାନନ୍ଦଜନନଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମୁଖପଙ୍କଜମ୍
ତିନି ଭୁବନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖ,
ପୁରା କୃତଯୁଗେ ଵିପ୍ରାଃ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ବଭୂଵ ନୃପତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ପ୍ରାଚୀନ କଳିଯୁଗରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ସତ୍ଯଵାଦୀ ଶୁଚିର୍ ଦକ୍ଷଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ ରୂପଵାନ୍ ସୁଭଗଃ ଶୂରୋ ଦାତା ଭୋକ୍ତା ପ୍ରିଯଂଵଦଃ
ସେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ପବିତ୍ର, କୁଶଳ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ଦେହରେ ଆକର୍ଷକ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ, ଦାନଶୀଳ, ଭୋଗବିଲାସୀ ଓ ମିଷ୍ଟି କଥା କହୁଥିଲେ।
ଯଷ୍ଟା ସମସ୍ତଯଜ୍ଞାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯସଂଗରଃ ଧନୁର୍ଵେଦେ ଚ ଵେଦେ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଚ ନିପୁଣଃ କୃତୀ
ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ, ଧନୁର୍ବେଦ, ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଵଲ୍ଲଭୋ ନରନାରୀଣାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଯଥା ଶଶୀ ଆଦିତ୍ଯ ଇଵ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଃ ଶତ୍ରୁସଂଘଭଯଂକରଃ
ସେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ୟ, ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର।
ଵୈଷ୍ଣଵଃ ସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନୋ ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଅଧ୍ଯେତା ଯୋଗସାଂଖ୍ଯାନାଂ ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ ଧର୍ମତତ୍ପରଃ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟୀ, ଯୋଗ ଓ ସାଂଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ, ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଥିବା, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ।
ଏଵଂ ସ ପାଲଯନ୍ ପୃଥ୍ଵୀଂ ରାଜା ସର୍ଵଗୁଣାକରଃ ତସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ହରେର୍ ଆରାଧନଂ ପ୍ରତି
ଏଭଳି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଧାମ ହୋଇ ରାଜା ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଲା।
କଥମ୍ ଆରାଧଯିଷ୍ଯାମି ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ କସ୍ମିନ୍ କ୍ଷେତ୍ରେ ଽଥଵା ତୀର୍ଥେ ନଦୀତୀରେ ତଥାଶ୍ରମେ
ମୁଁ କିପରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବି? କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ର, କିମ୍ବା ତୀର୍ଥ, ନଦୀପାର କିମ୍ବା ଆଶ୍ରମରେ?
ଏଵଂ ଚିନ୍ତାପରଃ ସୋ ଽଥ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ମନସା ମହୀମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି କ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯ୍ ଅଥ ପୁରାଣ୍ଯ୍ ଅପି
ଏଭଳି ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସେ ମନରେ ସମସ୍ତ ଭୂମି, ତୀର୍ଥ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ପୁରାତନ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ।
ତାନି ସର୍ଵାଣି ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଜଗାମାଯତନଂ ପୁନଃ ଵିଖ୍ଯାତଂ ପରମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ମୁକ୍ତିଦଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଛାଡ଼ି, ପୁନି ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ତତ୍ କ୍ଷେତ୍ରଵରଂ ସମୃଦ୍ଧବଲଵାହନଃ ଅଯଜଚ୍ ଚାଶ୍ଵମେଧେନ ଵିଧିଵଦ୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣଃ
ସେ ଶକ୍ତି ଓ ସମ୍ପଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଓ ବହୁ ଦାନ ଦେଲେ।
କାରଯିତ୍ଵା ମହୋତ୍ସେଧଂ ପ୍ରାସାଦଂ ଚୈଵ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ତତ୍ର ସଂକର୍ଷଣଂ କୃଷ୍ଣଂ ସୁଭଦ୍ରାଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେ ଏକ ବିଶାଳ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରି, ତାହାରେ ଶଙ୍କର୍ଷଣ, କୃଷ୍ଣ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ପଞ୍ଚତୀର୍ଥଂ ଚ ଵିଧିଵତ୍ କୃତ୍ଵା ତତ୍ର ମହୀପତିଃ ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ତପୋ ହୋମଂ ଦେଵତାପ୍ରେକ୍ଷଣଂ ତଥା
ସେଠାରେ ରାଜା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପନ କରି, ସ୍ନାନ, ଦାନ, ତପ, ହୋମ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାରାଧ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ପ୍ରସାଦାଦ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ତତୋ ମୋକ୍ଷମ୍ ଅଵାପ୍ତଵାନ୍
ସେ ଭକ୍ତିସହିତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଦିନ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର କୃପାରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ମାର୍କଣ୍ଡେଯଂ ଚ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମଂ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ସାଗରେ ଚେନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଖ୍ଯେ ସ୍ନାତ୍ଵା ମୋକ୍ଷଂ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯିଏ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, କୃଷ୍ଣ ଓ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ସାଗରରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ।
କସ୍ମାତ୍ ସ ନୃପତିଃ ପୂର୍ଵମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଜଗତ୍ପତିଃ ଜଗାମ ପରମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ମୁକ୍ତିଦଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ସେ ରାଜା, ଜଗତ୍ପତି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୂର୍ବେ କାହିଁକି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ?
ଗତ୍ଵା ତତ୍ର ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥଂ ସ ନୃପସତ୍ତମଃ ଵାଜିମେଧେନ ଵିଧିଵଦ୍ ଇଷ୍ଟଵାନ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ହେ ସୁରମଣି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା କିପରି ସଠିକ୍ ଧାରାରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ?
କଥଂ ସ ସର୍ଵଫଲଦେ କ୍ଷେତ୍ରେ ପରମଦୁର୍ଲଭେ ପ୍ରାସାଦଂ କାରଯାମ୍ ଆସ ଚେଷ୍ଟଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କିପରି ତିନି ଭୁବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କଲେ?
କଥଂ ସ କୃଷ୍ଣଂ ରାମଂ ଚ ସୁଭଦ୍ରାଂ ଚ ପ୍ରଜାପତେ ନିର୍ମମେ ରାଜଶାର୍ଦୂଲଃ କ୍ଷେତ୍ରଂ ରକ୍ଷିତଵାନ୍ କଥମ୍
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ କିପରି କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ଏବଂ କିପରି ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଲେ?
କଥଂ ତତ୍ର ମହୀପାଲଃ ପ୍ରାସାଦେ ଭୁଵନୋତ୍ତମେ ସ୍ଥାପଯାମ୍ ଆସ ମତିମାନ୍ କୃଷ୍ଣାଦୀଂସ୍ ତ୍ରିଦଶାର୍ଚିତାନ୍
ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ରାଜା କିପରି ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ଦିରରେ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥିବା କୃଷ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ?
ଏତତ୍ ସର୍ଵଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥାତଥମ୍ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସ୍ଯ୍ ଅଶେଷେଣ ଚରିତଂ ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ହେ ସୁରମଣି, ଆପଣ ଦୟାକରି ସେଇ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ସମସ୍ତ କାହାଣୀ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ, କିଛି ଛାଡ଼ି ନାହିଁ।
ନ ତୃପ୍ତିମ୍ ଅଧିଗଚ୍ଛାମସ୍ ତଵ ଵାକ୍ଯାମୃତେନ ଵୈ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ଆପଣଙ୍କର ମଧୁର କଥା ଶୁଣି ଆମେ କେବେ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ; ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ଆମେ ଅଧିକ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କାରଣ ଆମର ଉତ୍ସୁକତା ବହୁତ।
ସାଧୁ ସାଧୁ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯତ୍ ପୃଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ପୁରାତନମ୍ ସର୍ଵପାପହରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଶୁଭମ୍
ବହୁତ ଭଲ କଥା, ହେ ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ପୁରାତନ ଏହି କଥା ପଚାରିଛନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ଶୁଭ ଏବଂ ଭୋଗ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତସ୍ଯ ଚରିତଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ କୃତେ ଯୁଗେ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ପ୍ରଯତାଃ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ
ମୁଁ ଏବେ କୃତଯୁଗରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେଇ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମାଙ୍କର କାହାଣୀ କହିବି; ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହାକୁ ମନୋଯୋଗ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ ଶୁଣନ୍ତୁ।