ସ୍ଵଧର୍ମନିରତୈର୍ ଵର୍ଣୈସ୍ ତଥାନ୍ଯୈଃ ସମଲଂକୃତମ୍ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟଜନାକୀର୍ଣଂ ନରନାରୀସମାକୁଲମ୍
ନିଜ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ସମସ୍ତ ଜାତିର ଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସୁସ୍ଥ ଲୋକମାନେ, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଭରିଯାଇଛି।
ଅଶେଷଵିଦ୍ଯାନିଲଯଂ ସର୍ଵଧର୍ମଗୁଣାକରମ୍ ଏଵଂ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍
ଏଠା ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ନିବାସସ୍ଥଳୀ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର, ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଆସ୍ତେ ତତ୍ର ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଖ୍ଯାତଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଯାଵଦ୍ ଉତ୍କଲମର୍ଯାଦା ଦିକ୍ କ୍ରମେଣ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ରହୁଛନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କଳ ଦେଶର ସୀମା ଅନୁକ୍ରମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୁଏ।
ତାଵତ୍ କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦେନ ଦେଶଃ ପୁଣ୍ଯତମୋ ହି ସଃ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଦେଶେ ସ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର କୃପାରେ ସେଇ ଦେଶ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ପରମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବାସ କରନ୍ତି।
ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପୀ ଜଗନ୍ନାଥସ୍ ତତ୍ର ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଅହଂ ରୁଦ୍ରଶ୍ ଚ ଶକ୍ରଶ୍ ଚ ଦେଵାଶ୍ ଚାଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ଜଗନ୍ନାଥ ଏଠି ବିରାଜିତ, ମୁଁ, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ନିଵସାମୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ସଦା ଵଯମ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସଃ ସର୍ଵାଃ ପିତରୋ ଦେଵମାନୁଷାଃ
ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ସଦା ସେଇ ଦେଶରେ ବାସ କରୁଛୁ, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ଯକ୍ଷା ଵିଦ୍ଯାଧରାଃ ସିଦ୍ଧା ମୁନଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ ଋଷଯୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ ଚ କଶ୍ଯପାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରଜେଶ୍ଵରାଃ
ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, କଠୋର ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମୁନି, ଋଷି, ବାଳଖିଲ୍ୟ ଓ କଶ୍ୟପ ଆଦି ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ସୁପର୍ଣାଃ କିଂନରା ନାଗାସ୍ ତଥାନ୍ଯେ ସ୍ଵର୍ଗଵାସିନଃ ସାଙ୍ଗାଶ୍ ଚ ଚତୁରୋ ଵେଦାଃ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସୁପର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ନର, ନାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ, ଚାରିଟି ବେଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ସହିତ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ଇତିହାସପୁରାଣାନି ଯଜ୍ଞାଶ୍ ଚ ଵରଦକ୍ଷିଣାଃ ନଦ୍ଯଶ୍ ଚ ଵିଵିଧାଃ ପୁଣ୍ଯାସ୍ ତୀର୍ଥାନ୍ଯ୍ ଆଯତନାନି ଚ
ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ, ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ନଦୀ, ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବସ୍ଥାନ ଏଠି ଅଛି।
ସାଗରାଶ୍ ଚ ତଥା ଶୈଲାସ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ଏଵଂ ପୁଣ୍ଯତମେ ଦେଶେ ଦେଵର୍ଷିପିତୃସେଵିତେ
ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏଭଳି ପବିତ୍ର ଦେଶକୁ ଦେବ, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵୋପଭୋଗସହିତେ ଵାସଃ କସ୍ଯ ନ ରୋଚତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ଵଂ କସ୍ଯ ଦେଶସ୍ଯ କିଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ ଅଧିକଂ ତତଃ
ସମସ୍ତ ସୁଖସୁବିଧା ଯେଉଁଠି ମିଳେ, ସେଠାରେ କିଏ ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ ନାହିଁ? ଏହି ଦେଶଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିଏ ଅଛି, କିମ୍ବା ଏଠାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ଅଛି କି?
ଆସ୍ତେ ଯତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ମୁକ୍ତିଦଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଧନ୍ଯାସ୍ ତେ ଵିବୁଧପ୍ରଖ୍ଯା ଯେ ଵସନ୍ତ୍ଯ୍ ଉତ୍କଲେ ନରାଃ
ଯେଉଁଠି ମୁକ୍ତିଦାୟକ ଭଗବାନ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସ୍ୱୟଂ ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ଉତ୍କଳର ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ।
ତୀର୍ଥରାଜଜଲେ ସ୍ନାତ୍ଵା ପଶ୍ଯନ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସନ୍ତି ତେ ମର୍ତ୍ଯା ନ ତେ ଯାନ୍ତି ଯମାଲଯେ
ତୀର୍ଥରାଜର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେମାନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି; ସେଇ ମଣିଷମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯେ ଵସନ୍ତ୍ଯ୍ ଉତ୍କଲେ କ୍ଷେତ୍ରେ ପୁଣ୍ଯେ ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମେ ସଫଲଂ ଜୀଵିତଂ ତେଷାମ୍ ଉତ୍କଲାନାଂ ସୁମେଧସାମ୍
ଉତ୍କଳର ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ ବସୁଛନ୍ତି, ସେଇ ଉତ୍କଳର ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନଙ୍କର ଜୀବନ ସଫଳ।
ଯେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରସନ୍ନାଯତଲୋଚନମ୍ ଚାରୁଭ୍ରୂକେଶମୁକୁଟଂ ଚାରୁକର୍ଣାଵତଂସକମ୍
ଯେମାନେ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ, ଶାନ୍ତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି, ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟି, କେଶ, ମୁକୁଟ ଓ ଆକର୍ଷକ କାନର ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ଦେଖନ୍ତି,
ଚାରୁସ୍ମିତଂ ଚାରୁଦନ୍ତଂ ଚାରୁକୁଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତମ୍ ସୁନାସଂ ସୁକପୋଲଂ ଚ ସୁଲଲାଟଂ ସୁଲକ୍ଷଣମ୍
ସେଇ ମଧୁର ହସ, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ, ଆଭାମୟ କୁଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ନୂତନ ନାକ, ଆକର୍ଷକ ଗଣ୍ଡ, ଉତ୍ତମ ଲଳାଟ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହିତ,
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାନନ୍ଦଜନନଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମୁଖପଙ୍କଜମ୍
ତିନି ଭୁବନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖ,
ପୁରା କୃତଯୁଗେ ଵିପ୍ରାଃ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ବଭୂଵ ନୃପତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ପ୍ରାଚୀନ କଳିଯୁଗରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ସତ୍ଯଵାଦୀ ଶୁଚିର୍ ଦକ୍ଷଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ ରୂପଵାନ୍ ସୁଭଗଃ ଶୂରୋ ଦାତା ଭୋକ୍ତା ପ୍ରିଯଂଵଦଃ
ସେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ପବିତ୍ର, କୁଶଳ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ଦେହରେ ଆକର୍ଷକ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ, ଦାନଶୀଳ, ଭୋଗବିଲାସୀ ଓ ମିଷ୍ଟି କଥା କହୁଥିଲେ।
ଯଷ୍ଟା ସମସ୍ତଯଜ୍ଞାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯସଂଗରଃ ଧନୁର୍ଵେଦେ ଚ ଵେଦେ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଚ ନିପୁଣଃ କୃତୀ
ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ, ଧନୁର୍ବେଦ, ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଵଲ୍ଲଭୋ ନରନାରୀଣାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଯଥା ଶଶୀ ଆଦିତ୍ଯ ଇଵ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଃ ଶତ୍ରୁସଂଘଭଯଂକରଃ
ସେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ୟ, ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର।
ଵୈଷ୍ଣଵଃ ସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନୋ ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଅଧ୍ଯେତା ଯୋଗସାଂଖ୍ଯାନାଂ ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ ଧର୍ମତତ୍ପରଃ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟୀ, ଯୋଗ ଓ ସାଂଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ, ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଥିବା, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ।
ଏଵଂ ସ ପାଲଯନ୍ ପୃଥ୍ଵୀଂ ରାଜା ସର୍ଵଗୁଣାକରଃ ତସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ହରେର୍ ଆରାଧନଂ ପ୍ରତି
ଏଭଳି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଧାମ ହୋଇ ରାଜା ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଲା।
କଥମ୍ ଆରାଧଯିଷ୍ଯାମି ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ କସ୍ମିନ୍ କ୍ଷେତ୍ରେ ଽଥଵା ତୀର୍ଥେ ନଦୀତୀରେ ତଥାଶ୍ରମେ
ମୁଁ କିପରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବି? କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ର, କିମ୍ବା ତୀର୍ଥ, ନଦୀପାର କିମ୍ବା ଆଶ୍ରମରେ?
ଏଵଂ ଚିନ୍ତାପରଃ ସୋ ଽଥ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ମନସା ମହୀମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି କ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯ୍ ଅଥ ପୁରାଣ୍ଯ୍ ଅପି
ଏଭଳି ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସେ ମନରେ ସମସ୍ତ ଭୂମି, ତୀର୍ଥ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ପୁରାତନ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ।
ତାନି ସର୍ଵାଣି ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଜଗାମାଯତନଂ ପୁନଃ ଵିଖ୍ଯାତଂ ପରମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ମୁକ୍ତିଦଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଛାଡ଼ି, ପୁନି ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ତତ୍ କ୍ଷେତ୍ରଵରଂ ସମୃଦ୍ଧବଲଵାହନଃ ଅଯଜଚ୍ ଚାଶ୍ଵମେଧେନ ଵିଧିଵଦ୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣଃ
ସେ ଶକ୍ତି ଓ ସମ୍ପଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଓ ବହୁ ଦାନ ଦେଲେ।
କାରଯିତ୍ଵା ମହୋତ୍ସେଧଂ ପ୍ରାସାଦଂ ଚୈଵ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ତତ୍ର ସଂକର୍ଷଣଂ କୃଷ୍ଣଂ ସୁଭଦ୍ରାଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେ ଏକ ବିଶାଳ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରି, ତାହାରେ ଶଙ୍କର୍ଷଣ, କୃଷ୍ଣ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ପଞ୍ଚତୀର୍ଥଂ ଚ ଵିଧିଵତ୍ କୃତ୍ଵା ତତ୍ର ମହୀପତିଃ ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ତପୋ ହୋମଂ ଦେଵତାପ୍ରେକ୍ଷଣଂ ତଥା
ସେଠାରେ ରାଜା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପନ କରି, ସ୍ନାନ, ଦାନ, ତପ, ହୋମ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାରାଧ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ପ୍ରସାଦାଦ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ତତୋ ମୋକ୍ଷମ୍ ଅଵାପ୍ତଵାନ୍
ସେ ଭକ୍ତିସହିତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଦିନ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର କୃପାରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।