ପ୍ରିଯପୁତ୍ରୈଶ୍ ଚାତକୈଶ୍ ଚ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ମଧୁରସ୍ଵରୈଃ ଶ୍ରୋତ୍ରରମ୍ଯୈଃ ପ୍ରିଯକରୈଃ କୂଜଦ୍ଭିଶ୍ ଚାର୍ଵଧିଷ୍ଠିତୈଃ
ପ୍ରିୟପୁତ୍ର, ଚାତକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମିଠା ସ୍ୱରର ପକ୍ଷୀମାନେ, କାନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ପ୍ରିୟ, ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଥିବା ଓ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବସିଥିବା।
କେତକୀଵନଖଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ଅତିମୁକ୍ତୈଃ ସକୁବ୍ଜକୈଃ ମାଲତୀକୁନ୍ଦବାଣୈଶ୍ ଚ କରଵୀରୈଃ ସିତେତରୈଃ
କେତକୀ ଜଙ୍ଗଲ ଖଣ୍ଡ, ଅତିମୁକ୍ତ ଓ କୁବ୍ଜକ, ମାଲତୀ ଓ କୁନ୍ଦ ମାଳା, ଏବଂ ଧଳା ଓ ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗର କରବୀର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ।
ଜମ୍ବୀରକରୁଣାଙ୍କୋଲୈର୍ ଦାଡିମୈର୍ ବୀଜପୂରକୈଃ ମାତୁଲୁଙ୍ଗୈଃ ପୂଗଫଲୈର୍ ହିନ୍ତାଲୈଃ କଦଲୀଵନୈଃ
ଜମ୍ବିର, କରୁଣ, ଅଙ୍କୋଳ, ଦାଡିମ୍ବ, ବୀଜପୁର, ମାତୁଲୁଙ୍ଗ, ପୁଗଫଳ, ହିନ୍ତାଳ ଓ କଦଳୀ ଜଙ୍ଗଲ ଏଠି ଅଛି।
ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈଃ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈର୍ ମନୋହରୈଃ ଲତାଵିତାନଗୁଲ୍ମୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୈଶ୍ ଚ ଜଲାଶଯୈଃ
ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ, ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଫୁଲ, ଲତାର ଛାୟା, ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜଳାଶୟ ଏଠି ଅଛି।
ଦୀର୍ଘିକାଭିସ୍ ତଡାଗୈଶ୍ ଚ ପୁଷ୍କରିଣୀଭିଶ୍ ଚ ଵାପିଭିଃ ନାନାଜଲାଶଯୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ପଦ୍ମିନୀଖଣ୍ଡମଣ୍ଡିତୈଃ
ବଡ଼ ଡିଗ୍ହି, ପୋଖରୀ, ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ, କୁଆଁ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ, ପଦ୍ମ ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ।
ସରାଂସି ଚ ମନୋଜ୍ଞାନି ପ୍ରସନ୍ନସଲିଲାନି ଚ କୁମୁଦୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୈଶ୍ ଚ ତଥା ନୀଲୋତ୍ପଲୈଃ ଶୁଭୈଃ
ସୁନ୍ଦର ହ୍ରଦ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ, କୁମୁଦ, ପଦ୍ମ ଓ ଶୁଭ୍ର ନୀଳୋତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ।
କହ୍ଲାରୈଃ କମଲୈଶ୍ ଚାପି ଆଚିତାନି ସମନ୍ତତଃ କାଦମ୍ବୈଶ୍ ଚକ୍ରଵାକୈଶ୍ ଚ ତଥୈଵ ଜଲକୁକ୍କୁଟୈଃ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାରିପାଖରେ କହ୍ଲା ଫୁଲ, ପଦ୍ମ, କଦମ୍ବ ଗଛ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଓ ଜଳକୁକୁଟି ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥାନ ଶୋଭିତ।
କାରଣ୍ଡଵୈଃ ପ୍ଲଵୈର୍ ହଂସୈଃ କୂର୍ମୈର୍ ମତ୍ସ୍ଯୈଶ୍ ଚ ମଦ୍ଗୁଭିଃ ଦାତ୍ଯୂହସାରସାକୀର୍ଣୈଃ କୋଯଷ୍ଟିବକଶୋଭିତୈଃ
କାରଣ୍ଡବ ବତକ, ତେରା ପକ୍ଷୀ, ହଂସ, କଚ୍ଛପ, ମାଛ ଓ ମଦ୍ଗୁ ପକ୍ଷୀ, ଦାତ୍ୟୁହ ଓ ସାରସ ପକ୍ଷୀ, କୋୟଷ୍ଟି ଓ ବକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଭରିଯାଇଛି ଓ ଶୋଭା ପାଇଛି।
ଏତୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ କୂଜଦ୍ଭିଃ ସମନ୍ତାଜ୍ ଜଲଚାରିଭିଃ ଖଗୈର୍ ଜଲଚରୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈଃ କୁସୁମୈଶ୍ ଚ ଜଲୋଦ୍ଭଵୈଃ
ଏହିମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳପାଖୀମାନେ, ଚାରିଦିଗରେ ମିଳି କୁହୁକୁହୁ ଶବ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, ଜଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଶୋଭିତ।
ଏଵଂ ନାନାଵିଧୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ସ୍ଥଲଜଲୋଦ୍ଭଵୈଃ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଗୃହସ୍ଥୈଶ୍ ଚ ଵାନପ୍ରସ୍ଥୈଶ୍ ଚ ଭିକ୍ଷୁଭିଃ
ଏଭଳି ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଫୁଲ, ମାଟି ଓ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଫୁଲ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଭିକ୍ଷୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏଠି ଶୋଭା ପାଇଛି।
ସ୍ଵଧର୍ମନିରତୈର୍ ଵର୍ଣୈସ୍ ତଥାନ୍ଯୈଃ ସମଲଂକୃତମ୍ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟଜନାକୀର୍ଣଂ ନରନାରୀସମାକୁଲମ୍
ନିଜ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ସମସ୍ତ ଜାତିର ଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସୁସ୍ଥ ଲୋକମାନେ, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଭରିଯାଇଛି।
ଅଶେଷଵିଦ୍ଯାନିଲଯଂ ସର୍ଵଧର୍ମଗୁଣାକରମ୍ ଏଵଂ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍
ଏଠା ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ନିବାସସ୍ଥଳୀ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର, ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଆସ୍ତେ ତତ୍ର ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଖ୍ଯାତଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଯାଵଦ୍ ଉତ୍କଲମର୍ଯାଦା ଦିକ୍ କ୍ରମେଣ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ରହୁଛନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କଳ ଦେଶର ସୀମା ଅନୁକ୍ରମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୁଏ।
ତାଵତ୍ କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦେନ ଦେଶଃ ପୁଣ୍ଯତମୋ ହି ସଃ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଦେଶେ ସ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର କୃପାରେ ସେଇ ଦେଶ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ପରମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବାସ କରନ୍ତି।
ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପୀ ଜଗନ୍ନାଥସ୍ ତତ୍ର ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଅହଂ ରୁଦ୍ରଶ୍ ଚ ଶକ୍ରଶ୍ ଚ ଦେଵାଶ୍ ଚାଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ଜଗନ୍ନାଥ ଏଠି ବିରାଜିତ, ମୁଁ, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ନିଵସାମୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ସଦା ଵଯମ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସଃ ସର୍ଵାଃ ପିତରୋ ଦେଵମାନୁଷାଃ
ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ସଦା ସେଇ ଦେଶରେ ବାସ କରୁଛୁ, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ଯକ୍ଷା ଵିଦ୍ଯାଧରାଃ ସିଦ୍ଧା ମୁନଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ ଋଷଯୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ ଚ କଶ୍ଯପାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରଜେଶ୍ଵରାଃ
ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, କଠୋର ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମୁନି, ଋଷି, ବାଳଖିଲ୍ୟ ଓ କଶ୍ୟପ ଆଦି ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ସୁପର୍ଣାଃ କିଂନରା ନାଗାସ୍ ତଥାନ୍ଯେ ସ୍ଵର୍ଗଵାସିନଃ ସାଙ୍ଗାଶ୍ ଚ ଚତୁରୋ ଵେଦାଃ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସୁପର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ନର, ନାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ, ଚାରିଟି ବେଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ସହିତ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ଇତିହାସପୁରାଣାନି ଯଜ୍ଞାଶ୍ ଚ ଵରଦକ୍ଷିଣାଃ ନଦ୍ଯଶ୍ ଚ ଵିଵିଧାଃ ପୁଣ୍ଯାସ୍ ତୀର୍ଥାନ୍ଯ୍ ଆଯତନାନି ଚ
ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ, ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ନଦୀ, ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବସ୍ଥାନ ଏଠି ଅଛି।
ସାଗରାଶ୍ ଚ ତଥା ଶୈଲାସ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ଏଵଂ ପୁଣ୍ଯତମେ ଦେଶେ ଦେଵର୍ଷିପିତୃସେଵିତେ
ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏଭଳି ପବିତ୍ର ଦେଶକୁ ଦେବ, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵୋପଭୋଗସହିତେ ଵାସଃ କସ୍ଯ ନ ରୋଚତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ଵଂ କସ୍ଯ ଦେଶସ୍ଯ କିଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ ଅଧିକଂ ତତଃ
ସମସ୍ତ ସୁଖସୁବିଧା ଯେଉଁଠି ମିଳେ, ସେଠାରେ କିଏ ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ ନାହିଁ? ଏହି ଦେଶଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିଏ ଅଛି, କିମ୍ବା ଏଠାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ଅଛି କି?
ଆସ୍ତେ ଯତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ମୁକ୍ତିଦଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଧନ୍ଯାସ୍ ତେ ଵିବୁଧପ୍ରଖ୍ଯା ଯେ ଵସନ୍ତ୍ଯ୍ ଉତ୍କଲେ ନରାଃ
ଯେଉଁଠି ମୁକ୍ତିଦାୟକ ଭଗବାନ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସ୍ୱୟଂ ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ଉତ୍କଳର ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ।
ତୀର୍ଥରାଜଜଲେ ସ୍ନାତ୍ଵା ପଶ୍ଯନ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସନ୍ତି ତେ ମର୍ତ୍ଯା ନ ତେ ଯାନ୍ତି ଯମାଲଯେ
ତୀର୍ଥରାଜର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେମାନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି; ସେଇ ମଣିଷମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯେ ଵସନ୍ତ୍ଯ୍ ଉତ୍କଲେ କ୍ଷେତ୍ରେ ପୁଣ୍ଯେ ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମେ ସଫଲଂ ଜୀଵିତଂ ତେଷାମ୍ ଉତ୍କଲାନାଂ ସୁମେଧସାମ୍
ଉତ୍କଳର ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ ବସୁଛନ୍ତି, ସେଇ ଉତ୍କଳର ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନଙ୍କର ଜୀବନ ସଫଳ।
ଯେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରସନ୍ନାଯତଲୋଚନମ୍ ଚାରୁଭ୍ରୂକେଶମୁକୁଟଂ ଚାରୁକର୍ଣାଵତଂସକମ୍
ଯେମାନେ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ, ଶାନ୍ତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି, ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟି, କେଶ, ମୁକୁଟ ଓ ଆକର୍ଷକ କାନର ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ଦେଖନ୍ତି,
ଚାରୁସ୍ମିତଂ ଚାରୁଦନ୍ତଂ ଚାରୁକୁଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତମ୍ ସୁନାସଂ ସୁକପୋଲଂ ଚ ସୁଲଲାଟଂ ସୁଲକ୍ଷଣମ୍
ସେଇ ମଧୁର ହସ, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ, ଆଭାମୟ କୁଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ନୂତନ ନାକ, ଆକର୍ଷକ ଗଣ୍ଡ, ଉତ୍ତମ ଲଳାଟ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହିତ,
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାନନ୍ଦଜନନଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମୁଖପଙ୍କଜମ୍
ତିନି ଭୁବନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖ,
ପୁରା କୃତଯୁଗେ ଵିପ୍ରାଃ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ବଭୂଵ ନୃପତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ପ୍ରାଚୀନ କଳିଯୁଗରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ସତ୍ଯଵାଦୀ ଶୁଚିର୍ ଦକ୍ଷଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ ରୂପଵାନ୍ ସୁଭଗଃ ଶୂରୋ ଦାତା ଭୋକ୍ତା ପ୍ରିଯଂଵଦଃ
ସେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ପବିତ୍ର, କୁଶଳ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ଦେହରେ ଆକର୍ଷକ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ, ଦାନଶୀଳ, ଭୋଗବିଲାସୀ ଓ ମିଷ୍ଟି କଥା କହୁଥିଲେ।
ଯଷ୍ଟା ସମସ୍ତଯଜ୍ଞାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯସଂଗରଃ ଧନୁର୍ଵେଦେ ଚ ଵେଦେ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଚ ନିପୁଣଃ କୃତୀ
ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ, ଧନୁର୍ବେଦ, ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ ଥିଲେ।