ସୁଭଗାଃ ପ୍ରିଯଵାଦିନ୍ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ଯୌଵନଗର୍ଵିତାଃ ଦିଵ୍ଯଵସ୍ତ୍ରଧରାଃ ସର୍ଵାଃ ସଦା ଚାରିତ୍ରମଣ୍ଡିତାଃ
ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ପ୍ରେମରେ କଥା କହୁଥିଲେ, ସଦା ଯୌବନରେ ଗର୍ବିତ, ସମସ୍ତେ ଦେବତ୍ବ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଏବଂ ସଦା ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରରେ ଶୋଭିତ।
କ୍ରୀଡନ୍ତି ତାଃ ସଦା ତତ୍ର ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ ଚାପ୍ସରସୋପମାଃ ସ୍ଵେ ସ୍ଵେ ଗୃହେ ପ୍ରମୁଦିତା ଦିଵା ରାତ୍ରୌ ଵରାନନାଃ
ସେହି ମହିଳାମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେ ପରି, ସଦା ଆପଣ ଘରେ ଦିନ ରାତି ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁରେ ଶୋଭିତ।
ପୁରୁଷାସ୍ ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ରୂପଯୌଵନଗର୍ଵିତାଃ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନାଃ ସୁମୃଷ୍ଟମଣିକୁଣ୍ଡଲାଃ
ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୌବନରେ ଗର୍ବିତ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଚମକୁଥିବା ମଣି କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ ଚ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ସ୍ଵଧର୍ମନିରତାସ୍ ତତ୍ର ନିଵସନ୍ତି ସୁଧାର୍ମିକାଃ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ଏବଂ ନୀତିମାନ ହୋଇ ବସୁଥିଲେ।
ଅନ୍ଯାଶ୍ ଚ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵାରମୁଖ୍ଯାଃ ସୁଲୋଚନାଃ ଘୃତାଚୀମେନକାତୁଲ୍ଯାସ୍ ତଥା ସମତିଲୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ବେଶ୍ୟାମାନେ ମଧୁର ଦୃଷ୍ଟି ନେଇ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ଘୃତାଚୀ ଓ ମେନକା ସମାନ, ଏବଂ ତିଲୋତ୍ତମାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ।
ଉର୍ଵଶୀସଦୃଶାଶ୍ ଚୈଵ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିନିଭାସ୍ ତଥା ଵିଶ୍ଵାଚୀସହଜନ୍ଯାଭାଃ ପ୍ରମ୍ଲୋଚାସଦୃଶାସ୍ ତଥା
କିଛି ଉର୍ବଶୀ ସମାନ, କିଛି ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ପରି, କିଛି ବିଶ୍ୱାଚୀଙ୍କ ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା ପରି, ଏବଂ କିଛି ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସର୍ଵାସ୍ ତାଃ ପ୍ରିଯଵାଦିନ୍ଯଃ ସର୍ଵା ଵିହସିତାନନାଃ କଲାକୌଶଲସଂଯୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵାସ୍ ତା ଗୁଣସଂଯୁତାଃ
ସେମାନେ ସବୁ ମହିଳା ମଧୁର ଭାବରେ କଥା କହନ୍ତି, ସବୁଙ୍କର ମନୋହର ହସି ମୁହଁ ରହିଛି, ସବୁ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏବଂ ସବୁ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଏଵଂ ପଣ୍ଯସ୍ତ୍ରିଯସ୍ ତତ୍ର ନୃତ୍ଯଗୀତଵିଶାରଦାଃ ନିଵସନ୍ତି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵସ୍ତ୍ରୀଗୁଣଗର୍ଵିତାଃ
ସେଠାରେ, ସେମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ଦକ୍ଷ, ମୁନିମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ମହିଳା ଗୁଣରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ରହନ୍ତି ।
ପ୍ରେକ୍ଷଣାଲାପକୁଶଲାଃ ସୁନ୍ଦର୍ଯଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ ନ ରୂପହୀନା ଦୁର୍ଵୃତ୍ତା ନ ପରଦ୍ରୋହକାରିକାଃ
ସେମାନେ ଦୃଷ୍ଟି ଓ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଦକ୍ଷ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ । କୌଣସି ଅପସୁନ୍ଦର, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରୁଥିବା ନାହିଁ ।
ଯାସାଂ କଟାକ୍ଷପାତେନ ମୋହଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ମାନଵାଃ ନ ତତ୍ର ନିର୍ଧନାଃ ସନ୍ତି ନ ମୂର୍ଖା ନ ପରଦ୍ଵିଷଃ
ସେମାନଙ୍କର ଚାଲିଥିବା କଟାକ୍ଷ ଦେଖିଲେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୋହିତ ହୋଇଯାନ୍ତି । ସେଠାରେ କୌଣସି ଦରିଦ୍ର, ମୂର୍ଖ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିବା ନାହିଁ ।
ନ ରୋଗିଣୋ ନ ମଲିନା ନ କଦର୍ଯା ନ ମାଯିନଃ ନ ରୂପହୀନା ଦୁର୍ଵୃତ୍ତା ନ ପରଦ୍ରୋହକାରିଣଃ
ସେଠାରେ କୌଣସି ରୋଗୀ, ଅପସ୍ଵଚ୍ଛ, କଞ୍ଜୁସ, ଚତୁର୍ତ୍ତା, ଅପସୁନ୍ଦର, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରୁଥିବା ନାହିଁ ।
ତିଷ୍ଠନ୍ତି ମାନଵାସ୍ ତତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରେ ଜଗତି ଵିଶ୍ରୁତେ ସର୍ଵତ୍ର ସୁଖସଂଚାରଂ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵସୁଖାଵହମ୍
ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଭୂମିରେ ବସିଥାନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ ।
ନାନାଜନସମାକୀର୍ଣଂ ସର୍ଵସସ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ ଚ ପନସୈଶ୍ ଚମ୍ପକୈର୍ ନାଗକେସରୈଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଫସଲ ରହିଛି, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ପନସ, ଚମ୍ପକ ଓ ନାଗକେଶର ଗଛରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ପାଟଲାଶୋକବକୁଲୈଃ କପିତ୍ଥୈର୍ ବହୁଲୈର୍ ଧଵୈଃ ଚୂତନିମ୍ବକଦମ୍ବୈଶ୍ ଚ ତଥାନ୍ଯୈଃ ପୁଷ୍ପଜାତିଭିଃ
ପାଟଳ, ଅଶୋକ, ବକୁଲ, କପିତ୍ଥ, ବହୁ ଧବା, ଆମ୍ବ, ନିମ୍ବ, କଦମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଗଛରେ ଭରିଛି ।
ନୀପକୈର୍ ଧଵଖଦିରୈର୍ ଲତାଭିଶ୍ ଚ ଵିରାଜିତମ୍ ଶାଲୈସ୍ ତାଲୈସ୍ ତମାଲୈଶ୍ ଚ ନାରିକେଲୈଃ ଶୁଭାଞ୍ଜନୈଃ
ନୀପ, ଧବା, ଖଦିର ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ନାରିକେଳ ଓ ଶୁଭ ଅଞ୍ଜନ ଗଛରେ ଭରିଛି ।
ଅର୍ଜୁନୈଃ ସମପର୍ଣୈଶ୍ ଚ କୋଵିଦାରୈଃ ସପିପ୍ପଲୈଃ ଲକୁଚୈଃ ସରଲୈର୍ ଲୋଧ୍ରୈର୍ ହିନ୍ତାଲୈର୍ ଦେଵଦାରୁଭିଃ
ଅର୍ଜୁନ, ସମପର୍ଣ୍ଣ, କୋବିଦାର, ପିପ୍ପଳ, ଲକୁଚ, ସରଳ, ଲୋଧ୍ର, ହିନ୍ତାଳ ଓ ଦେବଦାରୁ ଗଛରେ ଭରିଛି ।
ପଲାଶୈର୍ ମୁଚୁକୁନ୍ଦୈଶ୍ ଚ ପାରିଜାତୈଃ ସକୁବ୍ଜକୈଃ କଦଲୀଵନଖଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ଜମ୍ବୂପୂଗଫଲୈସ୍ ତଥା
ପଳାଶ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ପାରିଜାତ, କୁବ୍ଜକ, କଦଳୀ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜାମ୍ବୁ, ପୁଗ ଫଳରେ ଭରିଛି ।
କେତକୀକରଵୀରୈଶ୍ ଚ ଅତିମୁକ୍ତୈଶ୍ ଚ କିଂଶୁକୈଃ ମନ୍ଦାରକୁନ୍ଦପୁଷ୍ପୈଶ୍ ଚ ତଥାନ୍ଯୈଃ ପୁଷ୍ପଜାତିଭିଃ
କେତକୀ, କରବୀର, ଅତିମୁକ୍ତ, କିଂଶୁକ, ମନ୍ଦାର, କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଗଛରେ ଭରିଛି ।
ନାନାପକ୍ଷିରୁତୈଃ ସେଵ୍ଯୈର୍ ଉଦ୍ଯାନୈର୍ ନନ୍ଦନୋପମୈଃ ଫଲଭାରାନତୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈଃ ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମୋତ୍କରୈଃ
ନାନା ପକ୍ଷୀର ଗୀତରେ ମନୋହର ଉଦ୍ୟାନ, ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ସଦୃଶ, ଫଳର ଭାରରେ ଗଛ ଜୁକି ଯାଇଛି, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲର ଗୁଛ ରହିଛି ।
ଚକୋରୈଃ ଶତପତ୍ତ୍ରୈଶ୍ ଚ ଭୃଙ୍ଗରାଜୈଶ୍ ଚ କୋକିଲୈଃ କଲଵିଙ୍କୈର୍ ମଯୂରୈଶ୍ ଚ ପ୍ରିଯପୁତ୍ରୈଃ ଶୁକୈସ୍ ତଥା
ଚକୋର, ଶତପତ୍ର, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, କୋକିଳ, କଳବିଙ୍କ, ମୟୂର, ପ୍ରିୟପୁତ୍ର ଓ ଶୁକ ଏବଂ ମନା ରହିଛି ।
ଜୀଵଂଜୀଵକହାରୀତୈଶ୍ ଚାତକୈର୍ ଵନଵେଷ୍ଟିତୈଃ ନାନାପକ୍ଷିଗଣୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈଃ କୂଜଦ୍ଭିର୍ ମଧୁରସ୍ଵରୈଃ
ଜୀବଞ୍ଜୀବକ, ହାରୀତ, ଚାତକ ଓ ଜଙ୍ଗଲର ପକ୍ଷୀ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାନା ପକ୍ଷୀ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କୁହୁ କୁହୁ କରୁଛନ୍ତି ।
ଦୀର୍ଘିକାଭିସ୍ ତଡାଗୈଶ୍ ଚ ପୁଷ୍କରିଣୀଭିଶ୍ ଚ ଵାପିଭିଃ ନାନାଜଲାଶଯୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈଃ ପଦ୍ମିନୀଖଣ୍ଡମଣ୍ଡିତୈଃ
ଦୀର୍ଘ ଝିଁ, ତଳାଗ, ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ବାପୀ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳାଶୟ ଏବଂ ପଦ୍ମର ଗୁଛରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ।
କୁମୁଦୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୈଶ୍ ଚ ତଥା ନୀଲୋତ୍ପଲୈଃ ଶୁଭୈଃ କାଦମ୍ବୈଶ୍ ଚକ୍ରଵାକୈଶ୍ ଚ ତଥୈଵ ଜଲକୁକ୍କୁଟୈଃ
କୁମୁଦ, ପୁଣ୍ଡରୀକ ଓ ସୁନ୍ଦର ନୀଳ ଉତ୍ପଳ, କଦମ୍ବ, ଚକ୍ରବାକ ଓ ଜଳକୁକୁଟ ରହିଛି ।
କାରଣ୍ଡଵୈଃ ପ୍ଲଵୈର୍ ହଂସୈସ୍ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ଜଲଚାରିଭିଃ ଏଵଂ ନାନାଵିଧୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ନାନାଵିଧୈର୍ ଵରୈଃ
କାରଣ୍ଡବ, ପ୍ଲବ, ହଂସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳବାସୀ ପକ୍ଷୀ, ଏଭଳି ନାନା ପ୍ରକାର ଉତ୍ତମ ଗଛ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଛି ।
ନାନାଜଲାଶଯୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ଶୋଭିତଂ ତତ୍ ସମନ୍ତତଃ ଆସ୍ତେ ତତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ଦେଵଃ କୃତ୍ତିଵାସା ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସ୍ଥଳଟି ଶୋଭିତ ହୋଇଛି। ସେଠି କୃତ୍ତିବାସ ଓ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବ ସ୍ବୟଂ ବସିଛନ୍ତି।
ହିତାଯ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଃ ଶିଵଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ସରିତଶ୍ ଚ ସରାଂସି ଚ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଶିବ ଏ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ନଦୀ ଓ ଝିଲିକୁ ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି।
ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯସ୍ ତଡାଗାନି ଵାପ୍ଯଃ କୂପାଶ୍ ଚ ସାଗରାଃ ତେଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵଂ ସମାହୃତ୍ଯ ଜଲବିନ୍ଦୂନ୍ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍
ପଦ୍ମପୋକରୀ, ଜଳାଶୟ, କୁଆଁ ଓ ସାଗରରୁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଏକ ଜଳବିନ୍ଦୁ ନେଇ,
ସର୍ଵଲୋକହିତାର୍ଥାଯ ରୁଦ୍ରଃ ସର୍ଵସୁରୈଃ ସହ ତୀର୍ଥଂ ବିନ୍ଦୁସରୋ ନାମ ତସ୍ମିନ୍ କ୍ଷେତ୍ରେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ରୁଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ 'ବିନ୍ଦୁସର' ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।
ଚକାର ଋଷିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତେନ ବିନ୍ଦୁସରଃ ସ୍ମୃତମ୍ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ବହୁଲେ ପକ୍ଷେ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଋଷିମାନେ ସହିତ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ; ଏହିପରି, ଏହା 'ବିନ୍ଦୁସର' ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ,
ଯସ୍ ତତ୍ର ଯାତ୍ରାଂ କୁରୁତେ ଵିଷୁଵେ ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଵିଧିଵଦ୍ ବିନ୍ଦୁସରସି ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁଜଣ ବିନ୍ଦୁସରରେ ବିଷୁବ ଦିନରେ ଯାତ୍ରା କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ନାନ କରେ,