ହ୍ରସ୍ଵୋ ଽତିମାତ୍ରୋ ରକ୍ତାକ୍ଷୋ ହରିଚ୍ଛ୍ମଶ୍ରୁର୍ ଵିଭୀଷଣଃ ଊର୍ଧ୍ଵକେଶୋ ଽତିରୋମାଙ୍ଗଃ ଶୋଣକର୍ଣସ୍ ତଥୈଵ ଚ
ସେ ପୁରୁଷ ଛୋଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶାଳ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ, ହଳଦିଆ ଦାଢ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖା, ଚୁଲି ଉପରକୁ ଦାଡ଼ିଥିବା, ଦେହ ପୁରା ଲୋମରେ ଢ଼କା, ଏବଂ କାନ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ।
କରାଲକୃଷ୍ଣଵର୍ଣଶ୍ ଚ ରକ୍ତଵାସାସ୍ ତଥୈଵ ଚ ତଂ ଯଜ୍ଞଂ ସ ମହାସତ୍ତ୍ଵୋ ଽଦହତ୍ କକ୍ଷମ୍ ଇଵାନଲଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର କଳାବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସେ ବିଶାଳ ପ୍ରାଣୀ ଶୁଖିଆ ଘାସକୁ ଅଗ୍ନି ଦହିଦେବା ପରି ଯଜ୍ଞକୁ ଦହାଇଦେଲେ।
ଦେଵାଶ୍ ଚ ପ୍ରଦ୍ରୁତାଃ ସର୍ଵେ ଗତା ଭୀତା ଦିଶୋ ଦଶ ତେନ ତସ୍ମିନ୍ ଵିଚରତା ଵିକ୍ରମେଣ ତଦା ତୁ ଵୈ
ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ, କାରଣ ସେ ବିଶାଳ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ ଚାଲିଥିଲେ।
ପୃଥିଵୀ ଵ୍ଯଚଲତ୍ ସର୍ଵା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସମନ୍ତତଃ ମହାଭୂତେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ତୁ ଦେଵଲୋକଭଯଂକରେ
ସେ ବିଶାଳ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଦେବଲୋକ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହେବା ସମୟରେ, ସାତ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିଲା।
ତଦା ଚାହଂ ମହାଦେଵମ୍ ଅବ୍ରଵଂ ପ୍ରତିପୂଜଯନ୍ ଭଵତେ ଽପି ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଭାଗଂ ଦାସ୍ଯନ୍ତି ଵୈ ପ୍ରଭୋ
ତାପରେ ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲି: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ ଦେବେ।'
କ୍ରିଯତାଂ ପ୍ରତିସଂହାରଃ ସର୍ଵଦେଵେଶ୍ଵର ତ୍ଵଯା ଇମାଶ୍ ଚ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଋଷଯଶ୍ ଚ ସହସ୍ରଶଃ
'ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏଠାରେ ସମାପ୍ତି ହେଉ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ହଜାର ହଜାର ଋଷିମାନେ...'
ତଵ କ୍ରୋଧାନ୍ ମହାଦେଵ ନ ଶାନ୍ତିମ୍ ଉପଲେଭିରେ ଯଶ୍ ଚୈଷ ପୁରୁଷୋ ଜାତଃ ସ୍ଵେଦଜସ୍ ତେ ସୁରର୍ଷଭ
ହେ ମହାଦେବ, ତୁମର କ୍ରୋଧରୁ ଏହି ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମିଛି, ହେ ସୁରମାନ୍ୟ, ତୁମର କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଏହା କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଇନାହିଁ; ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମର ଘମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଜ୍ଵରୋ ନାମୈଷ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଲୋକେଷୁ ପ୍ରଚରିଷ୍ଯତି ଏକୀଭୂତସ୍ଯ ନ ହ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଧାରଣେ ତେଜସଃ ପ୍ରଭୋ
ଏହାକୁ ଲୋକେ 'ଜ୍ୱର' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ହେ ଧର୍ମକୁ ବୁଝିବା ଜଣେ, ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଘୁଞ୍ଚିବ। ଯେତେବେଳେ ଏହା ଏକାଠି ହୁଏ, ଏହାର ଶକ୍ତି କେହି ଧାରଣ କରିପାରେନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ସମର୍ଥା ସକଲା ପୃଥ୍ଵୀ ବହୁଧା ସୃଜ୍ଯତାମ୍ ଅଯମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ସ ମଯା ଦେଵୋ ଭାଗେ ଚାପି ପ୍ରକଲ୍ପିତେ
ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଏହି ପ୍ରାଣୀ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ। ଏପରି ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଥିଲି, ଏବଂ ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା।
ଭଗଵାନ୍ ମାଂ ତଥେତ୍ଯ୍ ଆହ ଦେଵଦେଵଃ ପିନାକଧୃକ୍ ପରାଂ ଚ ପ୍ରୀତିମ୍ ଅଗମତ୍ ସ ସ୍ଵଯଂ ଚ ପିନାକଧୃକ୍
ଭଗବାନ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପିନାକଧାରୀ, ମୋତେ କହିଲେ, 'ତଥା ହେଉ', ଏବଂ ସେ ସ୍ୱୟଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଦକ୍ଷୋ ଽପି ମନସା ଦେଵଂ ଭଵଂ ଶରଣମ୍ ଅନ୍ଵଗାତ୍ ପ୍ରାଣାପାନୌ ସମାରୁଧ୍ଯ ଚକ୍ଷୁଃସ୍ଥାନେ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଦକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଭାବି, ଭବଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ; ପ୍ରାଣ ଓ ଶ୍ୱାସକୁ ଏକତ୍ର କରି, ଚକ୍ଷୁସ୍ଥଳରେ ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ।
ଵିଧାର୍ଯ ସର୍ଵତୋ ଦୃଷ୍ଟିଂ ବହୁଦୃଷ୍ଟିର୍ ଅମିତ୍ରଜିତ୍ ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି କିଂ କରଵାଣି ତେ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଅନେକ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ହସି କହିଲେ: 'କହ, ତୋତେ କଣ କରିଦେବି?'
ଶ୍ରାଵିତେ ଚ ମହାଖ୍ଯାନେ ଦେଵାନାଂ ପିତୃଭିଃ ସହ ତମ୍ ଉଵାଚାଞ୍ଜଲିଂ କୃତ୍ଵା ଦକ୍ଷୋ ଦେଵଂ ପ୍ରଜାପତିଃ ଭୀତଃ ଶଙ୍କିତଚିତ୍ତସ୍ ତୁ ସବାଷ୍ପଵଦନେକ୍ଷଣଃ
ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ବଡ଼ କଥା ଶୁଣିଲେ, ତାପରେ ଦକ୍ଷ, ପ୍ରଜାପତି, ହାତ ଜୋଡି ଭୟଭୀତ ଓ ଶଙ୍କିତ ମନରେ, ଆଖିରେ ଅଂଶୁ ଓ ମୁହଁରେ ଦୁଃଖ ସହିତ, ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ ଯଦି ଵାହଂ ତଵ ପ୍ରିଯଃ ଯଦି ଚାହମ୍ ଅନୁଗ୍ରାହ୍ଯୋ ଯଦି ଦେଯୋ ଵରୋ ମମ
ଯଦି ଭଗବାନ ପ୍ରସନ୍ନ, ଯଦି ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ, ଯଦି ମୋତେ କୃପା କରିବାକୁ ଚାହଁ, ଯଦି ମୋତେ ଦୟା କରି ବର ଦେବାକୁ ଚାହଁ—
ଯଦ୍ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଭକ୍ଷିତଂ ପୀତଂ ତ୍ରାସିତଂ ଯଚ୍ ଚ ନାଶିତମ୍ ଚୂର୍ଣୀକୃତାପଵିଦ୍ଧଂ ଚ ଯଜ୍ଞସଂଭାରମ୍ ଈଦୃଶମ୍
ଯେଉଁ ଭକ୍ଷ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଖାଇଦିଆଯାଇଛି, ପିଇଦିଆଯାଇଛି, ଭୟ ଦେଇ ଦୂର କରାଯାଇଛି, ବା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଫେଲାଯାଇଛି—ଏପରି ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ—
ଦୀର୍ଘକାଲେନ ମହତା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଚ ସଂଚିତମ୍ ନ ଚ ମିଥ୍ଯା ଭଵେନ୍ ମହ୍ଯଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ ମହେଶ୍ଵର
ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ସଞ୍ଚୟ କରାଯାଇଛି—ତୁମ କୃପାରେ, ମହେଶ୍ୱର, ଏହା ମୋ ପାଖରେ କେବେ ନଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ।
ତଥାସ୍ତ୍ଵ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ ଭଗଵାନ୍ ଭଗନେତ୍ରହରୋ ହରଃ ଧର୍ମାଧ୍ଯକ୍ଷଂ ମହାଦେଵଂ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକଂ ଚ ପ୍ରଜାପତିଃ
'ତଥା ହେଉ', ଭଗବାନ ଭଗନେତ୍ରହର ହର କହିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ଧର୍ମର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ତିନି ଆଖି ଥିବା ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଜାନୁଭ୍ଯାମ୍ ଅଵନୀଂ ଗତ୍ଵା ଦକ୍ଷୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଭଵାଦ୍ ଵରମ୍ ନାମ୍ନାଂ ଚାଷ୍ଟସହସ୍ରେଣ ସ୍ତୁତଵାନ୍ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍
ଦକ୍ଷ ଜାଣୁ ଟିକେଇ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ, ଭବଙ୍କୁ ବର ପାଇ, ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟହଜାର ନାମରେ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଏଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦା ଦକ୍ଷଃ ଶଂଭୋର୍ ଵୀର୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ସଂସ୍ତୋତୁମ୍ ଉପଚକ୍ରମେ
ଏପରି ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦକ୍ଷ ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ନମସ୍ ତେ ଦେଵଦେଵେଶ ନମସ୍ ତେ ଽନ୍ଧକସୂଦନ ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଂ ବଲଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵଦାନଵପୂଜିତ
ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାୟକ, ଦେବତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କ ନାଶକ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଶକ୍ତିରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।
ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଵିରୂପାକ୍ଷ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷ ଯକ୍ଷାଧିପପ୍ରିଯ ସର୍ଵତଃପାଣିପାଦସ୍ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵତୋକ୍ଷିଶିରୋମୁଖଃ
ହଜାର ଆଖି, ବିଚିତ୍ର ଆଖି, ତିନି ଆଖି, ଯକ୍ଷମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ହାତ ପାଉଁ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ, ଚକ୍ଷୁ, ମଣ୍ଡ ଓ ମୁଁହ ଥିବା।
ସର୍ଵତଃଶ୍ରୁତିମାଂଲ୍ ଲୋକେ ସର୍ଵମ୍ ଆଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠସି ଶଙ୍କୁକର୍ଣୋ ମହାକର୍ଣଃ କୁମ୍ଭକର୍ଣୋ ଽର୍ଣଵାଲଯଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୁଣିପାରିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆବୃତ କରି ରହିଛ; ଶଂଖ ଆକୃତି କାନ, ବଡ଼ କାନ, ଘଡ଼ା ପରି କାନ, ସମୁଦ୍ରରେ ବେଷ୍ଟିତ।
ଗଜେନ୍ଦ୍ରକର୍ଣୋ ଗୋକର୍ଣଃ ଶତକର୍ଣୋ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ଶତୋଦରଃ ଶତାଵର୍ତଃ ଶତଜିହ୍ଵଃ ସନାତନଃ
ହାତୀର କାନ, ଗାଈର କାନ, ଶତ କାନ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଶତ ଉଦର, ଶତ ଘୁର୍ଣ୍ଣି, ଶତ ଜିହ୍ବା, ଚିରକାଳ ଅବିଚଳ।
ଗାଯନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଗାଯତ୍ରିଣୋ ଅର୍ଚଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅର୍କମ୍ ଅର୍କିଣଃ ଦେଵଦାନଵଗୋପ୍ତା ଚ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ତ୍ଵଂ ଶତକ୍ରତୁଃ
ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପାଠକମାନେ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ଆର୍କପୂଜକମାନେ ସୂର୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ତୁମେ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ଶତକ୍ରତୁ।
ମୂର୍ତିମାଂସ୍ ତ୍ଵଂ ମହାମୂର୍ତିଃ ସମୁଦ୍ରଃ ସରସାଂ ନିଧିଃ ତ୍ଵଯି ସର୍ଵା ଦେଵତା ହି ଗାଵୋ ଗୋଷ୍ଠ ଇଵାସତେ
ତୁମେ ଦେହଧାରୀ, ବଡ଼ ଆକାରର, ଜଳର ସମୁଦ୍ର, ଜଳର ଭଣ୍ଡାର। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଗୋଠରେ ଗାଁମାନେ ଯେପରି ଏକଠି ରହନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।
ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶରୀରେ ପଶ୍ଯାମି ସୋମମ୍ ଅଗ୍ନିଜଲେଶ୍ଵରମ୍ ଆଦିତ୍ଯମ୍ ଅଥ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ସବୃହସ୍ପତିମ୍
ତୁମର ଦେହରେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି — ସୋମ, ଅଗ୍ନି, ଜଳର ମାଲିକ, ଆଦିତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବୃହସ୍ପତି।
କ୍ରିଯା କରଣକାର୍ଯେ ଚ କର୍ତା କାରଣମ୍ ଏଵ ଚ ଅସଚ୍ ଚ ସଦସଚ୍ ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରଭଵାଵ୍ଯଯୌ
କାର୍ଯ୍ୟ, ଉପକରଣ ଓ ଫଳରେ, ତୁମେ କରିଥିବା ଓ କାରଣ; ତୁମେ ଅସତ୍ ଓ ସତ୍, ଆରମ୍ଭ ଓ ଅବିନାଶୀ।
ନମୋ ଭଵାଯ ଶର୍ଵାଯ ରୁଦ୍ରାଯ ଵରଦାଯ ଚ ପଶୂନାଂ ପତଯେ ଚୈଵ ନମୋ ଽସ୍ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଧକଘାତିନେ
ଭବ, ଶର୍ବ, ରୁଦ୍ର, ଦୟାକର, ପଶୁମାନଙ୍କର ମାଲିକ ଓ ଅନ୍ଧକକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ତ୍ରିଜଟାଯ ତ୍ରିଶୀର୍ଷାଯ ତ୍ରିଶୂଲଵରଧାରିଣେ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକାଯ ତ୍ରିନେତ୍ରାଯ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନାଯ ଵୈ ନମଃ
ତିନି ଚଟି ଚୁଲି, ତିନି ମୁଣ୍ଡ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ତ୍ରିପୁରକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମଶ୍ ଚଣ୍ଡାଯ ମୁଣ୍ଡାଯ ଵିଶ୍ଵଚଣ୍ଡଧରାଯ ଚ ଦଣ୍ଡିନେ ଶଙ୍କୁକର୍ଣାଯ ଦଣ୍ଡିଦଣ୍ଡାଯ ଵୈ ନମଃ
ଚଣ୍ଡ, ମୁଣ୍ଡ, ସମସ୍ତ ଚଣ୍ଡତା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶଂଖ ଆକାର କାନ ଓ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।