ଚାରୁରାଵଵିଜୁଷ୍ଟାନି କିଂଶୁକାନାଂ ଵନାନି ଚ ପର୍ଵତସ୍ଯ ନିତମ୍ବେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚ ଵିରେଜିରେ
ପାହାଡ଼ର ସମସ୍ତ ଢଳାଣରେ କିଂଶୁକ ଗଛର ରମଣୀୟ ଜଙ୍ଗଲମାନେ, ତାଙ୍କର ମଧୁର ଡାକରେ ଭରିଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ତମାଲଗୁଲ୍ମୈସ୍ ତସ୍ଯାସୀଚ୍ ଛୋଭା ହିମଵତସ୍ ତଦା ନୀଲଜୀମୂତସଂଘାତୈର୍ ନିଲୀନୈର୍ ଇଵ ସଂଧିଷୁ
ସେ ସମୟରେ ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ର ଶୋଭା ତମାଳ ଓ ଗୁଲ୍ମ ଗଛରେ ବଢ଼ିଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଗାଢ଼ ନୀଳ ମେଘମାଳା ପାହାଡ଼ର ଫାଟରେ ଲୁଚିଯାଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ନିକାମପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଵିଶାଲଶାଖୈଃ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତୈଶ୍ ଚନ୍ଦନଚମ୍ପକୈଶ୍ ଚ ପ୍ରମତ୍ତପୁଂସ୍କୋକିଲସଂପ୍ରଲାପୈର୍ ହିମାଚଲୋ ଽତୀଵ ତଦା ରରାଜ
ଅତ୍ୟଧିକ ଫୁଲିଥିବା, ଚଉଡ଼ା ଡାଳ ଓ ଉଁଚା ସନ୍ଦଳ ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛ, ଏବଂ ମଦମସ୍ତ କୋଇଲିର ମଧୁର ଡାକରେ, ହିମାଳୟ ସେତେବେଳେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଚମକୁଥିଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶବ୍ଦଂ ମୃଦୁମଦକଲଂ ସର୍ଵତଃ କୋକିଲାନାଂ ଚଞ୍ଚତ୍ପକ୍ଷାଃ ସମଧୁରତରଂ ନୀଲକଣ୍ଠା ଵିନେଦୁଃ ତେଷାଂ ଶବ୍ଦୈର୍ ଉପଚିତବଲଃ ପୁଷ୍ପଚାପେଷୁହସ୍ତଃ ସଜ୍ଜୀଭୂତସ୍ ତ୍ରିଦଶଵନିତା ଵେଦ୍ଧୁମ୍ ଅଙ୍ଗେଷ୍ଵ୍ ଅନଙ୍ଗଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ କୋଇଲିମାନେ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ତାହା ଶୁଣି ନୀଳକଣ୍ଠ ପକ୍ଷୀମାନେ ତାଙ୍କର ପାଖ ଫଡ଼ି ଆଉ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ଡାକରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ପୁଷ୍ପବାଣ ଧାରଣ କରିଥିବା କାମଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଙ୍ଗକୁ ବିଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ପଟୁଃ ସୂର୍ଯାତପଶ୍ ଚାପି ପ୍ରାଯଶୋ ଽଲ୍ପଜଲାଶଯଃ ଦେଵୀଵିଵାହସମଯେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଆଗାଦ୍ ଧିମାଚଲମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ବେଶି ହେଲା, ପାଣି ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ହେଲା; ଏହିପରି ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କର ବିବାହ ସମୟରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ହିମାଳୟକୁ ଆସିଗଲା।
ସ ଚାପି ତରୁଭିସ୍ ତତ୍ର ବହୁଭିଃ କୁସୁମୋତ୍କରୈଃ ଶୋଭଯାମ୍ ଆସ ଶୃଙ୍ଗାଣି ପ୍ରାଲେଯାଦ୍ରେଃ ସମନ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ଅନେକ ଗଛ ତାଙ୍କର ଫୁଲର ଗୁଛା ନେଇ ପାହାଡ଼ର ସମସ୍ତ ଶିଖରକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ କରିଦେଲେ।
ତଥାପି ଚ ଗିରୌ ତତ୍ର ଵାଯଵଃ ସୁମନୋହରାଃ ଵଵୁଃ ପାଟଲଵିସ୍ତୀର୍ଣକଦମ୍ବାର୍ଜୁନଗନ୍ଧିନଃ
ତଥାପି, ସେ ପାହାଡ଼ରେ ଅତି ମନୋହର ପବନ ବହୁଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପାଟଳ, କଦମ୍ବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛର ସୁଗନ୍ଧ ଦୂରଦୂରନ୍ତୁ ଆସୁଥିଲା।
ଵାପ୍ଯଃ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲପଦ୍ମୌଘକେସରାରୁଣମୂର୍ତଯଃ ଅଭଵଂସ୍ ତଟସଂଘୁଷ୍ଟଫଲହଂସକଦମ୍ବକାଃ
ପୋଖରୀମାନେ ପଦ୍ମର ଗୁଛା ଫୁଲ ଓ ତାହାର କେଶରରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର କୂଳରେ ଫଳ ଖାଉଥିବା ହଂସ ଓ ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ରବ କରୁଥିଲେ।
ତଥା କୁରବକାଶ୍ ଚାପି କୁସୁମାପାଣ୍ଡୁମୂର୍ତଯଃ ସର୍ଵେଷୁ ନଗଶୃଙ୍ଗେଷୁ ଭ୍ରମରାଵଲିସେଵିତାଃ
ସେପରି, କୁରବକ ଗଛମାନେ ତାଙ୍କର ଫୁଲର ଫିକା ରଙ୍ଗରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ଭୃଙ୍ଗମାଳା ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲା।
ବକୁଲାଶ୍ ଚ ନିତମ୍ବେଷୁ ଵିଶାଲେଷୁ ମହୀଭୃତଃ ଉତ୍ସସର୍ଜ ମନୋଜ୍ଞାନି କୁସୁମାନି ସମନ୍ତତଃ
ପାହାଡ଼ର ବିସ୍ତୃତ ଢଳାଣରେ ବକୁଳ ଗଛମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ତାଙ୍କର ମନୋହର ଫୁଲ ଛଡ଼ାଇ ଦେଉଥିଲେ।
ଇତି କୁସୁମଵିଚିତ୍ରସର୍ଵଵୃକ୍ଷା ଵିଵିଧଵିହଂଗମନାଦରମ୍ଯଦେଶାଃ ହିମଗିରିତନଯାଵିଵାହଭୂତ୍ଯୈ ଷଡ୍ ଉପଯଯୁର୍ ଋତଵୋ ମୁନିପ୍ରଵୀରାଃ
ଏଭଳି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଗଛ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ମନୋହର ହୋଇ, ଛଅଟି ଋତୁ ହିମପର୍ବତ ତନୟାଙ୍କର ବିବାହ ପାଇଁ ଆସିଗଲେ, ହେ ମହାମୁନି।
ତତ ଏଵଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ତୁ ସର୍ଵଭୂତସମାଗମେ ନାନାଵାଦ୍ଯସମାକୀର୍ଣେ ଅହଂ ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏକଠା ହେବା ସମୟରେ, ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ମଞ୍ଚ ଭରିଗଲା, ମୁଁ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲି।
ଶୈଲପୁତ୍ରୀମ୍ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଯୋଗ୍ଯାଭରଣସଂପଦା ପୁରଂ ପ୍ରଵେଶିତଵାଂସ୍ ତାଂ ସ୍ଵଯମ୍ ଆଦାଯ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାକୁ ଯଥାଯଥ ଆଭୂଷଣରେ ଶୁଭାଇ ଦେଇ, ମୁଁ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ସହରକୁ ନେଇ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ତତସ୍ ତୁ ପୁନର୍ ଏଵେଶମ୍ ଅହଂ ଚୈଵୋକ୍ତଵାନ୍ ଵିଭୁମ୍ ହଵିର୍ ଜୁହୋମି ଵହ୍ନୌ ତେ ଉପାଧ୍ଯାଯପଦେ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ପୁଣିଥରେ, ମୁଁ ଉପାଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲି: 'ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିରେ ହବି ଅର୍ପଣ କରୁଛି।'
ଦଦାସି ମହ୍ଯଂ ଯଦ୍ଯ୍ ଆଜ୍ଞାଂ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଽଯଂ କ୍ରିଯାଵିଧିଃ ମାମ୍ ଆହ ଶଂକରଶ୍ ଚୈଵଂ ଦେଵଦେଵୋ ଜଗତ୍ପତିଃ
ମୋତେ ଯଦି ଆଜ୍ଞା ଦେଉଛ, ଏହି କ୍ରିୟାବିଧି କରିବା ଦରକାର। ଏଭଳି ଦେବଦେବ ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ କହିଥିଲେ।
ଯଦ୍ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ସୁରେଶାନ ତତ୍ କୁରୁଷ୍ଵ ଯଥେପ୍ସିତମ୍ କର୍ତାସ୍ମି ଵଚନଂ ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ ତଵ ଜଗଦ୍ଵିଭୋ
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ତୁମେ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି କର। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବି, ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତଶ୍ ଚାହଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା କୁଶାନ୍ ଆଦାଯ ସତ୍ଵରମ୍ ହସ୍ତଂ ଦେଵସ୍ଯ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ ଚ ଯୋଗବନ୍ଧେନ ଯୁକ୍ତଵାନ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତୁରନ୍ତ କୁଶ ଉଠାଇଲି, ଏବଂ ଯୋଗବଳରେ ଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କର ହାତ ଏକତ୍ର କରିଲି।
ଜ୍ଵଲନଶ୍ ଚ ସ୍ଵଯଂ ତତ୍ର କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଃ ସ୍ଥିତଃ ଶ୍ରୁତିଗୀତୈର୍ ମହାମନ୍ତ୍ରୈର୍ ମୂର୍ତିମଦ୍ଭିର୍ ଉପସ୍ଥିତୈଃ
ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ନିଜେ ହାତ ଯୋଡି ଦଢ଼ିଆ ଭାବେ ଦଉଁଥିଲେ, ବେଦ ଗୀତ ଓ ମହାମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।
ଯଥୋକ୍ତଵିଧିନା ହୁତ୍ଵା ସର୍ପିସ୍ ତଦ୍ ଅମୃତଂ ହଵିଃ ତତସ୍ ତଂ ଜ୍ଵଲନଂ ସର୍ଵଂ କାରଯିତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଯେପରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଘିଅ ହୋମ କରି, ସେ ଅମୃତ ହବି ଦେଇ, ପରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷୀ କରି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରାଇଲି।
ମୁକ୍ତ୍ଵା ହସ୍ତସମାଯୋଗଂ ସହିତଃ ସର୍ଵଦୈଵତୈଃ ପୁତ୍ରୈଶ୍ ଚ ମାନସୈଃ ସିଦ୍ଧୈଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା
ହାତ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମନସ୍ପୁତ୍ର ଓ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳୀ ସହିତ, ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଭିତରୁ ଭରିଯାଇଥିଲି।
ଵୃତ୍ତ ଉଦ୍ଵାହକାଲେ ତୁ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍ ଯୋଗେନୈଵ ତଯୋର୍ ଵିପ୍ରାସ୍ ତଦ୍ ଉମାପରମେଶଯୋଃ
ବିବାହ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯୋଗବଳରେ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ, ଉମା ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଉଦ୍ଵାହଃ ସ ପରୋ ଵୃତ୍ତୋ ଯଂ ଦେଵା ନ ଵିଦୁଃ କ୍ଵଚିତ୍ ଇତି ଵଃ ସର୍ଵମ୍ ଆଖ୍ଯାତଂ ସ୍ଵଯଂଵରମ୍ ଇଦଂ ଶୁଭମ୍ ଉଦ୍ଵାହଶ୍ ଚୈଵ ଦେଵସ୍ଯ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିବାହ ଘଟିଗଲା, ଯାହା ଦେବତାମାନେ କେଉଁଠି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଶୁଭ ସ୍ୱୟଂବର ଓ ଦେବଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ବିବାହ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ କହିଲି, ଶୁଣ।
ଅଥ ଵୃତ୍ତେ ଵିଵାହେ ତୁ ଭଵସ୍ଯାମିତତେଜସଃ ପ୍ରହର୍ଷମ୍ ଅତୁଲଂ ଗତ୍ଵା ଦେଵାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ ଵାଗ୍ଭିର୍ ଆଦ୍ଯାଭିଃ ପ୍ରଣେମୁସ୍ ତେ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଭବଙ୍କର ବିବାହ ହେବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ, ଉତ୍ତମ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କଲେ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ନମଃ ପର୍ଵତଲିଙ୍ଗାଯ ପର୍ଵତେଶାଯ ଵୈ ନମଃ ନମଃ ପଵନଵେଗାଯ ଵିରୂପାଯାଜିତାଯ ଚ ନମଃ କ୍ଲେଶଵିନାଶାଯ ଦାତ୍ରେ ଚ ଶୁଭସଂପଦାମ୍
ପାହାଡ଼ ଚିହ୍ନ ଧାରୀ, ପାହାଡ଼ର ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପବନ ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବା, ବିଚିତ୍ର ଆକୃତି ଓ ଅଜୟ ଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦୁଃଖ ନାଶ କରୁଥିବା, ଶୁଭ ସମ୍ପଦ ଦେଉଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ନୀଲଶିଖଣ୍ଡାଯ ଅମ୍ବିକାପତଯେ ନମଃ ନମଃ ପଵନରୂପାଯ ଶତରୂପାଯ ଵୈ ନମଃ
ନୀଳ ଚୂଡ଼ା ଧାରୀ, ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପବନ ସ୍ୱରୂପ, ଶତ ଆକୃତି ଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଭୈରଵରୂପାଯ ଵିରୂପନଯନାଯ ଚ ନମଃ ସହସ୍ରନେତ୍ରାଯ ସହସ୍ରଚରଣାଯ ଚ
ଭୈରବ ରୂପ ଧାରୀ, ବିଚିତ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ସହସ୍ର ପାଦ ଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଦେଵଵଯସ୍ଯାଯ ଵେଦାଙ୍ଗାଯ ନମୋ ନମଃ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭନାଯ ଶକ୍ରସ୍ଯ ବାହ୍ଵୋର୍ ଵେଦାଙ୍କୁରାଯ ଚ
ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ, ବେଦ ଅଙ୍ଗ ଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିବା, ବେଦ ଅଙ୍କୁର ଭଳି ବାହୁ ଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଚରାଚରାଧିପତଯେ ଶମନାଯ ନମୋ ନମଃ ସଲିଲାଶଯଲିଙ୍ଗାଯ ଯୁଗାନ୍ତାଯ ନମୋ ନମଃ
ଚଳ ଅଚଳର ନାଥ, ଶାନ୍ତିଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଜଳ ଚିହ୍ନ ଧାରୀ, ଯୁଗ ଶେଷ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମଃ କପାଲମାଲାଯ କପାଲସୂତ୍ରଧାରିଣେ ନମଃ କପାଲହସ୍ତାଯ ଦଣ୍ଡିନେ ଗଦିନେ ନମଃ
ଖପର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଖପର ସୂତ୍ର ଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଖପର ହାତରେ ଧାରିଥିବା, ଦଣ୍ଡ ଓ ଗଦା ଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯନାଥାଯ ପଶୁଲୋକରତାଯ ଚ ନମଃ ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗହସ୍ତାଯ ପ୍ରମଥାର୍ତିହରାଯ ଚ
ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ପଶୁଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଧାରୀ, ପ୍ରମଥମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।