ଭାସ୍ଵତ୍ସ୍ଫଟିକଭିତ୍ତିଶ୍ ଚ ମୁକ୍ତାହାରପ୍ରଲମ୍ବିତା ତସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵାରି ପୁରେ ରମ୍ଯ ଉଦ୍ଵାହାର୍ଥଂ ଵିନିର୍ମିତା
ଏହାର ଚମକୁଥିବା ସ୍ଫଟିକ ଦିଵାଲରେ ମୁକ୍ତାର ମାଳା ଲଟକିଥିଲା; ସେହି ସହରର ରମ୍ୟ ଦ୍ୱାରରେ ବିବାହ ପାଣ୍ଡାଲ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ଶୁଶୁଭେ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ମହେଶସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ସୋମାଦିତ୍ଯୌ ସମଂ ତତ୍ର ତାପଯନ୍ତୌ ମହାମଣୀ
ଦେବଦେବ ମହେଶଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ସହର ଅତି ଶୋଭା ପାଇଥିଲା; ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ଏକସাথে ତାହାକୁ ତାଙ୍କର ତେଜ ରଶିମାନେ ଦେଇ ଉଜାଗର କରୁଥିଲେ।
ସୌରଭେଯଂ ମନୋରମ୍ଯଂ ଗନ୍ଧମ୍ ଆଦାଯ ମାରୁତଃ ପ୍ରଵଵୌ ସୁଖସଂସ୍ପର୍ଶୋ ଭଵଭକ୍ତିଂ ପ୍ରଦର୍ଶଯନ୍
ସୁଗନ୍ଧି ଓ ମନୋହର ଘ୍ରାଣ ନେଇ ଏକ ସୁମଧୁର ପବନ ବହିଲା, ଯାହା ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଲା ।
ସମୁଦ୍ରାସ୍ ତତ୍ର ଚତ୍ଵାରଃ ଶକ୍ରାଦ୍ଯାଶ୍ ଚ ସୁରୋତ୍ତମାଃ ଦେଵନଦ୍ଯୋ ମହାନଦ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧା ମୁନଯ ଏଵ ଚ
ସେଠାରେ ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା, ଦେବନଦୀ, ବଡ଼ ନଦୀ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସଃ ସର୍ଵେ ନାଗା ଯକ୍ଷାଃ ସରାକ୍ଷସାଃ ଔଦକାଃ ଖେଚରାଶ୍ ଚାନ୍ଯେ କିଂନରା ଦେଵଚାରଣାଃ
ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଜଳଜୀବୀ, ଆକାଶରେ ଚଳା ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ, କିନ୍ନର ଓ ଦେବଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ତୁମ୍ବୁରୁର୍ ନାରଦୋ ହାହା ହୂହୂଶ୍ ଚୈଵ ତୁ ସାମଗାଃ ରମ୍ଯାଣ୍ଯ୍ ଆଦାଯ ଵାଦ୍ଯାନି ତତ୍ରାଜଗ୍ମୁସ୍ ତଦା ପୁରମ୍
ତୁମ୍ବୁରୁ, ନାରଦ, ହାହା, ହୂହୂ ଓ ସାମଗାନ କରୁଥିବା ଗାୟକମାନେ ମନୋହର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ନେଇ ସେଠାରେ ସହରକୁ ଆସିଲେ ।
ଋଷଯସ୍ ତୁ କଥାସ୍ ତତ୍ର ଵେଦଗୀତାସ୍ ତପୋଧନାଃ ପୁଣ୍ଯାନ୍ ଵୈଵାହିକାନ୍ ମନ୍ତ୍ରାଞ୍ ଜେପୁଃ ସଂହୃଷ୍ଟମାନସାଃ
ଏଠାରେ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରବଳ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କଥା, ବେଦ ଗୀତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ବିବାହ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ।
ଜଗତୋ ମାତରଃ ସର୍ଵା ଦେଵକନ୍ଯାଶ୍ ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ଗାଯନ୍ତି ହର୍ଷିତାଃ ସର୍ଵା ଉଦ୍ଵାହେ ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆମାନେ ଏବଂ ଦେବୀ କନ୍ୟାମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଚ୍ଚାନ୍ଦ ଆନନ୍ଦରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ବିବାହରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ।
ଋତଵଃ ଷଟ୍ ସମଂ ତତ୍ର ନାନାଗନ୍ଧସୁଖାଵହାଃ ଉଦ୍ଵାହଃ ଶଂକରସ୍ଯେତି ମୂର୍ତିମନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତାଃ
ଏଠାରେ ଛଅଟି ଋତୁ, ନାନା ଗନ୍ଧ ଓ ସୁଖ ନେଇ ଆସିଥିଲେ, ମୂର୍ତ୍ତିଧାରୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, 'ଏହା ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିବାହ' ବୋଲି କହିଥିଲେ।
ନୀଲଜୀମୂତସଂକାଶୈର୍ ମନ୍ତ୍ରଧ୍ଵନିପ୍ରହର୍ଷିଭିଃ କେକାଯମାନୈଃ ଶିଖିଭିର୍ ନୃତ୍ଯମାନୈଶ୍ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ନୀଳ ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୟୂରମାନେ, ମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନିରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତଠାରେ ନୃତ୍ୟ କରି ଉଚ୍ଚାନ୍ଦରେ କେକା କରୁଥିଲେ।
ଵିଲୋଲପିଙ୍ଗଲସ୍ପଷ୍ଟଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଲେଖାଵିହାସିତା କୁମୁଦାପୀଡଶୁକ୍ଲାଭିର୍ ବଲାକାଭିଶ୍ ଚ ଶୋଭିତା
ଝିଅଁ ଚଞ୍ଚଳ ଓ କପିଳ ରଙ୍ଗରେ, ପ୍ରକାଶମାନ ବିଦ୍ୟୁତର ହସରେ ମନୋହର ହୋଇଛି, ଜଳକୁମୁଦ ମୁଣ୍ଡା ଭଳି ଧଳା ବଳାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ରହିଛି।
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରସଂଜାତଶିଲୀନ୍ଧ୍ରକନ୍ଦଲୀ ଲତାଦ୍ରୁମାଦ୍ଯୁଦ୍ଗତପଲ୍ଲଵା ଶୁଭା ଶୁଭାମ୍ବୁଧାରାପ୍ରଣଯପ୍ରବୋଧିତୈର୍ ମହାଲସୈର୍ ଭେକଗଣୈଶ୍ ଚ ନାଦିତା
ନୂତନ ଅଙ୍କୁର ଉଦ୍ଗମ କରୁଥିବା ଲତା, ଗଛ ଓ ବାଁଶ ଗୁଛି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଶୁଭ ମେଘମାଳାର ସ୍ନେହସ୍ପର୍ଶରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ବେଙ୍ଗମାନେର ଉଚ୍ଚ ଡାକରେ ଗଞ୍ଜିଉଛି।
ପ୍ରିଯେଷୁ ମାନୋଦ୍ଧତମାନସାନାଂ ମନସ୍ଵିନୀନାମ୍ ଅପି କାମିନୀନାମ୍ ମଯୂରକେକାଭିରୁତୈଃ କ୍ଷଣେନ ମନୋହରୈର୍ ମାନଵିଭଙ୍ଗହେତୁଭିଃ
ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଅଭିମାନିନୀ ନାରୀମାନଙ୍କର ଗର୍ବ ମୟୂରର ମନୋହର ଏବଂ ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟର ଡାକରେ ତୁରନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ତଥା ଵିଵର୍ଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲଚାରୁମୂର୍ତିନା ଶଶାଙ୍କଲେଖାକୁଟିଲେନ ସର୍ଵତଃ ପଯୋଦସଂଘାତସମୀପଵର୍ତିନା ମହେନ୍ଦ୍ରଚାପେନ ଭୃଶଂ ଵିରାଜିତା
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଧଳା ଚାନ୍ଦ୍ର କଳା ଭଳି ବାଙ୍କା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ମେଘମାଳା ପାଖରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଶୋଭା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
ଵିଚିତ୍ରପୁଷ୍ପାମ୍ବୁଭଵୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିର୍ ଘନାମ୍ବୁସଂପର୍କତଯା ସୁଶୀତଲୈଃ ଵିକମ୍ପଯନ୍ତୀ ପଵନୈର୍ ମନୋହରୈଃ ସୁରାଙ୍ଗନାନାମ୍ ଅଲକାଵଲୀଃ ଶୁଭାଃ
ଘନ ମେଘର ସ୍ପର୍ଶରେ ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ, ମନୋହର ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ଓ ତରଳତା ନେଇ ଦେବୀମାନଙ୍କର କେଶପାଶକୁ ହଲାଇ ଦେଉଛି।
ଗର୍ଜତ୍ପଯୋଦସ୍ଥଗିତେନ୍ଦୁବିମ୍ବା ନଵାମ୍ବୁସିକ୍ତୋଦକଚାରୁଦୂର୍ଵା ନିରୀକ୍ଷିତା ସାଦରମ୍ ଉତ୍ସୁକାଭିର୍ ନିଶ୍ଵାସଧୂମ୍ରଂ ପଥିକାଙ୍ଗନାଭିଃ
ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମେଘରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଲୁଚିଯାଇଛି, ନୂତନ ବର୍ଷାରେ ଭିଜିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଦୁର୍ବା ଘାସକୁ ଯାତ୍ରାରତ ଜଣେ ନାରୀ ଆଶା ଭରା ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନିଶ୍ୱାସ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଧୂସର।
ହଂସନୂପୁରଶବ୍ଦାଢ୍ଯା ସମୁନ୍ନତପଯୋଧରା ଚଲଦ୍ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଲତାହାରା ସ୍ପଷ୍ଟପଦ୍ମଵିଲୋଚନା
ହଂସ ନୂପୁରର ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିବା, ଉନ୍ନତ ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀ, ଚଞ୍ଚଳ ବିଦ୍ୟୁତ ମାଳାରେ ଭୂଷିତ, ପ୍ରକାଶମାନ ପଦ୍ମ ନୟନରେ ମନୋହର।
ଅସିତଜଲଦଧୀରଧ୍ଵାନଵିତ୍ରସ୍ତହଂସା ଵିମଲସଲିଲଧାରୋତ୍ପାତନମ୍ରୋତ୍ପଲାଗ୍ରା ସୁରଭିକୁସୁମରେଣୁକୣପ୍ତସର୍ଵାଙ୍ଗଶୋଭା ଗିରିଦୁହିତୃଵିଵାହେ ପ୍ରାଵୃଡ୍ ଆଵିର୍ବଭୂଵ
ଗଢ଼ ମେଘର ଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନରେ ଭୟଭୀତ ହଂସ, ପବିତ୍ର ଝରଣାରେ ଉପରକୁ ଉଠୁଥିବା ପଦ୍ମ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଫୁଲର ରେଣୁରେ ଶୋଭିତ, ସୁଗନ୍ଧ ମାଳିନାରେ ମେଘ ଋତୁ ପାହାଡ଼ ଝିଅର ବିବାହରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ମେଘକଞ୍ଚୁକନିର୍ମୁକ୍ତା ପଦ୍ମକୋଶୋଦ୍ଭଵସ୍ତନୀ ହଂସନୂପୁରନିହ୍ରାଦା ସର୍ଵସସ୍ଯଦିଗନ୍ତରା
ମେଘର ଆବରଣ ଛାଡ଼ି, ପଦ୍ମ କୁଡ଼ିର ଭଳି ଉଦ୍ଭିଦ୍ଧ ସ୍ତନ, ହଂସ ନୂପୁରର ଝଙ୍କାରରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଧାନ୍ୟରେ ପୂରଣ କରିଦେଉଛି।
ଵିସ୍ତୀର୍ଣପୁଲିନଶ୍ରୋଣୀ କୂଜତ୍ସାରସମେଖଲା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲେନ୍ଦୀଵରଶ୍ଯାମଵିଲୋଚନମନୋହରା
ବିସ୍ତୃତ ବାଲୁକା ତଟ ଭଳି ନିତମ୍ଭ, କୁହୁକୁହୁ କରୁଥିବା ସାରସ ମେଖଳା, ଫୁଲିଥିବା ନୀଳ କମଳ ଭଳି ଅନ୍ଧାର ନୟନରେ ମନୋହର।
ପକ୍ଵବିମ୍ବାଧରପୁଟା କୁନ୍ଦଦନ୍ତପ୍ରହାସିନୀ ନଵଶ୍ଯାମଲତାଶ୍ଯାମରୋମରାଜିପୁରସ୍କୃତା
ପକ୍ୱ ବିମ୍ବା ଫଳ ଭଳି ଠୋଠ, କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଭଳି ଧଳା ଦାନ୍ତର ହସ, ନୂତନ କଳା ଲତାର କୋମଳତାରେ ଅଙ୍ଗ ଶୋଭିତ।
ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁହାରଵର୍ଗେଣ କଣ୍ଠୋରସ୍ଥଲଗାମିନା ପ୍ରହ୍ଲାଦଯନ୍ତୀ ଚେତାଂସି ସର୍ଵେଷାଂ ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ହାର ଗଳା ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀ ଉପରେ ବହିଯାଉଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଛି।
ସମଦାଲିକୁଲୋଦ୍ଗୀତମଧୁରସ୍ଵରଭାଷିଣୀ ଚଲତ୍କୁମୁଦସଂଘାତଚାରୁକୁଣ୍ଡଲଶୋଭିନୀ
ମଦମଗ୍ନ ମଧୁମକ୍ଷିକାର ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କଥାହୁଏ, ଡୋଲୁଥିବା କୁମୁଦ ଗୁଛର ଚାରୁ କୁଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ।
ରକ୍ତାଶୋକପ୍ରଶାଖୋତ୍ଥପଲ୍ଲଵାଙ୍ଗୁଲିଧାରିଣୀ ତତ୍ପୁଷ୍ପସଂଚଯମଯୈର୍ ଵାସୋଭିଃ ସମଲଂକୃତା
ଲାଲ ଅଶୋକ ଗଛର କୋମଳ ପତ୍ର ଆଙ୍ଗୁଠି ଭଳି ପିନ୍ଧିଛି, ତାହାର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ପୋଶାକରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
ରକ୍ତୋତ୍ପଲାଗ୍ରଚରଣା ଜାତୀପୁଷ୍ପନଖାଵଲୀ କଦଲୀସ୍ତମ୍ଭଵାମୋରୂଃ ଶଶାଙ୍କଵଦନା ତଥା
ଲାଲ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲ ଭଳି ପାଦ, ଜାତି ଫୁଲ ଭଳି ନଖ, କଦଳୀ ଗଛ ଭଳି ଜଘନ୍ନ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ମୁହଁ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନା ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷିତା ପ୍ରେମ୍ଣା ସ୍ପୃଶତି କାନ୍ତେଵ ସାନୁରାଗା ମନୋରମା
ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ, ସେ ପ୍ରେମରେ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି, ଏକ ଆନୁରାଗିଣୀ ନାରୀ ଭଳି ମନୋହର।
ନିର୍ମୁକ୍ତାସିତମେଘକଞ୍ଚୁକପଟା ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁବିମ୍ବାନନା ନୀଲାମ୍ଭୋଜଵିଲୋଚନା ରଵିକରପ୍ରୋଦ୍ଭିନ୍ନପଦ୍ମସ୍ତନୀ ନାନାପୁଷ୍ପରଜଃସୁଗନ୍ଧିପଵନପ୍ରହ୍ରାଦନୀ ଚେତସାଂ ତତ୍ରାସୀତ୍ କଲହଂସନୂପୁରରଵା ଦେଵ୍ଯା ଵିଵାହେ ଶରତ୍
କଳା ମେଘ ଚାଦର ଛାଡ଼ି, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ମୁହଁ, ନୀଳ କମଳ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଫୁଟିଉଠୁଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି ସ୍ତନ, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ରେଣୁର ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନରେ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା, ଦେବୀଙ୍କ ବିବାହରେ ହଂସ ନୂପୁରର ଶବ୍ଦରେ ଶରତ୍କାଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଅତ୍ଯର୍ଥଶୀତଲାମ୍ଭୋଭିଃ ପ୍ଲାଵଯନ୍ତୌ ଦିଶଃ ସଦା ଋତୂ ହେମନ୍ତଶିଶିରୌ ଆଜଗ୍ମତୁର୍ ଅତିଦ୍ଯୁତୀ
ଅତ୍ୟଧିକ ଶୀତଳ ଜଳରେ ସଦା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ଲାବିତ କରୁଥିବା ଦୁଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଋତୁ, ହେମନ୍ତ ଓ ଶିଶିର ଆସିଲେ।
ତାଭ୍ଯାମ୍ ଋତୁଭ୍ଯାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ହିମଵାନ୍ ସ ନଗୋତ୍ତମଃ ପ୍ରାଲେଯଚୂର୍ଣଵର୍ଷିଭ୍ଯାଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ରୌପ୍ଯହରୋ ବଭୌ
ସେଇ ଦୁଇ ଋତୁ ଆସିବା ସହିତ, ମହାନ ପାହାଡ଼ ହିମବନ୍ତ ତୁରନ୍ତ ହିମର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷାରେ ଆଛାଦିତ ହୋଇ, ଚାନ୍ଦିରେ ଢାଉଥିବା ପରି ଚମକିଉଠିଲା।
ତେନ ପ୍ରାଲେଯଵର୍ଷେଣ ଘନେନୈଵ ହିମାଲଯଃ ଅଗାଧେନ ତଦା ରେଜେ କ୍ଷୀରୋଦ ଇଵ ସାଗରଃ
ସେଇ ଘନ ହିମବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା, ସେ ସମୟରେ ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ ଅପାର ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇ, ଦୁଧର ସାଗର ପରି ଚମକିଉଠିଲା।