ପ୍ରଯାମି ନିଧନଂ ଵକ୍ତ୍ରେ ଗ୍ରାହସ୍ଯାସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ ଶୋଚାମି ନ ସ୍ଵକଂ ଦେହଂ ଗ୍ରାହଗ୍ରସ୍ତଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ
“ମୁଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମଗରର ମୁହଁରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଯାଉଛି। ମୁଁ ମୋର ଦେହ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରୁନାହିଁ, ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ି ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛି।”
ଯଥା ଶୋଚାମି ପିତରଂ ମାତରଂ ଚ ତପସ୍ଵିନୀମ୍ ଗ୍ରାହଗୃହୀତଂ ମାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ତଂ ନିଧନମ୍ ଉତ୍ସୁକୌ
“ମୁଁ ଯେପରି ଦୁଃଖ କରୁଛି, ସେପରି ମୋର ତପସ୍ୱିନୀ ମାଁ ଓ ପିତା ମୋତେ ମଗର ଧରି ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେବେ।”
ପ୍ରିଯପୁତ୍ରାଵ୍ ଏକପୁତ୍ରୌ ପ୍ରାଣାନ୍ ନୂନଂ ତ୍ଯଜିଷ୍ଯତଃ ଅହୋ ବତ ସୁକଷ୍ଟଂ ଵୈ ଯୋ ଽହଂ ବାଲୋ ଽକୃତାଶ୍ରମଃ ଅନ୍ତର୍ଗ୍ରାହେଣ ଗ୍ରସ୍ତସ୍ ତୁ ଯାସ୍ଯାମି ନିଧନଂ କିଲ
“ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ, ଏକା ଶିଶୁ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବେ। ହାଁ, କେତେ ଦୁଃଖ! ମୁଁ ଏକ ଶିଶୁ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୋଇନାହିଁ, ମଗର ଭିତରୁ ଧରାପଡ଼ି ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଯାଉଛି।”
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଦେଵୀ ତଂ ନାଦଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯାର୍ତସ୍ଯ ଶୋଭନା ଉତ୍ଥାଯ ପ୍ରସ୍ଥିତା ତତ୍ର ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଅସୌ ଦ୍ଵିଜଃ
ଦେବୀ ଏହି ଦୁଃଖିତ ଶିଶୁର ଶୁଭ୍ର ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ଉଠି, ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଶୁ ଥିଲେ।
ସାପଶ୍ଯଦ୍ ଇନ୍ଦୁଵଦନା ବାଲକଂ ଚାରୁରୂପିଣମ୍ ଗ୍ରାହସ୍ଯ ମୁଖମ୍ ଆପନ୍ନଂ ଵେପମାନମ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ ଥିବା ଦେବୀ, ସୁନ୍ଦର ଶିଶୁକୁ ଦେଖିଲେ, ମଗର ମୁହଁରେ ଧରାପଡ଼ି, କମ୍ପିତ ଓ ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ।
ସୋ ଽପି ଗ୍ରାହଵରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵୀମ୍ ଉପାଗତାମ୍ ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଦ୍ରୁତଂ ଯାତୋ ମଧ୍ଯଂ ସରସ ଏଵ ହି
ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମଗରରାଜ, ଦେବୀକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶିଶୁକୁ ଧରି, ତୁରନ୍ତ ସରୋବର ମଧ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲା।
ସ କୃଷ୍ଯମାଣସ୍ ତେଜସ୍ଵୀ ନାଦମ୍ ଆର୍ତଂ ତଦାକରୋତ୍ ଅଥାହ ଦେଵୀ ଦୁଃଖାର୍ତା ବାଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗ୍ରହାଵୃତମ୍
ଧରାଯାଉଥିବାବେଳେ, ତେଜସ୍ୱୀ ଶିଶୁ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାପରେ, ଦେବୀ ଦୁଃଖରେ, ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିବା ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, କହିଲେ।
ଗ୍ରାହରାଜ ମହାସତ୍ତ୍ଵ ବାଲକଂ ହ୍ଯ୍ ଏକପୁତ୍ରକମ୍ ଵିମୁଞ୍ଚେମଂ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ର କ୍ଷିପ୍ରଂ ଭୀମପରାକ୍ରମ
“ମଗରରାଜ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଏକମାତ୍ର ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ! ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଥିବା, ତୁରନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ!”
ଯୋ ଦେଵି ଦିଵସେ ଷଷ୍ଠେ ପ୍ରଥମଂ ସମୁପୈତି ମାମ୍ ସ ଆହାରୋ ମମ ପୁରା ଵିହିତୋ ଲୋକକର୍ତୃଭିଃ
“ହେ ଦେବୀ, ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁଠି ମୋତେ ଆସିପହଁଚେ, ସେ ମୋର ଖାଦ୍ୟ, ଏହା ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।”
ସୋ ଽଯଂ ମମ ମହାଭାଗେ ଷଷ୍ଠେ ଽହନି ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜେ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରେରିତୋ ନୂନଂ ନୈନଂ ମୋକ୍ଷ୍ଯେ କଥଂଚନ
“ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ, ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ଏହି ଶିଶୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପଠାଯାଇଛି। ମୁଁ କେହି ଭାବେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।”
ଯନ୍ ମଯା ହିମଵଚ୍ଛୃଙ୍ଗେ ଚରିତଂ ତପ ଉତ୍ତମମ୍ ତେନ ବାଲମ୍ ଇମଂ ମୁଞ୍ଚ ଗ୍ରାହରାଜ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଯେଉଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି, ସେହି ଶକ୍ତିରେ, ଗ୍ରାହାରାଜ, ଏହି ଶିଶୁକୁ ଛାଡିଦିଅ। ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ମା ଵ୍ଯଯସ୍ ତପସୋ ଦେଵି ଭୃଶଂ ବାଲେ ଶୁଭାନନେ ଯଦ୍ ବ୍ରଵୀମି କୁରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ତଥା ମୋକ୍ଷମ୍ ଅଵାପ୍ସ୍ଯତି
ଦେବୀ, ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା ଶିଶୁ, ତୁମର ତପସ୍ୟା ବ୍ୟର୍ଥ କରିନିଅ। ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ଭଲଭାବରେ ସେହି କାମ କର; ଏହାରେ ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ଗ୍ରାହାଧିପ ଵଦସ୍ଵାଶୁ ଯତ୍ ସତାମ୍ ଅଵିଗର୍ହିତମ୍ ତତ୍ କୃତଂ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଯତୋ ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପ୍ରିଯାଃ
ଗ୍ରାହାଧିପ, ଶୀଘ୍ର କହ, ଯାହା ସଦ୍ଭାବନା ଥିବା ଲୋକମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାବେ କରନ୍ତି। ସେହି କାମ କରିବାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, କାରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ଯତ୍ କୃତଂ ଵୈ ତପଃ କିଂଚିଦ୍ ଭଵତ୍ଯା ସ୍ଵଲ୍ପମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ମେ ପ୍ରଯଚ୍ଛାଶୁ ତତୋ ମୋକ୍ଷମ୍ ଅଵାପ୍ସ୍ଯତି
ତୁମେ ଯେତେ ତପସ୍ୟା କରିଛ, ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେ ସବୁ ମୋତେ ଦେଇଦିଅ। ତାପରେ ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି ଯତ୍ ପୁଣ୍ଯଂ ମହାଗ୍ରାହ କୃତଂ ମଯା ତତ୍ ତେ ସର୍ଵଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ବାଲଂ ମୁଞ୍ଚ ମହାଗ୍ରହ
ମୁଁ ଜନ୍ମରୁ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ କରିଛି, ମହାଗ୍ରାହ, ସେ ସବୁ ତୁମକୁ ଦେଇଦେଲି। ଏହି ଶିଶୁକୁ ଛାଡିଦିଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗ୍ରାହ।
ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ତତୋ ଗ୍ରାହସ୍ ତପସା ତେନ ଭୂଷିତଃ ଆଦିତ୍ଯ ଇଵ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷସ୍ ତଦାଭଵତ୍ ଉଵାଚ ଚୈଵଂ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଦେଵୀଂ ଲୋକସ୍ଯ ଧାରିଣୀମ୍
ସେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଗ୍ରାହ ଜ୍ୱାଳାମୟ ହେଲା, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ହେଲା। ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ଦେବୀ, ଯିଏ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଛି, ତାକୁ କହିଲା।
ଦେଵି କିଂ କୃତ୍ଯମ୍ ଏତତ୍ ତେ ସୁନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମହାଵ୍ରତେ ତପସୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅର୍ଜନଂ ଦୁଃଖଂ ତସ୍ଯ ତ୍ଯାଗୋ ନ ଶସ୍ଯତେ
ଦେବୀ, ଏହି କାମ କଣ, ତୁମେ ଏତେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛ? ତପସ୍ୟା ଅर्जନ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟ, ତାହା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ।
ଗୃହାଣ ତପ ଏଵ ତ୍ଵଂ ବାଲଂ ଚେମଂ ସୁମଧ୍ଯମେ ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ତେ ଵିପ୍ରଭକ୍ତ୍ଯା ଵରଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଦଦାମି ତେ ସା ତ୍ଵ୍ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତା ଗ୍ରାହେଣ ଉଵାଚେଦଂ ମହାଵ୍ରତା
ସୁନ୍ଦର କମର ଥିବା ଦେବୀ, ତୁମେ ତୁମର ତପସ୍ୟା ଓ ଏହି ଶିଶୁକୁ ନିଅ। ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଥିବାରୁ ଖୁସି ହୋଇଛି, ତୁମକୁ ଏକ ଵର ଦେଉଛି। ଏପରି ଗ୍ରାହ କହିବା ପରେ, ଦେବୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଦେହେନାପି ମଯା ଗ୍ରାହ ରକ୍ଷ୍ଯୋ ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ତପଃ ପୁନର୍ ମଯା ପ୍ରାପ୍ଯଂ ନ ପ୍ରାପ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପୁନଃ
ଗ୍ରାହ, ମୁଁ ମୋ ଶରୀର ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବି। ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଫେରି ପାଇବି, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପୁନି ନେଇପାରିବି ନାହିଁ।
ସୁନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମହାଗ୍ରାହ କୃତଂ ବାଲସ୍ଯ ମୋକ୍ଷଣମ୍ ନ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯସ୍ ତପଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ମତାଃ
ମହାଗ୍ରାହ, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଶିଶୁର ମୁକ୍ତି ହୋଇଛି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତପସ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଚାହଂ ନ ଗୃହ୍ଣାମି ଗ୍ରାହେନ୍ଦ୍ର ଵିହିତଂ ହି ତେ ନହି କଶ୍ଚିନ୍ ନରୋ ଗ୍ରାହ ପ୍ରଦତ୍ତଂ ପୁନର୍ ଆହରେତ୍
ମୁଁ ଦେଇଛି, ପୁନି ନେଇନି, ଗ୍ରାହେନ୍ଦ୍ର, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଗ୍ରାହକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜିନିଷ କେହି ପୁନି ନେଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦତ୍ତମ୍ ଏତନ୍ ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ ନାଦଦାନି ହି ତତ୍ ପୁନଃ ତ୍ଵଯ୍ଯ୍ ଏଵ ରମତାମ୍ ଏତଦ୍ ବାଲଶ୍ ଚାଯଂ ଵିମୁଚ୍ଯତାମ୍
ମୁଁ ଏହା ତୁମକୁ ଦେଇଛି, ପୁନି ନେଇବି ନାହିଁ। ଏହା ତୁମରେ ବସି ରହୁ, ଏହି ଶିଶୁକୁ ମୁକ୍ତ କର।
ତଥୋକ୍ତସ୍ ତାଂ ପ୍ରଶସ୍ଯାଥ ମୁକ୍ତ୍ଵା ବାଲଂ ନମସ୍ଯ ଚ ଦେଵୀମ୍ ଆଦିତ୍ଯାଵଭାସସ୍ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲା, ଶିଶୁକୁ ମୁକ୍ତ କଲା, ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା।
ବାଲୋ ଽପି ସରସସ୍ ତୀରେ ମୁକ୍ତୋ ଗ୍ରାହେଣ ଵୈ ତଦା ସ୍ଵପ୍ନଲବ୍ଧ ଇଵାର୍ଥୌଘସ୍ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ଗ୍ରାହ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଶିଶୁ, ହ୍ରଦର ତୀରରେ, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଯେପରି ଜଣେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଅନେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଳିଥିବା ଭାବେ।
ତପସୋ ଽପଚଯଂ ମତ୍ଵା ଦେଵୀ ହିମଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜା ଭୂଯ ଏଵ ତପଃ କର୍ତୁମ୍ ଆରେଭେ ନିଯମସ୍ଥିତା
ତପସ୍ୟାର ହ୍ରାସ ଭାବି, ହିମାଳୟ ରାଜାର କନ୍ୟା ଦେବୀ ପୁନି ନିୟମରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କର୍ତୁକାମାଂ ତପୋ ଭୂଯୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତାଂ ଶଂକରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନଂ ଵିପ୍ରା ମା କୃଥାସ୍ ତପ ଇତ୍ଯ୍ ଉତ
ତାଙ୍କର ପୁନି ତପସ୍ୟା କରିବା ଇଚ୍ଛା ଜାଣି, ଶଙ୍କର ନିଜେ କହିଲେ: 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ମହ୍ଯମ୍ ଏତତ୍ ତପୋ ଦେଵି ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ମହାଵ୍ରତେ ତତ୍ ତେନୈଵାକ୍ଷଯଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ସହସ୍ରଧା
ଦେବୀ, ମହାବ୍ରତା, ତୁମେ ମୋତେ ଏହି ତପସ୍ୟା ଦେଇଛ। ଏହାର ଫଳ ତୁମ ପାଇଁ ହଜାର ଗୁଣା ଅକ୍ଷୟ ହେବ।
ଇତି ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରଂ ଦେଵୀ ତପସୋ ଽକ୍ଷଯମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ସ୍ଵଯଂଵରମ୍ ଉଦୀକ୍ଷନ୍ତୀ ତସ୍ଥୌ ପ୍ରୀତା ମୁଦା ଯୁତା
ଏପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅକ୍ଷୟ ତପସ୍ୟାର ଵର ପାଇ, ଦେବୀ ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସିରେ ନିଜ ପତି ଚୟନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଇଦଂ ପଠେଦ୍ ଯୋ ହି ନରଃ ସଦୈଵ ବାଲାନୁଭାଵାଚରଣଂ ହି ଶଂଭୋଃ ସ ଦେହଭେଦଂ ସମଵାପ୍ଯ ପୂତୋ ଭଵେଦ୍ ଗଣେଶସ୍ ତୁ କୁମାରତୁଲ୍ଯଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିତ୍ୟ ଶିଶୁ ସ୍ୱଭାବରେ ଶିବଙ୍କ କଥା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କ ସମାନ କୁମାରଙ୍କ ପଦବୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଵିସ୍ତୃତେ ହିମଵତ୍ପୃଷ୍ଠେ ଵିମାନଶତସଂକୁଲେ ଅଭଵତ୍ ସ ତୁ କାଲେନ ଶୈଲପୁତ୍ର୍ଯାଃ ସ୍ଵଯଂଵରଃ
ହିମାଚଳ ପାହାଡ଼ର ବିସ୍ତୃତ ଢାଳରେ, ଶତଶଃ ରାଜମହଳରେ ଘିରିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ସମୟ ଆସିଲାପରେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବର ହେଲା।