ନିର୍ଭଯଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଭଵିଷ୍ଯସି ସୁନିର୍ଵୃତଃ ଆଶ୍ରମଂ ଵେଦମ୍ ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ଚିତ୍ରକୂଟେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ନିର୍ଭୟ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା। ତୁମ ଆଶ୍ରମ, ଚିତ୍ରକୂଟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବହୁତ ସମ୍ମାନିତ ହେବ।
ଯୋ ହି ଯାସ୍ଯତି ପୁଣ୍ଯାର୍ଥୀ ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧମ୍ ଅଵାପ୍ସ୍ଯତି ଯସ୍ ତୁ ତତ୍ର ମୃତଶ୍ ଚାପି ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ଚାହିଁ ଆସିବେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇବ। ଏଠାରେ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବ।
ଯଶ୍ ଚାତ୍ର ନିଯମୈର୍ ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରାଣାନ୍ ସମ୍ଯକ୍ ପରିତ୍ଯଜେତ୍ ସ ଦେଵ୍ଯାସ୍ ତପସା ଯୁକ୍ତୋ ମହାଗଣପତିର୍ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ନିୟମରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ, ଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କର ତପସ୍ୟା ସହିତ ଏକତା ପାଇଁ, ବଡ଼ ଗଣପତି ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ତଦା ଦେଵ ଆପୃଚ୍ଛ୍ଯ ହିମଵତ୍ସୁତାମ୍ ଅନ୍ତର୍ଦଧେ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ସର୍ଵଭୂତପ ଈଶ୍ଵରଃ
ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପ୍ରଭୁ, ହିମବତଙ୍କ ଝିଅଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ସାପି ଦେଵୀ ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ ଭଗଵତ୍ଯ୍ ଅମିତାତ୍ମନି ତତ ଏଵୋନ୍ମୁଖୀ ଭୂତ୍ଵା ଶିଲାଯାଂ ସଂବଭୂଵ ହ
ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅପାର ଆତ୍ମା ଯିବା ପରେ, ଦେବୀ ସେଠାରୁ ଏକତା ଭାବେ ରହି, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଦେଖା ଦେଲେ।
ଉନ୍ମୁଖୀ ସା ଭଵେ ତସ୍ମିନ୍ ମହେଶେ ଜଗତାଂ ପ୍ରଭୌ ନିଶେଵ ଚନ୍ଦ୍ରରହିତା ନ ବଭୌ ଵିମନାସ୍ ତଦା
ସେ ଦେବୀ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏକତା ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଚନ୍ଦ୍ର ବିନା ରାତି ପରି, ମନ ଭାଙ୍ଗି ଅନ୍ଧାରା ହେଇ ରହିଲେ।
ଅଥ ଶୁଶ୍ରାଵ ଶବ୍ଦଂ ଚ ବାଲସ୍ଯାର୍ତସ୍ଯ ଶୈଲଜା ସରସ୍ଯ୍ ଉଦକସଂପୂର୍ଣେ ସମୀପେ ଚାଶ୍ରମସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସରୋବର ନିକଟରେ ଆଶ୍ରମ ପାଖରେ, ଏକ ଦୁଃଖିତ ଶିଶୁର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ।
ସ କୃତ୍ଵା ବାଲରୂପଂ ତୁ ଦେଵଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଶିଵଃ କ୍ରୀଡାହେତୋଃ ସରୋମଧ୍ଯେ ଗ୍ରାହଗ୍ରସ୍ତୋ ଽଭଵତ୍ ତଦା
ଏହି ସମୟରେ, ଦେବଦେବ ଶିବ ନିଜେ ଖେଳା ପାଇଁ ଶିଶୁ ରୂପ ନେଇ, ସରୋବର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରା ପଡ଼ିଲେ।
ଯୋଗମାଯାଂ ସମାସ୍ଥାଯ ପ୍ରପଞ୍ଚୋଦ୍ଭଵକାରଣମ୍ ତଦ୍ ରୂପଂ ସରସୋ ମଧ୍ଯେ କୃତ୍ଵୈଵଂ ସମଭାଷତ
ଯୋଗମାୟାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଯାହା ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ, ସେ ଏହି ରୂପକୁ ସରୋବର ମଧ୍ୟରେ ନେଇ, ଏପରି କହିଲେ।
ତ୍ରାତୁ ମାଂ କଶ୍ଚିଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ ଗ୍ରାହେଣ ହୃତଚେତସମ୍ ଧିକ୍ କଷ୍ଟଂ ବାଲ ଏଵାହମ୍ ଅପ୍ରାପ୍ତାର୍ଥମନୋରଥଃ
“ମୋତେ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ, କିଏ ଆଛନ୍ତି!” — ମଗର ଦ୍ୱାରା ମନ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଶିଶୁ ଚିତ୍କାର କଲେ। “ହାଁ, କେତେ ଦୁଃଖ! ମୁଁ ଶିଶୁ, ମୋର ଆଶା ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇନାହିଁ।”
ପ୍ରଯାମି ନିଧନଂ ଵକ୍ତ୍ରେ ଗ୍ରାହସ୍ଯାସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ ଶୋଚାମି ନ ସ୍ଵକଂ ଦେହଂ ଗ୍ରାହଗ୍ରସ୍ତଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ
“ମୁଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମଗରର ମୁହଁରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଯାଉଛି। ମୁଁ ମୋର ଦେହ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରୁନାହିଁ, ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ି ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛି।”
ଯଥା ଶୋଚାମି ପିତରଂ ମାତରଂ ଚ ତପସ୍ଵିନୀମ୍ ଗ୍ରାହଗୃହୀତଂ ମାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ତଂ ନିଧନମ୍ ଉତ୍ସୁକୌ
“ମୁଁ ଯେପରି ଦୁଃଖ କରୁଛି, ସେପରି ମୋର ତପସ୍ୱିନୀ ମାଁ ଓ ପିତା ମୋତେ ମଗର ଧରି ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେବେ।”
ପ୍ରିଯପୁତ୍ରାଵ୍ ଏକପୁତ୍ରୌ ପ୍ରାଣାନ୍ ନୂନଂ ତ୍ଯଜିଷ୍ଯତଃ ଅହୋ ବତ ସୁକଷ୍ଟଂ ଵୈ ଯୋ ଽହଂ ବାଲୋ ଽକୃତାଶ୍ରମଃ ଅନ୍ତର୍ଗ୍ରାହେଣ ଗ୍ରସ୍ତସ୍ ତୁ ଯାସ୍ଯାମି ନିଧନଂ କିଲ
“ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ, ଏକା ଶିଶୁ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବେ। ହାଁ, କେତେ ଦୁଃଖ! ମୁଁ ଏକ ଶିଶୁ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୋଇନାହିଁ, ମଗର ଭିତରୁ ଧରାପଡ଼ି ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଯାଉଛି।”
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଦେଵୀ ତଂ ନାଦଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯାର୍ତସ୍ଯ ଶୋଭନା ଉତ୍ଥାଯ ପ୍ରସ୍ଥିତା ତତ୍ର ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଅସୌ ଦ୍ଵିଜଃ
ଦେବୀ ଏହି ଦୁଃଖିତ ଶିଶୁର ଶୁଭ୍ର ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ଉଠି, ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଶୁ ଥିଲେ।
ସାପଶ୍ଯଦ୍ ଇନ୍ଦୁଵଦନା ବାଲକଂ ଚାରୁରୂପିଣମ୍ ଗ୍ରାହସ୍ଯ ମୁଖମ୍ ଆପନ୍ନଂ ଵେପମାନମ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ ଥିବା ଦେବୀ, ସୁନ୍ଦର ଶିଶୁକୁ ଦେଖିଲେ, ମଗର ମୁହଁରେ ଧରାପଡ଼ି, କମ୍ପିତ ଓ ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ।
ସୋ ଽପି ଗ୍ରାହଵରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵୀମ୍ ଉପାଗତାମ୍ ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଦ୍ରୁତଂ ଯାତୋ ମଧ୍ଯଂ ସରସ ଏଵ ହି
ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମଗରରାଜ, ଦେବୀକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶିଶୁକୁ ଧରି, ତୁରନ୍ତ ସରୋବର ମଧ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲା।
ସ କୃଷ୍ଯମାଣସ୍ ତେଜସ୍ଵୀ ନାଦମ୍ ଆର୍ତଂ ତଦାକରୋତ୍ ଅଥାହ ଦେଵୀ ଦୁଃଖାର୍ତା ବାଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗ୍ରହାଵୃତମ୍
ଧରାଯାଉଥିବାବେଳେ, ତେଜସ୍ୱୀ ଶିଶୁ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାପରେ, ଦେବୀ ଦୁଃଖରେ, ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିବା ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, କହିଲେ।
ଗ୍ରାହରାଜ ମହାସତ୍ତ୍ଵ ବାଲକଂ ହ୍ଯ୍ ଏକପୁତ୍ରକମ୍ ଵିମୁଞ୍ଚେମଂ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ର କ୍ଷିପ୍ରଂ ଭୀମପରାକ୍ରମ
“ମଗରରାଜ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଏକମାତ୍ର ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ! ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଥିବା, ତୁରନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ!”
ଯୋ ଦେଵି ଦିଵସେ ଷଷ୍ଠେ ପ୍ରଥମଂ ସମୁପୈତି ମାମ୍ ସ ଆହାରୋ ମମ ପୁରା ଵିହିତୋ ଲୋକକର୍ତୃଭିଃ
“ହେ ଦେବୀ, ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁଠି ମୋତେ ଆସିପହଁଚେ, ସେ ମୋର ଖାଦ୍ୟ, ଏହା ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।”
ସୋ ଽଯଂ ମମ ମହାଭାଗେ ଷଷ୍ଠେ ଽହନି ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜେ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରେରିତୋ ନୂନଂ ନୈନଂ ମୋକ୍ଷ୍ଯେ କଥଂଚନ
“ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ, ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ଏହି ଶିଶୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପଠାଯାଇଛି। ମୁଁ କେହି ଭାବେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।”
ଯନ୍ ମଯା ହିମଵଚ୍ଛୃଙ୍ଗେ ଚରିତଂ ତପ ଉତ୍ତମମ୍ ତେନ ବାଲମ୍ ଇମଂ ମୁଞ୍ଚ ଗ୍ରାହରାଜ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଯେଉଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି, ସେହି ଶକ୍ତିରେ, ଗ୍ରାହାରାଜ, ଏହି ଶିଶୁକୁ ଛାଡିଦିଅ। ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ମା ଵ୍ଯଯସ୍ ତପସୋ ଦେଵି ଭୃଶଂ ବାଲେ ଶୁଭାନନେ ଯଦ୍ ବ୍ରଵୀମି କୁରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ତଥା ମୋକ୍ଷମ୍ ଅଵାପ୍ସ୍ଯତି
ଦେବୀ, ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା ଶିଶୁ, ତୁମର ତପସ୍ୟା ବ୍ୟର୍ଥ କରିନିଅ। ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ଭଲଭାବରେ ସେହି କାମ କର; ଏହାରେ ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ଗ୍ରାହାଧିପ ଵଦସ୍ଵାଶୁ ଯତ୍ ସତାମ୍ ଅଵିଗର୍ହିତମ୍ ତତ୍ କୃତଂ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଯତୋ ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପ୍ରିଯାଃ
ଗ୍ରାହାଧିପ, ଶୀଘ୍ର କହ, ଯାହା ସଦ୍ଭାବନା ଥିବା ଲୋକମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାବେ କରନ୍ତି। ସେହି କାମ କରିବାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, କାରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ଯତ୍ କୃତଂ ଵୈ ତପଃ କିଂଚିଦ୍ ଭଵତ୍ଯା ସ୍ଵଲ୍ପମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ମେ ପ୍ରଯଚ୍ଛାଶୁ ତତୋ ମୋକ୍ଷମ୍ ଅଵାପ୍ସ୍ଯତି
ତୁମେ ଯେତେ ତପସ୍ୟା କରିଛ, ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେ ସବୁ ମୋତେ ଦେଇଦିଅ। ତାପରେ ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି ଯତ୍ ପୁଣ୍ଯଂ ମହାଗ୍ରାହ କୃତଂ ମଯା ତତ୍ ତେ ସର୍ଵଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ବାଲଂ ମୁଞ୍ଚ ମହାଗ୍ରହ
ମୁଁ ଜନ୍ମରୁ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ କରିଛି, ମହାଗ୍ରାହ, ସେ ସବୁ ତୁମକୁ ଦେଇଦେଲି। ଏହି ଶିଶୁକୁ ଛାଡିଦିଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗ୍ରାହ।
ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ତତୋ ଗ୍ରାହସ୍ ତପସା ତେନ ଭୂଷିତଃ ଆଦିତ୍ଯ ଇଵ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷସ୍ ତଦାଭଵତ୍ ଉଵାଚ ଚୈଵଂ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଦେଵୀଂ ଲୋକସ୍ଯ ଧାରିଣୀମ୍
ସେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଗ୍ରାହ ଜ୍ୱାଳାମୟ ହେଲା, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ହେଲା। ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ଦେବୀ, ଯିଏ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଛି, ତାକୁ କହିଲା।
ଦେଵି କିଂ କୃତ୍ଯମ୍ ଏତତ୍ ତେ ସୁନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମହାଵ୍ରତେ ତପସୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅର୍ଜନଂ ଦୁଃଖଂ ତସ୍ଯ ତ୍ଯାଗୋ ନ ଶସ୍ଯତେ
ଦେବୀ, ଏହି କାମ କଣ, ତୁମେ ଏତେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛ? ତପସ୍ୟା ଅर्जନ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟ, ତାହା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ।
ଗୃହାଣ ତପ ଏଵ ତ୍ଵଂ ବାଲଂ ଚେମଂ ସୁମଧ୍ଯମେ ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ତେ ଵିପ୍ରଭକ୍ତ୍ଯା ଵରଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଦଦାମି ତେ ସା ତ୍ଵ୍ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତା ଗ୍ରାହେଣ ଉଵାଚେଦଂ ମହାଵ୍ରତା
ସୁନ୍ଦର କମର ଥିବା ଦେବୀ, ତୁମେ ତୁମର ତପସ୍ୟା ଓ ଏହି ଶିଶୁକୁ ନିଅ। ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଥିବାରୁ ଖୁସି ହୋଇଛି, ତୁମକୁ ଏକ ଵର ଦେଉଛି। ଏପରି ଗ୍ରାହ କହିବା ପରେ, ଦେବୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଦେହେନାପି ମଯା ଗ୍ରାହ ରକ୍ଷ୍ଯୋ ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ତପଃ ପୁନର୍ ମଯା ପ୍ରାପ୍ଯଂ ନ ପ୍ରାପ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପୁନଃ
ଗ୍ରାହ, ମୁଁ ମୋ ଶରୀର ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବି। ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଫେରି ପାଇବି, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପୁନି ନେଇପାରିବି ନାହିଁ।
ସୁନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମହାଗ୍ରାହ କୃତଂ ବାଲସ୍ଯ ମୋକ୍ଷଣମ୍ ନ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯସ୍ ତପଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ମତାଃ
ମହାଗ୍ରାହ, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଶିଶୁର ମୁକ୍ତି ହୋଇଛି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତପସ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।