ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଵୀରୁଧାଂ ଚୈଵ ନକ୍ଷତ୍ରଗ୍ରହଯୋସ୍ ତଥା ଯଜ୍ଞାନାଂ ତପସାଂ ଚୈଵ ସୋମଂ ରାଜ୍ଯେ ଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଉଦ୍ଭିଦ, ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ, ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ଉପରେ ସୋମଙ୍କୁ ରାଜା କରିଥିଲେ।
ଅପାଂ ତୁ ଵରୁଣଂ ରାଜ୍ଯେ ରାଜ୍ଞାଂ ଵୈଶ୍ରଵଣଂ ପତିମ୍ ଆଦିତ୍ଯାନାଂ ତଥା ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵସୂନାମ୍ ଅଥ ପାଵକମ୍
ପିତାମହ ଜଳର ରାଜା ଭାବେ ବରୁଣଙ୍କୁ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏବଂ ବସୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପାବକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଜାପତୀନାଂ ଦକ୍ଷଂ ତୁ ମରୁତାମ୍ ଅଥ ଵାସଵମ୍ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଵୈ ପ୍ରହ୍ରାଦମ୍ ଅମିତୌଜସମ୍
ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ, ମରୁତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାସବଙ୍କୁ ଏବଂ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଅଧିପତି କରିଥିଲେ।
ଵୈଵସ୍ଵତଂ ପିତୄଣାଂ ଚ ଯମଂ ରାଜ୍ଯେ ଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍ ଯକ୍ଷାଣାଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ପାର୍ଥିଵାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ପିତୃମାନଙ୍କ ଉପରେ ଓ ଏହିପରି ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ଉପରେ ବୈବସ୍ବତ ଯମଙ୍କୁ ରାଜା କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵଭୂତପିଶାଚାନାଂ ଗିରୀଶଂ ଶୂଲପାଣିନମ୍ ଶୈଲାନାଂ ହିମଵନ୍ତଂ ଚ ନଦୀନାମ୍ ଅଥ ସାଗରମ୍
ସମସ୍ତ ଭୂତ ଓ ପିଶାଚମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶୂଳଧାରୀ ଗିରୀଶଙ୍କୁ, ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିମବନ୍ତଙ୍କୁ ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାଗରକୁ ଅଧିପତି କରିଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାମ୍ ଅଧିପତିଂ ଚକ୍ରେ ଚିତ୍ରରଥଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ନାଗାନାଂ ଵାସୁକିଂ ଚକ୍ରେ ସର୍ପାଣାମ୍ ଅଥ ତକ୍ଷକମ୍
ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ, ନାଗମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାସୁକିଙ୍କୁ ଏବଂ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ଅଧିପତି କରିଥିଲେ।
ଵାରଣାନାଂ ତୁ ରାଜାନମ୍ ଐରାଵତମ୍ ଅଥାଦିଶତ୍ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସମ୍ ଅଶ୍ଵାନାଂ ଗରୁଡଂ ଚୈଵ ପକ୍ଷିଣାମ୍
ହାତୀମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାବେ ଏୟରାବତଙ୍କୁ, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କୁ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ମୃଗାଣାମ୍ ଅଥ ଶାର୍ଦୂଲଂ ଗୋଵୃଷଂ ତୁ ଗଵାଂ ପତିମ୍ ଵନସ୍ପତୀନାଂ ରାଜାନଂ ପ୍ଲକ୍ଷମ୍ ଏଵାଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘକୁ, ଗାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭକୁ ଏବଂ ବନସ୍ପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ଲକ୍ଷକୁ ରାଜା କରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ଵିଭଜ୍ଯ ରାଜ୍ଯାନି କ୍ରମେଣୈଵ ପିତାମହଃ ଦିଶାଂ ପାଲାନ୍ ଅଥ ତତଃ ସ୍ଥାପଯାମ୍ ଆସ ସ ପ୍ରଭୁଃ
ଏହିପରି କ୍ରମକ୍ରମେ ରାଜ୍ୟ ବଣ୍ଟନ କରି, ପିତାମହ ପରେ ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦିଶି ପୁତ୍ରଂ ତୁ ଵୈରାଜସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ ଦିଶଃ ପାଲଂ ସୁଧନ୍ଵାନଂ ରାଜାନଂ ସୋ ଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବୈରାଜ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଧନ୍ବାନଙ୍କୁ ଦିଗ୍ପାଳ ଓ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ।
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ଦିଶି ତଥା କର୍ଦମସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ ପୁତ୍ରଂ ଶଙ୍ଖପଦଂ ନାମ ରାଜାନଂ ସୋ ଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ କର୍ଦ୍ଦମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶଂଖପଦଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ।
ପଶ୍ଚିମସ୍ଯାଂ ଦିଶି ତଥା ରଜସଃ ପୁତ୍ରମ୍ ଅଚ୍ଯୁତମ୍ କେତୁମନ୍ତଂ ମହାତ୍ମାନଂ ରାଜାନଂ ସୋ ଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରଜସଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା କେତୁମାନ୍ତଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ।
ତଥା ହିରଣ୍ଯରୋମାଣଂ ପର୍ଜନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ ଉଦୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଦୁର୍ଧର୍ଷଂ ରାଜାନଂ ସୋ ଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ଏହିପରି, ପର୍ଜନ୍ୟ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ପୁତ୍ର ହିରଣ୍ୟରୋମାନ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଦମ୍ୟ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଇଥିଲା।
ତୈର୍ ଇଯଂ ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପତ୍ତନା ଯଥାପ୍ରଦେଶମ୍ ଅଦ୍ଯାପି ଧର୍ମେଣ ପ୍ରତିପାଲ୍ଯତେ
ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଏବଂ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମରେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ରାଜସୂଯାଭିଷିକ୍ତସ୍ ତୁ ପୃଥୁର୍ ଏତୈର୍ ନରାଧିପୈଃ ଵେଦଦୃଷ୍ଟେନ ଵିଧିନା ରାଜା ରାଜ୍ଯେ ନରାଧିପଃ
ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଅଧିପତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜସୂୟ ଅଭିଷେକ ପାଇଥିବା ପୃଥୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବେଦ ଦେଖାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ଭାବେ ଶାସନ କଲେ।
ତତୋ ମନ୍ଵନ୍ତରେ ଽତୀତେ ଚାକ୍ଷୁଷେ ଽମିତତେଜସି ଵୈଵସ୍ଵତାଯ ମନଵେ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ରାଜ୍ଯମ୍ ଆଦିଶତ୍
ତାପରେ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତର ସମାପ୍ତି ପରେ, ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ଯ ଵିସ୍ତରମ୍ ଆଖ୍ଯାସ୍ଯେ ମନୋର୍ ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ହ ଭଵତାଂ ଚାନୁକୂଲ୍ଯାଯ ଯଦି ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇହେଚ୍ଛଥ ମହଦ୍ ଏତଦ୍ ଅଧିଷ୍ଠାନଂ ପୁରାଣେ ତଦ୍ ଅଧିଷ୍ଠିତମ୍
ମୁଁ ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କର ବଂଶାବଳୀ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆପଣମାନେ ପାଇଁ କହିବି, ଯଦି ଆପଣମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ଏହି ବଡ଼ ଆଧାର ପୁରାଣରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଵିସ୍ତରେଣ ପୃଥୋର୍ ଜନ୍ମ ଲୋମହର୍ଷଣ କୀର୍ତଯ ଯଥା ମହାତ୍ମନା ତେନ ଦୁଗ୍ଧା ଵେଯଂ ଵସୁଂଧରା
ହେ ଲୋମହର୍ଷଣ, ପୃଥୁଙ୍କର ଜନ୍ମ କେମିତି ହେଲା ଏବଂ ସେ ମହାତ୍ମା କିପରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଲେ, ସେଥିରେ ସବୁକିଛି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହ।
ଯଥା ଵାପି ନୃଭିର୍ ଦୁଗ୍ଧା ଯଥା ଦେଵୈର୍ ମହର୍ଷିଭିଃ ଯଥା ଦୈତ୍ଯୈଶ୍ ଚ ନାଗୈଶ୍ ଚ ଯଥା ଯକ୍ଷୈର୍ ଯଥା ଦ୍ରୁମୈଃ
ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବତା ଓ ମହାଋଷି, ଦାନବ ଓ ନାଗ, ଯକ୍ଷ ଓ ଗଛମାନେ କିପରି ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଲେ, ସେଥିରେ କହ।
ଯଥା ଶୈଲୈଃ ପିଶାଚୈଶ୍ ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ ରାକ୍ଷସୈଶ୍ ଚ ମହାସତ୍ତ୍ଵୈର୍ ଯଥା ଦୁଗ୍ଧା ଵସୁଂଧରା
ପାହାଡ଼, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ରାକ୍ଷସ ଓ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ କିପରି ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଲେ, ସେଥିରେ କହ।
ତେଷାଂ ପାତ୍ରଵିଶେଷାଂଶ୍ ଚ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ସୁଵ୍ରତ ଵତ୍ସକ୍ଷୀରଵିଶେଷାଂଶ୍ ଚ ଦୋଗ୍ଧାରଂ ଚାନୁପୂର୍ଵଶଃ
ହେ ସୁବ୍ରତ, ସେମାନେ କେଉଁ ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ, କେଉଁ ପ୍ରକାର ଦୁଧ ନେଲେ, କିଏ ଦୁଧ ଦେଲେ, ଏହା ସଠିକ୍ କ୍ରମରେ କହ।
ଯସ୍ମାଚ୍ ଚ କାରଣାତ୍ ପାଣିର୍ ଵେଣସ୍ଯ ମଥିତଃ ପୁରା କ୍ରୁଦ୍ଧୈର୍ ମହର୍ଷିଭିସ୍ ତାତ କାରଣଂ ତଚ୍ ଚ କୀର୍ତଯ
ଏବଂ କିଏଁକି ପୂର୍ବେ ଦୁଃଖିତ ମହାଋଷିମାନେ ବେଣଙ୍କର ହାତ ମଥିଥିଲେ, ସେହି କାରଣଟି ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରିୟ, କହ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ପୃଥୋର୍ ଵୈଣ୍ଯସ୍ଯ ଵିସ୍ତରମ୍ ଏକାଗ୍ରାଃ ପ୍ରଯତାଶ୍ ଚୈଵ ପୁଣ୍ଯାର୍ଥଂ ଵୈ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭାଃ
ମୁଁ ବେଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୃଥୁଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ କଥା କହିବି, ଏପରି ଉତ୍ସାହ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ଶୁଣ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ।
ନାଶୁଚେଃ କ୍ଷୁଦ୍ରମନସୋ ନାଶିଷ୍ଯସ୍ଯାଵ୍ରତସ୍ଯ ଚ କୀର୍ତଯେଯମ୍ ଇଦଂ ଵିପ୍ରାଃ କୃତଘ୍ନାଯାହିତାଯ ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଏହି କଥା କେବେ ଅଶୁଚି, ଛୋଟ ମନର, ଶିଷ୍ୟ ନୁହେଁ, ଅନୁଶାସନ ନଥିବା, କୃତଘ୍ନ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କହିବି ନାହିଁ।
ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମ୍ ଆଯୁଷ୍ଯଂ ଧନ୍ଯଂ ଵେଦୈଶ୍ ଚ ସଂମିତମ୍ ରହସ୍ଯମ୍ ଋଷିଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଵୈ ଯଥାତଥମ୍
ଏହା ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ, କୀର୍ତ୍ତିବାନ୍, ଆୟୁଷ୍ୟବାନ୍, ଧନ୍ୟ ଏବଂ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ; ଏହା ଋଷିମାନେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ କହିଥିବା ଗୁପ୍ତତମ ବିଷୟ — ଏହାକୁ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଶୁଣ।
ଯଶ୍ ଚେମଂ କୀର୍ତଯେନ୍ ନିତ୍ଯଂ ପୃଥୋର୍ ଵୈଣ୍ଯସ୍ଯ ଵିସ୍ତରମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ନ ସ ଶୋଚେତ୍ କୃତାକୃତମ୍
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ବେଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୃଥୁଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର କରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ କୃତ ଓ ଅକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଆସୀଦ୍ ଧର୍ମସ୍ଯ ସଂଗୋପ୍ତା ପୂର୍ଵମ୍ ଅତ୍ରିସମଃ ପ୍ରଭୁଃ ଅତ୍ରିଵଂଶେ ସମୁତ୍ପନ୍ନସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଙ୍ଗୋ ନାମ ପ୍ରଜାପତିଃ
ପୂର୍ବେ ଏଠାରେ ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ଅତ୍ରି ସମାନ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ, ଯିଏ ଅତ୍ରି ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅଙ୍ଗ, ଏହି ପ୍ରଜାପତି।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଽଭଵଦ୍ ଵେଣୋ ନାତ୍ଯର୍ଥଂ ଧର୍ମକୋଵିଦଃ ଜାତୋ ମୃତ୍ଯୁସୁତାଯାଂ ଵୈ ସୁନୀଥାଯାଂ ପ୍ରଜାପତିଃ
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଲେ ବେଣ, ଯିଏ ବିଶେଷ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ନଥିଲେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁର କନ୍ୟା ସୁନୀଥାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
ସ ମାତାମହଦୋଷେଣ ତେନ କାଲାତ୍ମଜାତ୍ମଜଃ ସ୍ଵଧର୍ମଂ ପୃଷ୍ଠତଃ କୃତ୍ଵା କାମଲୋଭେଷ୍ଵ୍ ଅଵର୍ତତ
ମାତାମହଙ୍କ ଦୋଷରୁ, ସେ କାଳର କନ୍ୟାର ପୁତ୍ର ନିଜ ଧର୍ମକୁ ପଛକୁ ଛାଡ଼ି ଆସା, ଆସକ୍ତି ଓ ଲୋଭରେ ଲିନ ହେଲେ।
ମର୍ଯାଦାଂ ଭେଦଯାମ୍ ଆସ ଧର୍ମୋପେତାଂ ସ ପାର୍ଥିଵଃ ଵେଦଧର୍ମାନ୍ ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ସୋ ଽଧର୍ମନିରତୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ପାର୍ଥିବ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ସୀମା ଭଙ୍ଗ କଲେ, ବେଦ ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ଅଧର୍ମରେ ଲିନ ହେଲେ।