ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗିରିରାଜସ୍ଯ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ତଦା ତସ୍ମୈ ଵରଂ ଚାହଂ ଦତ୍ତଵାନ୍ ମନସେପ୍ସିତମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ମନର ଆଶା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ସେହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲି।
କନ୍ଯା ଭଵିତ୍ରୀ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ତପସାନେନ ସୁଵ୍ରତ ଯସ୍ଯାଃ ପ୍ରଭାଵାତ୍ ସର୍ଵତ୍ର କୀର୍ତିମ୍ ଆପ୍ସ୍ଯସି ଶୋଭନାମ୍
ହେ ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେବ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତଠାରେ ତୁମେ ମହାନ୍ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବ।
ଅର୍ଚିତଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତୀର୍ଥକୋଟିସମାଵୃତଃ ପାଵନଶ୍ ଚୈଵ ପୁଣ୍ଯେନ ଦେଵାନାମ୍ ଅପି ସର୍ଵତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଘିରିଥିବା, ପୁଣ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେବେ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଚ ସା ଭଵିତ୍ରୀ ତେ ଅନ୍ଯେ ଚାତ୍ର ତତଃ ଶୁଭେ
ସେ ତୁମର ଜେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ହେବେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିବେ, ହେ ଶୁଭେ।
ସୋ ଽପି କାଲେନ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରୋ ମେନାଯାମ୍ ଉଦପାଦଯତ୍ ଅପର୍ଣାମ୍ ଏକପର୍ଣାଂ ଚ ତଥା ଚୈଵୈକପାଟଲାମ୍
ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜ ମେନାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଏବଂ ଏକପାଟଳାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ନ୍ଯଗ୍ରୋଧମ୍ ଏକପର୍ଣଂ ତୁ ପାଟଲଂ ଚୈକପାଟଲାମ୍ ଅଶିତ୍ଵା ତ୍ଵ୍ ଏକପର୍ଣାଂ ତୁ ଅନିକେତସ୍ ତପୋ ଽଚରତ୍
ନ୍ୟଗ୍ରୋଧା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଏବଂ ପାଟଳା, ଏହା ସହିତ ଏକପାଟଳା। ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଖାଇବା ପରେ, ଅନିକେତା ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଶତଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣାଂ ଦୁଶ୍ଚରଂ ଦେଵଦାନଵୈଃ ଆହାରମ୍ ଏକପର୍ଣଂ ତୁ ଏକପର୍ଣା ସମାଚରତ୍
ଶତ ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ, ଯାହା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଏକଟି ପତ୍ର ଖାଇ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ପାଟଲେନ ତଥୈକେନ ଵିଦଧେ ଚୈକପାଟଲା ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ଆହାରଂ ତାଃ ପ୍ରଚକ୍ରତୁଃ
ଏକପାଟଳା ମଧ୍ୟ ଏକଟି ପାଟଳା ପତ୍ର ଖାଇ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ସେମାନେ ସେହିପରି ଆହାର ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଅପର୍ଣା ତୁ ନିରାହାରା ତାଂ ମାତା ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ ନିଷେଧଯନ୍ତୀ ଚୋ ମେତି ମାତୃସ୍ନେହେନ ଦୁଃଖିତା
କିନ୍ତୁ ଅପର୍ଣ୍ଣା କିଛି ଖାଇଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ମାଆ ମାତୃସ୍ନେହରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, 'ଖା' ବୋଲି ନିଷେଧ କଲେ।
ସା ତଥୋକ୍ତା ତଯା ମାତ୍ରା ଦେଵୀ ଦୁଶ୍ଚରଚାରିଣୀ ତେନୈଵ ନାମ୍ନା ଲୋକେଷୁ ଵିଖ୍ଯାତା ସୁରପୂଜିତା
ମାଆଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଦେବୀ ସେହି ନାମରେ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଲେ।
ଏତତ୍ ତୁ ତ୍ରିକୁମାରୀକଂ ଜଗତ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ ଏତାସାଂ ତପସାଂ ଵୃତ୍ତଂ ଯାଵଦ୍ ଭୂମିର୍ ଧରିଷ୍ଯତି
ଏହି ହେଉଛି ତିନି କୁମାରୀଙ୍କ କଥା, ଯାଁଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିରେ ସବୁ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜିନିଷ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ।
ତପଃଶରୀରାସ୍ ତାଃ ସର୍ଵାସ୍ ତିସ୍ରୋ ଯୋଗଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ ସର୍ଵାଶ୍ ଚୈଵ ମହାଭାଗାସ୍ ତଥା ଚ ସ୍ଥିରଯୌଵନାଃ
ସେମାନେ ତିନିଜଣେ, ତପସ୍ୟାରେ ଶରୀର ଗଢ଼ିଥିବା, ଯୋଗକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଯୌବନର ଅଧିକାରୀ।
ତା ଲୋକମାତରଶ୍ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ୍ଯ ଏଵ ଚ ଅନୁଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଲୋକାଂଶ୍ ଚ ତପସା ସ୍ଵେନ ସର୍ଵଦା
ସେମାନେ ଲୋକମାତା ଏବଂ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ସେମାନେ ନିଜ ତପସ୍ୟାରେ ସବୁବେଳେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଉମା ତାସାଂ ଵରିଷ୍ଠା ଚ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଚ ଵରଵର୍ଣିନୀ ମହାଯୋଗବଲୋପେତା ମହାଦେଵମ୍ ଉପସ୍ଥିତା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉମା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜେଷ୍ଠା ଏବଂ ଅତି ଶୋଭାମୟୀ, ମହାଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଦତ୍ତକଶ୍ ଚୋଶନା ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସ ଭୃଗୁନନ୍ଦନଃ ଆସୀତ୍ ତସ୍ଯୈକପର୍ଣା ତୁ ଦେଵଲଂ ସୁଷୁଵେ ସୁତମ୍
ଦତ୍ତକ ଯାଁକୁ ଉଶନା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ସେ ଭୃଗୁବଂଶର ସନ୍ତାନ। ଏକପର୍ଣ୍ଣା ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦେବଳଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଯା ତୁ ତାସାଂ କୁମାରୀଣାଂ ତୃତୀଯା ହ୍ଯ୍ ଏକପାଟଲା ପୁତ୍ରଂ ସା ତମ୍ ଅଲର୍କସ୍ଯ ଜୈଗୀଷଵ୍ଯମ୍ ଉପସ୍ଥିତା
ସେଇ କୁମାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟା ଏକପାଟଳା, ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ଅଲର୍କଙ୍କ ଜଇଗୀଷବ୍ୟ।
ତସ୍ଯାଶ୍ ଚ ଶଙ୍ଖଲିଖିତୌ ସ୍ମୃତୌ ପୁତ୍ରାଵ୍ ଅଯୋନିଜୌ ଉମା ତୁ ଯା ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ କୀର୍ତିତା ଵରଵର୍ଣିନୀ
ସେ ଜଣେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ନ ହୋଇ ଦୁଇଟି ପୁଅ ହେଲେ—ଶଂଖ ଓ ଲିଖିତ। ଯିଏ ଉମା, ଯାହାକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲି, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ।
ଅଥ ତସ୍ଯାସ୍ ତପୋଯୋଗାତ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମ୍ ଅଖିଲଂ ତଦା ପ୍ରଧୂପିତମ୍ ଇହାଲକ୍ଷ୍ଯ ଵଚସ୍ ତାମ୍ ଅହମ୍ ଅବ୍ରଵମ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ଦହିଯାଇଥିଲା। ଏହା ଦେଖି ମୁଁ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲି।
ଦେଵି କିଂ ତପସା ଲୋକାଂସ୍ ତାପଯିଷ୍ଯସି ଶୋଭନେ ତ୍ଵଯା ସୃଷ୍ଟମ୍ ଇଦଂ ସର୍ଵଂ ମା କୃତ୍ଵା ତଦ୍ ଵିନାଶଯ
ହେ ଶୋଭାମୟୀ ଦେବୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଛ? ଏହି ସବୁ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ; ଏଭଳି କରି ଏହାକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ହି ଧାରଯସେ ଲୋକାନ୍ ଇମାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସ୍ଵତେଜସା ବ୍ରୂହି କିଂ ତେ ଜଗନ୍ମାତଃ ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ସଂପ୍ରତୀହ ନଃ
ତୁମେ ତୁମ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରୁଛ। ହେ ଜଗତ୍ଜନନୀ, ଏବେ ଆମଠାରୁ କଣ ଚାହୁଁଛ, ମୋତେ କୁହ।
ଯଦର୍ଥଂ ତପସୋ ହ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଚରଣଂ ମେ ପିତାମହ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ତଦ୍ ଵିଜାନୀଷେ ତତଃ ପୃଚ୍ଛସି କିଂ ପୁନଃ
ହେ ପିତାମହ, ମୁଁ ଏହି ତପସ୍ୟା କାହିଁକି କରୁଛି, ସେ କଥା ତୁମେ ଜାଣିଛ; ତେବେ ପୁଣି କାହିଁକି ପଚାରୁଛ?
ତତସ୍ ତାମ୍ ଅବ୍ରଵଂ ଚାହଂ ଯଦର୍ଥଂ ତପ୍ଯସେ ଶୁଭେ ସ ତ୍ଵାଂ ସ୍ଵଯମ୍ ଉପାଗମ୍ଯ ଇହୈଵ ଵରଯିଷ୍ଯତି
ତାପରେ ମୁଁ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲି: 'ହେ ଶୁଭେ, ଯେ କାରଣରେ ତୁମେ ତପସ୍ୟା କରୁଛ, ସେ ନିଜେ ଏଠାରେ ଆସି, ତୁମକୁ ବରିବେ।'
ଶର୍ଵ ଏଵ ପତିଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରଃ ଵଯଂ ସଦୈଵ ଯସ୍ଯେମେ ଵଶ୍ଯା ଵୈ କିଂକରାଃ ଶୁଭେ
ଶର୍ବ ଏକମାତ୍ର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକନାଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ। ଆମେ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହୁଛୁ, ତାଙ୍କର ଦାସ।
ସ ଦେଵଦେଵଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵଯଂଭୁର୍ ଆଯାସ୍ଯତି ଦେଵି ତେ ଽନ୍ତିକମ୍ ଉଦାରରୂପୋ ଵିକୃତାଦିରୂପଃ ସମାନରୂପୋ ଽପି ନ ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଈଶ୍ୱର, ନିଜେ ନିଜରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ନିଜେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ହେ ଦେବୀ। ସେ ଉଦାର ରୂପୀ, ବିଭିନ୍ନ ଓ ଅନନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
ମହେଶ୍ଵରଃ ପର୍ଵତଲୋକଵାସୀ ଚରାଚରେଶଃ ପ୍ରଥମୋ ଽପ୍ରମେଯଃ ଵିନେନ୍ଦୁନା ହୀନ୍ଦ୍ରସମାନଵର୍ଚସା ଵିଭୀଷଣଂ ରୂପମ୍ ଇଵାସ୍ଥିତୋ ଯଃ
ମହେଶ୍ୱର ପର୍ବତରେ ବସିବା, ଚଳାଚଳ ଜଗତର ନାଥ, ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଅପରିମାପ୍ୟ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ବିଭୀଷଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ତତସ୍ ତାମ୍ ଅବ୍ରୁଵନ୍ ଦେଵାସ୍ ତଦା ଗତ୍ଵା ତୁ ସୁନ୍ଦରୀମ୍ ଦେଵି ଶୀଘ୍ରେଣ କାଲେନ ଧୂର୍ଜଟିର୍ ନୀଲଲୋହିତଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ସେ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବୀ, ଶୀଘ୍ର ଧୂର୍ଜଟି, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ, ଆସିବେ।'
ସ ଭର୍ତା ତଵ ଦେଵେଶୋ ଭଵିତା ମା ତପଃ କୃଥାଃ ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଦେଵା ଵିପ୍ରା ଗିରେଃ ସୁତାମ୍
'ସେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ; ତୁମେ ଆଉ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।' ତାପରେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ପର୍ବତକନ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଜଗ୍ମୁଶ୍ ଚାଦର୍ଶନଂ ତସ୍ଯାଃ ସା ଚାପି ଵିରରାମ ହ ସା ଦେଵୀ ସୂକ୍ତମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ଯାଶ୍ରମେ ଶୁଭେ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେବା ବନ୍ଦ କଲେ, ଏବଂ ସେ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଥାଇ, ସ୍ତୁତି ପାଠ ବନ୍ଦ କଲେ।
ଦ୍ଵାରି ଜାତମ୍ ଅଶୋକଂ ଚ ସମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଚାସ୍ଥିତା ଅଥାଗାଚ୍ ଚନ୍ଦ୍ରତିଲକସ୍ ତ୍ରିଦଶାର୍ତିହରୋ ହରଃ
ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ଅଶୋକ ଗଛ ପାଖରେ ସେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ଏହିବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା ହର ଆସିଲେ।
ଵିକୃତଂ ରୂପମ୍ ଆସ୍ଥାଯ ହ୍ରସ୍ଵୋ ବାହୁକ ଏଵ ଚ ଵିଭଗ୍ନନାସିକୋ ଭୂତ୍ଵା କୁବ୍ଜଃ କେଶାନ୍ତପିଙ୍ଗଲଃ
ସେ ବିକୃତ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ—ଛୋଟ ଦେହ, ଛୋଟ ହାତ, ଭାଙ୍ଗି ନାକ, କୁବଡ଼ା, ଚୁଲିର ଶେଷ ଭାଗ ହଳଦିଆ।