ଜଜ୍ଞେ ରୁଦ୍ରାଭିଶାପେନ ଦ୍ଵିତୀଯମ୍ ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ ଭୃଗ୍ଵାଦଯସ୍ ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଜଜ୍ଞିରେ ଵୈ ମହର୍ଷଯଃ
ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟଥର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏବଂ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଆଦ୍ଯେ ତ୍ରେତାଯୁଗେ ପୂର୍ଵଂ ମନୋର୍ ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ହ ଦେଵସ୍ଯ ମହତୋ ଯଜ୍ଞେ ଵାରୁଣୀଂ ବିଭ୍ରତସ୍ ତନୁମ୍
ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ଦେବତା ବଡ଼ ବଳିଆ ବାରୁଣୀ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ।
ଇତ୍ଯ୍ ଏଷୋ ଽନୁଶଯୋ ହ୍ଯ୍ ଆସୀତ୍ ତଯୋର୍ ଜାତ୍ଯନ୍ତରେ ଗତଃ ପ୍ରଜାପତେଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ
ଏଭଳି ଦୁଇଜଣ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାବେଳେ ଏହି ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ହେଇଥିଲା—ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ଓ ଧୀର ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
ତସ୍ମାନ୍ ନାନୁଶଯଃ କାର୍ଯୋ ଵରେଷ୍ଵ୍ ଇହ କଦାଚନ ଜାତ୍ଯନ୍ତରଗତସ୍ଯାପି ଭାଵିତସ୍ଯ ଶୁଭାଶୁଭୈଃ ଜନ୍ତୋର୍ ନ ଭୂତଯେ ଖ୍ଯାତିସ୍ ତନ୍ ନ କାର୍ଯଂ ଵିଜାନତା
ସେଥିପାଇଁ, ଏଠାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ନେଇ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଜନ୍ମାନ୍ତରରେ ଯେଉଁଠି ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କିଛି ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଜୀବଙ୍କୁ କୌଣସି ଉପକାର କରେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଥଂ ରୋଷେଣ ସା ପୂର୍ଵଂ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଦୁହିତା ସତୀ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ପୁନର୍ ଜାତା ଗିରିରାଜଗୃହେ ପ୍ରଭୋ
କିପରି ପୂର୍ବରୁ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅ ସତୀ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ପୁନି ଗିରିରାଜଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ପ୍ରଭୁ?
ଦେହାନ୍ତରେ କଥଂ ତସ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵଦେହୋ ବଭୂଵ ହ ଭଵେନ ସହ ସଂଯୋଗଃ ସଂଵାଦଶ୍ ଚ ତଯୋଃ କଥମ୍
ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦେହ କିପରି ଅନ୍ୟ ଆକାରରେ ରହିଲା? ଭବଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ମିଳନ ଓ ସାଂବାଦ କିପରି ହେଲା?
ସ୍ଵଯଂଵରଃ କଥଂ ଵୃତ୍ତସ୍ ତସ୍ମିନ୍ ମହତି ଜନ୍ମନି ଵିଵାହଶ୍ ଚ ଜଗନ୍ନାଥ ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ବଡ଼ ଜନ୍ମରେ ସ୍ୱୟଂବର କିପରି ହେଲା, ଓ ଏହି ବିବାହ କିପରି ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ?
ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ସାଂପ୍ରତମ୍ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ପୁଣ୍ଯାଂ କଥାଂ ଚାତିମନୋହରାମ୍
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଏବେ ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହ, ଆମେ ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ କଥାଂ ପାପପ୍ରଣାଶିନୀମ୍ ଉମାଶଂକରଯୋଃ ପୁଣ୍ଯାଂ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦାମ୍
ହେ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହମାନେ, ଉମା ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
କଦାଚିତ୍ ସ୍ଵଗୃହାତ୍ ପ୍ରାପ୍ତଂ କଶ୍ଯପଂ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଵରମ୍ ଅପୃଚ୍ଛଦ୍ ଧିମଵାନ୍ ଵୃତ୍ତଂ ଲୋକେ ଖ୍ଯାତିକରଂ ହିତମ୍
ଏକଥର ହିମାବାନ୍, ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ୱିପଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ, ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
କେନାକ୍ଷଯାଶ୍ ଚ ଲୋକାଃ ସ୍ଯୁଃ ଖ୍ଯାତିଶ୍ ଚ ପରମା ମୁନେ ତଥୈଵ ଚାର୍ଚନୀଯତ୍ଵଂ ସତ୍ସୁ ତତ୍ କଥଯସ୍ଵ ମେ
ହେ ମୁନି, କେଉଁ ଉପାୟରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅବିନାଶୀ ହୁଅନ୍ତି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟତା ମିଳେ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ।
ଅପତ୍ଯେନ ମହାବାହୋ ସର୍ଵମ୍ ଏତଦ୍ ଅଵାପ୍ଯତେ ମମାଖ୍ଯାତିର୍ ଅପତ୍ଯେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ଋଷିଭିଃ ସହ
ହେ ମହାବାହୁ, ସମସ୍ତ କଥା ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମୋର କୀର୍ତ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ, ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କିଂ ନ ପଶ୍ଯସି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ଯତୋ ମାଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି ଵର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଯଚ୍ ଚାପି ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ପୁରାଚଲ
ହେ ପାହାଡ଼ରାଜ, ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ? ତୁମକୁ ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଛି, ସେଥିରେ ମୁଁ କଥା କହିବି।
ଵାରାଣସୀମ୍ ଅହଂ ଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ ଅପଶ୍ଯଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ଦିଵି ଵିମାନଂ ସୁନଵଂ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅନୌପମ୍ଯଂ ମହର୍ଧିମତ୍
ମୁଁ ବାରାଣସୀକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଆକାଶରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ମହାମହିମା ଥିବା ମହଲ ଦେଖିଲି।
ତସ୍ଯାଧସ୍ତାଦ୍ ଆର୍ତନାଦଂ ଗର୍ତସ୍ଥାନେ ଶୃଣୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ତମ୍ ଅହଂ ତପସା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ହିତଃ ସ୍ଥିତଃ
ସେଥିରେ ତଳେ, ଗହ୍ୱର ଭିତରୁ ମୁଁ ବେଦନାର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲି। ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହା ବୁଝି, ସେଠାରେ ଲୁଚି ରହିଲି।
ଅଥାଗାତ୍ ତତ୍ର ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ଵିପ୍ରୋ ନିଯମଵାଞ୍ ଶୁଚିଃ ତୀର୍ଥାଭିଷେକପୂତାତ୍ମା ପରେ ତପସି ସଂସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ହେ ପାହାଡ଼ରାଜ, ଏଠାକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଲେ, ସଂଯମୀ ଓ ପବିତ୍ର, ତୀର୍ଥସ୍ନାନରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା, ଉଚ୍ଚ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ।
ଅଥ ସ ଵ୍ରଜମାନସ୍ ତୁ ଵ୍ଯାଘ୍ରେଣାଭୀଷିତୋ ଦ୍ଵିଜଃ ଵିଵେଶ ତଂ ତଦା ଦେଶଂ ସ ଗର୍ତୋ ଯତ୍ର ଭୂଧର
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯିବା ସମୟରେ ଏକ ବାଘ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ତେଣୁ ସେ ଗହ୍ୱର ଥିବା ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଗର୍ତାଯାଂ ଵୀରଣସ୍ତମ୍ବେ ଲମ୍ବମାନାଂସ୍ ତଦା ମୁନୀନ୍ ଅପଶ୍ଯଦ୍ ଆର୍ତୋ ଦୁଃଖାର୍ତାଂସ୍ ତାନ୍ ଅପୃଚ୍ଛଚ୍ ଚ ସ ଦ୍ଵିଜଃ
ଗହ୍ୱର ଭିତରେ, ଘାସର ଖୁଟିରେ ଝୁଲୁଥିବା ମୁନିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେଖିଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
କେ ଯୂଯଂ ଵୀରଣସ୍ତମ୍ବେ ଲମ୍ବମାନା ହ୍ଯ୍ ଅଧୋମୁଖାଃ ଦୁଃଖିତାଃ କେନ ମୋକ୍ଷଶ୍ ଚ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଭଵିତାନଘାଃ
ତୁମେ କିଏ, ଏହି ଘାସର ଖୁଟିରେ ଉଲ୍ଟା ମୁହଁରେ ଝୁଲି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛ? କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ?
ଵଯଂ ତେ କୃତପୁଣ୍ଯସ୍ଯ ପିତରଃ ସପିତାମହାଃ ପ୍ରପିତାମହାଶ୍ ଚ କ୍ଲିଶ୍ଯାମସ୍ ତଵ ଦୁଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ଆମେ ତୁମର ପିତା, ପିତାମହ ଓ ପ୍ରପିତାମହ, ଯେଉଁମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରିଥିଲୁ। ତୁମର ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏହି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛୁ।
ନରକୋ ଽଯଂ ମହାଭାଗ ଗର୍ତରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତଃ ତ୍ଵଂ ଚାପି ଵୀରଣସ୍ତମ୍ବସ୍ ତ୍ଵଯି ଲମ୍ବାମହେ ଵଯମ୍
ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି ଗହ୍ୱର ଆକାରରେ ଏକ ନରକ। ତୁମେ ଘାସର ଖୁଟି, ତାହାରେ ଆମେ ଝୁଲିଛୁ।
ଯାଵତ୍ ତ୍ଵଂ ଜୀଵସେ ଵିପ୍ର ତାଵଦ୍ ଏଵ ଵଯଂ ସ୍ଥିତାଃ ମୃତେ ତ୍ଵଯି ଗମିଷ୍ଯାମୋ ନରକଂ ପାପଚେତସଃ
ତୁମେ ବଞ୍ଚିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଏଠି ରହିବୁ। ତୁମେ ମରିଗଲେ, ଆମେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ ନରକକୁ ଯିବୁ।
ଯଦି ତ୍ଵଂ ଦାରସଂଯୋଗଂ କୃତ୍ଵାପତ୍ଯଂ ଗୁଣୋତ୍ତରମ୍ ଉତ୍ପାଦଯସି ତେନାସ୍ମାନ୍ ମୁଚ୍ଯେମ ଵଯମ୍ ଏନସଃ
ଯଦି ତୁମେ ବିବାହ କରି ଏକ ଗୁଣବତୀ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେଉଛ, ତେବେ ଏହି ପାପରୁ ଆମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବୁ।
ନାନ୍ଯେନ ତପସା ପୁତ୍ର ତୀର୍ଥାନାଂ ଚ ଫଲେନ ଚ ଏତତ୍ କୁରୁ ମହାବୁଦ୍ଧେ ତାରଯସ୍ଵ ପିତୄନ୍ ଭଯାତ୍
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ତୀର୍ଥ ଫଳରେ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ଏବଂ ପିତୃମାନେକୁ ଭୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।
ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଆରାଧ୍ଯ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍ ପିତୄନ୍ ଗର୍ତାତ୍ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଗଣପାନ୍ ପ୍ରଚକାର ହ
ସେ ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ପିତୃମାନେକୁ ଗହ୍ୱରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ଗଣମାନେଙ୍କ ନେତା ହେଲେ।
ସ୍ଵଯଂ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦଯିତଃ ସୁଵେଶୋ ନାମ ନାମତଃ ସଂମତୋ ବଲଵାଂଶ୍ ଚୈଵ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଗଣପୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ନିଜେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସୁବେଶ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମ୍ମାନିତ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗଣମାନେଙ୍କ ନେତା ହେଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ କୃତ୍ଵା ତପୋ ଘୋରମ୍ ଅପତ୍ଯଂ ଗୁଣଵଦ୍ ଭୃଶମ୍ ଉତ୍ପାଦଯସ୍ଵ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ସୁତାଂ ତ୍ଵଂ ଵରଵର୍ଣିନୀମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ପାହାଡ଼ରାଜ, ତୁମର କନ୍ୟା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ୟା କରି ଏକ ଗୁଣବାନ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦିଅ।
ସ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଋଷିଣା ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରୋ ନିଯମସ୍ଥିତଃ ତପଶ୍ ଚକାରାପ୍ଯ୍ ଅତୁଲଂ ଯେନ ତୁଷ୍ଟିର୍ ଅଭୂନ୍ ମମ
ଏପରି ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ରାଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଅପୂର୍ବ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି।
ତଦା ତମ୍ ଉତ୍ପପାତାହଂ ଵରଦୋ ଽସ୍ମୀତି ଚାବ୍ରଵମ୍ ବ୍ରୂହି ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ତପସାନେନ ସୁଵ୍ରତ
ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲି ଏବଂ କହିଲି, 'ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ। କହ, ହେ ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜ, ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ଖୁସି ହୋଇଛି, ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତଧାରୀ।'
ଭଗଵନ୍ ପୁତ୍ରମ୍ ଇଚ୍ଛାମି ଗୁଣୈଃ ସର୍ଵୈର୍ ଅଲଂକୃତମ୍ ଏଵଂ ଵରଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛସ୍ଵ ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋ ଽସି ମେ ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ମୋ ପୁଅ ହେଉ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ। ଯଦି ଆପଣ ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।