ଵାତାପିର୍ ନମୁଚିଶ୍ ଚୈଵ ଇଲ୍ଵଲଃ ସ୍ଵସୃମସ୍ ତଥା ଅଞ୍ଜିକୋ ନରକଶ୍ ଚୈଵ କାଲନାଭସ୍ ତଥୈଵ ଚ
ବାତାପି, ନମୁଚି, ଇଲ୍ବଳ ଓ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଅଞ୍ଜିକା, ନରକ ଓ କାଳନାଭ ମଧ୍ୟ।
ସରମାନସ୍ ତଥା ଚୈଵ ସ୍ଵରକଲ୍ପଶ୍ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ଏତେ ଵୈ ଦାନଵାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦନୋର୍ ଵଂଶଵିଵର୍ଧନାଃ
ସରମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱରକଳ୍ପ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦନୁର ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା।
ତେଷାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ ଚ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ସଂହ୍ରାଦସ୍ଯ ତୁ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ନିଵାତକଵଚାଃ କୁଲେ
ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଓ ନାତିମାନେ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାର। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଦୈତ୍ୟ ସଂହ୍ରାଦଙ୍କ ବଂଶରେ ନିବାତକବଚମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସମୁତ୍ପନ୍ନାଃ ସୁମହତା ତପସା ଭାଵିତାତ୍ମନଃ ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯଃ ସୁତାସ୍ ତେଷାଂ ମଣିଵତ୍ଯାଂ ନିଵାସିନଃ
ବଡ଼ ତପସ୍ୟା ଓ ପବିତ୍ର ମନରେ ତିନି କୋଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ ମଣିବତୀରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ।
ଅଵଧ୍ଯାସ୍ ତେ ଽପି ଦେଵାନାମ୍ ଅର୍ଜୁନେନ ନିପାତିତାଃ ଷଟ୍ ସୁତାଃ ସୁମହାଭାଗାସ୍ ତାମ୍ରାଯାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ, କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ। ତାମ୍ରାଙ୍କ ଛଅ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଅ ପରିଚିତ।
କ୍ରୌଞ୍ଚୀ ଶ୍ଯେନୀ ଚ ଭାସୀ ଚ ସୁଗ୍ରୀଵୀ ଶୁଚିଗୃଧ୍ରିକା କ୍ରୌଞ୍ଚୀ ତୁ ଜନଯାମ୍ ଆସ ଉଲୂକପ୍ରତ୍ଯୁଲୂକକାନ୍
କ୍ରୌଞ୍ଚୀ, ଶ୍ୟେନୀ, ଭାସୀ, ସୁଗ୍ରୀବୀ, ଶୁଚିଗୃଧ୍ରିକା; କ୍ରୌଞ୍ଚୀ ଉଲୁକ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାତିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଶ୍ଯେନୀ ଶ୍ଯେନାଂସ୍ ତଥା ଭାସୀ ଭାସାନ୍ ଗୃଧ୍ରାଂଶ୍ ଚ ଗୃଧ୍ର୍ଯ୍ ଅପି ଶୁଚିର୍ ଔଦକାନ୍ ପକ୍ଷିଗଣାନ୍ ସୁଗ୍ରୀଵୀ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଶ୍ୟେନୀ ଶ୍ୟେନପକ୍ଷୀ, ଭାସୀ ଭାସପକ୍ଷୀ, ଗୃଧ୍ରୀ ଗୃଧ୍ର, ଶୁଚି ଜଳପକ୍ଷୀ, ସୁଗ୍ରୀବୀ ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଅଶ୍ଵାନ୍ ଉଷ୍ଟ୍ରାନ୍ ଗର୍ଦଭାଂଶ୍ ଚ ତାମ୍ରାଵଂଶଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ଵିନତାଯାସ୍ ତୁ ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ଵିଖ୍ଯାତୌ ଗରୁଡାରୁଣୌ
ଅଶ୍ୱ, ଉଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗର୍ଦ୍ଧଭ ତାମ୍ରାଙ୍କ ବଂଶର ମନାଯାଉଛନ୍ତି। ବିନତାଙ୍କ ଦୁଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ—ଗରୁଡ଼ ଓ ଅରୁଣ।
ଗରୁଡଃ ପତତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦାରୁଣଃ ସ୍ଵେନ କର୍ମଣା ସୁରସାଯାଃ ସହସ୍ରଂ ତୁ ସର୍ପାଣାମ୍ ଅମିତୌଜସାମ୍
ଗରୁଡ଼ ସମସ୍ତ ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର। ସୁରସାଙ୍କ ଏକ ହଜାର ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପ ଥିଲେ।
ଅନେକଶିରସାଂ ଵିପ୍ରାଃ ଖଚରାଣାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ କାଦ୍ରଵେଯାସ୍ ତୁ ବଲିନଃ ସହସ୍ରମ୍ ଅମିତୌଜସଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କଦ୍ରୁ ବଂଶରେ ଏକ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପ ଥିଲେ, ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ସହିତ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିଲେ।
ସୁପର୍ଣଵଶଗା ନାଗା ଜଜ୍ଞିରେ ନୈକମସ୍ତକାଃ ଯେଷାଂ ପ୍ରଧାନାଃ ସତତଂ ଶେଷଵାସୁକିତକ୍ଷକାଃ
ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା ନାଗମାନେ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ସହ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶେଷ, ବାସୁକି ଓ ତକ୍ଷକ ସଦା ମୁଖ୍ୟ।
ଐରାଵତୋ ମହାପଦ୍ମଃ କମ୍ବଲାଶ୍ଵତରାଵ୍ ଉଭୌ ଏଲାପତ୍ତ୍ରଶ୍ ଚ ଶଙ୍ଖଶ୍ ଚ କର୍କୋଟକଧନଂଜଯୌ
ଏଇରାବତ, ମହାପଦ୍ମ, କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର, ଏଲାପତ୍ର, ଶଂଖ, କର୍କୋଟକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ।
ମହାନୀଲମହାକର୍ଣୌ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରବଲାହକୌ କୁହରଃ ପୁଷ୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ରଶ୍ ଚ ଦୁର୍ମୁଖଃ ସୁମୁଖସ୍ ତଥା
ମହାନୀଳ, ମହାକର୍ଣ୍ଣ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବଳାହକ, କୁହର, ପୁଷ୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଦୁର୍ମୁଖ ଓ ସୁମୁଖ।
ଶଙ୍ଖଶ୍ ଚ ଶଙ୍ଖପାଲଶ୍ ଚ କପିଲୋ ଵାମନସ୍ ତଥା ନହୁଷଃ ଶଙ୍ଖରୋମା ଚ ମଣିର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵମାଦଯଃ
ଶଂଖ, ଶଂଖପାଳ, କପିଳ, ବାମନ, ନହୁଷ, ଶଂଖରୋମା ଓ ମଣି—ଏମାନେ ପ୍ରମୁଖ।
ତେଷାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ ଚ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ଚତୁର୍ଦଶସହସ୍ରାଣି କ୍ରୂରାଣାମ୍ ଅନିଲାଶିନାମ୍
ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତି ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାର। ଚଉଦ ହଜାର ଭୟଙ୍କର, ବାୟୁ ଭୋଜନ କରୁଥିବା।
ଗଣଂ କ୍ରୋଧଵଂଶଂ ଵିପ୍ରାସ୍ ତସ୍ଯ ସର୍ଵେ ଚ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣଃ ସ୍ଥଲଜାଃ ପକ୍ଷିଣୋ ଽବ୍ଜାଶ୍ ଚ ଧରାଯାଃ ପ୍ରସଵାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ କ୍ରୋଧ ବଂଶୀ ଦାଂତିଆ। ମାଟିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ସ୍ଥଳଚର, ପକ୍ଷୀ ଓ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶର।
ଗାସ୍ ତୁ ଵୈ ଜନଯାମ୍ ଆସ ସୁରଭିର୍ ମହିଷୀସ୍ ତଥା ଇରା ଵୃକ୍ଷଲତା ଵଲ୍ଲୀସ୍ ତୃଣଜାତୀଶ୍ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ସୁରଭିଏ ଗାଈ ଓ ମହିଷୀମାନେଠାରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଇରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗଛ, ଲତା, ବେଳ ଓ ଘାସ ପ୍ରଭୃତି ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଖସା ତୁ ଯକ୍ଷରକ୍ଷାଂସି ମୁନିର୍ ଅପ୍ସରସସ୍ ତଥା ଅରିଷ୍ଟା ତୁ ମହାସିଦ୍ଧା ଗନ୍ଧର୍ଵାନ୍ ଅମିତୌଜସଃ
ଖସା ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଠାରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏକ ଋଷି ଅପ୍ସରାମାନେଠାରୁ ଜନ୍ମ କରାଇଲେ। ଅରିଷ୍ଟା ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେଠାରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଏତେ କଶ୍ଯପଦାଯାଦାଃ କୀର୍ତିତାଃ ସ୍ଥାଣୁଜଙ୍ଗମାଃ ଯେଷାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ ଚ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଏହିମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଯେଉଁମାନେ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ହେଉଛନ୍ତି।
ଏଷ ମନ୍ଵନ୍ତରେ ଵିପ୍ରାଃ ସର୍ଗଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷେ ସ୍ମୃତଃ ଵୈଵସ୍ଵତେ ଽତିମହତି ଵାରୁଣେ ଵିତତେ କ୍ରତୌ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ବନ୍ତରର ସୃଷ୍ଟି ସ୍ମୃତିରେ ଅଛି। ବିଶାଳ ବୈବସ୍ବତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ବାରୁଣୀ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଜୁହ୍ଵାନସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵୈ ପ୍ରଜାସର୍ଗ ଇହୋଚ୍ଯତେ ପୂର୍ଵଂ ଯତ୍ର ସମୁତ୍ପନ୍ନାନ୍ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷୀନ୍ ସପ୍ତ ମାନସାନ୍
ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟି କଥା କୁହାଯାଉଛି, ଯେଉଁବେଳେ ପ୍ରଥମେ ସପ୍ତ ମନସା ପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ପୁତ୍ରତ୍ଵେ କଲ୍ପଯାମ୍ ଆସ ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ପିତାମହଃ ତତୋ ଵିରୋଧେ ଦେଵାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ପିତାମହ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ। ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଦିତିର୍ ଵିନଷ୍ଟପୁତ୍ରା ଵୈ ତୋଷଯାମ୍ ଆସ କଶ୍ଯପମ୍ କଶ୍ଯପସ୍ ତୁ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ସମ୍ଯଗ୍ ଆରାଧିତସ୍ ତଯା
ଦିତି ନିଜ ପୁଅମାନେ ହରାଇ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କ ଭଲ ଭାବେ ପୂଜା ପାଇ ମନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଵରେଣ ଚ୍ଛନ୍ଦଯାମ୍ ଆସ ସା ଚ ଵଵ୍ରେ ଵରଂ ତଦା ପୁତ୍ରମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଵଧାର୍ଥାଯ ସମର୍ଥମ୍ ଅମିତୌଜସମ୍
ସେ ତାକୁ ଇଚ୍ଛାମତ ବର ଦେବାକୁ କହିଲେ। ଦିତି ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ବର ଭାବେ ଚାହିଲେ।
ସ ଚ ତସ୍ମୈ ଵରଂ ପ୍ରାଦାତ୍ ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ସୁମହାତପାଃ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଵରମ୍ ଅତ୍ଯୁଗ୍ରୋ ମାରୀଚଃ ସମଭାଷତ
ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ଦିତିଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବର ଦେଲେ। ବର ଦେଇବା ପରେ, ଭୟଙ୍କର ମାରୀଚ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ପୁତ୍ରୋ ନିହନ୍ତା ତେ ଗର୍ଭଂ ଵୈ ଶରଦାଂ ଶତମ୍ ଯଦି ଧାରଯସେ ଶୌଚତତ୍ପରା ଵ୍ରତମ୍ ଆସ୍ଥିତା
ତୁମର ପୁଅ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବ, ଯଦି ତୁମେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ପବିତ୍ରତା ଓ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରୁହି ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିପାର।
ତଥେତ୍ଯ୍ ଅଭିହିତୋ ଭର୍ତା ତଯା ଦେଵ୍ଯା ମହାତପାଃ ଧାରଯାମ୍ ଆସ ଗର୍ଭଂ ତୁ ଶୁଚିଃ ସା ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ଦେବୀ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ସମ୍ମତି ଦେଲେ। ଦିତି ପବିତ୍ର ଓ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଥିଲେ, ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିଲେ।
ତତୋ ଽଭ୍ଯୁପାଗମଦ୍ ଦିତ୍ଯାଂ ଗର୍ଭମ୍ ଆଧାଯ କଶ୍ଯପଃ ରୋଧଯନ୍ ଵୈ ଗଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦେଵାନାମ୍ ଅମିତୌଜସମ୍
ତାପରେ କଶ୍ୟପ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଶିଶୁ ରଖି ଚାଲିଗଲେ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ତେଜଃ ସଂହୃତ୍ଯ ଦୁର୍ଧର୍ଷମ୍ ଅଵଧ୍ଯମ୍ ଅମରୈର୍ ଅପି ଜଗାମ ପର୍ଵତାଯୈଵ ତପସେ ସଂଶିତଵ୍ରତା
ସେ ନିଜର ଅପରାଜେୟ ତେଜ ଆପଣେ ଆପଣେ ଅପସାରଣ କରି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିନଥିଲେ, ପାହାଡ଼କୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରି।
ତସ୍ଯାଶ୍ ଚୈଵାନ୍ତରପ୍ରେପ୍ସୁର୍ ଅଭଵତ୍ ପାକଶାସନଃ ଜାତେ ଵର୍ଷଶତେ ଚାସ୍ଯା ଦଦର୍ଶାନ୍ତରମ୍ ଅଚ୍ଯୁତଃ
ପାକଶାସନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଦୋଷ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଶତ ବର୍ଷ ପରେ, ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କର ଅବସର ଦେଖିଲେ।