ପତ୍ତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ତୋଯଂ ଯଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମୁପାହୃତମ୍ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତି ତଦ୍ ଦେଵା ନାସ୍ତିକାନ୍ ଵର୍ଜଯନ୍ତି ଚ
ଭକ୍ତି ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳ କିମ୍ବା ପାଣିକୁ ଦେବତାମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ଅନାସ୍ତିକମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
ଭାଵଶୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଯୋକ୍ତଵ୍ଯା ନିଯମାଚାରସଂଯୁତା ଭାଵଶୁଦ୍ଧ୍ଯା କ୍ରିଯତେ ଯତ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ସଫଲଂ ଭଵେତ୍
ଭାବର ପବିତ୍ରତା ସହିତ ନିୟମ ଓ ଉଚିତ ଆଚରଣ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଯାହା କିଛି ଭାବର ପବିତ୍ରତା ସହିତ କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ କାମ ସଫଳ ହୁଏ।
ସ୍ତୁତିଜପ୍ଯୋପହାରେଣ ପୂଜଯାପି ଵିଵସ୍ଵତଃ ଉପଵାସେନ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ସ୍ତୁତି, ଜପ, ଉପହାର କିମ୍ବା ବିବସ୍ବାନଙ୍କ ପୂଜା, ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପବାସ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପ୍ରଣିଧାଯ ଶିରୋ ଭୂମ୍ଯାଂ ନମସ୍କାରଂ କରୋତି ଯଃ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ମାଥା ଭୂମିରେ ଲଗାଇ ନମସ୍କାର କରେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତୋ ନରୋ ଯୋ ଽସୌ ରଵେଃ କୁର୍ଯାତ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତା ତେନ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ଵସୁଂଧରା
ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରେ, ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଥାଏ।
ସୂର୍ଯଂ ମନସି ଯଃ କୃତ୍ଵା କୁର୍ଯାଦ୍ ଵ୍ଯୋମପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତାସ୍ ତେନ ସର୍ଵେ ଦେଵା ଭଵନ୍ତି ହି
ଯିଏ ମନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି ଆକାଶକୁ ପରିକ୍ରମା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରିଥାଏ।
ଏକାହାରୋ ନରୋ ଭୂତ୍ଵା ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଯୋ ଽର୍ଚଯତେ ରଵିମ୍ ନିଯମଵ୍ରତଚାରୀ ଚ ଭଵେଦ୍ ଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ
ଯିଏ ଏକଥର ଖାଇ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ନିୟମ ଓ ବ୍ରତ ରଖି ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଥାଏ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଵା ମହାଭାଗାଃ ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍ ଅହୋରାତ୍ରୋପଵାସେନ ପୂଜଯେଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ଭାସ୍କରମ୍
କିମ୍ବା ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ହେ ମହାଭାଗ, ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ କରି ଯିଏ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ସପ୍ତମ୍ଯାମ୍ ଅଥଵା ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷସ୍ଯ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୋପଵାସୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସପ୍ତମୀ କିମ୍ବା ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଯିଏ ଉଚ୍ଚତମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଉପବାସ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ସହିତ।
ସର୍ଵରତ୍ନୋପହାରେଣ ପୂଜଯେଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ଭାସ୍କରମ୍ ପଦ୍ମପ୍ରଭେଣ ଯାନେନ ସୂର୍ଯଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ସମସ୍ତ ମଣିର ଉପହାର ଦେଇ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ ଓ ପଦ୍ମପ୍ରଭା ଯାନରେ ଯାତ୍ରା କରେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ସପ୍ତମ୍ଯାମ୍ ଉପଵାସପରୋ ନରଃ ସର୍ଵଶୁକ୍ଲୋପହାରେଣ ପୂଜଯେଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ଭାସ୍କରମ୍
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଯିଏ ଉପବାସରେ ଲାଗି ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଉପହାର ଦେଇ ପୂଜା କରେ।
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୂର୍ଯଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ଅର୍କସଂପୁଟସଂଯୁକ୍ତମ୍ ଉଦକଂ ପ୍ରସୃତଂ ପିବେତ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଂପୂଟିତ ପାତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାଣି ପିବିବା ଉଚିତ୍।
କ୍ରମଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ଚତୁର୍ଵିଂଶମ୍ ଏକୈକଂ କ୍ଷପଯେତ୍ ପୁନଃ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସଂଵତ୍ସରାଭ୍ଯାଂ ତୁ ସମାପ୍ତନିଯମୋ ଭଵେତ୍
କ୍ରମକ୍ରମେ ଗଣନା ବଢ଼ାଇ ଚବିଶଟି ଦିନ ପରେ ପୁନି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନକୁ ବିଲୋପ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ନିୟମ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
ସର୍ଵକାମପ୍ରଦା ହ୍ଯ୍ ଏଷା ପ୍ରଶସ୍ତା ହ୍ଯ୍ ଅର୍କସପ୍ତମୀ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଯଦାଦିତ୍ଯଦିନଂ ଭଵେତ୍
ଏହି ଅର୍କସପ୍ତମୀ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସିତ। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଯେଉଁ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟବାର ପଡ଼େ, ସେହି ଦିନ ବିଶେଷ ଶୁଭ ମନାଯାଏ।
ସପ୍ତମୀ ଵିଜଯା ନାମ ତତ୍ର ଦତ୍ତଂ ମହତ୍ ଫଲମ୍ ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ତପୋ ହୋମ ଉପଵାସସ୍ ତଥୈଵ ଚ
ସପ୍ତମୀକୁ ବିଜୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେହି ଦିନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ, ସ୍ନାନ, ଉପବାସ, ତପସ୍ୟା ଓ ହୋମ ମହାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସର୍ଵଂ ଵିଜଯସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍ ଯେ ଚାଦିତ୍ଯଦିନେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ମାନଵାଃ
ବିଜୟା ସପ୍ତମୀରେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ମହାପାପ ନାଶ କରେ। ଯେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟବାରରେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି—
ଯଜନ୍ତି ଚ ମହାଶ୍ଵେତଂ ତେ ଲଭନ୍ତେ ଯଥେପ୍ସିତମ୍ ଯେଷାଂ ଧର୍ମ୍ଯାଃ କ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵାଃ ସଦୈଵୋଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଭାସ୍କରମ୍
—ଏବଂ ମହାଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାମତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ହୁଏ।
ନ କୁଲେ ଜାଯତେ ତେଷାଂ ଦରିଦ୍ରୋ ଵ୍ଯାଧିତୋ ଽପି ଵା ଶ୍ଵେତଯା ରକ୍ତଯା ଵାପି ପୀତମୃତ୍ତିକଯାପି ଵା
ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରରେ କେବେ ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ରୋଗୀ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦାନ ଶ୍ୱେତ, ରକ୍ତ କିମ୍ବା ପୀତ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଉପଲେପନକର୍ତା ତୁ ଚିନ୍ତିତଂ ଲଭତେ ଫଲମ୍ ଚିତ୍ରଭାନୁଂ ଵିଚିତ୍ରୈସ୍ ତୁ କୁସୁମୈଶ୍ ଚ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ
ଯିଏ ମାଳିଶ କରେ, ସେ ନିଜ ମନରେ ଭାବିଥିବା ଫଳ ପାଏ। ଚିତ୍ରଭାନୁଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେତ୍ ସୋପଵାସୋ ଯଃ ସ କାମାନ୍ ଈପ୍ସିତାଂଲ୍ ଲଭେତ୍ ଘୃତେନ ଦୀପଂ ପ୍ରଜ୍ଵାଲ୍ଯ ତିଲତୈଲେନ ଵା ପୁନଃ
ଯିଏ ଉପବାସ ରହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ କାମନା ପାଏ। ଘିଅ କିମ୍ବା ତିଳ ତେଲରେ ଦୀପ ଜଳାଇ ପୁନି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯଂ ପୂଜଯେଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ଚକ୍ଷୁଷା ନ ସ ହୀଯତେ ଦୀପଦାତା ନରୋ ନିତ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନଦୀପେନ ଦୀପ୍ଯତେ
ଯିଏ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ କେବେ କମିଯାଏ ନାହିଁ। ଯିଏ ସଦା ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାନର ଦୀପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।
ତିଲାଃ ପଵିତ୍ରଂ ତୈଲଂ ଵା ତିଲଗୋଦାନମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯେ ଚ ଦୀପେ ଚ ମହାପାତକନାଶନମ୍
ତିଳ, ପବିତ୍ର ତେଲ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ତିଳ-ଗାଈର ଦାନ—ଏହିମାନେ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୀପରେ ଦିଆଯାଇଲେ ମହାପାପ ନାଶ କରେ।
ଦୀପଂ ଦଦାତି ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ଦେଵତାଯତନେଷୁ ଚ ଚତୁଷ୍ପଥେଷୁ ରଥ୍ଯାସୁ ରୂପଵାନ୍ ସୁଭଗୋ ଭଵେତ୍
ଯିଏ ସଦା ଦେଉଳ, ଚଉମୁଖୀ ରାସ୍ତା ଓ ଗଲିରେ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ।
ହଵିର୍ଭିଃ ପ୍ରଥମଃ କଲ୍ପୋ ଦ୍ଵିତୀଯଶ୍ ଚୌଷଧୀରସୈଃ ଵସାମେଦୋସ୍ଥିନିର୍ଯାସୈର୍ ନ ତୁ ଦେଯଃ କଥଂଚନ
ପ୍ରଥମ ଦୀପ ହବି ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଔଷଧ ରସ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଚର୍ବି, ମାଂସ, ଅସ୍ଥିର ରସରେ କେବେ ଦୀପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଭଵେଦ୍ ଊର୍ଧ୍ଵଗତିର୍ ଦୀପୋ ନ କଦାଚିଦ୍ ଅଧୋଗତିଃ ଦାତା ଦୀପ୍ଯତି ଚାପ୍ଯ୍ ଏଵଂ ନ ତିର୍ଯଗ୍ଗତିମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍
ଦୀପ ସଦା ଉପରକୁ ଯାଏ, କେବେ ତଳକୁ ଯାଏ ନାହିଁ। ଦୀପ ଦାତା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ ଏବଂ କେବେ ତଳ ଯୋନିରେ ଯାଏ ନାହିଁ।
ଜ୍ଵଲମାନଂ ସଦା ଦୀପଂ ନ ହରେନ୍ ନାପି ନାଶଯେତ୍ ଦୀପହର୍ତା ନରୋ ବନ୍ଧଂ ନାଶଂ କ୍ରୋଧଂ ତମୋ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁ ଦୀପ ସଦା ଜଳି ରହିଛି, ତାହାକୁ କେବେ ଚୋରି କିମ୍ବା ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦୀପ ଚୋର କଷ୍ଟ, ନାଶ, କ୍ରୋଧ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ପଡ଼େ।
ଦୀପଦାତା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ଦୀପମାଲେଵ ରାଜତେ ଯଃ ସମାଲଭତେ ନିତ୍ଯଂ କୁଙ୍କୁମାଗୁରୁଚନ୍ଦନୈଃ
ଦୀପ ଦାତା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୀପ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ଯିଏ ସଦା କୁଙ୍କୁମ, ଅଗୁରୁ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଦୀପ ମାଳିଶ କରେ—
ସଂପଦ୍ଯତେ ନରଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ଧନେନ ଯଶସା ଶ୍ରିଯା ରକ୍ତଚନ୍ଦନସଂମିଶ୍ରୈ ରକ୍ତପୁଷ୍ପୈଃ ଶୁଚିର୍ ନରଃ
—ସେ ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଧନ, ଯଶ ଓ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରେ। ଯିଏ ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଓ ରକ୍ତପୁଷ୍ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ରହେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଫଳ ପାଏ।
ଉଦଯେ ଽର୍ଘ୍ଯଂ ସଦା ଦତ୍ତ୍ଵା ସିଦ୍ଧିଂ ସଂଵତ୍ସରାଲ୍ ଲଭେତ୍ ଉଦଯାତ୍ ପରିଵର୍ତେତ ଯାଵଦ୍ ଅସ୍ତମନେ ସ୍ଥିତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ସଦା ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ। ଉଦୟରୁ ଅସ୍ତମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଉପବାସ ଚାଲିଥାଏ।
ଜପନ୍ନ୍ ଅଭିମୁଖଃ କିଂଚିନ୍ ମନ୍ତ୍ରଂ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ଅଥାପି ଵା ଆଦିତ୍ଯଵ୍ରତମ୍ ଏତତ୍ ତୁ ମହାପାତକନାଶନମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖ ହୋଇ କିଛି ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ିଲେ, ଏହି ଆଦିତ୍ୟ ବ୍ରତ ମହାପାପ ନାଶ କରେ।