ନ ଭାରତସମଂ ଵର୍ଷଂ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ ଅସ୍ତି ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଯତ୍ର ଵିପ୍ରାଦଯୋ ଵର୍ଣାଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୃଥିବୀରେ ଭାରତ ଭୂମି ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ଧନ୍ଯାସ୍ ତେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଜାଯନ୍ତେ ଯେ ନରୋତ୍ତମାଃ ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ମହାଫଲମ୍
ଭାରତ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ମହାଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।
ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯତ୍ର ତପସଃ ଫଲଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍ ସର୍ଵଦାନଫଲଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ତଥା
ଏଠାରେ ତପସ୍ୟାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ, ସମସ୍ତ ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଫଲଂ ଚୈଵ ଗୁରୁସେଵାଫଲଂ ତଥା ଦେଵତାରାଧନଫଲଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ଫଲଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏଠାରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଗୁରୁସେବା, ଦେବପୂଜା ଓ ଅଧ୍ୟୟନର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଯତ୍ର ଦେଵାଃ ସଦା ହୃଷ୍ଟା ଜନ୍ମ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଶୋଭନମ୍ ନାନାଵ୍ରତଫଲଂ ଚୈଵ ନାନାଶାସ୍ତ୍ରଫଲଂ ତଥା
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଶୁଭ ଜନ୍ମ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି; ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଫଳ ମିଳେ।
ଅହିଂସାଦିଫଲଂ ସମ୍ଯକ୍ ଫଲଂ ସର୍ଵାଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଫଲଂ ଚୈଵ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯେନ ଚ ଯତ୍ ଫଲମ୍
ଅହିଂସା ଓ ଏପରି ଗୁଣମାନଙ୍କର ଫଳ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ଫଳ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଫଳ ଏଠାରେ ମିଳେ।
ଯତ୍ ଫଲଂ ଵନଵାସେନ ସଂନ୍ଯାସେନ ଚ ଯତ୍ ଫଲମ୍ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତଫଲଂ ଚୈଵ ତଥାନ୍ଯଚ୍ ଛୁଭକର୍ମଣାମ୍
ବନବାସ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସର ଫଳ, ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଏଠାରେ ଲାଭ ହୁଏ।
ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ନ ଚାନ୍ଯତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ କଃ ଶକ୍ନୋତି ଗୁଣାନ୍ ଵକ୍ତୁଂ ଭାରତସ୍ଯାଖିଲାନ୍ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏସବୁ ଭାରତ ଭୂମିରେ ମିଳେ, ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ନୁହେଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ; ଭାରତର ସମସ୍ତ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କିଏ କରିପାରିବ?
ଏଵଂ ସମ୍ଯଙ୍ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭାରତଂ ଵର୍ଷମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ସର୍ଵପାପହରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଧନ୍ଯଂ ବୁଦ୍ଧିଵିଵର୍ଧନମ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ ମୁଁ ଭାରତ ଭୂମିର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ପବିତ୍ର, ଧନ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଏ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ ନିତ୍ଯଂ ପଠେଦ୍ ଵା ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ସର୍ଵପାପୈର୍ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଏହି କଥାକୁ ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ତତ୍ରାସ୍ତେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଦକ୍ଷିଣୋଦଧିସଂସ୍ଥିତଃ ଓଣ୍ଡ୍ରଦେଶ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦାଯକଃ
ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଏହି ଦେଶ 'ଓଡ଼ିଆ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ସମୁଦ୍ରାଦ୍ ଉତ୍ତରଂ ତାଵଦ୍ ଯାଵଦ୍ ଵିରଜମଣ୍ଡଲମ୍ ଦେଶୋ ଽସୌ ପୁଣ୍ଯଶୀଲାନାଂ ଗୁଣୈଃ ସର୍ଵୈର୍ ଅଲଂକୃତଃ
ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବିରଜା ମଣ୍ଡଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦେଶ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ରହୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ।
ତତ୍ର ଦେଶପ୍ରସୂତା ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ତପଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯନିରତା ଵନ୍ଦ୍ଯାଃ ପୂଜ୍ଯାଶ୍ ଚ ତେ ସଦା
ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିବା, ତପସ୍ୟା ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଦାନେ ଵିଵାହେ ଚ ଯଜ୍ଞେ ଵାଚାର୍ଯକର୍ମଣି ପ୍ରଶସ୍ତାଃ ସର୍ଵକାର୍ଯେଷୁ ତତ୍ରଦେଶୋଦ୍ଭଵା ଦ୍ଵିଜାଃ
ପିତୃତର୍ପଣ, ଦାନ, ବିବାହ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଶିକ୍ଷାଦି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଷଟ୍କର୍ମନିରତାସ୍ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ ଇତିହାସଵିଦଶ୍ ଚୈଵ ପୁରାଣାର୍ଥଵିଶାରଦାଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଛଅ ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଇତିହାସ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପୁରାଣର ଅର୍ଥରେ ପ୍ରବୀଣ।
ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥକୁଶଲା ଯଜ୍ଵାନୋ ଵୀତମତ୍ସରାଃ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରତାଃ କେଚିତ୍ କେଚିତ୍ ସ୍ମାର୍ତାଗ୍ନିତତ୍ପରାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ଦକ୍ଷ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ; କିଛି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ଲଗ୍ନ, କିଛି ପାରମ୍ପରିକ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ପୁତ୍ରଦାରଧନୈର୍ ଯୁକ୍ତା ଦାତାରଃ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ ନିଵସନ୍ତ୍ଯ୍ ଉତ୍କଲେ ପୁଣ୍ଯେ ଯଜ୍ଞୋତ୍ସଵଵିଭୂଷିତେ
ପୁଅ, ଜନାନୀ ଓ ଧନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଦାନଶୀଳ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ଉତ୍କଳ ଭୂମିରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ସବରେ ଶୋଭିତ, ବାସ କରନ୍ତି।
ଇତରେ ଽପି ତ୍ରଯୋ ଵର୍ଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଦ୍ଯାଃ ସୁସଂଯତାଃ ସ୍ଵକର୍ମନିରତାଃ ଶାନ୍ତାସ୍ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଧାର୍ମିକାଃ
ଅନ୍ୟ ତିନି ଶ୍ରେଣୀ—କ୍ଷତ୍ରିୟ ଆଦି—ମଧ୍ୟ ସଂଯମୀ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ, ଶାନ୍ତ ଓ ଧର୍ମିକ ଭାବରେ ସେଠି ବାସ କରନ୍ତି।
କୋଣାଦିତ୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତସ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭାସ୍କରଂ ମର୍ତ୍ଯଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ସେ ଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୋଣାଦିତ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମାନବ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମ ତଦ୍ ବ୍ରୂହି କ୍ଷେତ୍ରଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସାଂପ୍ରତମ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ସ ଦିଵାକରଃ
ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଏହି ଦେଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ର କେଉଁଠି ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦିବାକର ବସିଛନ୍ତି, ଏହା କୃପାକରି କହ।
ଲଵଣସ୍ଯୋଦଧେସ୍ ତୀରେ ପଵିତ୍ରେ ସୁମନୋହରେ ସର୍ଵତ୍ର ଵାଲୁକାକୀର୍ଣେ ଦେଶେ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତେ
ଲୁଣ ଦରିଆ କୂଳରେ, ପବିତ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସ୍ଥାନରେ, ସମସ୍ତଠାରେ ବାଲି ଛିଟାଯାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର ଏକ ଦେଶ ଅଛି।
ଚମ୍ପକାଶୋକବକୁଲୈଃ କରଵୀରୈଃ ସପାଟଲୈଃ ପୁଂନାଗୈଃ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ ଚ ବକୁଲୈର୍ ନାଗକେସରୈଃ
ସେଠି ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ବକୁଳ, କରବୀର, ପାଟଳ, ପୁମ୍ନାଗ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ବକୁଳ ଓ ନାଗକେଶର ଗଛ ରହିଛି।
ତଗରୈର୍ ଧଵବାଣୈଶ୍ ଚ ଅତିମୁକ୍ତୈଃ ସକୁବ୍ଜକୈଃ ମାଲତୀକୁନ୍ଦପୁଷ୍ପୈଶ୍ ଚ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ମଲ୍ଲିକାଦିଭିଃ
ଟଗର, ଧବ, ବାଣ, ଅତିମୁକ୍ତ, କୁବ୍ଜକ, ମାଳତୀ, କୁନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲ ଥିବା ଗଛ ରହିଛି।
କେତକୀଵନଖଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମୋଜ୍ଜ୍ଵଲୈଃ କଦମ୍ବୈର୍ ଲକୁଚୈଃ ଶାଲୈଃ ପନସୈର୍ ଦେଵଦାରୁଭିଃ
କେତକୀ ଜଙ୍ଗଲ, ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କଦମ୍ବ, ଲକୁଚ, ଶାଳ, ପନସ ଓ ଦେବଦାରୁ ଗଛ ରହିଛି।
ସରଲୈର୍ ମୁଚୁକୁନ୍ଦୈଶ୍ ଚ ଚନ୍ଦନୈଶ୍ ଚ ସିତେତରୈଃ ଅଶ୍ଵତ୍ଥୈଃ ସପ୍ତପର୍ଣୈଶ୍ ଚ ଆମ୍ରୈର୍ ଆମ୍ରାତକୈସ୍ ତଥା
ସରଳ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ଚନ୍ଦନ (ଧଳା ଓ ଅନ୍ୟ), ଅଶ୍ୱଥ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଆମ୍ବ ଓ ବନଆମ୍ବ ଗଛ ରହିଛି।
ତାଲୈଃ ପୂଗଫଲୈଶ୍ ଚୈଵ ନାରିକେରୈଃ କପିତ୍ଥକୈଃ ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈଃ ସର୍ଵତଃ ସମଲଂକୃତମ୍
ତାଳ, ପୁଗଫଳ, ନାରିକେଳ, କପିଥ, ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୋଭିତ।
କ୍ଷେତ୍ରଂ ତତ୍ର ରଵେଃ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଆସ୍ତେ ଜଗତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ସମନ୍ତାଦ୍ ଯୋଜନଂ ସାଗ୍ରଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍
ସେଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏକ ଯୋଜନା ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଫାଲି ଅଞ୍ଚଳ ଆବୃତ, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ଆସ୍ତେ ତତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ଦେଵଃ ସହସ୍ରାଂଶୁର୍ ଦିଵାକରଃ କୋଣାଦିତ୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦଃ
ସେଠି ସ୍ବୟଂ ଦେବତା, ହଜାର କିରଣର ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୋଣାଦିତ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ବସିଛନ୍ତି।
ମାଘେ ମାସି ସିତେ ପକ୍ଷେ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ କୃତୋପଵାସୋ ଯତ୍ରେତ୍ଯ ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ମକରାଲଯେ
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଉପବାସ ରହି, ସେଠି ମକର ଆଳୟରେ ସ୍ନାନ କରେ।
କୃତଶୌଚୋ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସ୍ମରନ୍ ଦେଵଂ ଦିଵାକରମ୍ ସାଗରେ ଵିଧିଵତ୍ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶର୍ଵର୍ଯନ୍ତେ ସମାହିତଃ
ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ମନ ପବିତ୍ର କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସାଗରରେ ରାତି ଶେଷରେ ସ୍ନାନ କରିଥାଏ।