ଏତେ ଦେଶା ଉଦୀଚ୍ଯାସ୍ ତୁ ପ୍ରାଚ୍ଯାନ୍ ଦେଶାନ୍ ନିବୋଧତ ଅନ୍ଧା ଵାମଙ୍କୁରାକାଶ୍ ଚ ଵଲ୍ଲକାଶ୍ ଚ ମଖାନ୍ତକାଃ
ଏହେମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗର ଦେଶ। ଏବେ ପୂର୍ବ ଦିଗର ଦେଶମାନେ ଶୁଣ: ଅନ୍ଧ, ବାମଂକୁର, ବଲ୍ଲକ ଓ ମଖାନ୍ତକ।
ତଥାପରେ ଽଙ୍ଗା ଵଙ୍ଗାଶ୍ ଚ ମଲଦା ମାଲଵର୍ତିକାଃ ଭଦ୍ରତୁଙ୍ଗାଃ ପ୍ରତିଜଯା ଭାର୍ଯାଙ୍ଗାଶ୍ ଚାପମର୍ଦକାଃ
ଏହା ସହିତ ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, ମଲଦ, ମାଳବର୍ତ୍ତିକ, ଭଦ୍ରତୁଙ୍ଗ, ପ୍ରତିଜୟ, ଭାର୍ୟାଙ୍ଗ ଓ ଅପମର୍ଦ୍ଦକ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷାଶ୍ ଚ ମଦ୍ରାଶ୍ ଚ ଵିଦେହାସ୍ ତାମ୍ରଲିପ୍ତକାଃ ମଲ୍ଲା ମଗଧକା ନନ୍ଦାଃ ପ୍ରାଚ୍ଯା ଜନପଦାସ୍ ତଥା
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ, ମଦ୍ର, ବିଦେହ, ତାମ୍ରଲିପ୍ତ, ମଲ୍ଲ, ମାଗଧ, ନନ୍ଦ ଓ ପୂର୍ବ ଦିଗର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନପଦମାନେ।
ଅଥାପରେ ଜନପଦା ଦକ୍ଷିଣାପଥଵାସିନଃ ପୂର୍ଣାଶ୍ ଚ କେଵଲାଶ୍ ଚୈଵ ଗୋଲାଙ୍ଗୂଲାସ୍ ତଥୈଵ ଚ
ଏହା ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଜନପଦମାନେ: ପୂର୍ଣ୍ଣ, କେବଳ ଓ ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳ।
ଋଷିକା ମୁଷିକାଶ୍ ଚୈଵ କୁମାରା ରାମଠାଃ ଶକାଃ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରା ମାହିଷକାଃ କଲିଙ୍ଗାଶ୍ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
ଋଷିକ, ମୁଷିକ, କୁମାର, ରାମଠ, ଶକ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ମାହିଷକ ଓ ସମସ୍ତ କଳିଙ୍ଗ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଆଭୀରାଃ ସହ ଵୈଶିକ୍ଯା ଅଟଵ୍ଯାଃ ସରଵାଶ୍ ଚ ଯେ ପୁଲିନ୍ଦାଶ୍ ଚୈଵ ମୌଲେଯା ଵୈଦର୍ଭା ଦଣ୍ଡକୈଃ ସହ
ଆଭୀର ଏବଂ ବୈଶିକ ସହ ସମସ୍ତ ଅଟବିବାସୀ, ପୁଲିନ୍ଦ, ମୌଳେୟ, ବୈଦର୍ଭ ଓ ଦଣ୍ଡକ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ପୌଲିକା ମୌଲିକାଶ୍ ଚୈଵ ଅଶ୍ମକା ଭୋଜଵର୍ଧନାଃ କୌଲିକାଃ କୁନ୍ତଲାଶ୍ ଚୈଵ ଦମ୍ଭକା ନୀଲକାଲକାଃ
ପୌଳିକ, ମୌଳିକ, ଅଶ୍ମକ, ଭୋଜବର୍ଧନ, କୌଳିକ, କୁନ୍ତଳ, ଦମ୍ଭକ ଓ ନୀଳକାଳକ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅମୀ ଦେଶା ଅପରାନ୍ତାନ୍ ନିବୋଧତ ଶୂର୍ପାରକାଃ କାଲିଧନା ଲୋଲାସ୍ ତାଲକଟୈଃ ସହ
ଏହେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଦେଶ। ଏବେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଦେଶ ଶୁଣ: ଶୂର୍ପାରକ, କାଳିଧନ, ଲୋଳ ଓ ତାଳକଟ ସହିତ।
ଇତ୍ଯ୍ ଏତେ ହ୍ଯ୍ ଅପରାନ୍ତାଶ୍ ଚ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯଵାସିନଃ ମଲଜାଃ କର୍କଶାଶ୍ ଚୈଵ ମେଲକାଶ୍ ଚୋଲକୈଃ ସହ
ଏହିମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଲୋକ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ: ମଲଜ, କର୍କଶ, ମେଳକ ଓ ଚୋଳକ।
ଉତ୍ତମାର୍ଣା ଦଶାର୍ଣାଶ୍ ଚ ଭୋଜାଃ କିଷ୍କିନ୍ଧକୈଃ ସହ ତୋଷଲାଃ କୋଶଲାଶ୍ ଚୈଵ ତ୍ରୈପୁରା ଵୈଦିଶାସ୍ ତଥା
ଉତ୍ତମାର୍ଣ୍ଣ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ, ଭୋଜ, କିଷ୍କିନ୍ଧକ, ତୋଷଳ, କୋଶଳ, ତ୍ରୈପୁର ଓ ବୈଦିଶ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ତୁମ୍ବୁରାସ୍ ତୁ ଚରାଶ୍ ଚୈଵ ଯଵନାଃ ପଵନୈଃ ସହ ଅଭଯା ରୁଣ୍ଡିକେରାଶ୍ ଚ ଚର୍ଚରା ହୋତ୍ରଧର୍ତଯଃ
ତୁମ୍ବୁର, ଚର, ଯବନ, ପବନ ସହିତ, ଅଭୟ, ରୁଣ୍ଡିକେର, ଚର୍ଚର ଓ ହୋତ୍ରଧର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଏତେ ଜନପଦାଃ ସର୍ଵେ ତତ୍ର ଵିନ୍ଧ୍ଯନିଵାସିନଃ ଅତୋ ଦେଶାନ୍ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପର୍ଵତାଶ୍ରଯିଣଶ୍ ଚ ଯେ
ଏହି ସମସ୍ତ ଜନପଦ ବିନ୍ଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସୁଛନ୍ତି। ଏବେ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଦେଶମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ନୀହାରାସ୍ ତୁଷମାର୍ଗାଶ୍ ଚ କୁରଵସ୍ ତୁଙ୍ଗଣାଃ ଖସାଃ କର୍ଣପ୍ରାଵରଣାଶ୍ ଚୈଵ ଊର୍ଣା ଦର୍ଘାଃ ସକୁନ୍ତକାଃ
ନୀହାର, ତୁଷମାର୍ଗ, କୁରବ, ତୁଙ୍ଗଣ, ଖସ, କର୍ଣ୍ଣପ୍ରାବରଣ, ଉର୍ଣ୍ଣ, ଦର୍ଘ ଓ ଶକୁନ୍ତକ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଚିତ୍ରମାର୍ଗା ମାଲଵାଶ୍ ଚ କିରାତାସ୍ ତୋମରୈଃ ସହ କୃତତ୍ରେତାଦିକଶ୍ ଚାତ୍ର ଚତୁର୍ଯୁଗକୃତୋ ଵିଧିଃ
ଚିତ୍ରମାର୍ଗ, ମାଳବ, କିରାତ ଓ ତୋମର ସହିତ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି କୃତ, ତ୍ରେତା ଆଦି ଚାରି ଯୁଗ ପାଇଁ ନିୟମ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଏଵଂ ତୁ ଭାରତଂ ଵର୍ଷଂ ନଵସଂସ୍ଥାନସଂସ୍ଥିତମ୍ ଦକ୍ଷିଣେ ପରତୋ ଯସ୍ଯ ପୂର୍ଵେ ଚୈଵ ମହୋଦଧିଃ
ଏପରିଭାବରେ ଭାରତ ଭୂମି ନଉଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହାର ଦକ୍ଷିଣ, ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ବିସ୍ତୃତ।
ହିମଵାନ୍ ଉତ୍ତରେଣାସ୍ଯ କାର୍ମୁକସ୍ଯ ଯଥା ଗୁଣଃ ତଦ୍ ଏତଦ୍ ଭାରତଂ ଵର୍ଷଂ ସର୍ଵବୀଜଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏହାର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଧନୁଷ ଆକୃତିରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଭାରତ ଭୂମି, ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ମୂଳ ହେବାକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମ୍ ଅମରେଶତ୍ଵଂ ଦେଵତ୍ଵଂ ମରୁତାଂ ତଥା ମୃଗଯକ୍ଷାପ୍ସରୋଯୋନିଂ ତଦ୍ଵତ୍ ସର୍ପସରୀସୃପାଃ
ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ହେବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ଦେବତ୍ୱ, ମରୁତ, ଶିକାରୀ, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା, ସାପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ସ୍ଥାଵରାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ମିତୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶୁଭାଶୁଭୈଃ ପ୍ରଯାନ୍ତି କର୍ମଭୂର୍ ଵିପ୍ରା ନାନ୍ଯା ଲୋକେଷୁ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି; ଏପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲୋକ ନାହିଁ।
ଦେଵାନାମ୍ ଅପି ଭୋ ଵିପ୍ରାଃ ସଦୈଵୈଷ ମନୋରଥଃ ଅପି ମାନୁଷ୍ଯମ୍ ଆପ୍ସ୍ଯାମୋ ଦେଵତ୍ଵାତ୍ ପ୍ରଚ୍ଯୁତାଃ କ୍ଷିତୌ
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଏହି ଆଶା କରନ୍ତି, 'ଆମେ ଦେବତ୍ୱ ଛାଡ଼ି ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇବାକୁ ପାରିବା।'
ମନୁଷ୍ଯଃ କୁରୁତେ ଯତ୍ ତୁ ତନ୍ ନ ଶକ୍ଯଂ ସୁରାସୁରୈଃ ତତ୍କର୍ମନିଗଡଗ୍ରସ୍ତୈସ୍ ତତ୍କର୍ମକ୍ଷପଣୋନ୍ମୁଖୈଃ
ମାନବ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତାହା କର୍ମରେ ବନ୍ଧା ଥିବା ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବମାନେ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ କେବଳ ନିଜ କର୍ମ ଶେଷ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
ନ ଭାରତସମଂ ଵର୍ଷଂ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ ଅସ୍ତି ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଯତ୍ର ଵିପ୍ରାଦଯୋ ଵର୍ଣାଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୃଥିବୀରେ ଭାରତ ଭୂମି ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ଧନ୍ଯାସ୍ ତେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଜାଯନ୍ତେ ଯେ ନରୋତ୍ତମାଃ ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ମହାଫଲମ୍
ଭାରତ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ମହାଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।
ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯତ୍ର ତପସଃ ଫଲଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍ ସର୍ଵଦାନଫଲଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ତଥା
ଏଠାରେ ତପସ୍ୟାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ, ସମସ୍ତ ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଫଲଂ ଚୈଵ ଗୁରୁସେଵାଫଲଂ ତଥା ଦେଵତାରାଧନଫଲଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ଫଲଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏଠାରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଗୁରୁସେବା, ଦେବପୂଜା ଓ ଅଧ୍ୟୟନର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଯତ୍ର ଦେଵାଃ ସଦା ହୃଷ୍ଟା ଜନ୍ମ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଶୋଭନମ୍ ନାନାଵ୍ରତଫଲଂ ଚୈଵ ନାନାଶାସ୍ତ୍ରଫଲଂ ତଥା
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଶୁଭ ଜନ୍ମ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି; ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଫଳ ମିଳେ।
ଅହିଂସାଦିଫଲଂ ସମ୍ଯକ୍ ଫଲଂ ସର୍ଵାଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଫଲଂ ଚୈଵ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯେନ ଚ ଯତ୍ ଫଲମ୍
ଅହିଂସା ଓ ଏପରି ଗୁଣମାନଙ୍କର ଫଳ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ଫଳ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଫଳ ଏଠାରେ ମିଳେ।
ଯତ୍ ଫଲଂ ଵନଵାସେନ ସଂନ୍ଯାସେନ ଚ ଯତ୍ ଫଲମ୍ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତଫଲଂ ଚୈଵ ତଥାନ୍ଯଚ୍ ଛୁଭକର୍ମଣାମ୍
ବନବାସ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସର ଫଳ, ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଏଠାରେ ଲାଭ ହୁଏ।
ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ନ ଚାନ୍ଯତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ କଃ ଶକ୍ନୋତି ଗୁଣାନ୍ ଵକ୍ତୁଂ ଭାରତସ୍ଯାଖିଲାନ୍ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏସବୁ ଭାରତ ଭୂମିରେ ମିଳେ, ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ନୁହେଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ; ଭାରତର ସମସ୍ତ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କିଏ କରିପାରିବ?
ଏଵଂ ସମ୍ଯଙ୍ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭାରତଂ ଵର୍ଷମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ସର୍ଵପାପହରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଧନ୍ଯଂ ବୁଦ୍ଧିଵିଵର୍ଧନମ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ ମୁଁ ଭାରତ ଭୂମିର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ପବିତ୍ର, ଧନ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଏ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ ନିତ୍ଯଂ ପଠେଦ୍ ଵା ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ସର୍ଵପାପୈର୍ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଏହି କଥାକୁ ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।