ଵିଵସ୍ଵାନ୍ ସଵିତା ଚୈଵ ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣ ଏଵ ଚ ଅଂଶୋ ଭଗଶ୍ ଚାତିତେଜା ଆଦିତ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶ ସ୍ମୃତାଃ
ବିବସ୍ୱାନ, ସବିତା, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଂଶ ଓ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଭଗ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଜଣଙ୍କୁ ଅଦିତ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ।
ସପ୍ତଵିଂଶତି ଯାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ସୋମପତ୍ନ୍ଯୋ ମହାଵ୍ରତାଃ ତାସାମ୍ ଅପତ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଅଭଵନ୍ ଦୀପ୍ତାନ୍ଯ୍ ଅମିତତେଜସଃ
ସୋମଙ୍କ ସତେଇ ଜଣ ମହାପ୍ରତିଜ୍ଞାଧାରିଣୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ଅରିଷ୍ଟନେମିପତ୍ନୀନାମ୍ ଅପତ୍ଯାନୀହ ଷୋଡଶ ବହୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵିଦୁଷଶ୍ ଚତସ୍ରୋ ଵିଦ୍ଯୁତଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଅଧ୍ୟୟନଶୀଳ ଓ ଅନେକ ପୁଅ ଥିବା ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ଏଠାରେ ଷୋଳ ଜଣ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରିଜଣ 'ବିଦ୍ୟୁତ୍' ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ତରେ ପୂର୍ଵେ ଋଚୋ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସତ୍କୃତାଃ କୃଶାଶ୍ଵସ୍ଯ ଚ ଦେଵର୍ଷେର୍ ଦେଵପ୍ରହରଣାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କ ପରେ ଥିବା ଅନ୍ତରାଳରେ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସମ୍ମାନ କରିଥିବା ଋଗ୍ବେଦ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଓ ଦେବର୍ଷି କୃଶାଶ୍ୱଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି।
ଏତେ ଯୁଗସହସ୍ରାନ୍ତେ ଜାଯନ୍ତେ ପୁନର୍ ଏଵ ହି ସର୍ଵେ ଦେଵଗଣାଶ୍ ଚାତ୍ର ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ ତୁ କାମଜାଃ
ହଜାର ଯୁଗ ଶେଷରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପୁଣି ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ସେମାନେ ତେଇତିସ ଜଣ, ଇଚ୍ଛାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ତେଷାମ୍ ଅପି ଚ ଭୋ ଵିପ୍ରା ନିରୋଧୋତ୍ପତ୍ତିର୍ ଉଚ୍ଯତେ ଯଥା ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଗଗନ ଉଦଯାସ୍ତମଯାଵ୍ ଇହ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଓ ନାଶ ଘଟେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ହୁଏ।
ଏଵଂ ଦେଵନିକାଯାସ୍ ତେ ସଂଭଵନ୍ତି ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଦିତ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ଜଜ୍ଞେ କଶ୍ଯପାଦ୍ ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି । ଆମେ ଶୁଣିଛୁଁ ଯେ ଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଦେଇଥିଲେ ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଶ୍ ଚୈଵ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଶ୍ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ସିଂହିକା ଚାଭଵତ୍ କନ୍ଯା ଵିପ୍ରଚିତ୍ତେଃ ପରିଗ୍ରହଃ
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ । ସିଂହିକା ନାମକ ଝିଅ ଥିଲେ, ଯିଏ ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ।
ସୈଂହିକେଯା ଇତି ଖ୍ଯାତା ଯସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରା ମହାବଲାଃ ହିରଣ୍ଯକଶିପୋଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ ଚତ୍ଵାରଃ ପ୍ରଥିତୌଜସଃ
ସିଂହିକାଙ୍କ ପୁଅମାନେ 'ସେଂହିକେୟ' ବୋଲି ପରିଚିତ ଏବଂ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ । ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଇଥିଲେ ।
ହ୍ରାଦଶ୍ ଚ ଅନୁହ୍ରାଦଶ୍ ଚ ପ୍ରହ୍ରାଦଶ୍ ଚୈଵ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ସଂହ୍ରାଦଶ୍ ଚ ଚତୁର୍ଥୋ ଽଭୂଦ୍ ଧ୍ରାଦପୁତ୍ରୋ ହ୍ରଦସ୍ ତଥା
ହ୍ରାଦ, ଅନୁହ୍ରାଦ, ପ୍ରବଳ ପ୍ରହ୍ରାଦ ଏବଂ ସଂହ୍ରାଦ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ । ହ୍ରାଦଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ହ୍ରଦ ।
ହ୍ରଦସ୍ଯ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଵୀରୌ ଶିଵଃ କାଲସ୍ ତଥୈଵ ଚ ଵିରୋଚନଶ୍ ଚ ପ୍ରାହ୍ରାଦିର୍ ବଲିର୍ ଜଜ୍ଞେ ଵିରୋଚନାତ୍
ହ୍ରଦଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ଶୂର ପୁଅ ଥିଲେ—ଶିବ ଓ କାଳ। ପ୍ରହ୍ରାଦଙ୍କର ପୁଅ ଭାବେ ବିରୋଚନ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ବିରୋଚନଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ବଳି।
ବଲେଃ ପୁତ୍ରଶତମ୍ ଆସୀଦ୍ ବାଣଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ତପୋଧନାଃ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଶ୍ ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାଶ୍ ଚନ୍ଦ୍ରତାପନଃ
ବଳିଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ତପସ୍ଵୀ ଥିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଚନ୍ଦ୍ରତାପନ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁଅମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଥିଲେ।
କୁମ୍ଭନାଭୋ ଗର୍ଦଭାକ୍ଷଃ କୁକ୍ଷିର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵମାଦଯଃ ବାଣସ୍ ତେଷାମ୍ ଅତିବଲୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପଶୁପତେଃ ପ୍ରିଯଃ
କୁମ୍ଭନାଭ, ଗର୍ଦ୍ଦଭାକ୍ଷ, କୁକ୍ଷି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ବାଣ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପଶୁପତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ।
ପୁରା କଲ୍ପେ ତୁ ବାଣେନ ପ୍ରସାଦ୍ଯୋମାପତିଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ପାର୍ଶ୍ଵତୋ ଵିହରିଷ୍ଯାମି ଇତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଯାଚିତୋ ଵରଃ
ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ବାଣ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲେ।
ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷସୁତାଶ୍ ଚୈଵ ଵିଦ୍ଵାଂସଶ୍ ଚ ମହାବଲାଃ ଭର୍ଭରଃ ଶକୁନିଶ୍ ଚୈଵ ଭୂତସଂତାପନସ୍ ତଥା
ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ—ଭର୍ଭର, ଶକୁନି ଓ ଭୂତସନ୍ତାପନ ମଧ୍ୟ ଏହିମାନେ ଥିଲେ।
ମହାନାଭଶ୍ ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତଃ କାଲନାଭସ୍ ତଥୈଵ ଚ ଅଭଵନ୍ ଦନୁପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ଶତଂ ତୀଵ୍ରପରାକ୍ରମାଃ
ମହାନାଭ ବିର ଓ କାଳନାଭ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଥିଲେ। ଏହାସହ ଦନୁଙ୍କ ଶତ ପୁଅ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ।
ତପସ୍ଵିନୋ ମହାଵୀର୍ଯାଃ ପ୍ରାଧାନ୍ଯେନ ବ୍ରଵୀମି ତାନ୍ ଦ୍ଵିମୂର୍ଧା ଶଙ୍କୁକର୍ଣଶ୍ ଚ ତଥା ହଯଶିରା ଵିଭୁଃ
ଏହିମାନେ ସମସ୍ତେ ତପସ୍ଵୀ ଓ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ମୁଁ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ତାଙ୍କ ନାମ କହୁଛି—ଦ୍ୱିମୂର୍ଧା, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ଓ ହୟଶିରା, ଯିଏ ମହାନ।
ଅଯୋମୁଖଃ ଶମ୍ବରଶ୍ ଚ କପିଲୋ ଵାମନସ୍ ତଥା ମାରୀଚିର୍ ମଘଵାଂଶ୍ ଚୈଵ ଇଲ୍ଵଲଃ ସ୍ଵସୃମସ୍ ତଥା
ଅୟୋମୁଖ, ଶମ୍ଭର, କପିଳ, ବାମନ, ମାରୀଚି, ମଘବାନ, ଇଲ୍ବଳ ଓ ସ୍ୱସୃମ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଥିଲେ।
ଵିକ୍ଷୋଭଣଶ୍ ଚ କେତୁଶ୍ ଚ କେତୁଵୀର୍ଯଶତହ୍ରଦୌ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ସର୍ଵଜିଚ୍ ଚୈଵ ଵଜ୍ରନାଭସ୍ ତଥୈଵ ଚ
ବିକ୍ଷୋଭଣ, କେତୁ, କେତୁବୀର୍ୟଶତହ୍ରଦ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ସର୍ବଜିତ ଓ ବଜ୍ରନାଭ ମଧ୍ୟ ଏହିମାନେ ଥିଲେ।
ଏକଚକ୍ରୋ ମହାବାହୁସ୍ ତାରକଶ୍ ଚ ମହାବଲଃ ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପୁଲୋମା ଚ ଵିଦ୍ରାଵଣମହାଶିରାଃ
ଏକଚକ୍ର, ମହାବାହୁ, ତାରକ ମହାବଳୀ, ବୈଶ୍ୱାନର, ପୁଲୋମା ଓ ଵିଦ୍ରାବଣମହାଶିରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଭାନୁର୍ ଵୃଷପର୍ଵା ଚ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିଶ୍ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ସର୍ଵ ଏତେ ଦନୋଃ ପୁତ୍ରାଃ କଶ୍ଯପାଦ୍ ଅଭିଜଜ୍ଞିରେ
ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ବୃଷପର୍ବା ଓ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି—ଏହିମାନେ ସମସ୍ତେ ଦନୁଙ୍କ ପୁଅ, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିପ୍ରଧାନାସ୍ ତେ ଦାନଵାଃ ସୁମହାବଲାଃ ଏତେଷାଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଂ ତୁ ନ ତଚ୍ ଛକ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ଦାନବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ତାଙ୍କର ପୁଅ-ନାତିମାନେ ଗଣନା କରିହେବା ନୁହେଁ।
ପ୍ରସଂଖ୍ଯାତୁଂ ବହୁତ୍ଵାଚ୍ ଚ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରମ୍ ଅନନ୍ତକମ୍ ସ୍ଵର୍ଭାନୋସ୍ ତୁ ପ୍ରଭା କନ୍ଯା ପୁଲୋମ୍ନସ୍ ତୁ ଶଚୀ ସୁତା
ଏମିତି ଅନେକ ପୁଅ-ନାତି ଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଗଣିହେବା ନୁହେଁ। ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ ପ୍ରଭା, ଏବଂ ପୁଲୋମାଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ ଶଚୀ।
ଉପଦୀପ୍ତିର୍ ହଯଶିରାଃ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ ପୁଲୋମା କାଲିକା ଚୈଵ ଵୈଶ୍ଵାନରସୁତେ ଉଭେ
ଉପଦୀପ୍ତି, ହୟଶିରା, ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବାର୍ଷପର୍ବଣୀ, ପୁଲୋମା ଓ କାଳିକା—ଏହି ଦୁଇଜଣ ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ।
ବହ୍ଵପତ୍ଯେ ମହାପତ୍ଯେ ମରୀଚେସ୍ ତୁ ପରିଗ୍ରହଃ ତଯୋଃ ପୁତ୍ରସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିର୍ ଦାନଵନନ୍ଦନାଃ
ଅନେକ ପୁଅ ଓ ମହାନ ବଂଶ ଥିଲା। ମାରୀଚିଙ୍କର ଗୋଟିଏଠାରୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଦାନବସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଚତୁର୍ଦଶଶତାନ୍ ଅନ୍ଯାନ୍ ହିରଣ୍ଯପୁରଵାସିନଃ ମରୀଚିର୍ ଜନଯାମ୍ ଆସ ମହତା ତପସାନ୍ଵିତଃ
ଅନ୍ୟ ଚଉଦ ଶତ ହିରଣ୍ୟପୁରର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ମଧ୍ୟ ମାରୀଚିଙ୍କ ତପସ୍ଵୀ ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ପୌଲୋମାଃ କାଲକେଯାଶ୍ ଚ ଦାନଵାସ୍ ତେ ମହାବଲାଃ ଅଵଧ୍ଯା ଦେଵତାନାଂ ହି ହିରଣ୍ଯପୁରଵାସିନଃ
ପୌଲୋମା ଓ କାଳକେୟ—ଏହି ଦାନବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ହିରଣ୍ୟପୁରର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ ଥିଲେ।
ପିତାମହପ୍ରସାଦେନ ଯେ ହତାଃ ସଵ୍ଯସାଚିନା ତତୋ ଽପରେ ମହାଵୀର୍ଯା ଦାନଵାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅତିଦାରୁଣାଃ
ପିତାମହଙ୍କ କୃପାରେ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ହତ ହେଲେ, ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ। ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ରହିଗଲେ।
ସିଂହିକାଯାମ୍ ଅଥୋତ୍ପନ୍ନା ଵିପ୍ରଚିତ୍ତେଃ ସୁତାସ୍ ତଥା ଦୈତ୍ଯଦାନଵସଂଯୋଗାଜ୍ ଜାତାସ୍ ତୀଵ୍ରପରାକ୍ରମାଃ
ତାପରେ ସିଂହିକାରେ ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏହିପରି, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ଏକତ୍ରତାରୁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସନ୍ତାନମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ସୈଂହିକେଯା ଇତି ଖ୍ଯାତାସ୍ ତ୍ରଯୋଦଶ ମହାବଲାଃ ଵଂଶ୍ଯଃ ଶଲ୍ଯଶ୍ ଚ ବଲିନୌ ନଲଶ୍ ଚୈଵ ତଥା ବଲଃ
ସେମାନେ 'ସିଂହିକେୟ' ବୋଲି ପରିଚିତ, ସଂଖ୍ୟାରେ ତେର, ସମସ୍ତେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଭଳି ବଂଶ୍ୟ, ଶଲ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଳ ଓ ବଳ।