ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପଂ ସମାଵୃତ୍ଯ ଲକ୍ଷଯୋଜନଵିସ୍ତରଃ ଭୋ ଦ୍ଵିଜା ଵଲଯାକାରଃ ସ୍ଥିତଃ କ୍ଷୀରୋଦଧିର୍ ବହିଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ଘେରି ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ାରେ ବୃତ୍ତାକାରରେ କ୍ଷୀର ସାଗର ବାହାରେ ଅଛି ।
କ୍ଷାରୋଦେନ ଯଥା ଦ୍ଵୀପୋ ଜମ୍ବୂସଂଜ୍ଞୋ ଽଭିଵେଷ୍ଟିତଃ ସଂଵେଷ୍ଟ୍ଯ କ୍ଷାରମ୍ ଉଦଧିଂ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପସ୍ ତଥା ସ୍ଥିତଃ
ଯେପରି ଜମ୍ବୁ ଦ୍ୱୀପ କ୍ଷାର ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ସେପରି କ୍ଷାର ସାଗରକୁ ଘେରି ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି ।
ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରଃ ଶତସାହସ୍ରସଂମିତଃ ସ ଏଵ ଦ୍ଵିଗୁଣୋ ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେ ଽପ୍ଯ୍ ଉଦାହୃତଃ
ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପର ଏକ ଶତ ହଜାର ଯୋଜନ ଓ ଏହି ମାପ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ବୀପରେ ଦୁଇ ଗୁଣା ଅଟେ, ମୁନିମାନେ।
ସପ୍ତ ମେଧାତିଥେଃ ପୁତ୍ରାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଵୈ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶାନ୍ତଭଯୋ ନାମ ଶିଶିରସ୍ ତଦନନ୍ତରମ୍
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ବୀପର ରାଜା ମେଧାତିଥିଙ୍କର ସାତିଟି ପୁଅ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ ଶାନ୍ତଭୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରେ ଶିଶିର।
ସୁଖୋଦଯସ୍ ତଥାନନ୍ଦଃ ଶିଵଃ କ୍ଷେମକ ଏଵ ଚ ଧ୍ରୁଵଶ୍ ଚ ସପ୍ତମସ୍ ତେଷାଂ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରା ହି ତେ
ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ହେଲେ ସୁଖୋଦୟ, ଆନନ୍ଦ, ଶିବ, କ୍ଷେମକ ଓ ଧ୍ରୁବ; ଏହି ସାତିଟି ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ବୀପର ରାଜା ଥିଲେ।
ପୂର୍ଵଂ ଶାନ୍ତଭଯଂ ଵର୍ଷଂ ଶିଶିରଂ ସୁଖଦଂ ତଥା ଆନନ୍ଦଂ ଚ ଶିଵଂ ଚୈଵ କ୍ଷେମକଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ ଏଵ ଚ
ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଶାନ୍ତଭୟ ଭୂମି, ତାପରେ ଶିଶିର, ସୁଖଦ, ଆନନ୍ଦ, ଶିବ, କ୍ଷେମକ ଓ ଧ୍ରୁବ ଭୂମି ଅଟେ।
ମର୍ଯାଦାକାରକାସ୍ ତେଷାଂ ତଥାନ୍ଯେ ଵର୍ଷପର୍ଵତାଃ ସପ୍ତୈଵ ତେଷାଂ ନାମାନି ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ସେମାନଙ୍କର ସୀମା ଓ ବିଭାଗ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ; ଏହି ସାତିଟି ପାହାଡ଼ର ନାମ ଶୁଣ, ମୁନିମାନେ।
ଗୋମେଦଶ୍ ଚୈଵ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ ଚ ନାରଦୋ ଦନ୍ଦୁଭିସ୍ ତଥା ସୋମକଃ ସୁମନାଃ ଶୈଲୋ ଵୈଭ୍ରାଜଶ୍ ଚୈଵ ସପ୍ତମଃ
ଗୋମେଦ, ଚନ୍ଦ୍ର, ନାରଦ, ଦନ୍ଦୁଭି, ସୋମକ, ସୁମନା ଓ ସାତମ ହେଉଛି ବୈଭ୍ରାଜ; ଏହି ସାତିଟି ପାହାଡ଼।
ଵର୍ଷାଚଲେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ଵର୍ଷେଷ୍ଵ୍ ଏତେଷୁ ଚାନଘାଃ ଵସନ୍ତି ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସହିତାଃ ସହିତଂ ପ୍ରଜାଃ
ସେଇ ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଓ ଭୂମିରେ, ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଜା ସହିତ ନିର୍ମଳ ଭାବେ ବସନ୍ତି।
ତେଷୁ ପୁଣ୍ଯା ଜନପଦା ଵୀରା ନ ମ୍ରିଯତେ ଜନଃ ନାଧଯୋ ଵ୍ଯାଧଯୋ ଵାପି ସର୍ଵକାଲସୁଖଂ ହି ତତ୍
ସେଇ ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ଲୋକମାନେ ସାହସୀ ଓ ଅମର; କେହି ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପଡ଼ନାହାନ୍ତି, ସବୁବେଳେ ସୁଖ ଅଟେ।
ତେଷାଂ ନଦ୍ଯଶ୍ ଚ ସପ୍ତୈଵ ଵର୍ଷାଣାଂ ତୁ ସମୁଦ୍ରଗାଃ ନାମତସ୍ ତାଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରୁତାଃ ପାପଂ ହରନ୍ତି ଯାଃ
ସେଠାରେ ସାତିଟି ନଦୀ ଅଟେ, ଭୂମିରୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହିଯାଉଛି; ତାଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ।
ଅନୁତପ୍ତା ଶିଖା ଚୈଵ ଵିପ୍ରାଶା ତ୍ରିଦିଵା କ୍ରମୁଃ ଅମୃତା ସୁକୃତା ଚୈଵ ସପ୍ତୈତାସ୍ ତତ୍ର ନିମ୍ନଗାଃ
ଅନୁତପ୍ତା, ଶିଖା, ବିପ୍ରାଶା, ତ୍ରିଦିବା, କ୍ରମୁ, ଅମୃତା ଓ ସୁକୃତା—ଏହି ସାତିଟି ନଦୀ ସେଠାରେ ବହିଯାଉଛି।
ଏତେ ଶୈଲାସ୍ ତଥା ନଦ୍ଯଃ ପ୍ରଧାନାଃ କଥିତା ଦ୍ଵିଜାଃ କ୍ଷୁଦ୍ରନଦ୍ଯସ୍ ତଥା ଶୈଲାସ୍ ତତ୍ର ସନ୍ତି ସହସ୍ରଶଃ
ଏହି ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼ ଓ ନଦୀ ଅଟେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ; ଏଠାରେ ଅନେକ ଛୋଟ ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ହଜାର-ହଜାର ଅଟେ।
ତାଃ ପିବନ୍ତି ସଦା ହୃଷ୍ଟା ନଦୀର୍ ଜନପଦାସ୍ ତୁ ତେ ଅଵସର୍ପିଣୀ ନଦୀ ତେଷାଂ ନ ଚୈଵୋତ୍ସର୍ପିଣୀ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ସେଇ ନଦୀର ଜଳ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ପିଉନ୍ତି; ତାଙ୍କର ନଦୀମାନେ ବସି ଯାଉଛି, ଉଠି ଯାଉନାହାନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ନ ତେଷ୍ଵ୍ ଅସ୍ତି ଯୁଗାଵସ୍ଥା ତେଷୁ ସ୍ଥାନେଷୁ ସପ୍ତସୁ ତ୍ରେତାଯୁଗସମଃ କାଲଃ ସର୍ଵଦୈଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଇ ସାତିଟି ଭୂମିରେ ଯୁଗର ବିଭାଗ ନାହିଁ; ସେଠାରେ ସମୟ ସଦା ତ୍ରେତାଯୁଗ ସମାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପାଦିକେ ଵିପ୍ରାଃ ଶାକଦ୍ଵୀପାନ୍ତିକେଷୁ ଵୈ ପଞ୍ଚଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଜନା ଜୀଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନାମଯାଃ
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ବୀପ ଓ ଶାକଦ୍ବୀପ ପରେ ଥିବା ଭୂମିରେ ଲୋକମାନେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ନାହିଁ, ମୁନିମାନେ।
ଧର୍ମଶ୍ ଚତୁର୍ଵିଧସ୍ ତେଷୁ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିଭାଗଜଃ ଵର୍ଣାଶ୍ ଚ ତତ୍ର ଚତ୍ଵାରସ୍ ତାନ୍ ବୁଧାଃ ପ୍ରଵଦାମି ଵଃ
ସେଠାରେ ଧର୍ମ ଚାରି ପ୍ରକାର, ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମ ବିଭାଗରୁ ହୁଏ; ଚାରିଟି ଜାତି ଅଟେ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏବେ କହୁଛି, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ।
ଆର୍ଯକାଃ କୁରଵଶ୍ ଚୈଵ ଵିଵିଶ୍ଵା ଭାଵିନଶ୍ ଚ ଯେ ଵିପ୍ରକ୍ଷତ୍ରିଯଵୈଶ୍ଯାସ୍ ତେ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ ଚ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ସେମାନେ ଆର୍ୟକ, କୁରୁ, ବିବିଶ୍ୱ ଓ ଭାବିନ; ଏହି ଚାରିଟି ହେଉଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ।
ଜମ୍ବୂଵୃକ୍ଷପ୍ରମାଣସ୍ ତୁ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ସୁମହାତରୁଃ ପ୍ଲକ୍ଷସ୍ ତନ୍ନାମସଂଜ୍ଞୋ ଽଯଂ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ଅଟେ, ଯାହା ଜମ୍ବୁ ଗଛ ସମାନ; ଏହି ଗଛ ନାମରୁ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ବୀପ ନାମ ହୋଇଛି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଇଜ୍ଯତେ ତତ୍ର ଭଗଵାଂସ୍ ତୈର୍ ଵର୍ଣୈର୍ ଆର୍ଯକାଦିଭିଃ ସୋମରୂପୀ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ସର୍ଵଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋ ହରିଃ
ସେଠାରେ ଆର୍ୟକ ଓ ଅନ୍ୟ ଜାତିମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ରଷ୍ଟା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ହରି, ସେଠାରେ ସୋମ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପପ୍ରମାଣେନ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପଃ ସମାଵୃତଃ ତଥୈଵେକ୍ଷୁରସୋଦେନ ପରିଵେଷାନୁକାରିଣା
ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପଟିକୁ ସମାନ ଆକାରରେ ଏହି ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପଟି ଚିନିଆ ଗନ୍ଧ ରସର ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସବୁଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଛି ।
ଇତ୍ଯ୍ ଏତଦ୍ ଵୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପ ଉଦାହୃତଃ ସଂକ୍ଷେପେଣ ମଯା ଭୂଯଃ ଶାଲ୍ମଲଂ ତଂ ନିବୋଧତ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏଭଳି ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କହିଲି; ଏବେ ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ ।
ଶାଲ୍ମଲସ୍ଯେଶ୍ଵରୋ ଵୀରୋ ଵପୁଷ୍ମାଂସ୍ ତତ୍ସୁତା ଦ୍ଵିଜାଃ ତେଷାଂ ତୁ ନାମ ସଂଜ୍ଞାନି ସପ୍ତଵର୍ଷାଣି ତାନି ଵୈ
ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ବିର ନାମକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପୁରୁଷ; ତାଙ୍କର ସପ୍ତପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଏହିପରି ।
ଶ୍ଵେତୋ ଽଥ ହରିତଶ୍ ଚୈଵ ଜୀମୂତୋ ରୋହିତସ୍ ତଥା ଵୈଦ୍ଯୁତୋ ମାନସଶ୍ ଚୈଵ ସୁପ୍ରଭଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଶ୍ୱେତ, ହରିତ, ଜୀମୂତ, ରୋହିତ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ ଓ ସୁପ୍ରଭ — ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ସପ୍ତ ନାମ ତାଙ୍କର ।
ଶାଲ୍ମନଶ୍ ଚ ସମୁଦ୍ରୋ ଽସୌ ଦ୍ଵୀପେନେକ୍ଷୁରସୋଦକଃ ଵିସ୍ତାରାଦ୍ ଦ୍ଵିଗୁଣେନାଥ ସର୍ଵତଃ ସଂଵୃତଃ ସ୍ଥିତଃ
ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପକୁ ଚିନିଆ ଗନ୍ଧ ରସର ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସବୁଦିଗରୁ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଚଉଡ଼ାରେ ଘେରି ରହିଛି ।
ତତ୍ରାପି ପର୍ଵତାଃ ସପ୍ତ ଵିଜ୍ଞେଯା ରତ୍ନଯୋନଯଃ ଵର୍ଷାଭିଵ୍ଯଞ୍ଜକାସ୍ ତେ ତୁ ତଥା ସପ୍ତୈଵ ନିମ୍ନଗାଃ
ସେଠାରେ ସପ୍ତ ରତ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ପାହାଡ଼ ଓ ସପ୍ତ ନଦୀ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି ।
କୁମୁଦଶ୍ ଚୋନ୍ନତଶ୍ ଚୈଵ ତୃତୀଯସ୍ ତୁ ବଲାହକଃ ଦ୍ରୋଣୋ ଯତ୍ର ମହୌଷଧ୍ଯଃ ସ ଚତୁର୍ଥୋ ମହୀଧରଃ
କୁମୁଦ ଓ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ପାହାଡ଼; ତୃତୀୟ ବଳାହକ; ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି ଡ୍ରୋଣ, ଯେଉଁଠାରେ ମହା ଔଷଧ ମିଳେ ।
କଙ୍କସ୍ ତୁ ପଞ୍ଚମଃ ଷଷ୍ଠୋ ମହିଷଃ ସପ୍ତମସ୍ ତଥା କକୁଦ୍ମାନ୍ ପର୍ଵତଵରଃ ସରିନ୍ନାମାନ୍ଯ୍ ଅତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
କଙ୍କ ପଞ୍ଚମ, ମହିଷ ଷଷ୍ଠ, ଏବଂ କକୁଦ୍ମାନ୍ ସପ୍ତମ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼; ଏବେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ନଦୀମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣନ୍ତୁ ।
ଶ୍ରୋଣୀ ତୋଯା ଵିତୃଷ୍ଣା ଚ ଚନ୍ଦ୍ରା ଶୁକ୍ରା ଵିମୋଚନୀ ନିଵୃତ୍ତିଃ ସପ୍ତମୀ ତାସାଂ ସ୍ମୃତାସ୍ ତାଃ ପାପଶାନ୍ତିଦାଃ
ଶ୍ରୋଣୀ, ତୋୟା, ବିତୃଷ୍ଣା, ଚନ୍ଦ୍ରା, ଶୁକ୍ରା, ବିମୋଚନୀ ଓ ନିବୃତ୍ତି — ଏହି ସପ୍ତ ନଦୀ, ଯେଉଁମାନେ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି ବୋଲି ମନ୍ୟ ।
ଶ୍ଵେତଂ ଚ ଲୋହିତଂ ଚୈଵ ଜୀମୂତଂ ହରିତଂ ତଥା ଵୈଦ୍ଯୁତଂ ମାନସଂ ଚୈଵ ସୁପ୍ରଭଂ ନାମ ସପ୍ତମମ୍
ଶ୍ୱେତ, ଲୋହିତ, ଜୀମୂତ, ହରିତ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ ଓ ସପ୍ତମ ସୁପ୍ରଭ — ଏହିମାନେ ସେଠାର ଅଞ୍ଚଳ ।