ଏତନ୍ ନିଃଶ୍ରେଯସକରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଭୋଃ ପରମଂ ମଯା କଥିତଂ ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵର୍ଷିତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିଃଶ୍ରେୟସକର ଜ୍ଞାନକୁ ମୁଁ ତତ୍ତ୍ୱରେ କହିଛି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ଜ୍ଞାନ ଶୁଣି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶୀର୍ବାଦିତ ହେଲେ।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭାଦ୍ ଋଷିଣା ଵସିଷ୍ଠେନ ସମାହୃତମ୍ ଵସିଷ୍ଠାଦ୍ ଋଷିଶାର୍ଦୂଲୋ ନାରଦୋ ଽଵାପ୍ତଵାନ୍ ଇଦମ୍
ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ମୁନି ବସିଷ୍ଠ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଆଣିଥିଲେ; ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ନାରଦ ଏହି ଜ୍ଞାନ ପାଇଥିଲେ।
ନାରଦାଦ୍ ଵିଦିତଂ ମହ୍ଯମ୍ ଏତଦ୍ ଉକ୍ତଂ ସନାତନମ୍ ମା ଶୁଚଧ୍ଵଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତତ୍ ପରମଂ ପଦମ୍
ନାରଦଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହି ସନାତନ ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଛି। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଶୁଣି ଦୁଃଖ କରିବେ ନାହିଁ।
ଯେନ କ୍ଷରାକ୍ଷରେ ଭିନ୍ନେ ନ ଭଯଂ ତସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯତେ ଵିଦ୍ଯତେ ତୁ ଭଯଂ ଯସ୍ଯ ଯୋ ନୈନଂ ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଯେଉଁଠି କ୍ଷର ଓ ଅକ୍ଷରର ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭେଦ ଜାଣିଛି, ସେଠି ଭୟ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜାଣିନାହିଁ, ସେଠି ଭୟ ଅଛି।
ଅଵିଜ୍ଞାନାଚ୍ ଚ ମୂଢାତ୍ମା ପୁନଃ ପୁନର୍ ଉପଦ୍ରଵାନ୍ ପ୍ରେତ୍ଯ ଜାତିସହସ୍ରାଣି ମରଣାନ୍ତାନ୍ଯ୍ ଉପାଶ୍ନୁତେ
ଅଜ୍ଞାନରୁ, ମୂଢ଼ ଆତ୍ମା ପୁନଃ ପୁନଃ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ହଜାର ହଜାର ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଅନୁଭବ କରେ।
ଦେଵଲୋକଂ ତଥା ତିର୍ଯଙ୍ ମାନୁଷ୍ଯମ୍ ଅପି ଚାଶ୍ନୁତେ ଯଦି ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ଵାପି ତସ୍ମାଦ୍ ଅଜ୍ଞାନସାଗରାତ୍
ସେ ଦେବଲୋକ, ପଶୁ ଲୋକ ଓ ମାନବ ଜନ୍ମ ଭୋଗ କରେ; କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇପାରେ।
ଅଜ୍ଞାନସାଗରେ ଘୋରେ ହ୍ଯ୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତାଗାଧ ଉଚ୍ଯତେ ଅହନ୍ଯ୍ ଅହନି ମଜ୍ଜନ୍ତି ଯତ୍ର ଭୂତାନି ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଘୋର ଅଜ୍ଞାନ ସାଗରକୁ ଅଗାଧ ଓ ଅପ୍ରକାଶିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପ୍ରତିଦିନ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏହି ସାଗରରେ ଡୁବିଯାନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ ଅଗାଧାଦ୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତାଦ୍ ଉପକ୍ଷୀଣାତ୍ ସନାତନାତ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଯୂଯଂ ଵିରଜସ୍କା ଵିତମସ୍କାଶ୍ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏହି ଅଗାଧ, ଅପ୍ରକାଶିତ, ସନାତନ ଅବସ୍ଥାରୁ ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦାଗ ହୀନ ହେଇଛ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତୁମେ ପବିତ୍ର ଓ ମଳ ହୀନ।
ଏଵଂ ମଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସାରାତ୍ ସାରତରଂ ପରମ୍ କଥିତଂ ପରମଂ ମୋକ୍ଷଂ ଯଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ନିଵର୍ତତେ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏପରି ମୁଁ ଏହି ସାର ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୋକ୍ଷ ଜ୍ଞାନ କହିଛି, ଯାହା ଜାଣିଲେ ପୁନଃ ଫେରିବା ନାହିଁ।
ନ ନାସ୍ତିକାଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ନାଭକ୍ତାଯ କଦାଚନ ନ ଦୁଷ୍ଟମତଯେ ଵିପ୍ରା ନ ଶ୍ରଦ୍ଧାଵିମୁଖାଯ ଚ
ଏହି ଜ୍ଞାନ ନାସ୍ତିକ, ଭକ୍ତି ହୀନ, ଦୁଷ୍ଟ ମନ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ହୀନ ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ପୁରା ମୁନୀନ୍ ଵ୍ଯାସଃ ପୁରାଣଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା ଦଶାଷ୍ଟଦୋଷରହିତୈର୍ ଵାକ୍ଯୈଃ ସାରତରୈର୍ ଦ୍ଵିଜାଃ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ୟାସ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଭାଷାରେ, ଦଶ ଓ ଅଷ୍ଟ ଦୋଷ ହୀନ, ସାର ଭରା ବାକ୍ୟରେ ପୁରାଣ କଥା କହିଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ପୂର୍ଣମ୍ ଅସ୍ତମଲୈଃ ଶୁଦ୍ଧୈର୍ ନାନାଶାସ୍ତ୍ରସମୁଚ୍ଚଯୈଃ ଜାତିଶୁଦ୍ଧସମାଯୁକ୍ତଂ ସାଧୁଶବ୍ଦୋପଶୋଭିତମ୍
ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଦ୍ଧ, ଦୂଷ୍ୟ ହୀନ, ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ରର ସଂଗ୍ରହ, ଜାତି ଶୁଦ୍ଧି ସହିତ, ଉତ୍ତମ ଶବ୍ଦରେ ଶୋଭିତ।
ପୂର୍ଵପକ୍ଷୋକ୍ତିସିଦ୍ଧାନ୍ତପରିନିଷ୍ଠାସମନ୍ଵିତମ୍ ଶ୍ରାଵଯିତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଵିରରାମ ମହାମତିଃ
ପୂର୍ବପକ୍ଷ ଓ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ବିବେଚନା, ନିଷ୍ପତ୍ତି ସହିତ, ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାବରେ ଶ୍ରବଣ କରାଯାଇ, ମହାମତି ବ୍ୟାସ ଶେଷ କଲେ।
ତେ ଽପି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୁରାଣଂ ଵେଦସଂମିତମ୍ ଆଦ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମାଭିଧାନଂ ଚ ସର୍ଵଵାଞ୍ଛାଫଲପ୍ରଦମ୍
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପୁରାଣ ଯାହା ବେଦ ସମ୍ମତ, ଏବଂ ପ୍ରଥମ ବ୍ରହ୍ମା ନାମକ ଶାସ୍ତ୍ର, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଏହା ଶୁଣିଥିଲେ।
ହୃଷ୍ଟା ବଭୂଵୁଃ ସୁପ୍ରୀତା ଵିସ୍ମିତାଶ୍ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ପ୍ରଶଶଂସୁସ୍ ତଦା ଵ୍ଯାସଂ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନଂ ମୁନିମ୍
ସେମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ପୁନିପୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ତାପରେ ସେମାନେ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ମହାମୁନି, ସେଠାରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଅହୋ ତ୍ଵଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରାଣଂ ଶ୍ରୁତିସଂମିତମ୍ ସର୍ଵାଭିପ୍ରେତଫଲଦଂ ସର୍ଵପାପହରଂ ପରମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ବେଦ ସହିତ ମେଳ ରଖିଥିବା ପୁରାଣ କହିଛନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ।
ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶ୍ରୁତଂ ତଥାସ୍ମାଭିର୍ ଵିଚିତ୍ରପଦମ୍ ଅକ୍ଷରମ୍ ନ ତେ ଽସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଵିଦିତଂ କିଂଚିତ୍ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵୈ ପ୍ରଭୋ
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶବ୍ଦ ଓ ଅକ୍ଷର ଥିବା କଥା ଆମେ ଶୁଣିଲୁ ଏବଂ ଆପଣ କହିଲେ; ହେ ପ୍ରଭୁ, ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଜଣା ନାହିଁ।
ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ ତ୍ଵଂ ମହାଭାଗ ଦେଵେଷ୍ଵ୍ ଇଵ ବୃହସ୍ପତିଃ ନମସ୍ଯାମୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠଂ ତ୍ଵାଂ ମହାମୁନିମ୍
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଆପଣ ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃହସ୍ପତି ପରି; ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞା, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ମହାମୁନି, ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।
ଯେନ ତ୍ଵଯା ତୁ ଵେଦାର୍ଥା ଭାରତେ ପ୍ରକଟୀକୃତାଃ କଃ ଶକ୍ନୋତି ଗୁଣାନ୍ ଵକ୍ତୁଂ ତଵ ସର୍ଵାନ୍ ମହାମୁନେ
ଆପଣ ଯେଉଁଠି ବେଦର ଅର୍ଥକୁ ଭାରତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ କିଏ, ହେ ମହାମୁନି?
ଅଧୀତ୍ଯ ଚତୁରୋ ଵେଦାନ୍ ସାଙ୍ଗାନ୍ ଵ୍ଯାକରଣାନି ଚ କୃତଵାନ୍ ଭାରତଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ତସ୍ମୈ ଜ୍ଞାନାତ୍ମନେ ନମଃ
ଚାରିଟି ବେଦ ସହିତ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଓ ବ୍ୟାକରଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ଆପଣ ଭାରତ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କଲେ; ଏହି ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।
ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ଵ୍ଯାସ ଵିଶାଲବୁଦ୍ଧେ ଫୁଲ୍ଲାରଵିନ୍ଦାଯତପତ୍ତ୍ରନେତ୍ର ଯେନ ତ୍ଵଯା ଭାରତତୈଲପୂର୍ଣଃ ପ୍ରଜ୍ଵାଲିତୋ ଜ୍ଞାନମଯଃ ପ୍ରଦୀପଃ
ହେ ବ୍ୟାସ, ବିଶାଳ ବୁଦ୍ଧି ଧାରୀ, ପୁଷ୍ପିତ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ଆଖି ଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଯିଏ ଭାରତର ତେଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନର ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛନ୍ତି।
ଅଜ୍ଞାନତିମିରାନ୍ଧାନାଂ ଭ୍ରାମିତାନାଂ କୁଦୃଷ୍ଟିଭିଃ ଜ୍ଞାନାଞ୍ଜନଶଲାକେନ ତ୍ଵଯା ଚୋନ୍ମୀଲିତା ଦୃଶଃ
ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାରରେ ଅନ୍ଧ ଓ ଭ୍ରମିତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁକୁ ଆପଣ ଜ୍ଞାନର ଅଞ୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ଖୋଲିଦେଇଛନ୍ତି।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵ୍ଯାସଂ ତେ ଚୈଵ ପୂଜିତାଃ ଜଗ୍ମୁର୍ ଯଥାଗତଂ ସର୍ଵେ କୃତକୃତ୍ଯାଃ ସ୍ଵମ୍ ଆଶ୍ରମମ୍
ଏଭଳି କହି ଏବଂ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରି, ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ, କାମ ସିଦ୍ଧି କରି, ଫେରିଗଲେ।
ତଥା ମଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା କଥିତଂ ହି ସନାତନମ୍ ପୁରାଣଂ ସୁମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏଭଳି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ପୁରାତନ, ବହୁ ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ପୁରାଣ କଥା କହିଦେଲି।
ଯଥା ଭଵଦ୍ଭିଃ ପୃଷ୍ଟୋ ଽହଂ ସଂପ୍ରଶ୍ନଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ଵ୍ଯାସପ୍ରସାଦାତ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ମଯା ସଂପରିକୀର୍ତିତମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆପଣମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ବ୍ୟାସଙ୍କର କୃପାରେ ସେଇ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲି।
ଇଦଂ ଗୃହସ୍ଥୈଃ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଯତିଭିର୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଭିଃ ଧନସୌଖ୍ଯପ୍ରଦଂ ନୄଣାଂ ପଵିତ୍ରଂ ପାପନାଶନମ୍
ଏହି କଥା ଗୃହସ୍ଥ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ଲୋକଙ୍କୁ ଧନ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ, ପବିତ୍ର କରେ ଏବଂ ପାପ ନାଶ କରେ।
ତଥା ବ୍ରହ୍ମପରୈର୍ ଵିପ୍ରୈର୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାଦ୍ଯୈଃ ସୁସଂଯତୈଃ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ସୁପ୍ରଯତ୍ନେନ ସମ୍ଯକ୍ ଶ୍ରେଯୋଭିକାଙ୍କ୍ଷିଭିଃ
ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମପରାୟଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ନିୟମିତ ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେଷ୍ଟାରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଯାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଵିଜଯଂ ରଣେ ଵୈଶ୍ଯସ୍ ତୁ ଧନମ୍ ଅକ୍ଷଯ୍ଯଂ ଶୂଦ୍ରଃ ସୁଖମ୍ ଅଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନ ପାଉଛନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ବୈଶ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ପାଉଛନ୍ତି, ଶୂଦ୍ର ସୁଖ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଯଂ ଯଂ କାମମ୍ ଅଭିଧ୍ଯାଯଞ୍ ଶୃଣୋତି ପୁରୁଷଃ ଶୁଚିଃ ତଂ ତଂ କାମମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ନରୋ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେ ଶୁଚି ମନେ ଯେଉଁ ଆଶା ଧାରଣ କରି ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେ ସେଇ ଆଶା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପୁରାଣଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ତ୍ଵ୍ ଏତତ୍ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷନାଶନମ୍ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଭ୍ଯଃ ପୁରୁଷାର୍ଥୋପପାଦକମ୍
ଏହି ବୈଷ୍ଣବ ପୁରାଣ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏହା ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟର ଚାରି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରେ।