ଧାର୍ଯତେ ହି ତ୍ଵଯା ଗ୍ରନ୍ଥ ଉଭଯୋର୍ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଯୋଃ ନ ଚ ଗ୍ରନ୍ଥସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ନରେଶ୍ଵର
ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଦୁହିଁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ତୁମେ ଧାରଣ କରିଛ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଗ୍ରନ୍ଥର ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ ଜାଣେ, ସେ ରାଜା ପରି ନୁହେଁ।
ଯୋ ହି ଵେଦେ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଚ ଗ୍ରନ୍ଥଧାରଣତତ୍ପରଃ ନ ଚ ଗ୍ରନ୍ଥାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞସ୍ ତସ୍ଯ ତଦ୍ଧାରଣଂ ଵୃଥା
ଯିଏ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଗ୍ରନ୍ଥ ଧାରଣରେ ଲାଗିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଅସଲି ଅର୍ଥ ଜାଣେନି, ତାଙ୍କର ଏହି ଧାରଣ ଅର୍ଥହୀନ।
ଭାରଂ ସ ଵହତେ ତସ୍ଯ ଗ୍ରନ୍ଥସ୍ଯାର୍ଥଂ ନ ଵେତ୍ତି ଯଃ ଯସ୍ ତୁ ଗ୍ରନ୍ଥାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ନାସ୍ଯ ଗ୍ରନ୍ଥାଗମୋ ଵୃଥା
ଯିଏ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅର୍ଥ ଜାଣେନି, ସେ ତାହାର ଭାର ବୋହେ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଗ୍ରନ୍ଥର ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ ଜାଣେ, ତାଙ୍କର ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ବ୍ଯର୍ଥ ନୁହେଁ।
ଗ୍ରନ୍ଥସ୍ଯାର୍ଥଂ ସ ପୃଷ୍ଟସ୍ ତୁ ମାଦୃଶୋ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହତି ଯଥାତତ୍ତ୍ଵାଭିଗମନାଦ୍ ଅର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ସ ଵିନ୍ଦତି
ଯିଏ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅର୍ଥ ପଚାରାଯାଏ, ସେ ମୋ ପରି କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; କାରଣ ସତ୍ୟ ଉପରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେ ତାହାର ଅର୍ଥ ପାଇଯାଏ।
ନ ଯଃ ସମୁତ୍ସୁକଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଗ୍ରନ୍ଥାର୍ଥଂ ସ୍ଥୂଲବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସ କଥଂ ମନ୍ଦଵିଜ୍ଞାନୋ ଗ୍ରନ୍ଥଂ ଵକ୍ଷ୍ଯତି ନିର୍ଣଯାତ୍
ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ କେବଳ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅର୍ଥ ଜାଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ମୋଟା ଓ ଅସୂକ୍ଷ୍ମ, ସେଉଁଠି ଏମିତି ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନରେ ଦୁର୍ବଳ, ସେ କିପରି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଗ୍ରନ୍ଥର ମୂଳ ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିପାରିବ?
ଅଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗ୍ରନ୍ଥତତ୍ତ୍ଵାନି ଵାଦଂ ଯଃ କୁରୁତେ ନରଃ ଲୋଭାଦ୍ ଵାପ୍ଯ୍ ଅଥଵା ଦମ୍ଭାତ୍ ସ ପାପୀ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥର ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ନ ଜାଣି, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଢୋଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ବାଦବିବାଦ କରେ, ସେଉଁଠି ଏମିତି ପାପୀ ନରକକୁ ଯିବ।
ନିର୍ଣଯଂ ଚାପି ଚ୍ଛିଦ୍ରାତ୍ମା ନ ତଦ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ସୋ ଽପୀହାସ୍ଯାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଯସ୍ମାନ୍ ନୈଵାତ୍ମଵାନ୍ ଅପି
ଯେଉଁଠି ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ତ୍ରୁଟି ଅଛି, ସେଉଁଠି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ କଥା ଠିକ୍ଭାବେ କହିପାରିବେ ନାହିଁ; କାରଣ, ଏଠାରେ ଯିଏ ଅସଲ ଅର୍ଥ ଜାଣିନାହିଁ, ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରେନି।
ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଂ ଶୃଣୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯଥୈତଦ୍ ଅନୁଦୃଶ୍ଯତେ ଯଥା ତତ୍ତ୍ଵେନ ସାଂଖ୍ଯେଷୁ ଯୋଗେଷୁ ଚ ମହାତ୍ମସୁ
ସେଥିପାଇଁ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏଠି ଯେପରି ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେପରି ସତ୍ୟ ଭାବେ ମହାତ୍ମାମାନେ ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେପରି ଶୁଣ।
ଯଦ୍ ଏଵ ଯୋଗାଃ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସାଂଖ୍ଯଂ ତଦ୍ ଅନୁଗମ୍ଯତେ ଏକଂ ସାଂଖ୍ଯଂ ଚ ଯୋଗଂ ଚ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ଯାହା ଦେଖନ୍ତି, ସେଠି ସାଂଖ୍ୟ ତାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ; ଯିଏ ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗକୁ ଏକ ଭାବେ ଦେଖେ, ସେଠି ସେଇ ଜଣେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ।
ତ୍ଵଙ୍ ମାଂସଂ ରୁଧିରଂ ମେଦଃ ପିତ୍ତଂ ମଜ୍ଜାସ୍ଥି ସ୍ନାଯୁ ଚ ଏତଦ୍ ଐନ୍ଦ୍ରିଯକଂ ତାତ ଯଦ୍ ଭଵାନ୍ ଇତ୍ଥମ୍ ଆତ୍ଥ ମାମ୍
ଚର୍ମ, ମାଂସ, ରକ୍ତ, ଚର୍ବି, ପିତ୍ତ, ମଜ୍ଜା, ହାଡ଼, ସ୍ନାୟୁ—ଏହି ସବୁ ଦେହର ଉପାଦାନ, ପ୍ରିୟ, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ମୋତେ ଏପରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛ।
ଦ୍ରଵ୍ଯାଦ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯସ୍ଯ ନିର୍ଵୃତ୍ତିର୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ ତଥା ଦେହାଦ୍ ଦେହମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ବୀଜାଦ୍ ବୀଜଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏକ ଦ୍ରବ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେହରୁ ଦେହ ମିଳେ; ବୀଜରୁ ବୀଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ନିରିନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ଯ ବୀଜସ୍ଯ ନିର୍ଦ୍ରଵ୍ଯସ୍ଯାପି ଦେହିନଃ କଥଂ ଗୁଣା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନିର୍ଗୁଣତ୍ଵାନ୍ ମହାତ୍ମନଃ
ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଦ୍ରବ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠି ଗୁଣ କିପରି ହେବ? ମହାନ, ଯେଉଁଠି ଗୁଣ ନାହିଁ, ସେଠି ଗୁଣ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଗୁଣା ଗୁଣେଷୁ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ରୈଵ ଵିରମନ୍ତି ଚ ଏଵଂ ଗୁଣାଃ ପ୍ରକୃତିଜା ଜାଯନ୍ତେ ନ ଚ ଯାନ୍ତି ଚ
ଗୁଣ ଗୁଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ସେଠି ଶେଷ ହୁଏ; ଏଭଳି, ପ୍ରକୃତିଜ ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଶେଷ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।
ତ୍ଵଙ୍ ମାଂସଂ ରୁଧିରଂ ମେଦଃ ପିତ୍ତଂ ମଜ୍ଜାସ୍ଥି ସ୍ନାଯୁ ଚ ଅଷ୍ଟୌ ତାନ୍ଯ୍ ଅଥ ଶୁକ୍ରେଣ ଜାନୀହି ପ୍ରାକୃତେନ ଵୈ
ଚର୍ମ, ମାଂସ, ରକ୍ତ, ଚର୍ବି, ପିତ୍ତ, ମଜ୍ଜା, ହାଡ଼, ସ୍ନାୟୁ—ଏହି ଅଷ୍ଟଟି ଉପାଦାନ, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ଜାଣ।
ପୁମାଂଶ୍ ଚୈଵାପୁମାଂଶ୍ ଚୈଵ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରାକୃତଂ ସ୍ମୃତମ୍ ଵାଯୁର୍ ଏଷ ପୁମାଂଶ୍ ଚୈଵ ରସ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭିଧୀଯତେ
ପୁରୁଷ, ଅପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ରୂପକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ବାୟୁ ପୁରୁଷ ଓ ରସକୁ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅଲିଙ୍ଗା ପ୍ରକୃତିର୍ ଲିଙ୍ଗୈର୍ ଉପଲଭ୍ଯତି ସାତ୍ମଜୈଃ ଯଥା ପୁଷ୍ପଫଲୈର୍ ନିତ୍ଯଂ ମୂର୍ତଂ ଚାମୂର୍ତଯସ୍ ତଥା
ଅଲିଙ୍ଗ ପ୍ରକୃତିକୁ ତାହାର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ; ଯେପରି ଅମୂର୍ତ୍ତ ଜିନିଷ ତାହାର ରୂପ ଦ୍ୱାରା, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ସଦା ଜଣାଯାଏ।
ଏଵମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନୁମାନେନ ସ ଲିଙ୍ଗମ୍ ଉପଲଭ୍ଯତେ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିକସ୍ ତାତ ଲିଙ୍ଗେଷୁ ନିଯତାତ୍ମକଃ
ଏଭଳି, ଅନୁମାନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତାହାର ଚିହ୍ନ ଜଣାଯାଏ; ପঁଚଶତି ତତ୍ତ୍ୱରେ ଆତ୍ମା ଏହି ଚିହ୍ନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅଛି, ପ୍ରିୟ।
ଅନାଦିନିଧନୋ ଽନନ୍ତଃ ସର୍ଵଦର୍ଶନକେଵଲଃ କେଵଲଂ ତ୍ଵ୍ ଅଭିମାନିତ୍ଵାଦ୍ ଗୁଣେଷୁ ଗୁଣ ଉଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ଆଦି ନାହିଁ, ଶେଷ ନାହିଁ, ଅନନ୍ତ, ସର୍ବଦା ଶୁଦ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ର; କିନ୍ତୁ ଗୁଣ ସହିତ ଅଭିମାନ ହେବା ଦ୍ୱାରା ତାକୁ 'ଗୁଣବାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଗୁଣା ଗୁଣଵତଃ ସନ୍ତି ନିର୍ଗୁଣସ୍ଯ କୁତୋ ଗୁଣାଃ ତସ୍ମାଦ୍ ଏଵଂ ଵିଜାନନ୍ତି ଯେ ଜନା ଗୁଣଦର୍ଶିନଃ
ଗୁଣ ତାଙ୍କଠାରେ ଅଛି, ଯିଏ ଗୁଣବାନ; ଯିଏ ନିର୍ଗୁଣ, ସେଠି କିପରି ଗୁଣ ରହିପାରିବ? ତେଣୁ, ଯେଉଁମାନେ ଗୁଣକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଭଳି ବୁଝନ୍ତି।
ଯଦା ତ୍ଵ୍ ଏଷ ଗୁଣାନ୍ ଏତାନ୍ ପ୍ରାକୃତାନ୍ ଅଭିମନ୍ଯତେ ତଦା ସ ଗୁଣଵାନ୍ ଏଵ ଗୁଣଭେଦାନ୍ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
ଯେତେବେଳେ ସେ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଗୁଣମାନେ ସହିତ ଅଭିମାନ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଗୁଣବାନ ହୁଏ ଏବଂ ଗୁଣମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନତାକୁ ଦେଖେ।
ଯତ୍ ତଦ୍ ବୁଦ୍ଧେଃ ପରଂ ପ୍ରାହୁଃ ସାଂଖ୍ଯଯୋଗଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ ବୁଧ୍ଯମାନଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞାଃ ପ୍ରବୁଦ୍ଧପରିଵର୍ଜନାତ୍
ଯାହାକୁ ବୁଦ୍ଧିରୁ ଉପରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ; ମହାପ୍ରଜ୍ଞାମାନେ ଏହାକୁ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ଜାଗୃତ ଜିନିଷକୁ ତ୍ୟାଗ କରି।
ଅପ୍ରବୁଦ୍ଧଂ ଯଥା ଵ୍ଯକ୍ତଂ ସ୍ଵଗୁଣୈଃ ପ୍ରାହୁର୍ ଈଶ୍ଵରମ୍ ନିର୍ଗୁଣଂ ଚେଶ୍ଵରଂ ନିତ୍ଯମ୍ ଅଧିଷ୍ଠାତାରମ୍ ଏଵ ଚ
ଯେପରି ଅଜାଗୃତ ପ୍ରକୃତି ନିଜ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେପରି ପ୍ରଭୁ ସଦା ନିର୍ଗୁଣ ଓ ସତ୍ୟ ଶାସକ।
ପ୍ରକୃତେଶ୍ ଚ ଗୁଣାନାଂ ଚ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିକଂ ବୁଧାଃ ସାଂଖ୍ଯଯୋଗେ ଚ କୁଶଲା ବୁଧ୍ଯନ୍ତେ ପରମୈଷିଣଃ
ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପ୍ରକୃତି ଓ ତାହାର ଗୁଣର ପଚିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟକୁ ଖୋଜନ୍ତି।
ଯଦା ପ୍ରବୁଦ୍ଧମ୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତମ୍ ଅଵସ୍ଥାତନନୀରଵଃ ବୁଧ୍ଯମାନଂ ନ ବୁଧ୍ଯନ୍ତେ ଽଵଗଚ୍ଛନ୍ତି ସମଂ ତଦା
ଯେତେବେଳେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ସ୍ଥିର ଓ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି, ତେବେ ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଜାଗୃତ ହେଉଥିବା ଲୋକ ଏହାକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏତନ୍ ନିଦର୍ଶନଂ ସମ୍ଯଙ୍ ନ ସମ୍ଯଗ୍ ଅନୁଦର୍ଶନମ୍ ବୁଧ୍ଯମାନଂ ପ୍ରବୁଧ୍ଯନ୍ତେ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ପୃଥଗ୍ ଅରିଂଦମ
ଏହା ଏକ ଉଚିତ ଉଦାହରଣ, କିନ୍ତୁ ସଠିକ୍ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନୁହେଁ; ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଜାଗୃତ ହେଉଥିବା ଲୋକ ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଗୃତ ଲୋକଙ୍କଠୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରୁଥିବା।
ପରସ୍ପରେଣୈତଦ୍ ଉକ୍ତଂ କ୍ଷରାକ୍ଷରନିଦର୍ଶନମ୍ ଏକତ୍ଵମ୍ ଅକ୍ଷରଂ ପ୍ରାହୁର୍ ନାନାତ୍ଵଂ କ୍ଷରମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହି ଉଦାହରଣ ଅଶ୍ୱର ଓ ଅକ୍ଷରର ଉଦାହରଣ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି; ଏକତ୍ୱକୁ ଅକ୍ଷର ଭାବରେ ଓ ନାନାତ୍ୱକୁ ଅଶ୍ୱର ଭାବରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କହନ୍ତି।
ପଞ୍ଚଵିଂଶତିନିଷ୍ଠୋ ଽଯଂ ତଦା ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ଏକତ୍ଵଦର୍ଶନଂ ଚାସ୍ଯ ନାନାତ୍ଵଂ ଚାସ୍ଯ ଦର୍ଶନମ୍
ପଚିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ ହେଇ, ଏକତ୍ୱ ଓ ନାନାତ୍ୱ ଦୁଇଟି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରାଯାଏ।
ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ ତତ୍ତ୍ଵଯୋର୍ ଏଵ ପୃଥଗ୍ ଏତନ୍ ନିଦର୍ଶନମ୍ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଭିସ୍ ତତ୍ତ୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ଆହୁର୍ ମନୀଷିଣଃ
ଯେ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ଦୁଇଟି ତତ୍ତ୍ୱର ଭିନ୍ନତାକୁ ଦେଖନ୍ତି; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କହନ୍ତି ଯେ ପଚିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣାଯାଏ।
ନିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ପଞ୍ଚଵିଂଶସ୍ଯ ପରମ୍ ଆହୁର୍ ମନୀଷିଣଃ ଵର୍ଜ୍ଯସ୍ଯ ଵର୍ଜ୍ଯମ୍ ଆଚାରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵାତ୍ ସନାତନମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କହନ୍ତି, ପଚିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଂଶରେ ସତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ; ଯାହାକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ, ତାହାର ଆଚରଣ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ—ଏହି ହେଉଛି ତତ୍ତ୍ୱର ଶାଶ୍୵ତ ସତ୍ୟ।
ନାନାତ୍ଵୈକତ୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଂ ତ୍ଵଯୈତଦ୍ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ପଶ୍ଯତସ୍ ତଦ୍ ଧି ସଂଦିଗ୍ଧମ୍ ଏତଯୋର୍ ଵୈ ନିଦର୍ଶନମ୍
ତୁମେ ଏକତ୍ୱ ଓ ନାନାତ୍ୱ ବିଷୟରେ କହିଛ; ହେ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେଖୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଏହି ଉଦାହରଣ ଦୁଇଟି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଲାଗେ।