ପ୍ରଵୃତ୍ତିଲକ୍ଷଣଂ ଧର୍ମଂ ପଶ୍ଯାମ ପରମଂ ଦ୍ଵିଜ ମଗ୍ନସ୍ଯ ହି ପରେ ଜ୍ଞାନେ କିଂତୁ ଦୁଃଖାନ୍ତରଂ ଭଵେତ୍
ଆମେ କାର୍ଯ୍ୟର ଚିହ୍ନ ଥିବା ପରମ ଧର୍ମକୁ ଦେଖୁଛୁ, ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ପରମ ଜ୍ଞାନରେ ବିଲୀନ, ସେ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଧରଣର ଦୁଃଖ ହୋଇପାରେ।
ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ ପୃଷ୍ଟଶ୍ ଚ ସଂକଟଃ ବୁଧାନାମ୍ ଅପି ସଂମୋହଃ ପ୍ରଶ୍ନେ ଽସ୍ମିନ୍ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ଯଥାଯଥ ଭାବେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପଚାରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ; ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି, ହେ ମୁନିସତ୍ତମାନେ।
ଅତ୍ରାପି ତତ୍ତ୍ଵଂ ପରମଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଵଚନଂ ମମ ବୁଦ୍ଧିଶ୍ ଚ ପରମା ଯତ୍ର କପିଲାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ଏଠି ମଧ୍ୟ, ମୋର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପଦେଶ ଶୁଣ; ଏଠାରେ ମହାତ୍ମା କପିଳମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧି ଅଛି।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯ୍ ଅପି ବୁଧ୍ଯନ୍ତେ ସ୍ଵଦେହଂ ଦେହିନାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ କରଣାନ୍ଯ୍ ଆତ୍ମନସ୍ ତାନି ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ତୈସ୍ ତୁ ସଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦେହରେ ଦେହୀକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ଏହି ଆତ୍ମାର ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବରେ ଦେଖିପାରେ।
ଆତ୍ମନା ଵିପ୍ରହୀଣାନି କାଷ୍ଠକୁଡ୍ଯସମାନି ତୁ ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଦେହୋ ଵେଲା ଇଵ ମହାର୍ଣଵେ
ଆତ୍ମା ବିହୀନ ହେଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ କାଠ ବା ଦେଉଳ ଦେଉଳ ଭଳି ହୋଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ କୂଳ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ ସହ ସୁପ୍ତସ୍ଯ ଦେହିନୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଶ୍ ଚରତି ସର୍ଵତ୍ର ନଭସୀଵ ସମୀରଣଃ
ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଦେହୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୁଏଲେ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆତ୍ମା ସମସ୍ତଠାରେ ଚଳିଥାଏ, ଆକାଶରେ ବାତାସ ପରି।
ସ ପଶ୍ଯତି ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ସ୍ପୃଶତି ଚାନଘାଃ ବୁଧ୍ଯମାନୋ ଯଥାପୂର୍ଵମ୍ ଅଖିଲେନେହ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦେଖେ, ସ୍ମରଣ କରେ ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ହେ ପାପହୀନମାନେ; ପୂର୍ବବତ୍ ଜାଗିଲେ, ସେ ଏଠି ସମସ୍ତ କାମ କରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ହ ସର୍ଵାଣି ସ୍ଵେ ସ୍ଵେ ସ୍ଥାନେ ଯଥାଵିଧି ଅନୀଶତ୍ଵାତ୍ ପ୍ରଲୀଯନ୍ତେ ସର୍ପା ଵିଷହତା ଇଵ
ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଶକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଶକ୍ତି ନଥିବାରୁ, ବିଷ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ସାପ ପରି।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ସ୍ଵସ୍ଥାନେଷ୍ଵ୍ ଏଵ ସର୍ଵଶଃ ଆକ୍ରମ୍ଯ ଗତଯଃ ସୂକ୍ଷ୍ମା ଵରତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମା ନ ସଂଶଯଃ
କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚଳାଚଳ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପି ରହିଥାଏ, ନିଶ୍ଚୟ ରହିଯାଏ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ଚ ଗୁଣାନ୍ କୃତ୍ସ୍ନାନ୍ ରଜସଶ୍ ଚ ଗୁଣାନ୍ ପୁନଃ ଗୁଣାଂଶ୍ ଚ ତମସଃ ସର୍ଵାନ୍ ଗୁଣାନ୍ ବୁଦ୍ଧେଶ୍ ଚ ସତ୍ତମାଃ
ଏବଂ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସତ୍ତ୍ୱର ସମସ୍ତ ଗୁଣ, ରଜସର ଗୁଣମାନେ, ତମସର ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିର ଗୁଣମାନେ।
ଗୁଣାଂଶ୍ ଚ ମନସଶ୍ ଚାପି ନଭସଶ୍ ଚ ଗୁଣାଂସ୍ ତଥା ଗୁଣାନ୍ ଵାଯୋଶ୍ ଚ ସର୍ଵଜ୍ଞାଃ ସ୍ନେହଜାଂଶ୍ ଚ ଗୁଣାନ୍ ପୁନଃ
ମନର ଗୁଣ, ଆକାଶର ଗୁଣ, ବାୟୁର ଗୁଣ ଏବଂ ସ୍ନେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ, ଆଉ ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତୁ।
ଅପାଂ ଗୁଣାସ୍ ତଥା ଵିପ୍ରାଃ ପାର୍ଥିଵାଂଶ୍ ଚ ଗୁଣାନ୍ ଅପି ସର୍ଵାନ୍ ଏଵ ଗୁଣୈର୍ ଵ୍ଯାପ୍ଯ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞେଷୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ପାଣିର ଗୁଣ, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଗୁଣ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୁଣଧର୍ମରେ ଭରି ରହିଛି, ଏବଂ ସେମାନେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଭିତରେ ବସିଛନ୍ତି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଆତ୍ମା ଚରତି କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଃ କର୍ମଣା ଚ ଶୁଭାଶୁଭେ ଶିଷ୍ଯା ଇଵ ମହାତ୍ମାନମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ ତଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଆତ୍ମା, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିଥାଏ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ପ୍ରକୃତିଂ ଚାପ୍ଯ୍ ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ପରାତ୍ ପରମ୍ ନାରାଯଣଂ ମହାତ୍ମାନଂ ନିର୍ଵିକାରଂ ପରାତ୍ ପରମ୍
ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶୁଦ୍ଧ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ସର୍ବୋପରି ଯିଏ, ସେହି ନାରାୟଣ, ମହାତ୍ମା, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଏବଂ ସମସ୍ତଠାରୁ ଉଚ୍ଚ।
ଵିମୁକ୍ତଂ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଚ ହ୍ଯ୍ ଅନାମଯମ୍ ପରମାତ୍ମାନମ୍ ଅଗୁଣଂ ନିର୍ଵୃତଂ ତଂ ଚ ସତ୍ତମାଃ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ଦୁଃଖରହିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା, ଗୁଣରହିତ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ପରମ ଆତ୍ମା, ସେହି ଉତ୍ତମ ଜନମାନେ।
ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତତ୍ର ମନୋ ଵିପ୍ରା ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତି ଯଥାକାଲଂ ଗୁରୋଃ ସଂଦେଶକାରିଣଃ
ସେଠାରେ ମନ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ; ସେମାନେ ଉଚିତ ସମୟରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରି ଆସନ୍ତି।
ଶକ୍ଯଂ ଵାଲ୍ପେନ କାଲେନ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ଗୁଣାଂସ୍ ତଥା ଏଵମ୍ ଉକ୍ତେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସାଂଖ୍ଯଯୋଗେନ ମୋକ୍ଷିଣୀମ୍
ଏହିପରି ଉପାୟରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସାଂଖ୍ୟ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଅଲ୍ପ ସମୟରେ ଶାନ୍ତି ଓ ଗୁଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରିହେବ।
ସାଂଖ୍ଯା ଵିପ୍ରା ମହାପ୍ରାଜ୍ଞା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ଜ୍ଞାନେନାନେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ ତୁଲ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେମାନେ ସାଂଖ୍ୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସମାନ ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ।
ଅତ୍ର ଵଃ ସଂଶଯୋ ମା ଭୂଜ୍ ଜ୍ଞାନଂ ସାଂଖ୍ଯଂ ପରଂ ମତମ୍ ଅକ୍ଷରଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ ଏଵୋକ୍ତଂ ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍
ଏଠାରେ ତୁମେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଜ୍ଞାନ ଓ ସାଂଖ୍ୟକୁ ପରମ ମତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ, ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମ।
ଅନାଦିମଧ୍ଯନିଧନଂ ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵଂ କର୍ତୃ ଶାଶ୍ଵତମ୍ କୂଟସ୍ଥଂ ଚୈଵ ନିତ୍ଯଂ ଚ ଯଦ୍ ଵଦନ୍ତି ଶମାତ୍ମକାଃ
ଯାହାର ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ, ଶେଷ ନାହିଁ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରହିତ, ଚିରନ୍ତନ କର୍ତ୍ତା, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଏବଂ ନିତ୍ୟ, ଏହିପରି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଶାନ୍ତିସ୍ୱରୂପ ଲୋକେ କହନ୍ତି।
ଯତଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ସର୍ଗପ୍ରଲଯଵିକ୍ରିଯାଃ ଏଵଂ ଶଂସନ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ପ୍ରଵକ୍ତାରୋ ମହର୍ଷଯଃ
ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଏହିପରି ମହାର୍ଷିମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କହିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ଵିପ୍ରାଶ୍ ଚ ଵେଦାଶ୍ ଚ ତଥା ସାମଵିଦୋ ଜନାଃ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଂ ପରମଂ ଦେଵମ୍ ଅନନ୍ତଂ ପରମାଚ୍ଯୁତମ୍
ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଦ ଏବଂ ସାମବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ସେହି ପରମ, ଅନନ୍ତ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଚ୍ୟୁତ ଦେବତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ତଶ୍ ଚ ତଂ ଵିପ୍ରା ଵଦନ୍ତି ଗୁଣବୁଦ୍ଧଯଃ ସମ୍ଯଗ୍ ଉକ୍ତାସ୍ ତଥା ଯୋଗାଃ ସାଂଖ୍ଯାଶ୍ ଚାମିତଦର୍ଶନାଃ
ତାଙ୍କୁ ଆଶା କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗୁଣବିବେକ ସହିତ କଥା କହନ୍ତି; ଏଭଳି ଯୋଗ ଓ ସାଂଖ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସଠିକ୍ କଥା କହନ୍ତି।
ଅମୂର୍ତିସ୍ ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସାଂଖ୍ଯଂ ମୂର୍ତିର୍ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ ଅଭିଜ୍ଞାନାନି ତସ୍ଯାହୁର୍ ମହାନ୍ତି ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ତାଙ୍କର ଆକୃତି ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ; ସାଂଖ୍ୟକୁ ତାଙ୍କର ଆକୃତି ବୋଲି ଶ୍ରୁତି କହିଛି। ମହାମୁନିମାନେ କହନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକ ବଡ଼।
ଦ୍ଵିଵିଧାନି ହି ଭୂତାନି ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ଅଗମ୍ଯଗମ୍ଯସଂଜ୍ଞାନି ଗମ୍ଯଂ ତତ୍ର ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ପୃଥିବୀରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ; 'ପହଞ୍ଚିପାରିବା' ଓ 'ପହଞ୍ଚିନପାରିବା' ବୋଲି ଯେଉଁମାନେ ଚିହ୍ନଟ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପହଞ୍ଚିପାରିବା' ଉତ୍ତମ।
ଜ୍ଞାନଂ ମହଦ୍ ଵୈ ମହତଶ୍ ଚ ଵିପ୍ରା ଵେଦେଷୁ ସାଂଖ୍ଯେଷୁ ତଥୈଵ ଯୋଗେ ଯଚ୍ ଚାପି ଦୃଷ୍ଟଂ ଵିଧିଵତ୍ ପୁରାଣେ ସାଂଖ୍ଯାଗତଂ ତନ୍ ନିଖିଲଂ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଃ
ବଡ଼ ଜ୍ଞାନ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବେଦ, ସାଂଖ୍ୟ, ଯୋଗ ଏବଂ ନିୟମାନୁସାରେ ପୁରାଣରେ ଦେଖାଯିବା ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସାଂଖ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ, ହେ ମହାମୁନିମାନେ।
ଯଚ୍ ଚେତିହାସେଷୁ ମହତ୍ସୁ ଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥାର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଵିଶିଷ୍ଟଦୃଷ୍ଟମ୍ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଲୋକେ ଯଦ୍ ଇହାସ୍ତି କିଂଚିତ୍ ସାଂଖ୍ଯାଗତଂ ତଚ୍ ଚ ମହାମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ମହା ଇତିହାସ, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଏହି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ସେସବୁ ସାଂଖ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ, ହେ ମହାମୁନିମାନେ।
ସମସ୍ତଦୃଷ୍ଟଂ ପରମଂ ବଲଂ ଚ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ମୋକ୍ଷଶ୍ ଚ ଯଥାଵଦ୍ ଉକ୍ତମ୍ ତପାଂସି ସୂକ୍ଷ୍ମାଣି ଚ ଯାନି ଚୈଵ ସାଂଖ୍ଯେ ଯଥାଵଦ୍ ଵିହିତାନି ଵିପ୍ରାଃ
ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷ ଯେଉଁଠାରେ ଠିକ୍ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି, ଏବଂ ସାଂଖ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତପସ୍ୟା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେସବୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଵିପର୍ଯଯଂ ତସ୍ଯ ହିତଂ ସଦୈଵ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସାଂଖ୍ଯାଃ ସତତଂ ସୁଖେନ ତାଂଶ୍ ଚାପି ସଂଧାର୍ଯ ତତଃ କୃତାର୍ଥାଃ ପତନ୍ତି ଵିପ୍ରାଯତନେଷୁ ଭୂଯଃ
ସାଂଖ୍ୟମାନେ ସଦା ସତ୍ୟ ସୁଖଦାୟକ ଉପାୟକୁ ଅନୁସରନ୍ତି ଏବଂ ସହଜରେ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ସେମାନେ ପୁଣି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଗୃହକୁ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।
ହିତ୍ଵା ଚ ଦେହଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ମୋକ୍ଷଂ ଦିଵୌକସଶ୍ ଚାପି ଚ ଯୋଗସାଂଖ୍ଯାଃ ଅତୋ ଽଧିକଂ ତେ ଽଭିରତା ମହାର୍ହେ ସାଂଖ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜା ଭୋ ଇହ ଶିଷ୍ଟଜୁଷ୍ଟେ
ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି, ଯୋଗୀ ଓ ସାଂଖ୍ୟମାନେ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରନ୍ତି। ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ସାଂଖ୍ୟରେ ସେମାନେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଆସକ୍ତ।