ତତ୍ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତେନ ଗୁଣାନ୍ଵିତେନ ପୁତ୍ରେଣ ସତ୍ପୁତ୍ରଦଯାନ୍ଵିତେନ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହିତଂ ପ୍ରୀତମନା ଯଦର୍ଥଂ ବ୍ରୂଯାତ୍ ସୁତସ୍ଯେହ ଯଦ୍ ଉକ୍ତମ୍ ଏତତ୍
ଯେଉଁ ପୁଅ ଗୁଣ, ଦୟା ଓ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ କଥା ଦେଖି ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ, ପିତା ଏଠାରେ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ସେହି କଥା ପୁଅ ପାଇଁ କହିବା ଉଚିତ।
ମୋକ୍ଷଃ ପିତାମହେନୋକ୍ତ ଉପାଯାନ୍ ନାନୁପାଯତଃ ତମ୍ ଉପାଯଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ମୁନେ
ମୋକ୍ଷ ପିତାମହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ହେ ମୁନି, ସେହି ଉପାୟ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁ।
ଅସ୍ମାସୁ ତନ୍ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞା ଯୁକ୍ତଂ ନିପୁଣଦର୍ଶନମ୍ ଯଦୁପାଯେନ ସର୍ଵାର୍ଥାନ୍ ମୃଗଯଧ୍ଵଂ ସଦାନଘାଃ
ଆମ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀମାନେ, କେଉଁ ଉପାୟରେ ସଦା ତୁମେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ? ହେ ନିର୍ମଳମାନେ।
ଘଟୋପକରଣେ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଘଟୋତ୍ପତ୍ତୌ ନ ସା ମତା ଏଵଂ ଧର୍ମାଦ୍ଯୁପାଯାର୍ଥେ ନାନ୍ଯଧର୍ମେଷୁ କାରଣମ୍
ଘଡ଼ା ତିଆରି ପାଇଁ ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ଲାଗେ, ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମରେ ଲାଗେନାହିଁ; ଏହିପରି, ଧର୍ମ ଓ ତାହାର ଉପାୟ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମରେ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।
ପୂର୍ଵେ ସମୁଦ୍ରେ ଯଃ ପନ୍ଥା ନ ସ ଗଚ୍ଛତି ପଶ୍ଚିମମ୍ ଏକଃ ପନ୍ଥା ହି ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ତଚ୍ ଛୃଣୁଧ୍ଵଂ ମମାନଘାଃ
ପୂର୍ବ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିବା ରାସ୍ତା ପଶ୍ଚିମକୁ ଯାଏନାହିଁ; ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ରାସ୍ତା ଅଛି—ମୋ ଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣ, ହେ ନିର୍ମଳମାନେ।
କ୍ଷମଯା କ୍ରୋଧମ୍ ଉଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାତ୍ କାମଂ ସଂକଲ୍ପଵର୍ଜନାତ୍ ସତ୍ତ୍ଵସଂସେଵନାଦ୍ ଧୀରୋ ନିଦ୍ରାମ୍ ଉଚ୍ଛେତ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହତି
କ୍ଷମା ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧକୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ, ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ଇଚ୍ଛାକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକଙ୍କ ସେବା କରି ଧୃଡ଼ମନ୍ଥିଲେ ନିଦ୍ରାକୁ ଦୂର କରିପାରିବେ।
ଅପ୍ରମାଦାଦ୍ ଭଯଂ ରକ୍ଷେଦ୍ ରକ୍ଷେତ୍ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ସଂଵିଦମ୍ ଇଚ୍ଛାଂ ଦ୍ଵେଷଂ ଚ କାମଂ ଚ ଧୈର୍ଯେଣ ଵିନିଵର୍ତଯେତ୍
ସଚେତନ ରହି ଭୟକୁ ରୋକିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଚିତ; ଇଚ୍ଛା, ଦ୍ୱେଷ ଓ ଆଶାକୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦମନ କରିବା ଉଚିତ।
ନିଦ୍ରାଂ ଚ ପ୍ରତିଭାଂ ଚୈଵ ଜ୍ଞାନାଭ୍ଯାସେନ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ ଉପଦ୍ରଵାଂସ୍ ତଥା ଯୋଗୀ ହିତଜୀର୍ଣମିତାଶନାତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଏ, ସେଠି ନିଦ୍ରା ଓ ଅଜ୍ଞାନକୁ ଦୂର କରିପାରିବେ; ଏହିପରି, ଯୋଗୀ ଭଲ ଏବଂ ମିତାହାର ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଅବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦୂର କରିପାରିବେ।
ଲୋଭଂ ମୋହଂ ଚ ସଂତୋଷାଦ୍ ଵିଷଯାଂସ୍ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶନାତ୍ ଅନୁକ୍ରୋଶାଦ୍ ଅଧର୍ମଂ ଚ ଜଯେଦ୍ ଧର୍ମମ୍ ଉପେକ୍ଷଯା
ଲୋଭ ଓ ମୋହକୁ ସନ୍ତୋଷ ଦ୍ୱାରା ଜୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗକୁ ସତ୍ୟ ବିବେକ ଦ୍ୱାରା ଜୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ଅଧର୍ମକୁ ଦୟା ଦ୍ୱାରା ଓ ଧର୍ମକୁ ଉଦାସୀନତା ଦ୍ୱାରା ଜୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ଆଯତ୍ଯା ଚ ଜଯେଦ୍ ଆଶାଂ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ସଙ୍ଗଵର୍ଜନାତ୍ ଅନିତ୍ଯତ୍ଵେନ ଚ ସ୍ନେହଂ କ୍ଷୁଧାଂ ଯୋଗେନ ପଣ୍ଡିତଃ
ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ଆଶାକୁ ଆଗକୁ ଭାବିବା ଦ୍ୱାରା, ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଅସଙ୍ଗତା ଦ୍ୱାରା, ସ୍ନେହକୁ ଏହା ଅସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି ଜାଣି, ଭୋକକୁ ଅନୁଶାସନ ଦ୍ୱାରା ଜୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ପଣ୍ଡିତ ।
କାରୁଣ୍ଯେନାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ତୃଷ୍ଣାଂ ଚ ପରିତୋଷତଃ ଉତ୍ଥାନେନ ଜଯେତ୍ ତନ୍ଦ୍ରାଂ ଵିତର୍କଂ ନିଶ୍ଚଯାଜ୍ ଜଯେତ୍
ଦୟା ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଜୟ କରିବା, ସନ୍ତୋଷ ଦ୍ୱାରା ତୃଷ୍ଣାକୁ, ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ଅଳସତାକୁ, ନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ଦେହକୁ ଜୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ମୌନେନ ବହୁଭାଷାଂ ଚ ଶୌର୍ଯେଣ ଚ ଭଯଂ ଜଯେତ୍ ଯଚ୍ଛେଦ୍ ଵାଙ୍ମନସୀ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତାଂ ଯଚ୍ଛେଜ୍ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଷା
ମୌନ ଦ୍ୱାରା ଅତି କଥାକୁ ଜୟ କରିବା, ସୌର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୟକୁ, ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ମନ ଓ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସେହି ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ଜ୍ଞାନମ୍ ଆତ୍ମା ମହାନ୍ ଯଚ୍ଛେତ୍ ତଂ ଯଚ୍ଛେଚ୍ ଛାନ୍ତିର୍ ଆତ୍ମନଃ ତଦ୍ ଏତଦ୍ ଉପଶାନ୍ତେନ ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ ଶୁଚିକର୍ମଣା
ଆତ୍ମା ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ; ଏହାକୁ ନିଜର ଶାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି କଥାକୁ ଶାନ୍ତ ଓ ପବିତ୍ର କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍ ।
ଯୋଗଦୋଷାନ୍ ସମୁଚ୍ଛିଦ୍ଯ ପଞ୍ଚ ଯାନ୍ କଵଯୋ ଵିଦୁଃ କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ଚ ଲୋଭଂ ଚ ଭଯଂ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଚ ପଞ୍ଚମମ୍
ଯୋଗର ପାଞ୍ଚଟି ଦୋଷ—କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଭୟ ଓ ସ୍ୱପ୍ନ—ଏହାକୁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡିଦେଇଥାଏ ।
ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ନିଷେଵେତ ଯଥାଵଦ୍ ଯୋଗସାଧନାତ୍ ଧ୍ଯାନମ୍ ଅଧ୍ଯଯନଂ ଦାନଂ ସତ୍ଯଂ ହ୍ରୀର୍ ଆର୍ଜଵଂ କ୍ଷମା
ଏହାମାନେ ଛାଡି, ଯଥାଯଥ ଯୋଗସାଧନା ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନ, ପାଠ, ଦାନ, ସତ୍ୟ, ଲଜ୍ଜା, ସରଳତା ଓ କ୍ଷମାକୁ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ଶୌଚମ୍ ଆଚାରତଃ ଶୁଦ୍ଧିର୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ସଂଯମଃ ଏତୈର୍ ଵିଵର୍ଧତେ ତେଜଃ ପାପ୍ମାନମ୍ ଉପହନ୍ତି ଚ
ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ସଂଯମ—ଏହା ଦ୍ୱାରା ତେଜ ବଢ଼େ ଓ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ।
ସିଧ୍ଯନ୍ତି ଚାସ୍ଯ ସଂକଲ୍ପା ଵିଜ୍ଞାନଂ ଚ ପ୍ରଵର୍ତତେ ଧୂତପାପଃ ସ ତେଜସ୍ଵୀ ଲଘ୍ଵାହାରୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ସଫଳ ହୁଏ, ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପାପ ଧୋଇଯାଏ; ସେ ତେଜସ୍ବୀ, ହାଲୁକା ଖାଏ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖେ ।
କାମକ୍ରୋଧୌ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ନିର୍ଵିଶେଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦମ୍ ଅମୂଢତ୍ଵମ୍ ଅସଙ୍ଗିତ୍ଵଂ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜନମ୍
କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ବଶ କରି, ବ୍ରହ୍ମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍; ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମୂଢ଼ତା ନାହିଁ, ଅସଙ୍ଗତା ଓ କାମ କ୍ରୋଧର ପରିତ୍ୟାଗ ।
ଅଦୈନ୍ଯମ୍ ଅନୁଦୀର୍ଣତ୍ଵମ୍ ଅନୁଦ୍ଵେଗୋ ହ୍ଯ୍ ଅଵସ୍ଥିତିଃ ଏଷ ମାର୍ଗୋ ହି ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଵିମଲଃ ଶୁଚିଃ ତଥା ଵାକ୍କାଯମନସାଂ ନିଯମାଃ କାମତୋ ଽଵ୍ଯଯାଃ
ଦାସତ୍ୱ ନାହିଁ, ଅତିରିକ୍ତ ଉତ୍ତେଜନା ନାହିଁ, ଦୃଢ଼ ଅବସ୍ଥାନ—ଏହିପରି ମୋକ୍ଷର ପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ, ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ । ଏହିପରି ଭାବରେ ମନ, ଶରୀର ଓ କଥାର ନିୟମ ଇଚ୍ଛାରେ କରାଯାଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅବିନାଶୀ ।
ସାଂଖ୍ଯଂ ଯୋଗସ୍ଯ ନୋ ଵିପ୍ର ଵିଶେଷଂ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ତଵ ଧର୍ମଜ୍ଞ ସର୍ଵଂ ହି ଵିଦିତଂ ମୁନିସତ୍ତମ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗର ଭିନ୍ନତା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ । ଆପଣ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣନ୍ତି ।
ସାଂଖ୍ଯାଃ ସାଂଖ୍ଯଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ଯୋଗାନ୍ ଯୋଗଵିଦୁତ୍ତମାଃ ଵଦନ୍ତି କାରଣୈଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୈଃ ସ୍ଵପକ୍ଷୋଦ୍ଭଵନାଯ ଵୈ
ସାଂଖ୍ୟ ଲୋକେ ସାଂଖ୍ୟକୁ, ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ ଯୋଗକୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଉତ୍ତମ କାରଣ ଦେଖାଇ ମହିମା କରନ୍ତି ।
ଅନୀଶ୍ଵରଃ କଥଂ ମୁଚ୍ଯେଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଵଦନ୍ତି କାରଣୈଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଯୋଗଂ ସମ୍ଯଙ୍ ମନୀଷିଣଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଈଶ୍ୱର ନାହିଁ, ସେଠାରେ କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିବ? ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଉତ୍ତମ କାରଣ ଦେଖାଇ, ଯୋଗକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି କହନ୍ତି ।
ଵଦନ୍ତି କାରଣଂ ଵେଦଂ ସାଂଖ୍ଯଂ ସମ୍ଯଗ୍ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ଵିଜ୍ଞାଯେହ ଗତୀଃ ସର୍ଵା ଵିରକ୍ତୋ ଵିଷଯେଷୁ ଯଃ
ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି, ସାଂଖ୍ୟ ବେଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ଏହାକୁ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରୁ ବିରକ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପଥ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ୍ ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ସ ଦେହାତ୍ ସୁଵ୍ଯକ୍ତଂ ଵିମୁଚ୍ଯେଦ୍ ଇତି ନାନ୍ଯଥା ଏତଦ୍ ଆହୁର୍ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞାଃ ସାଂଖ୍ଯଂ ଵୈ ମୋକ୍ଷଦର୍ଶନମ୍
ଦେହ ଛାଡିବା ପରେ ଉପରକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ—ଏହିପରି ମହାପ୍ରଜ୍ଞାମାନେ କହନ୍ତି, ସାଂଖ୍ୟ ହେଉଛି ମୋକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ।
ସ୍ଵପକ୍ଷେ କାରଣଂ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ସମର୍ଥଂ ଵଚନଂ ହିତମ୍ ଶିଷ୍ଟାନାଂ ହି ମତଂ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଭଵଦ୍ଭିଃ ଶିଷ୍ଟସଂମତୈଃ
ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଯୁକ୍ତି ଓ ଉପକାରୀ କଥା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଶିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ମତ ଏବଂ ଶିଷ୍ଟମାନେ ଯାହା ମନ୍ୟ କରନ୍ତି, ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ହେତଵୋ ଯୋଗାଃ ସାଂଖ୍ଯାଃ ଶାସ୍ତ୍ରଵିନିଶ୍ଚଯାଃ ଉଭେ ଚୈତେ ମତେ ତତ୍ତ୍ଵେ ସମଵେତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଯୋଗ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଆଧାରିତ, ସାଂଖ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହି ଦୁଇଟି ମତ ସତ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ ।
ଉଭେ ଚୈତେ ମତେ ଜ୍ଞାତେ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଃ ଶିଷ୍ଟସଂମତେ ଅନୁଷ୍ଠିତେ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରଂ ନଯେତାଂ ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଏହି ଦୁଇଟି ପଥକୁ ଯେତେବେଳେ ମହାମୁନିମାନେ ବୁଝିବା ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କରିବା, ସେମାନେ ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ଓ ଶିଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକୃତ କରନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇଁ ପଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ନେଇଯାଏ।
ତୁଲ୍ଯଂ ଶୌଚଂ ତଯୋର୍ ଯୁକ୍ତଂ ଦଯା ଭୂତେଷୁ ଚାନଘାଃ ଵ୍ରତାନାଂ ଧାରଣଂ ତୁଲ୍ଯଂ ଦର୍ଶନଂ ତ୍ଵ୍ ଅସମଂ ତଯୋଃ
ଏହି ଦୁଇଁରେ ସମାନ ପବିତ୍ରତା ରହିଛି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଦୟା ଓ ନିଷ୍ଠା ରହିଛି, ଏବଂ ଏହିମାନେ ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଏକ ପରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ନୁହେଁ।
ଯଦି ତୁଲ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ଶୌଚଂ ଦଯା ଚାତ୍ର ମହାମୁନେ ତୁଲ୍ଯଂ ତଦ୍ଦର୍ଶନଂ କସ୍ମାତ୍ ତନ୍ ନୋ ବ୍ରୂହି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯଦି ତାଙ୍କର ବ୍ରତ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଦୟା ସମାନ, ହେ ମହାମୁନି, ତେବେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି କାହିଁକି ସମାନ ନୁହେଁ? ଦୟାକରି ଏହି କଥା ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ରାଗଂ ମୋହଂ ତଥା ସ୍ନେହଂ କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ଚ କେଵଲମ୍ ଯୋଗାସ୍ଥିରୋଦିତାନ୍ ଦୋଷାନ୍ ପଞ୍ଚୈତାନ୍ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ତାନ୍
ରାଗ, ମୋହ, ସ୍ନେହ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଦୋଷ କେବଳ ଯୋଗରେ ଅସ୍ଥିରତା ଥିଲେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।