ନ ମନୋଵିକଲେ ଧ୍ମାତେ ନ ଶ୍ରାନ୍ତେ କ୍ଷୁଧିତେ ତଥା ନ ଦ୍ଵଂଦ୍ଵେ ନ ଚ ଶୀତେ ଚ ନ ଚୋଷ୍ଣେ ନାନିଲାତ୍ମକେ
ମନ ଅଶାନ୍ତ, ଶ୍ୱାସ ଅସ୍ଥିର, ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତ କିମ୍ବା ଭୁଖା ଥିବାବେଳେ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ଶୀତ, ଉଷ୍ଣ କିମ୍ବା ବଡ଼ ପବନ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସଶବ୍ଦେ ନ ଜଲାଭ୍ଯାସେ ଜୀର୍ଣଗୋଷ୍ଠେ ଚତୁଷ୍ପଥେ ସରୀସୃପେ ଶ୍ମଶାନେ ଚ ନ ନଦ୍ଯନ୍ତେ ଽଗ୍ନିସଂନିଧୌ
ଶବ୍ଦ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ପାଣି ପାଖରେ, ଭଙ୍ଗୁର ଗୋଶାଳାରେ, ଚଉମୁହାଣୀରେ, ସରିସୃପ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଶ୍ମଶାନରେ, ନଦୀ ପାରେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ଚୈତ୍ଯେ ନ ଚ ଵଲ୍ମୀକେ ସଭଯେ କୂପସଂନିଧୌ ନ ଶୁଷ୍କପର୍ଣନିଚଯେ ଯୋଗଂ ଯୁଞ୍ଜୀତ କର୍ହିଚିତ୍
ମନ୍ଦିରରେ, ପିଲାମାଟିର ଗୁହାରେ, ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ, କୁଆଁ ପାଖରେ କିମ୍ବା ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଥିବା ଷ୍ଟୁପରେ କେବେ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦେଶାନ୍ ଏତାନ୍ ଅନାଦୃତ୍ଯ ମୂଢତ୍ଵାଦ୍ ଯୋ ଯୁନକ୍ତି ଵୈ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ ତସ୍ଯ ଯେ ଦୋଷା ଜାଯନ୍ତେ ଵିଘ୍ନକାରକାଃ
ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅଗ୍ରହଣ କରି, ଅଜ୍ଞାନରେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଓ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ମୁଁ କହିବି।
ବାଧିର୍ଯଂ ଜଡତା ଲୋପଃ ସ୍ମୃତେର୍ ମୂକତ୍ଵମ୍ ଅନ୍ଧତା ଜ୍ଵରଶ୍ ଚ ଜାଯତେ ସଦ୍ଯସ୍ ତଦ୍ଵଦ୍ ଅଜ୍ଞାନସଂଭଵଃ
ବଧିରତା, ମୂର୍ଖତା, ସ୍ମୃତି ହାନି, ଗୁଙ୍ଗାପଣ, ଅନ୍ଧତା ଓ ଜ୍ୱର ସହିତ ଅଜ୍ଞାନ ତୁରନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵାତ୍ମନା କାର୍ଯା ରକ୍ଷା ଯୋଗଵିଦା ସଦା ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ଶରୀରଂ ସାଧନଂ ଯତଃ
ସେହିପାଇଁ, ଯୋଗ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଦା ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଶରୀର ହିଁ ସାଧନ।
ଆଶ୍ରମେ ଵିଜନେ ଗୁହ୍ଯେ ନିଃଶବ୍ଦେ ନିର୍ଭଯେ ନଗେ ଶୂନ୍ଯାଗାରେ ଶୁଚୌ ରମ୍ଯେ ଚୈକାନ୍ତେ ଦେଵତାଲଯେ
ଆଶ୍ରମରେ, ଏକାନ୍ତ, ଗୁପ୍ତ, ନିର୍ବିଦ୍ଧ, ଭୟ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ଖାଲି ଘରରେ, ପବିତ୍ର ଓ ରମ୍ୟ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ଦେଉଳରେ।
ରଜନ୍ଯାଃ ପଶ୍ଚିମେ ଯାମେ ପୂର୍ଵେ ଚ ସୁସମାହିତଃ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ମଧ୍ଯମେ ଚାହ୍ନି ଯୁକ୍ତାହାରୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ରାତିର ଶେଷ ପ୍ରହରରେ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାତେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ସକାଳ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ମଧ୍ୟମ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ।
ଆସୀନଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ରମ୍ଯ ଆସନେ ସୁଖନିଶ୍ଚଲେ ନାତିନୀଚେ ନ ଚୋଚ୍ଛ୍ରିତେ ନିଃସ୍ପୃହଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ ଶୁଚିଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ରମ୍ୟ, ସୁବିଧାଜନକ ଓ ଅଚଳ ଆସନରେ ବସି, ଅତି ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ଅତି ନିମ୍ନ ନୁହେଁ, ନିର୍ଲୋଭ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇ।
ଯୁକ୍ତନିଦ୍ରୋ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ ସର୍ଵଦ୍ଵଂଦ୍ଵସହୋ ଧୀରଃ ସମକାଯାଙ୍ଘ୍ରିମସ୍ତକଃ
ଯଥେଷ୍ଟ ଘୁମ, କ୍ରୋଧ ଦମନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହିପାରୁଥିବା, ଧୃଢ଼, ଶରୀର, ପାଦ ଓ ମୁଣ୍ଡ ସିଧା ରଖି।
ନାଭୌ ନିଧାଯ ହସ୍ତୌ ଦ୍ଵୌ ଶାନ୍ତଃ ପଦ୍ମାସନେ ସ୍ଥିତଃ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟିଂ ନାସାଗ୍ରେ ପ୍ରାଣାନ୍ ଆଯମ୍ଯ ଵାଗ୍ଯତଃ
ନାଭି ଉପରେ ଦୁଇଟି ହାତ ରଖି, ଶାନ୍ତ ଭାବେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସି, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନାକର ଟିପରେ ରଖି, ଶ୍ୱାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, କଥା ରେ ନିୟମ ରଖି।
ସମାହୃତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯଗ୍ରାମଂ ମନସା ହୃଦଯେ ମୁନିଃ ପ୍ରଣଵଂ ଦୀର୍ଘମ୍ ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ସଂଵୃତାସ୍ଯଃ ସୁନିଶ୍ଚଲଃ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରି, ମନକୁ ହୃଦୟରେ ରଖି, ମୁନି ମୁଁହ ଗୋଟେ ରଖି ଅଚଳ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ 'ଓଁ' ଧ୍ୱନି ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ।
ରଜସା ତମସୋ ଵୃତ୍ତିଂ ସତ୍ତ୍ଵେନ ରଜସସ୍ ତଥା ସଂଛାଦ୍ଯ ନିର୍ମଲେ ଶାନ୍ତେ ସ୍ଥିତଃ ସଂଵୃତଲୋଚନଃ
ରଜୋଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ତମୋଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକାଯାଏ; ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ରଜୋଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକାଯାଏ। ଏପରି ଭାବେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ କରି, ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ।
ହୃତ୍ପଦ୍ମକୋଟରେ ଲୀନଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାପି ନିରଞ୍ଜନମ୍ ଯୁଞ୍ଜୀତ ସତତଂ ଯୋଗୀ ମୁକ୍ତିଦଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯୋଗୀ ସଦା ନିଜ ମନକୁ ହୃଦୟର ଗଭୀର ପଦ୍ମରେ ଲୁଚିଥିବା, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ନିର୍ମଳ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ସହିତ ଏକତା କରିବା ଉଚିତ।
କରଣେନ୍ଦ୍ରିଯଭୂତାନି କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞେ ପ୍ରଥମଂ ନ୍ଯସେତ୍ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଶ୍ ଚ ପରେ ଯୋଜ୍ଯସ୍ ତତୋ ଯୁଞ୍ଜତି ଯୋଗଵିତ୍
ଯୋଗ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ପ୍ରଥମେ କରଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞରେ ଲୟ କରିବା ଉଚିତ, ପରେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞକୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ଏକତା କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଯୋଗୀ ଏକତା ପାଉଥାଏ।
ମନୋ ଯସ୍ଯାନ୍ତମ୍ ଅଭ୍ଯେତି ପରମାତ୍ମନି ଚଞ୍ଚଲମ୍ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଵିଷଯାଂସ୍ ତସ୍ଯ ଯୋଗସିଦ୍ଧିଃ ପ୍ରକାଶିତା
ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଲୋକ ତାଙ୍କ ଚଞ୍ଚଳ ମନକୁ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ଛାଡି, ପରମ ଆତ୍ମାରେ ନିବେଶିତ କରିଥାଏ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଯୋଗସିଦ୍ଧି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
ଯଦା ନିର୍ଵିଷଯଂ ଚିତ୍ତଂ ପରେ ବ୍ରହ୍ମଣି ଲୀଯତେ ସମାଧୌ ଯୋଗଯୁକ୍ତସ୍ଯ ତଦାଭ୍ଯେତି ପରଂ ପଦମ୍
ଯେତେବେଳେ ମନ ନିର୍ବିଷୟ ହୋଇ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲୟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠିତ ଲୋକ ସମାଧିରେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଅସଂସକ୍ତଂ ଯଦା ଚିତ୍ତଂ ଯୋଗିନଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ଭଵତ୍ଯ୍ ଆନନ୍ଦମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ତଦା ନିର୍ଵାଣମ୍ ଋଚ୍ଛତି
ଯେତେବେଳେ ଯୋଗୀଙ୍କର ମନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅସକ୍ତ ରହି, ଆନନ୍ଦକୁ ଅନୁଭବ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଶୁଦ୍ଧଂ ଧାମତ୍ରଯାତୀତଂ ତୁର୍ଯାଖ୍ଯଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋଗବଲାଦ୍ ଯୋଗୀ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯୋଗର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ, ତିନି ଗୁଣ ଉପରେ ଥିବା, ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା ଯାହାକୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୁହାଯାଏ, ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଯୋଗୀ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନିଃସ୍ପୃହଃ ସର୍ଵକାମେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵତ୍ର ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ ସର୍ଵତ୍ରାନିତ୍ଯବୁଦ୍ଧିସ୍ ତୁ ଯୋଗୀ ମୁଚ୍ଯେତ ନାନ୍ଯଥା
ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରୁ ନିର୍ଲିପ୍ତ, ସମସ୍ତଠାରେ ଭଲ ଦେଖିପାରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜିନିଷର ଅନିତ୍ୟତାକୁ ବୁଝିପାରେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ନାହିଁ ହେଲେ ନୁହେଁ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ନ ସେଵେତ ଵୈରାଗ୍ଯେଣ ଚ ଯୋଗଵିତ୍ ସଦା ଚାଭ୍ଯାସଯୋଗେନ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯୋଗ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବିରାଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ସଦା ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନ ଚ ପଦ୍ମାସନାଦ୍ ଯୋଗୋ ନ ନାସାଗ୍ରନିରୀକ୍ଷଣାତ୍ ମନସଶ୍ ଚେନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ସଂଯୋଗୋ ଯୋଗ ଉଚ୍ଯତେ
ଯୋଗ କେବଳ ପଦ୍ମାସନ କିମ୍ବା ନାକର ଟିପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ନୁହେଁ; ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଏକତାକୁ ଯୋଗ କୁହାଯାଏ।
ଏଵଂ ମଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯୋଗଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିମୁକ୍ତିଦଃ ସଂସାରମୋକ୍ଷହେତୁଶ୍ ଚ କିମ୍ ଅନ୍ଯଚ୍ ଛ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛଥ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୋଗ ବିବର୍ଣ୍ଣନା କଲି, ଯାହା ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି ଓ ସଂସାରରୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଛି। ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ?
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତେ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵ୍ ଇତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍ ଵ୍ଯାସଂ ପ୍ରଶସ୍ଯ ସଂପୂଜ୍ଯ ପୁନଃ ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମୁଦ୍ଯତାଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ 'ଭଲ, ଭଲ' ବୋଲି କହିଲେ। ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ପୁଣି ପଚାରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ତଵ ଵକ୍ତ୍ରାବ୍ଧିସଂଭୂତମ୍ ଅମୃତଂ ଵାଙ୍ମଯଂ ମୁନେ ପିବତାଂ ନୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନ ତୃପ୍ତିର୍ ଇହ ଦୃଶ୍ଯତେ
ହେ ମୁନି, ତୁମ ମୁଖ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଅମୃତ ସଦୃଶ ବାଣୀକୁ ଆମେ ପିଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ଆମେ କେବେ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଯୋଗଂ ମୁନେ ବ୍ରୂହି ଵିସ୍ତରେଣ ଵିମୁକ୍ତିଦମ୍ ସାଂଖ୍ଯଂ ଚ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ଵଯମ୍
ତେଣୁ, ହେ ମୁନି, ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ଯୋଗ ବିଷୟରେ କୁହ, ଏବଂ ଦ୍ୱିପଦମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସାଂଖ୍ୟ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହ; ଆମେ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।
ପ୍ରଜ୍ଞାଵାଞ୍ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯୋ ଯଜ୍ଵା ଖ୍ଯାତଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଽନସୂଯକଃ ସତ୍ଯଧର୍ମମତିର୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କଥଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି
ଏକ ଜଣେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଅନସୂୟା ଓ ସତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠିତ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ?
ତପସା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସର୍ଵତ୍ଯାଗେନ ମେଧଯା ସାଂଖ୍ଯେ ଵା ଯଦି ଵା ଯୋଗ ଏତତ୍ ପୃଷ୍ଟୋ ଵଦସ୍ଵ ନଃ
କି ତପସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ, ବୁଦ୍ଧି, ସାଂଖ୍ୟ କିମ୍ବା ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଆମକୁ କୁହ।
ମନସଶ୍ ଚେନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଯଥୈକାଗ୍ର୍ଯମ୍ ଅଵାପ୍ଯତେ ଯେନୋପାଯେନ ପୁରୁଷସ୍ ତତ୍ ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ଏକାଗ୍ର କରାଯାଏ? କେଉଁ ଉପାୟରେ ଏହା ସମ୍ଭବ? ଏହା ଆମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
ନାନ୍ଯତ୍ର ଜ୍ଞାନତପସୋର୍ ନାନ୍ଯତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହାତ୍ ନାନ୍ଯତ୍ର ସର୍ଵସଂତ୍ଯାଗାତ୍ ସିଦ୍ଧିଂ ଵିନ୍ଦତି କଶ୍ଚନ
ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା ବିନା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ବିନା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ ବିନା କେହି ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇପାରେ ନାହିଁ।