ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମଣି ନିଷ୍ଣାତଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି ଦ୍ଵେ ଵିଦ୍ଯେ ଵୈ ଵେଦିତଵ୍ଯେ ଇତି ଚାଥର୍ଵଣୀ ଶ୍ରୁତିଃ
ଯିଏ ଶବ୍ଦର ବ୍ରହ୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଣିବା ଦରକାର ବୋଲି ଅଥର୍ବଣ ଶ୍ରୁତି କହିଛି।
ପରଯା ହ୍ଯ୍ ଅକ୍ଷରପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଋଗ୍ଵେଦାଦିମଯାପରା ଯତ୍ ତଦ୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତମ୍ ଅଜରମ୍ ଅଚିନ୍ତ୍ଯମ୍ ଅଜମ୍ ଅଵ୍ଯଯମ୍
ଉଚ୍ଚତମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ; ନିମ୍ନ ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବେଦ। ସେଠି ଯାହା ଅଦୃଶ୍ୟ, ବୟସ ନାହିଁ, ଚିନ୍ତାର ଅତୀତ, ଅଜନ୍ମା, ଅବିକାର।
ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯମ୍ ଅରୂପଂ ଚ ପାଣିପାଦାଦ୍ଯସଂଯୁତମ୍ ଵିତ୍ତଂ ସର୍ଵଗତଂ ନିତ୍ଯଂ ଭୂତଯୋନିମ୍ ଅକାରଣମ୍
ସେଠି ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବା ନୁହେଁ, ରୂପ ନାହିଁ, ହାତ ପାଦ ଓ ଏପରିକି କିଛି ନାହିଁ; ସେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିତ, ଚିରନ୍ତନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମୂଳ, କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯାପ୍ଯଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଯତଃ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ ଵୈ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂରଯଃ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ଧାମ ତଦ୍ ଧେଯଂ ମୋକ୍ଷକାଙ୍କ୍ଷିଭିଃ
ଯାହା ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଛି ଓ ସମସ୍ତ ଯାହାରେ ବ୍ୟାପିତ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିମାନ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି। ସେଇ ବ୍ରହ୍ମ ହେଉଛି ପରମ ଧାମ, ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ।
ଶ୍ରୁତିଵାକ୍ଯୋଦିତଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ତଦ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍ ଉତ୍ପତ୍ତିଂ ପ୍ରଲଯଂ ଚୈଵ ଭୂତାନାମ୍ ଆଗତିଂ ଗତିମ୍
ଶ୍ରୁତିର କଥାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସେଇ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପରମ ବିଷ୍ଣୁ ଧାମ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଳୟ, ତାଙ୍କର ଆଗମନ ଓ ଯାତ୍ରା।
ଵେତ୍ତି ଵିଦ୍ଯାମ୍ ଅଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ସ ଵାଚ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଇତି ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିବଲୈଶ୍ଵର୍ଯଵୀର୍ଯତେଜାଂସ୍ଯ୍ ଅଶେଷତଃ
ସେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ — ଦୁହିଁକୁ ଜାଣନ୍ତି; ତେଣୁ ସେ 'ଭଗବାନ' ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି, ବଳ, ଏଶ୍ୱର୍ୟ, ପ୍ରଭାବ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ତାଙ୍କରେ ଅଛି।
ଭଗଵଚ୍ଛବ୍ଦଵାଚ୍ଯାନି ଵିନା ହେଯୈର୍ ଗୁଣାଦିଭିଃ ସର୍ଵାଣି ତତ୍ର ଭୂତାନି ନିଵସନ୍ତି ପରାତ୍ମନି
ଯେଉଁ ପରମ ଆତ୍ମାକୁ 'ଭଗବାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଠି କୌଣସି ମନ୍ଦ ଗୁଣ ବା ଦୋଷ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାହାରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଭୂତେଷୁ ଚ ସ ସର୍ଵାତ୍ମା ଵାସୁଦେଵସ୍ ତତଃ ସ୍ମୃତଃ ଉଵାଚେଦଂ ମହର୍ଷିଭ୍ଯଃ ପୁରା ପୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା; ଏହି କାରଣରୁ ସେ 'ବାସୁଦେବ' ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ପଚାରିଲେ, ପ୍ରଜାପତି ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ନାମଵ୍ଯାଖ୍ଯାମ୍ ଅନନ୍ତସ୍ଯ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ଭୂତେଷୁ ଵସତେ ଯୋ ଽନ୍ତର୍ ଵସନ୍ତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ଚ ତାନି ଯତ୍ ଧାତା ଵିଧାତା ଜଗତାଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ ତତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବଙ୍କ ନାମର ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ ହେଉଛି — ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ବସନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ଏହି କାରଣରୁ ସେ 'ବାସୁଦେବ' ପ୍ରଭୁ।
ସ ସର୍ଵଭୂତପ୍ରକୃତିର୍ ଗୁଣାଂଶ୍ ଚ ଦୋଷାଂଶ୍ ଚ ସର୍ଵାନ୍ ସଗୁଣୋ ହ୍ଯ୍ ଅତୀତଃ ଅତୀତସର୍ଵାଵରଣୋ ଽଖିଲାତ୍ମା ତେନାଵୃତଂ ଯଦ୍ ଭୁଵନାନ୍ତରାଲମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ସ୍ୱଭାବ, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଦୋଷ; ଗୁଣ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଉପରେ ଅତୀତ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା। ସେଇ ଜଗତମଧ୍ୟର ଖାଲି ସ୍ଥାନକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି।
ସମସ୍ତକଲ୍ଯାଣଗୁଣାତ୍ମକୋ ହି ସ୍ଵଶକ୍ତିଲେଶାଦୃତଭୂତସର୍ଗଃ ଇଚ୍ଛାଗୃହୀତାଭିମତୋରୁଦେହଃ ସଂସାଧିତାଶେଷଜଗଦ୍ଧିତୋ ଽସୌ
ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣର ମୂର୍ତ୍ତି; ତାଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତିର ଅଂଶରେ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ଚାହାଣି ଅନୁଯାୟୀ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରନ୍ତି।
ତେଜୋବଲୈଶ୍ଵର୍ଯମହାଵରୋଧଃ ସ୍ଵଵୀର୍ଯଶକ୍ତ୍ଯାଦିଗୁଣୈକରାଶିଃ ପରଃ ପରାଣାଂ ସକଲା ନ ଯତ୍ର କ୍ଲେଶାଦଯଃ ସନ୍ତି ପରାପରେଶେ
ସେ ତେଜ, ବଳ, ଏଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ମହାସଂଯମ ଭରିଥିବା ଗୁଣର ଏକ ଏକାଠା ରାଶି; ସେ ସମସ୍ତରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି କ୍ଲେଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ସେ ପରାପରଙ୍କ ନାଥ।
ସ ଈଶ୍ଵରୋ ଵ୍ଯଷ୍ଟିସମଷ୍ଟିରୂପୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତସ୍ଵରୂପଃ ପ୍ରକଟସ୍ଵରୂପଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵଦୃକ୍ ସର୍ଵଵେତ୍ତା ସମସ୍ତଶକ୍ତିଃ ପରମେଶ୍ଵରାଖ୍ଯଃ
ସେ ନିଜସ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ପ୍ରକଟ ଦୁହିଁ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କରେ ଅଛି, ସେ ପରମେଶ୍ୱର।
ସଂଜ୍ଞାଯତେ ଯେନ ତଦ୍ ଅସ୍ତଦୋଷଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ପରଂ ନିର୍ମଲମ୍ ଏକରୂପମ୍ ସଂଦୃଶ୍ଯତେ ଵାପ୍ଯ୍ ଅଥ ଗମ୍ଯତେ ଵା ତଜ୍ ଜ୍ଞାନମ୍ ଅଜ୍ଞାନମ୍ ଅତୋ ଽନ୍ଯଦ୍ ଉକ୍ତମ୍
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଜଣାଯାନ୍ତି, ସେଠି କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ, ଶୁଦ୍ଧ, ପରମ, ନିର୍ମଳ, ଏକ ରୂପର। ସେ କେବେ ଦେଖାଯାଏ, କେବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅଜ୍ଞାନଠାରୁ ଅଲଗା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ଇଦାନୀଂ ବ୍ରୂହି ଯୋଗଂ ଚ ଦୁଃଖସଂଯୋଗଭେଷଜମ୍ ଯଂ ଵିଦିତ୍ଵାଵ୍ଯଯଂ ତତ୍ର ଯୁଞ୍ଜାମଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଏବେ ଆମକୁ ଯୋଗ ବିଷୟରେ କହ, ଯାହା ଦୁଃଖର ସଂଯୋଗର ଔଷଧ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଜାଣି, ଆମେ ସେଠାରେ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଵଚନଂ ତେଷାଂ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନସ୍ ତଦା ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପରମପ୍ରୀତୋ ଯୋଗୀ ଯୋଗଵିଦାଂ ଵରଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ଯୋଗ ବିଦ୍ୟାର ଜ୍ଞାନୀ, ବହୁତ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ।
ଯୋଗଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଭଵନାଶନମ୍ ଯମ୍ ଅଭ୍ଯସ୍ଯାପ୍ନୁଯାଦ୍ ଯୋଗୀ ମୋକ୍ଷଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଏବେ ଯୋଗ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ଭବସାଗରକୁ ନଶ୍ୱ କରେ। ଶୁଣ, ଏହାକୁ ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ଯୋଗୀ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଦୌ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଗୁରୁମ୍ ଆରାଧ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ ଇତିହାସଂ ପୁରାଣଂ ଚ ଵେଦାଂଶ୍ ଚୈଵ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ପ୍ରଥମେ ଯୋଗ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜି, ଏବଂ ଇତିହାସ, ପୁରାଣ ଓ ବେଦ ଉପରେ ଦକ୍ଷ ହୋଇ,
ଆହାରଂ ଯୋଗଦୋଷାଂଶ୍ ଚ ଦେଶକାଲଂ ଚ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମଭ୍ଯସେଦ୍ ଯୋଗଂ ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵୋ ନିଷ୍ପରିଗ୍ରହଃ
ଖାଦ୍ୟ, ଯୋଗର ଦୋଷ, ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ଜାଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରହିତ ଏବଂ ଅସଙ୍ଗ ହୋଇ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୁଞ୍ଜନ୍ ସକ୍ତୁଂ ଯଵାଗୂଂ ଚ ତକ୍ରମୂଲଫଲଂ ପଯଃ ଯାଵକଂ କଣପିଣ୍ଯାକମ୍ ଆହାରଂ ଯୋଗସାଧନମ୍
ସକ୍ତୁ, ଯବର ଖିର, ତକ୍ର, ମୂଳ, ଫଳ, ଦୁଧ, ଯବ ଓ ଦାଳିଆ ଖାଇବା ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ।
ନ ମନୋଵିକଲେ ଧ୍ମାତେ ନ ଶ୍ରାନ୍ତେ କ୍ଷୁଧିତେ ତଥା ନ ଦ୍ଵଂଦ୍ଵେ ନ ଚ ଶୀତେ ଚ ନ ଚୋଷ୍ଣେ ନାନିଲାତ୍ମକେ
ମନ ଅଶାନ୍ତ, ଶ୍ୱାସ ଅସ୍ଥିର, ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତ କିମ୍ବା ଭୁଖା ଥିବାବେଳେ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ଶୀତ, ଉଷ୍ଣ କିମ୍ବା ବଡ଼ ପବନ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସଶବ୍ଦେ ନ ଜଲାଭ୍ଯାସେ ଜୀର୍ଣଗୋଷ୍ଠେ ଚତୁଷ୍ପଥେ ସରୀସୃପେ ଶ୍ମଶାନେ ଚ ନ ନଦ୍ଯନ୍ତେ ଽଗ୍ନିସଂନିଧୌ
ଶବ୍ଦ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ପାଣି ପାଖରେ, ଭଙ୍ଗୁର ଗୋଶାଳାରେ, ଚଉମୁହାଣୀରେ, ସରିସୃପ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଶ୍ମଶାନରେ, ନଦୀ ପାରେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ଚୈତ୍ଯେ ନ ଚ ଵଲ୍ମୀକେ ସଭଯେ କୂପସଂନିଧୌ ନ ଶୁଷ୍କପର୍ଣନିଚଯେ ଯୋଗଂ ଯୁଞ୍ଜୀତ କର୍ହିଚିତ୍
ମନ୍ଦିରରେ, ପିଲାମାଟିର ଗୁହାରେ, ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ, କୁଆଁ ପାଖରେ କିମ୍ବା ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଥିବା ଷ୍ଟୁପରେ କେବେ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦେଶାନ୍ ଏତାନ୍ ଅନାଦୃତ୍ଯ ମୂଢତ୍ଵାଦ୍ ଯୋ ଯୁନକ୍ତି ଵୈ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ ତସ୍ଯ ଯେ ଦୋଷା ଜାଯନ୍ତେ ଵିଘ୍ନକାରକାଃ
ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅଗ୍ରହଣ କରି, ଅଜ୍ଞାନରେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଓ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ମୁଁ କହିବି।
ବାଧିର୍ଯଂ ଜଡତା ଲୋପଃ ସ୍ମୃତେର୍ ମୂକତ୍ଵମ୍ ଅନ୍ଧତା ଜ୍ଵରଶ୍ ଚ ଜାଯତେ ସଦ୍ଯସ୍ ତଦ୍ଵଦ୍ ଅଜ୍ଞାନସଂଭଵଃ
ବଧିରତା, ମୂର୍ଖତା, ସ୍ମୃତି ହାନି, ଗୁଙ୍ଗାପଣ, ଅନ୍ଧତା ଓ ଜ୍ୱର ସହିତ ଅଜ୍ଞାନ ତୁରନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵାତ୍ମନା କାର୍ଯା ରକ୍ଷା ଯୋଗଵିଦା ସଦା ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ଶରୀରଂ ସାଧନଂ ଯତଃ
ସେହିପାଇଁ, ଯୋଗ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଦା ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଶରୀର ହିଁ ସାଧନ।
ଆଶ୍ରମେ ଵିଜନେ ଗୁହ୍ଯେ ନିଃଶବ୍ଦେ ନିର୍ଭଯେ ନଗେ ଶୂନ୍ଯାଗାରେ ଶୁଚୌ ରମ୍ଯେ ଚୈକାନ୍ତେ ଦେଵତାଲଯେ
ଆଶ୍ରମରେ, ଏକାନ୍ତ, ଗୁପ୍ତ, ନିର୍ବିଦ୍ଧ, ଭୟ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ଖାଲି ଘରରେ, ପବିତ୍ର ଓ ରମ୍ୟ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ଦେଉଳରେ।
ରଜନ୍ଯାଃ ପଶ୍ଚିମେ ଯାମେ ପୂର୍ଵେ ଚ ସୁସମାହିତଃ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ମଧ୍ଯମେ ଚାହ୍ନି ଯୁକ୍ତାହାରୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ରାତିର ଶେଷ ପ୍ରହରରେ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାତେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ସକାଳ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ମଧ୍ୟମ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ।
ଆସୀନଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ରମ୍ଯ ଆସନେ ସୁଖନିଶ୍ଚଲେ ନାତିନୀଚେ ନ ଚୋଚ୍ଛ୍ରିତେ ନିଃସ୍ପୃହଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ ଶୁଚିଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ରମ୍ୟ, ସୁବିଧାଜନକ ଓ ଅଚଳ ଆସନରେ ବସି, ଅତି ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ଅତି ନିମ୍ନ ନୁହେଁ, ନିର୍ଲୋଭ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇ।
ଯୁକ୍ତନିଦ୍ରୋ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ ସର୍ଵଦ୍ଵଂଦ୍ଵସହୋ ଧୀରଃ ସମକାଯାଙ୍ଘ୍ରିମସ୍ତକଃ
ଯଥେଷ୍ଟ ଘୁମ, କ୍ରୋଧ ଦମନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହିପାରୁଥିବା, ଧୃଢ଼, ଶରୀର, ପାଦ ଓ ମୁଣ୍ଡ ସିଧା ରଖି।