ଵ୍ରତଚର୍ଯାପରୈର୍ ଗ୍ରାହ୍ଯା ଵେଦାଃ ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ ତତସ୍ ତୁ ଧର୍ମସଂପ୍ରାପ୍ତୈର୍ ଯଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଵିଧିଵଦ୍ ଧନୈଃ
ପୂର୍ବେ, ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ଶିଖୁଥିଲେ; ପରେ ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ ଓ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ।
ଵୃଥା କଥା ଵୃଥା ଭୋଜ୍ଯଂ ଵୃଥା ସ୍ଵଂ ଚ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍ ପତନାଯ ତଥା ଭାଵ୍ଯଂ ତୈସ୍ ତୁ ସଂଯତିଭିଃ ସହ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅକାରଣ କଥା, ଅକାରଣ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅକାରଣ ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ରଖିଲେ ପତନ ହୁଏ; ତେଣୁ ସେମାନେ ସଂୟମ ସହିତ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଅସମ୍ଯକ୍କରଣେ ଦୋଷାସ୍ ତେଷାଂ ସର୍ଵେଷୁ ଵସ୍ତୁଷୁ ଭୋଜ୍ଯପେଯାଦିକଂ ଚୈଷାଂ ନେଚ୍ଛାପ୍ରାପ୍ତିକରଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବେ କରାଯାଏନି, ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ଦୋଷ ଆସେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଇତ୍ୟାଦି ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ପାରତନ୍ତ୍ର୍ଯାତ୍ ସମସ୍ତେଷୁ ତେଷାଂ କାର୍ଯେଷୁ ଵୈ ତତଃ ଲୋକାନ୍ କ୍ଲେଶେନ ମହତା ଯଜନ୍ତି ଵିନଯାନ୍ଵିତାଃ
ସମସ୍ତ କାମରେ ପରନିର୍ଭର ଥିବାରୁ, ସେମାନେ ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ନମ୍ରତା ସହିତ ଲୋକଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଜଶୁଶ୍ରୂଷଣେନୈଵ ପାକଯଜ୍ଞାଧିକାରଵାନ୍ ନିଜଂ ଜଯତି ଵୈ ଲୋକଂ ଶୂଦ୍ରୋ ଧନ୍ଯତରସ୍ ତତଃ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସେବା କରି ଶୂଦ୍ର ଜଣେ ପାକଯଜ୍ଞର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ, ଏବଂ ଏଭଳି ସେ ନିଜ ଲୋକକୁ ଜିତିଥାଏ; ଏହିପରି ଶୂଦ୍ର ଅଧିକ ଧନ୍ୟ।
ଭକ୍ଷ୍ଯାଭକ୍ଷ୍ଯେଷୁ ନାଶାସ୍ତି ଯେଷାଂ ପାପେଷୁ ଵା ଯତଃ ନିଯମୋ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାସ୍ ତେନାସୌ ସାଧ୍ଵ୍ ଇତୀରିତମ୍
ଯେମାନେ ଖାଇବା ଓ ନଖାଇବା ବିଷୟରେ କିମ୍ବା ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ କୌଣସି ନିୟମ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ।
ସ୍ଵଧର୍ମସ୍ଯାଵିରୋଧେନ ନରୈର୍ ଲଭ୍ଯଂ ଧନଂ ସଦା ପ୍ରତିପାଦନୀଯଂ ପାତ୍ରେଷୁ ଯଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଚ ଯଥାଵିଧି
ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଅଟୁଟ ରଖି ସଦା ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ଧନ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେଙ୍କୁ ଦେବା ଓ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯାର୍ଜନେ ମହାନ୍ କ୍ଲେଶଃ ପାଲନେନ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତଥା ସଦ୍ଵିନିଯୋଗାଯ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଗହନଂ ନୃଣାମ୍
ଏହି ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଅଛି, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ତେଣୁ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଏଭିର୍ ଅନ୍ଯୈସ୍ ତଥା କ୍ଲେଶୈଃ ପୁରୁଷା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ନିଜାଞ୍ ଜଯନ୍ତି ଵୈ ଲୋକାନ୍ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାଦିକାନ୍ କ୍ରମାତ୍
ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଷ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଲୋକମାନେ ନିଜ ଲୋକକୁ ଜିତନ୍ତି, ପ୍ରଜାପତି ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମକ୍ରମେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଯୋଷିଚ୍ ଛୁଶ୍ରୂଷଣାଦ୍ ଭର୍ତୁଃ କର୍ମଣା ମନସା ଗିରା ଏତଦ୍ ଵିଷଯମ୍ ଆପ୍ନୋତି ତତ୍ସାଲୋକ୍ଯଂ ଯତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସ୍ତ୍ରୀ ଜଣେ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ସେବା କରି, ଏହି ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହିପରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ସେଇ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚେ।
ନାତିକ୍ଲେଶେନ ମହତା ତାନ୍ ଏଵ ପୁରୁଷୋ ଯଥା ତୃତୀଯଂ ଵ୍ଯାହୃତଂ ତେନ ମଯା ସାଧ୍ଵ୍ ଇତି ଯୋଷିତଃ
ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଛଡ଼ା, ଯେପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଉଛନ୍ତି, ସେପରି ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ସେଇ ତୃତୀୟ ଉଚ୍ଚାରଣ ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଏତଦ୍ ଵଃ କଥିତଂ ଵିପ୍ରା ଯନ୍ନିମିତ୍ତମ୍ ଇହାଗତାଃ ତତ୍ ପୃଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଯଥାକାମମ୍ ଅହଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵଃ ସ୍ଫୁଟମ୍
ମୁଁ ତୁମେମାନେ ଯାହା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସିଛ, ସେଥିରେ କହିଦେଲି; ଏବେ ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ପଚାର, ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଦେବି।
ଅଲ୍ପେନୈଵ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଧର୍ମଃ ସିଧ୍ଯତି ଵୈ କଲୌ ନରୈର୍ ଆତ୍ମଗୁଣାମ୍ଭୋଭିଃ କ୍ଷାଲିତାଖିଲକିଲ୍ବିଷୈଃ
କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଗୁଣର ଜଳରେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଧୋଇ ଦେଇ, ଅଳ୍ପ ପ୍ରୟାସରେ ଧର୍ମକୁ ସିଦ୍ଧ କରିପାରନ୍ତି।
ଶୂଦ୍ରୈଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜଶୁଶ୍ରୂଷାତତ୍ପରୈର୍ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ ଅନାଯାସାତ୍ ପତିଶୁଶ୍ରୂଷଯୈଵ ହି
ଏହିପରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସେବାରେ ଲାଗିଥିବା ଶୂଦ୍ରମାନେ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, କେବଳ ପତିସେବା ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ତତସ୍ ତ୍ରିତଯମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏତନ୍ ମମ ଧନ୍ଯତମଂ ମତମ୍ ଧର୍ମସଂରାଧନେ କ୍ଲେଶୋ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ କୃତାଦିଷୁ
ଏହି ତିନିଟିକୁ ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ ଭାବିଏ; ପୂର୍ବ ଯୁଗମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ବହୁତ କଷ୍ଟ ଥିଲା।
ତଥା ସ୍ଵଲ୍ପେନ ତପସା ସିଦ୍ଧିଂ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ ଧନ୍ଯା ଧର୍ମଂ ଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି, ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ମାନବମାନେ ସିଦ୍ଧି ପାଇବେ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ଯେମାନେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।
ଭଵଦ୍ଭିର୍ ଯଦ୍ ଅଭିପ୍ରେତଂ ତଦ୍ ଏତତ୍ କଥିତଂ ମଯା ଅପୃଷ୍ଟେନାପି ଧର୍ମଜ୍ଞାଃ କିମ୍ ଅନ୍ଯତ୍ କ୍ରିଯତାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତୁମେମାନେ ଯାହା ଚାହୁଁଥିଲ, ମୁଁ ସେଥିକୁ ପଚାରିବା ପୂର୍ବରୁ କହିଦେଲି; ଏବେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଆଉ କଣ କରିବା ଉଚିତ?
ଆସନ୍ନଂ ଵିପ୍ରକୃଷ୍ଟଂ ଵା ଯଦି କାଲଂ ନ ଵିଦ୍ମହେ ତତୋ ଦ୍ଵାପରଵିଧ୍ଵଂସଂ ଯୁଗାନ୍ତଂ ସ୍ପୃହଯାମହେ
ନିକଟ କିମ୍ବା ଦୂର, ଯଦି ଆମେ ସମୟ ଜାଣିନାହୁଁ, ତେବେ ଆମେ ଦ୍ୱାପର ଶେଷ ଓ ଯୁଗାନ୍ତ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛୁ।
ପ୍ରାପ୍ତା ଵଯଂ ହି ତତ୍ କାଲମ୍ ଅନଯା ଧର୍ମତୃଷ୍ଣଯା ଆଦଦ୍ଯାମ ପରଂ ଧର୍ମଂ ସୁଖମ୍ ଅଲ୍ପେନ କର୍ମଣା
ଏହି ଧର୍ମ ପିପାସାରେ ଆମେ ସେଇ ସମୟକୁ ପହଞ୍ଚିଛୁ; ଆମେ ଅଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମ ଓ ସୁଖ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ସଂତ୍ରାସୋଦ୍ଵେଗଜନନଂ ଯୁଗାନ୍ତଂ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ ପ୍ରନଷ୍ଟଧର୍ମଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ନିମିତ୍ତୈର୍ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ଯୁଗର ଶେଷ ଆସିଛି, ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି; ଧର୍ମଜ୍ଞ, ହରାଇଯାଇଥିବା ଧର୍ମର ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ କହିବା ଉଚିତ।
ଅରକ୍ଷିତାରୋ ହର୍ତାରୋ ବଲିଭାଗସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାଃ ଯୁଗାନ୍ତେ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵରକ୍ଷଣପରାଯଣାଃ
ଯୁଗ ଶେଷରେ, ରାଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ଭଗ ନେବା ଉପରେ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଚୋର ହେବେ, ମାତ୍ର ନିଜ ରକ୍ଷାରେ ଲାଗି ରହିବେ।
ଅକ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ ଚ ରାଜାନୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶୂଦ୍ରୋପଜୀଵିନଃ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ଏବଂ ରାଜାମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବେ, ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚାର ଅନୁସରଣ କରିବେ, ଯୁଗ ଶେଷରେ।
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଃ କାଣ୍ଡପୃଷ୍ଠାଶ୍ ଚ ନିଷ୍କର୍ମାଣି ହଵୀଂଷି ଚ ଏକପଙ୍କ୍ତ୍ଯାମ୍ ଅଶିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ଯୁଗର ଶେଷରେ, ବଡ଼ ମୁନି, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କାଣ୍ଡ ପୃଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଓ ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି କର୍ମ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ଏକ ଅନ୍ତରାରେ ବସି ହବି ଖାଇବେ।
ଅଶିଷ୍ଟଵନ୍ତୋ ଽର୍ଥପରା ନରା ମଦ୍ଯାମିଷପ୍ରିଯାଃ ମିତ୍ରଭାର୍ଯାଂ ଭଜିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ପୁରୁଷାଧମାଃ
ଯୁଗର ଶେଷରେ, ନିମ୍ନ ମନ୍ଷ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ନାହିଁ, ଧନରେ ଲାଗିଥିବା, ମଦ ଓ ମାଂସ ପ୍ରିୟ, ସେମାନେ ମିତ୍ରଙ୍କର ଜୀବନସାଥୀଙ୍କୁ ନେଇବେ।
ରାଜଵୃତ୍ତିସ୍ଥିତାଶ୍ ଚୌରା ରାଜାନଶ୍ ଚୌରଶୀଲିନଃ ଭୃତ୍ଯା ହ୍ଯ୍ ଅନିର୍ଦିଷ୍ଟଭୁଜୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ଯୁଗ ଶେଷରେ, ଚୋରମାନେ ରାଜାଙ୍କର କାମ କରିବେ, ରାଜାମାନେ ଚୋର ଭଳି ଚରିତ୍ର ଧରିବେ, ଦାସମାନେ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ କାମ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାମ କରିବେ।
ଧନାନି ଶ୍ଲାଘନୀଯାନି ସତାଂ ଵୃତ୍ତମ୍ ଅପୂଜିତମ୍ ଅକୁତ୍ସନା ଚ ପତିତେ ଭଵିଷ୍ଯତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ଯୁଗ ଶେଷରେ, ଧନକୁ ବଡ଼ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯିବ, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ଚରିତ୍ରକୁ ଅପମାନ କରାଯିବ, ଓ ପତିତମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ନିନ୍ଦା ରହିବ ନାହିଁ।
ପ୍ରନଷ୍ଟନାସାଃ ପୁରୁଷା ମୁକ୍ତକେଶା ଵିରୂପିଣଃ ଊନଷୋଡଶଵର୍ଷାଶ୍ ଚ ପ୍ରସୋଷ୍ଯନ୍ତି ତଥା ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ମନ୍ଷ୍ୟମାନେ ନାକ ବିନା, ଅସଜ୍ଜା ଚୁଲି, ବିକୃତ ଦେହ ହେବେ, ଓ ଜନାନୀମାନେ ଶୋଳ ଦିନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେବେ।
ଅଟ୍ଟଶୂଲା ଜନପଦାଃ ଶିଵଶୂଲାଶ୍ ଚତୁଷ୍ପଥାଃ ପ୍ରମଦାଃ କେଶଶୂଲାଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ଯୁଗ ଶେଷରେ, ଗ୍ରାମମାନେ ରୋଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବେ, ଚଉଁରସ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାରେ ଭରିଯିବ, ଓ ଜନାନୀମାନେ ଚୁଲି ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେବେ।
ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମ ଵଦିଷ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜା ଵାଜସନେଯିକାଃ ଶୂଦ୍ରାଭା ଵାଦିନଶ୍ ଚୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ ଚାନ୍ତ୍ଯଵାସିନଃ
ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବାଜସନେୟୀ ପରମ୍ପରାର ଦ୍ୱିଜମାନେ, ବ୍ରହ୍ମ ବିଷୟରେ କଥା କହିବେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ର ଭଳି କଥା କହିବେ ଓ ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିବେ।
ଶୁକ୍ଲଦନ୍ତା ଜିତାକ୍ଷାଶ୍ ଚ ମୁଣ୍ଡାଃ କାଷାଯଵାସସଃ ଶୂଦ୍ରା ଧର୍ମଂ ଵଦିଷ୍ଯନ୍ତି ଶାଠ୍ଯବୁଦ୍ଧ୍ଯୋପଜୀଵିନଃ
ଶୁଦ୍ରମାନେ ଧଳା ଦାନ୍ତ, ଦାୟ ଖେଳରେ ପ୍ରବୀଣ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା ଓ କାଷାୟ ଶୋଭା ପିନ୍ଧି, ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କଥା କହିବେ, ଚତୁର୍ୟ ମନ ଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ଚାଲାଇବେ।