ପ୍ରାରମ୍ଭାଶ୍ ଚାଵସୀଦନ୍ତି ଯଦା ଧର୍ମକୃତାଂ ନୃଣାମ୍ ତଦାନୁମେଯଂ ପ୍ରାଧାନ୍ଯଂ କଲେର୍ ଵିପ୍ରା ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଅସଫଳ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଳିଯୁଗର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଅନୁମାନ କରିପାରିବେ।
ଯଦା ଯଦା ନ ଯଜ୍ଞାନାମ୍ ଈଶ୍ଵରଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଇଜ୍ଯତେ ପୁରୁଷୈର୍ ଯଜ୍ଞୈସ୍ ତଦା ଜ୍ଞେଯଂ କଲେର୍ ବଲମ୍
ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କଳିଯୁଗର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଛି ବୋଲି ଜଣାଯିବ।
ନ ପ୍ରୀତିର୍ ଵେଦଵାଦେଷୁ ପାଖଣ୍ଡେଷୁ ଯଦା ରତିଃ କଲେର୍ ଵୃଦ୍ଧିସ୍ ତଦା ପ୍ରାଜ୍ଞୈର୍ ଅନୁମେଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଯେତେବେଳେ ବେଦ ଉପଦେଶରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ ଏବଂ ଅପସিদ্ধ ଶିକ୍ଷାରେ ଆସକ୍ତି ଦେଖାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଳିଯୁଗର ବଢ଼ିବା ଅନୁମାନ କରିପାରିବେ।
କଲୌ ଜଗତ୍ପତିଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସର୍ଵସ୍ରଷ୍ଟାରମ୍ ଈଶ୍ଵରମ୍ ନାର୍ଚଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଭୋ ଵିପ୍ରାଃ ପାଖଣ୍ଡୋପହତା ନରାଃ
କଳିଯୁଗରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଅପସিদ্ধରେ ଅନୁସୃତ ଲୋକମାନେ ଜଗତ୍ପତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ରଚନାକାରୀ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ପୂଜା କରିବେନାହିଁ।
କିଂ ଦେଵୈଃ କିଂ ଦ୍ଵିଜୈର୍ ଵେଦୈଃ କିଂ ଶୌଚେନାମ୍ବୁଜଲ୍ପନା ଇତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ପ୍ରଲପିଷ୍ଯନ୍ତି ପାଖଣ୍ଡୋପହତା ନରାଃ
ପାଖଣ୍ଡରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଏଭଳି କହିବେ — 'ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବେଦ, ପବିତ୍ରତା କିମ୍ବା ପଦ୍ମଫୁଲ ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବାର କଣ ଉପକାର?'
ଅଲ୍ପଵୃଷ୍ଟିଶ୍ ଚ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ସ୍ଵଲ୍ପଂ ସସ୍ଯଫଲଂ ତଥା ଫଲଂ ତଥାଲ୍ପସାରଂ ଚ ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରାପ୍ତେ କଲୌ ଯୁଗେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ ବର୍ଷା କମିଯିବ, ଫସଲ ଅଳ୍ପ ହେବ ଏବଂ ତାହାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଓ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।
ଜାନୁପ୍ରାଯାଣି ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଶମୀପ୍ରାଯା ମହୀରୁହାଃ ଶୂଦ୍ରପ୍ରାଯାସ୍ ତଥା ଵର୍ଣା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ଯୁଗେ
କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଙ୍ଘାଯାଏଁ ଲୁଗା ପିନ୍ଧିବେ, ଗଛମାନେ ଅଧିକାଂଶ ଶମୀ ହେବେ, ଏବଂ ସମାଜରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଶୂଦ୍ର ହେବେ।
ଅଣୁପ୍ରାଯାଣି ଧାନ୍ଯାନି ଆଜପ୍ରାଯଂ ତଥା ପଯଃ ଭଵିଷ୍ଯତି କଲୌ ପ୍ରାପ୍ତ ଔଶୀରଂ ଚାନୁଲେପନମ୍
ଧାନ୍ୟ ଅତି ଛୋଟ ହେବ, ଦୁଧ ଅଧିକାଂଶ ଛେଉଁଠାରୁ ମିଳିବ, ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ ଉଶୀର ଲେପ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବ।
ଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଵଶୁରଭୂଯିଷ୍ଠା ଗୁରଵଶ୍ ଚ ନୃଣାଂ କଲୌ ଶାଲାଦ୍ଯାହାରିଭାର୍ଯାଶ୍ ଚ ସୁହୃଦୋ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
କଳିଯୁଗରେ ଶ୍ୱଶୁର ଓ ଶ୍ୱଶ୍ରୁ ମୁଖ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ ହେବେ, ଏବଂ ଏକେଠାରେ ଖାଇଥିବା ମିତ୍ରମାନେ ହିଁ ସଂଗୀ ହେବେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
କସ୍ଯ ମାତା ପିତା କସ୍ଯ ଯଦା କର୍ମାତ୍ମକଃ ପୁମାନ୍ ଇତି ଚୋଦାହରିଷ୍ଯନ୍ତି ଶ୍ଵଶୁରାନୁଗତା ନରାଃ
ଲୋକମାନେ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି, 'କାହାର ମାଆ? କାହାର ବାପା? କେବେ କାହାକୁ କାହିଁକି କାହାର କାମ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନାଯିବ?' ବୋଲି ପଚାରିବେ।
ଵାଙ୍ମନଃକାଯଜୈର୍ ଦୋଷୈର୍ ଅଭିଭୂତାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ ନରାଃ ପାପାନ୍ଯ୍ ଅନୁଦିନଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଲ୍ପମେଧସଃ
ବାକ୍ୟ, ମନ ଓ ଦେହର ଦୋଷରେ ପୁନିପୁନି ପରାଜିତ ହୋଇ, ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଲୋକମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ପାପ କରିବେ।
ନିଃସତ୍ଯାନାମ୍ ଅଶୌଚାନାଂ ନିର୍ହ୍ରୀକାଣାଂ ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ ଯଦ୍ ଯଦ୍ ଦୁଃଖାଯ ତତ୍ ସର୍ଵଂ କଲିକାଲେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଲଜ୍ଜା ବିହୀନ, ବିଶେଷକରି ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଆସିବ।
ନିଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଵଷଟ୍କାରେ ସ୍ଵଧାସ୍ଵାହାଵିଵର୍ଜିତେ ତଦା ପ୍ରଵିରଲୋ ଵିପ୍ରଃ କଶ୍ଚିଲ୍ ଲୋକେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେତେବେଳେ ପାଠ, ହୋମ ଓ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ବନ୍ଦ ହେବ, ସେତେବେଳେ ବହୁତ କମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ରହିଯିବେ।
ତତ୍ରାଲ୍ପେନୈଵ କାଲେନ ପୁଣ୍ଯସ୍କନ୍ଧମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ କରୋତି ଯଃ କୃତଯୁଗେ କ୍ରିଯତେ ତପସା ହି ଯଃ
ସେ ସମୟରେ, ଅତି କମ୍ ପ୍ରୟାସରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା କୃତଯୁଗରେ କେବଳ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମିଳୁଥିଲା।
କସ୍ମିନ୍ କାଲେ ଽଲ୍ପକୋ ଧର୍ମୋ ଦଦାତି ସୁମହାଫଲମ୍ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସ୍ଯ୍ ଅଶେଷେଣ ଶ୍ରୋତୁଂ ଵାଞ୍ଛା ପ୍ରଵର୍ତତେ
କେଉଁ ସମୟରେ ଅଳ୍ପ ଧର୍ମ କରି ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ? ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହ, କାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମିଛି।
ଧନ୍ଯେ କଲୌ ଭଵେଦ୍ ଵିପ୍ରାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଲ୍ପକ୍ଲେଶୈର୍ ମହତ୍ ଫଲମ୍ ତଥା ଭଵେତାଂ ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରୌ ଧନ୍ଯୌ ଚାନ୍ଯନ୍ ନିବୋଧତ
କଳିଯୁଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କମ୍ କଷ୍ଟରେ ବଡ଼ ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ଏହିପରି ନାରୀ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି—ଏହା ଆଉ ଶୁଣ।
ଯତ୍ କୃତେ ଦଶଭିର୍ ଵର୍ଷୈସ୍ ତ୍ରେତାଯାଂ ହାଯନେନ ତତ୍ ଦ୍ଵାପରେ ତଚ୍ ଚ ମାସେନ ଅହୋରାତ୍ରେଣ ତତ୍ କଲୌ
କୃତଯୁଗରେ ଦଶ ବର୍ଷରେ, ତ୍ରେତାରେ ଏକ ବର୍ଷରେ, ଦ୍ୱାପରରେ ଏକ ମାସରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, କଳିଯୁଗରେ ତାହା ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ମିଳିଯାଏ।
ତପସୋ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯସ୍ଯ ଜପାଦେଶ୍ ଚ ଫଲଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପୁରୁଷସ୍ ତେନ କଲୌ ସାଧ୍ଵ୍ ଇତି ଭାଷିତୁମ୍
ତପସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ଓ ଜପର ଫଳ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କଳିଯୁଗରେ ଲୋକ ପାଇଥାଏ, ଏହିଯୋଗୁଁ ଏହାକୁ ଶୁଭ ହେବା କୁହାଯାଏ।
ଧ୍ଯାଯନ୍ କୃତେ ଯଜନ୍ ଯଜ୍ଞୈସ୍ ତ୍ରେତାଯାଂ ଦ୍ଵାପରେ ଽର୍ଚଯନ୍ ଯଦ୍ ଆପ୍ନୋତି ତଦ୍ ଆପ୍ନୋତି କଲୌ ସଂକୀର୍ତ୍ଯ କେଶଵମ୍
କୃତଯୁଗରେ ଧ୍ୟାନ, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦ୍ୱାପରରେ ପୂଜା ଯେଉଁ ଫଳ ଦେଏ, କଳିଯୁଗରେ କେଶବଙ୍କ ନାମ କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
ଧର୍ମୋତ୍କର୍ଷମ୍ ଅତୀଵାତ୍ର ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପୁରୁଷଃ କଲୌ ସ୍ଵଲ୍ପାଯାସେନ ଧର୍ମଜ୍ଞାସ୍ ତେନ ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅହଂ କଲୌ
ଏଠାରେ କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ଅତି କମ୍ ଚେଷ୍ଟାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମ ଲାଭ କରନ୍ତି; ଏହିଯୋଗୁଁ କଳିଯୁଗର ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି।
ଵ୍ରତଚର୍ଯାପରୈର୍ ଗ୍ରାହ୍ଯା ଵେଦାଃ ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ ତତସ୍ ତୁ ଧର୍ମସଂପ୍ରାପ୍ତୈର୍ ଯଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଵିଧିଵଦ୍ ଧନୈଃ
ପୂର୍ବେ, ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ଶିଖୁଥିଲେ; ପରେ ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ ଓ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ।
ଵୃଥା କଥା ଵୃଥା ଭୋଜ୍ଯଂ ଵୃଥା ସ୍ଵଂ ଚ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍ ପତନାଯ ତଥା ଭାଵ୍ଯଂ ତୈସ୍ ତୁ ସଂଯତିଭିଃ ସହ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅକାରଣ କଥା, ଅକାରଣ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅକାରଣ ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ରଖିଲେ ପତନ ହୁଏ; ତେଣୁ ସେମାନେ ସଂୟମ ସହିତ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଅସମ୍ଯକ୍କରଣେ ଦୋଷାସ୍ ତେଷାଂ ସର୍ଵେଷୁ ଵସ୍ତୁଷୁ ଭୋଜ୍ଯପେଯାଦିକଂ ଚୈଷାଂ ନେଚ୍ଛାପ୍ରାପ୍ତିକରଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବେ କରାଯାଏନି, ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ଦୋଷ ଆସେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଇତ୍ୟାଦି ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ପାରତନ୍ତ୍ର୍ଯାତ୍ ସମସ୍ତେଷୁ ତେଷାଂ କାର୍ଯେଷୁ ଵୈ ତତଃ ଲୋକାନ୍ କ୍ଲେଶେନ ମହତା ଯଜନ୍ତି ଵିନଯାନ୍ଵିତାଃ
ସମସ୍ତ କାମରେ ପରନିର୍ଭର ଥିବାରୁ, ସେମାନେ ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ନମ୍ରତା ସହିତ ଲୋକଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଜଶୁଶ୍ରୂଷଣେନୈଵ ପାକଯଜ୍ଞାଧିକାରଵାନ୍ ନିଜଂ ଜଯତି ଵୈ ଲୋକଂ ଶୂଦ୍ରୋ ଧନ୍ଯତରସ୍ ତତଃ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସେବା କରି ଶୂଦ୍ର ଜଣେ ପାକଯଜ୍ଞର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ, ଏବଂ ଏଭଳି ସେ ନିଜ ଲୋକକୁ ଜିତିଥାଏ; ଏହିପରି ଶୂଦ୍ର ଅଧିକ ଧନ୍ୟ।
ଭକ୍ଷ୍ଯାଭକ୍ଷ୍ଯେଷୁ ନାଶାସ୍ତି ଯେଷାଂ ପାପେଷୁ ଵା ଯତଃ ନିଯମୋ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାସ୍ ତେନାସୌ ସାଧ୍ଵ୍ ଇତୀରିତମ୍
ଯେମାନେ ଖାଇବା ଓ ନଖାଇବା ବିଷୟରେ କିମ୍ବା ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ କୌଣସି ନିୟମ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ।
ସ୍ଵଧର୍ମସ୍ଯାଵିରୋଧେନ ନରୈର୍ ଲଭ୍ଯଂ ଧନଂ ସଦା ପ୍ରତିପାଦନୀଯଂ ପାତ୍ରେଷୁ ଯଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଚ ଯଥାଵିଧି
ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଅଟୁଟ ରଖି ସଦା ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ଧନ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେଙ୍କୁ ଦେବା ଓ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯାର୍ଜନେ ମହାନ୍ କ୍ଲେଶଃ ପାଲନେନ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତଥା ସଦ୍ଵିନିଯୋଗାଯ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଗହନଂ ନୃଣାମ୍
ଏହି ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଅଛି, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ତେଣୁ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଏଭିର୍ ଅନ୍ଯୈସ୍ ତଥା କ୍ଲେଶୈଃ ପୁରୁଷା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ନିଜାଞ୍ ଜଯନ୍ତି ଵୈ ଲୋକାନ୍ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାଦିକାନ୍ କ୍ରମାତ୍
ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଷ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଲୋକମାନେ ନିଜ ଲୋକକୁ ଜିତନ୍ତି, ପ୍ରଜାପତି ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମକ୍ରମେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଯୋଷିଚ୍ ଛୁଶ୍ରୂଷଣାଦ୍ ଭର୍ତୁଃ କର୍ମଣା ମନସା ଗିରା ଏତଦ୍ ଵିଷଯମ୍ ଆପ୍ନୋତି ତତ୍ସାଲୋକ୍ଯଂ ଯତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସ୍ତ୍ରୀ ଜଣେ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ସେବା କରି, ଏହି ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହିପରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ସେଇ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚେ।