ତତୋ ମୁରାରିଂ ପୁନର୍ ଉକ୍ତଵାନ୍ ଅହଂ ଭୂଯୋ ଽର୍ଥଧର୍ମାର୍ଥଜିଗୀଷିତୈଵ ଯତ୍ ମାଯା ତଵେମାମ୍ ଇହ ଵେତ୍ତୁମ୍ ଇଚ୍ଛେ ମମାଦ୍ଯ ତାଂ ଦର୍ଶଯ ପୁଷ୍କରାକ୍ଷ
ତାପରେ ମୁଁ ପୁନି ମୁରାରିଙ୍କୁ କହିଲି—'ମୁଁ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାକୁ ଏଠି ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଯାହା ଧନ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଆଜି ମୋତେ ସେଠିକୁ ଦେଖାନ୍ତୁ, ହେ ପଦ୍ମନେତ୍ର।'
ପୂର୍ଵଂ ସୁରର୍ଷିର୍ ଦ୍ଵିଜ ନାରଦାଖ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମଜୋ ଽଭୂନ୍ ମମ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଃ ତେନାପି ପୂର୍ଵଂ ଭଵତା ଯଥୈଵ ସଂତୋଷିତୋ ଭକ୍ତିମତା ହି ତଦ୍ଵତ୍
ପୂର୍ବେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ନାରଦ ନାମକ ଦେବ ଋଷି ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଯେପରି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ, ସେପରି ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ଵରଂ ଚ ଦତ୍ତଂ ଗତଵାନ୍ ଅହଂ ଚ ସ ଚାପି ଵଵ୍ରେ ଵରମ୍ ଏତଦ୍ ଏଵ ନିଵାରିତୋ ମାମ୍ ଅତିମୂଢଭାଵାଦ୍ ଭଵାନ୍ ଯଥୈଵଂ ଵୃତଵାନ୍ ଵରଂ ଚ
ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଚାଲିଗଲି, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ। ଅତି ମୂଢ଼ତାରୁ ମୁଁ ସେଉଁଠି ରୋକିଥିଲି, ଯେପରି ତୁମେ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲ, ଏହିପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତତୋ ମଯୋକ୍ତୋ ଽମ୍ଭସି ନାରଦ ତ୍ଵଂ ମାଯାଂ ହି ମେ ଵେତ୍ସ୍ଯସି ସଂନିମଗ୍ନଃ ତତୋ ନିମଗ୍ନୋ ଽମ୍ଭସି ନାରଦୋ ଽସୌ କନ୍ଯା ବଭୌ କାଶିପତେଃ ସୁଶୀଲା
ତାପରେ ମୁଁ କହିଲି—'ନାରଦ, ତୁମେ ମୋ ମାୟାକୁ ଜଳରେ ବୁଡ଼ି ଜାଣିବ।' ତାପରେ ନାରଦ ଜଳରେ ବୁଡ଼ି, କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ର ଝିଅ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ତାଂ ଯୌଵନାଢ୍ଯାମ୍ ଅଥ ଚାରୁଧର୍ମିଣେ ଵିଦର୍ଭରାଜ୍ଞସ୍ ତନଯାଯ ଵୈ ଦଦୌ ସ୍ଵଧର୍ମଣେ ସୋ ଽପି ତଯା ସମେତଃ ସିଷେଵ କାମାନ୍ ଅତୁଲାନ୍ ମହର୍ଷିଃ
ସେ ଯୁବତୀ, ଶୁଭ ଚରିତ୍ର ଥିବା, ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ବିଦର୍ଭ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଯାଇଲେ। ସେ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ସହ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ ଭୋଗ କଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗେ ଗତେ ଽସୌ ପିତରି ପ୍ରତାପଵାନ୍ ରାଜ୍ଯଂ କ୍ରମାଯାତମ୍ ଅଵାପ୍ଯ ହୃଷ୍ଟଃ ଵିଦର୍ଭରାଷ୍ଟ୍ରଂ ପରିପାଲଯାନଃ ପୁତ୍ରୈଃ ସପୌତ୍ରୈର୍ ବହୁଭିର୍ ଵୃତୋ ଽଭୂତ୍
ତାଙ୍କର ପିତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ସେ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ରାଜା ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବହୁ ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ ବିଦର୍ଭ ଦେଶ ଶାସନ କରି, ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିଲେ।
ଅଥାଭଵଦ୍ ଭୂମିପତେଃ ସୁଧର୍ମଣଃ କାଶୀଶ୍ଵରେଣାଥ ସମଂ ସୁଯୁଦ୍ଧମ୍ ତତ୍ର କ୍ଷଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସପୁତ୍ରପୌତ୍ରଂ ଵିଦର୍ଭରାଟ୍ କାଶିପତିଶ୍ ଚ ଯୁଦ୍ଧେ
ତାପରେ ଭୂମିର ରାଜା ଓ କାଶୀର ଅଧିପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଓ ଧର୍ମମୟ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା । ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଦର୍ଭ ରାଜା ଓ କାଶୀପତି, ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ପଉତିମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ।
ତତଃ ସୁଶୀଲା ପିତରଂ ସପୁତ୍ରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପତିଂ ଚାପି ସପୁତ୍ରପୌତ୍ରମ୍ ପୁରାଦ୍ ଵିନିଃସୃତ୍ଯ ରଣାଵନିଂ ଗତା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଶୀଲା କଦନଂ ମହାନ୍ତମ୍
ତାପରେ ସୁଶୀଳା ଜଣାଗଲା ଯେ ତାଙ୍କର ପିତା ଓ ପୁଅମାନେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପତି ସହ ପୁଅ ଓ ପଉତିମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଗ୍ରୁହ ଛାଡି ବାତ୍ୟା ଭୂମିକୁ ଗଲା । ସୁଶୀଳା ଯୁଦ୍ଧର ଭୟାନକ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା ।
ଭର୍ତୁର୍ ବଲେ ତତ୍ର ପିତୁର୍ ବଲେ ଚ ଦୁଃଖାନ୍ଵିତା ସା ସୁଚିରଂ ଵିଲପ୍ଯ ଜଗାମ ସା ମାତରମ୍ ଆର୍ତରୂପା ଭ୍ରାତୄନ୍ ସୁତାନ୍ ଭ୍ରାତୃସୁତାନ୍ ସପୌତ୍ରାନ୍
ପତି ଓ ପିତାଙ୍କର ସେନା ମଧ୍ୟରେ ସୁଶୀଳା ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲା । ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହାଉ ହାଉ କରି ଅଶୁ ଝାଡି, ଦୁଃଖରେ ଭରି ତାଙ୍କର ମା, ଭାଇ, ପୁଅ, ଭାଇର ପୁଅ ଓ ପଉତିମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା ।
ଭର୍ତାରମ୍ ଏଷା ପିତରଂ ଚ ଗୃହ୍ଯ ମହାଶ୍ମଶାନେ ଚ ମହାଚିତିଂ ସା କୃତ୍ଵା ହୁତାଶଂ ପ୍ରଦଦୌ ସ୍ଵଯଂ ଚ ଯଦା ସମିଦ୍ଧୋ ହୁତଭୁଗ୍ ବଭୂଵ
ସୁଶୀଳା ତାଙ୍କର ପତି ଓ ପିତାଙ୍କୁ ନେଇ ବଡ଼ ଶ୍ମଶାନରେ ଏକ ବଡ଼ ଚିତା ତିଆରି କଲା । ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଚିତା ଜଳିବା ସମୟରେ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ।
ତଦା ସୁଶୀଲା ପ୍ରଵିଵେଶ ଵେଗାଦ୍ ଧା ପୁତ୍ର ହା ପୁତ୍ର ଇତି ବ୍ରୁଵାଣା ତଦା ପୁନଃ ସା ମୁନିର୍ ନାରଦୋ ଽଭୂତ୍ ସ ଚାପି ଵହ୍ନିଃ ସ୍ଫଟିକାମଲାଭଃ
ତାପରେ ସୁଶୀଳା 'ହା ପୁଅ! ହା ପୁଅ!' ବୋଲି ବେଗରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଲାଗିଗଲା । ଏହି ସମୟରେ ମୁନି ନାରଦ ଆସିଗଲେ, ଅଗ୍ନି ଏକ ଶୁଧ୍ଧ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଭଳି ଦେଖାଗଲା ।
କସ୍ ତେ ତୁ ପୁତ୍ରୋ ଵଦ ମେ ମହର୍ଷେ ମୃତଂ ଚ କଂ ଶୋଚସି ନଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିଃ ଵ୍ରୀଡାନ୍ଵିତୋ ଽଭୂଦ୍ ଅଥ ନାରଦୋ ଽସୌ ତତୋ ଽହମ୍ ଏନଂ ପୁନର୍ ଏଵ ଚାହ
ମହାର୍ଷି, ତୁମର ପୁଅ କିଏ? କିଏ ପାଇଁ ତୁମେ ଦୁଃଖ କରୁଛ? ବୁଦ୍ଧି ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ନାରଦ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ । ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲି ।
ଇତୀଦୃଶା ନାରଦ କଷ୍ଟରୂପା ମାଯା ମଦୀଯା କମଲାସନାଦ୍ଯୈଃ ଶକ୍ଯା ନ ଵେତ୍ତୁଂ ସମହେନ୍ଦ୍ରରୁଦ୍ରୈଃ କଥଂ ଭଵାନ୍ ଵେତ୍ସ୍ଯତି ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯାମ୍
ନାରଦ, ଏହି ମୋର ଅଦ୍ଭୁତ ମାୟା ଏତେ ଦୁର୍ଗମ ଯେ କମଳାସନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ରୁଦ୍ର ମିଶି ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ । ତୁମେ କିପରି ଏହି ଦୁର୍ବୋଧ ମାୟାକୁ ବୁଝିପାରିବ?
ସ ଵାକ୍ଯମ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ମହାମହର୍ଷିର୍ ଉଵାଚ ଭକ୍ତିଂ ମମ ଦେହି ଵିଷ୍ଣୋ ପ୍ରାପ୍ତେ ଽଥ କାଲେ ସ୍ମରଣଂ ତଥୈଵ ସଦା ଚ ସଂଦର୍ଶନମ୍ ଈଶ ତେ ଽସ୍ତୁ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ମହାମୁନି କହିଲେ: 'ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ମୋତେ ଭକ୍ତି ଦିଅ । ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିବି, ଏବଂ ସଦା ତୁମର ଦର୍ଶନ ହେଉ ।'
ଯତ୍ରାହମ୍ ଆର୍ତଶ୍ ଚିତିମ୍ ଅଦ୍ଯ ରୂଢସ୍ ତତ୍ ତୀର୍ଥମ୍ ଅସ୍ତ୍ଵ୍ ଅଚ୍ଯୁତପାପହନ୍ତ୍ରା ଅଧିଷ୍ଠିତଂ କେଶଵ ନିତ୍ଯମ୍ ଏଵ ତ୍ଵଯା ସହାସଂ କମଲୋଦ୍ଭଵେନ
ଯେଉଁଠାରେ ଆଜି ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଚିତାକୁ ଚଢ଼ିଛି, ସେଠି ତୁମେ, କେଶବ, ପାପ ନାଶକ, କମଳୋଦ୍ଭବ ସହ ନିତ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ ରହିବା । ସେଠି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହେଉ ।
ତତୋ ମଯୋକ୍ତୋ ଦ୍ଵିଜ ନାରଦୋ ଽସୌ ତୀର୍ଥଂ ସିତୋଦେ ହି ଚିତିସ୍ ତଵାସ୍ତୁ ସ୍ଥାସ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅହଂ ଚାତ୍ର ସଦୈଵ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ମହେଶ୍ଵରଃ ସ୍ଥାସ୍ଯତି ଚୋତ୍ତରେଣ
ତାପରେ ମୁଁ ନାରଦ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲି: 'ଏହି ସିତୋଦା ନାମକ ସ୍ଥାନ ତୁମର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହେଉ । ମୁଁ ସଦା ଏଠାରେ ରହିବି, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ ରହିବେ ।'
ଯଦା ଵିରଞ୍ଚେର୍ ଵଦନଂ ତ୍ରିନେତ୍ରଃ ସ ଚ୍ଛେତ୍ସ୍ଯତେଯଂ ଚ ମମୋଗ୍ରଵାଚମ୍ ତଦା କପାଲସ୍ଯ ତୁ ମୋଚନାଯ ସମେଷ୍ଯତେ ତୀର୍ଥମ୍ ଇଦଂ ତ୍ଵଦୀଯମ୍
ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଭଗବାନ ବିରଞ୍ଚିର ମୁଣ୍ଡ କାଟିବେ, ଏବଂ ମୋର କଠୋର କଥା ପୂରଣ ହେବ, ତେବେ କପାଳ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ତୁମର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ ।
ସ୍ନାତସ୍ଯ ତୀର୍ଥେ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକସ୍ଯ ପତିଷ୍ଯତେ ଭୂମିତଲେ କପାଲମ୍ ତତସ୍ ତୁ ତୀର୍ଥେତି କପାଲମୋଚନଂ ଖ୍ଯାତଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତେ ତତ୍
ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, କପାଳ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବ । ତେଣୁ ଏହି ତୀର୍ଥ 'କପାଳମୋଚନ' ନାମରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ ।
ତଦା ପ୍ରଭୃତ୍ଯ୍ ଅମ୍ବୁଦଵାହନୋ ଽସୌ ନ ମୋକ୍ଷ୍ଯତେ ତୀର୍ଥଵରଂ ସୁପୁଣ୍ଯମ୍ ନ ଚୈଵ ତସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵିଜ ସଂପ୍ରଚକ୍ଷତେ ତତ୍ କ୍ଷେତ୍ରମ୍ ଉଗ୍ରଂ ତ୍ଵ୍ ଅଥ ବ୍ରହ୍ମଵଧ୍ଯା
ସେଠୁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଳବାହକ ଏହି ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥକୁ ଛାଡିବେ ନାହିଁ । ଦ୍ୱିଜ, କେହି ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ମୁକ୍ତିକ୍ଷେତ୍ର ।
ଯଦା ନ ମୋକ୍ଷତ୍ଯ୍ ଅମରାରିହନ୍ତା ତତ୍ କ୍ଷେତ୍ରମୁଖ୍ଯଂ ମହଦ୍ ଆପ୍ତପୁଣ୍ଯମ୍ ତଦା ଵିମୁକ୍ତେତି ସୁରୈ ରହସ୍ଯଂ ତୀର୍ଥଂ ସ୍ତୁତଂ ପୁଣ୍ଯଦମ୍ ଅଵ୍ଯଯାଖ୍ଯମ୍
ଯେତେବେଳେ ଦେବଶତ୍ରୁ ହନ୍ତା ମୁକ୍ତି ନାପାଇବେ, ସେଠି ମୁଖ୍ୟ ତୀର୍ଥ, ବଡ଼ ଏବଂ ଅର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟର ସ୍ଥାନ, ଦେବମାନେ 'ବିମୁକ୍ତ' ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ଏହି ଗୁପ୍ତ, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଅବିନାଶୀ ତୀର୍ଥ ହେବ ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ପାପାନି ନରୋ ମହାନ୍ତି ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ଶୁଚିର୍ ଅପ୍ରମାଦୀ ଯଦା ତୁ ମାଂ ଚିନ୍ତଯତେ ସ ଶୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରଯାତି ମୋକ୍ଷଂ ଭଗଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍
କିଏ ଯଦି ବଡ଼ ପାପ କରିଥିବେ, ଏଠାରେ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ସଚେତନ ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କରି, ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ସେ ଶୁଧ୍ଧ ହେବେ ଓ ଭଗବାନଙ୍କର କୃପାରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ ।
ଭୂତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ ରୁଦ୍ରପିଶାଚସଂଜ୍ଞୋ ଯୋନ୍ଯନ୍ତରେ ଦୁଃଖମ୍ ଉପାଶ୍ନୁତେ ଽସୌ ଵିମୁକ୍ତପାପୋ ବହୁଵର୍ଷପୂଗୈର୍ ଉତ୍ପତ୍ତିମ୍ ଆଯାସ୍ଯତି ଵିପ୍ରଗେହେ
ଯଦି ସେଠାରେ ରୁଦ୍ରପିଶାଚ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଇ, ଅନ୍ୟ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥାଏ, ତଥାପି ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେବେ ।
ଶୁଚିର୍ ଯତାତ୍ମାସ୍ଯ ତତୋ ଽନ୍ତକାଲେ ରୁଦ୍ରୋ ହିତଂ ତାରକମ୍ ଅସ୍ଯ କୀର୍ତଯେତ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଵର୍ଯ ନାରଦଂ ଗତୋ ଽସ୍ମି ଦୁଗ୍ଧାର୍ଣଵମ୍ ଆତ୍ମଗେହମ୍
ଯଦି ସେ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ, ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ତାରକ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଦେବେ । ଏଭଳି କଥା କହି, ଦ୍ୱିଜବର୍ଯ୍ୟ ନାରଦଙ୍କୁ ଛାଡି, ମୁଁ ନିଜ ଦୁଗ୍ଧସାଗର ଗୃହକୁ ଗଲି ।
ସ ଚାପି ଵିପ୍ରସ୍ ତ୍ରିଦିଵଂ ଚଚାର ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜେନ ସମର୍ଚ୍ଯମାନଃ ଏତତ୍ ତଵୋକ୍ତଂ ନନୁ ବୋଧନାଯ ମାଯା ମଦୀଯା ନହି ଶକ୍ଯତେ ସା
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନି ଗନ୍ଧର୍ବରାଜଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ । ଏହି ମୁଁ ତୁମକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ କହିଛି, କିନ୍ତୁ ମୋର ମାୟାକୁ କେହି ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ଜ୍ଞାତୁଂ ଭଵାନ୍ ଇଚ୍ଛତି ଚେତ୍ ତତୋ ଽଦ୍ଯ ଏଵଂ ଵିଶସ୍ଵାପ୍ସୁ ଚ ଵେତ୍ସି ଯେନ ଏଵଂ ଦ୍ଵିଜାତିର୍ ହରିଣା ପ୍ରବୋଧିତୋ ଭାଵ୍ଯର୍ଥଯୋଗାନ୍ ନିମମଜ୍ଜ ତୋଯେ
ଯଦି ତୁମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁ, ତେବେ ଆଜି ଏହି ମହୁର୍ତ୍ତରେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କର। ତେବେ ତୁମେ ବୁଝିପାରିବ କିପରି ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ହରି ଜଗାଇଥିଲେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର କାରଣରେ ସେ ଜଳରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲେ।
କୋକାମୁଖେ ତାତ ତତୋ ହି କନ୍ଯା ଚାଣ୍ଡାଲଵେଶ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଭଵଦ୍ ଦ୍ଵିଜଃ ସଃ ରୂପାନ୍ଵିତା ଶୀଲଗୁଣୋପପନ୍ନା ଅଵାପ ସା ଯୌଵନମ୍ ଆସସାଦ
ପରେ, ପ୍ରିୟ, କୋକା ନଦୀର ମୁହାଣାରେ ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲା ଏବଂ ସେ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଘରେ ଥିଲା। ସେ ଦ୍ୱିଜାତି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ, ସେ ଯୁବତୀ ହେଲେ।
ଚାଣ୍ଡାଲପୁତ୍ରେଣ ସୁବାହୁନାପି ଵିଵାହିତା ରୂପଵିଵର୍ଜିତେନ ପତିର୍ ନ ତସ୍ଯା ହି ମତୋ ବଭୂଵ ସା ତସ୍ଯ ଚୈଵାଭିମତା ବଭୂଵ
ସେ ଚଣ୍ଡାଳ ପୁଅ ସହ ବିବାହିତ ହେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଶକ୍ତି ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର୍ୟ ନଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କର ପତିକୁ ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିଲେ।
ପୁତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ନେତ୍ରହୀନଂ ବଭୂଵ କନ୍ଯା ଚ ପଶ୍ଚାଦ୍ ବଧିରା ତଥାନ୍ଯା ପତିର୍ ଦରିଦ୍ରସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଥ ସାପି ମୁଗ୍ଧା ନଦୀଗତା ରୋଦିତି ତତ୍ର ନିତ୍ଯମ୍
ସେ ଦୁଇ ଜଣ ଅନ୍ଧ ପୁଅ ଓ ପରେ ଏକ ବହିରା ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ପତି ଗରିବ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ନିର୍ମଳ ମନରେ ନଦୀକୁ ଯାଇ ସବୁବେଳେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ଗତା କଦାଚିତ୍ କଲଶଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସାନ୍ତର୍ ଜଲଂ ସ୍ନାତୁମ୍ ଅଥ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ଯାଵଦ୍ ଦ୍ଵିଜୋ ଽସୌ ପୁନର୍ ଏଵ ତାଵଜ୍ ଜାତଃ କ୍ରିଯାଯୋଗରତଃ ସୁଶୀଲଃ
ଏକ ଦିନ ସେ ଜଳ ଭରିଥିବା କଳଶ ନେଇ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ନଦୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ସେ ଦ୍ୱିଜାତି ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଲେ, କ୍ରିୟାରେ ଲଗ୍ନ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ସ ଭର୍ତାଥ ଚିରଂଗତେତି ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଜଗାମାଥ ନଦୀଂ ସୁପୁଣ୍ଯାମ୍ ଦଦର୍ଶ କୁମ୍ଭଂ ନ ଚ ତାଂ ତଟସ୍ଥାଂ ତତୋ ଽତିଦୁଃଖାତ୍ ପ୍ରରୁରୋଦ ନାଦଯନ୍
ତାଙ୍କର ପତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ ନଦୀକୁ ଗଲେ। ସେ କଳଶକୁ ଦେଖିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ତଟରେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଏହା ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କାନ୍ଦିଲେ।