ଯତ୍ର ପ୍ରସେନୋ ମୃଗଯାଂ ଵ୍ଯଚରତ୍ ତତ୍ର ଚାପ୍ଯ୍ ଅଥ ପ୍ରସେନସ୍ଯ ପଦଂ ଗୃହ୍ଯ ପୁରୁଷୈର୍ ଆପ୍ତକାରିଭିଃ
ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରସେନ ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ପ୍ରସେନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଋକ୍ଷଵନ୍ତଂ ଗିରିଵରଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ଚ ଗିରିମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ଅନ୍ଵେଷଯନ୍ ପରିଶ୍ରାନ୍ତଃ ସ ଦଦର୍ଶ ମହାମନାଃ
ଭାଲୁ ଥିବା ପର୍ବତ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ସେ ମହାମନା ଲୋକ ଥକିଯାଇ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଖୋଜ ଜାରି ରଖିଲେ।
ସାଶ୍ଵଂ ହତଂ ପ୍ରସେନଂ ତୁ ନାଵିନ୍ଦତ ଚ ତନ୍ମଣିମ୍ ଅଥ ସିଂହଃ ପ୍ରସେନସ୍ଯ ଶରୀରସ୍ଯାଵିଦୂରତଃ
ସେ ପ୍ରସେନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ମିଳିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ମଣି ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରସେନଙ୍କ ଦେହରୁ ଅଧିକ ଦୂର ନୁହେଁ, ଏକ ସିଂହ ଦେଖାଗଲା।
ଋକ୍ଷେଣ ନିହତୋ ଦୃଷ୍ଟଃ ପଦୈର୍ ଋକ୍ଷସ୍ ତୁ ସୂଚିତଃ ପଦୈସ୍ ତୈର୍ ଅନ୍ଵିଯାଯାଥ ଗୁହାମ୍ ଋକ୍ଷସ୍ଯ ମାଧଵଃ
ସିଂହଟିଏ ଭାଲୁ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯାଇଥିବା ଦେଖାଗଲା; ଭାଲୁର ପଦଚିହ୍ନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା, ଏବଂ ମାଧବ ସେହି ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରି ଭାଲୁର ଗୁହାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ ହି ଋକ୍ଷବିଲେ ଵାଣୀଂ ଶୁଶ୍ରାଵ ପ୍ରମଦେରିତାମ୍ ଧାତ୍ର୍ଯା କୁମାରମ୍ ଆଦାଯ ସୁତଂ ଜାମ୍ବଵତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେ ଭାଲୁର ଗୁହାରେ ଏକ ମହିଳାଙ୍କ ମଧୁର କଥା ଶୁଣିଲେ, ଯିଏ ଜାମ୍ବବନ୍ତଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦୁଧ ପିଅଇ ରହିଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
କ୍ରୀଡଯନ୍ତ୍ଯା ଚ ମଣିନା ମା ରୋଦୀର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଥେରିତାମ୍
ସେ ମଣି ସହିତ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ, ସେ କହିଲେ, 'କାନ୍ଦିନାହଁ।'
ସିଂହଃ ପ୍ରସେନମ୍ ଅଵଧୀତ୍ ସିଂହୋ ଜାମ୍ବଵତା ହତଃ ସୁକୁମାରକ ମା ରୋଦୀସ୍ ତଵ ହ୍ଯ୍ ଏଷ ସ୍ଯମନ୍ତକଃ
'ସିଂହ ପ୍ରସେନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲା; ସିଂହକୁ ଜାମ୍ବବନ୍ତ ମାରିଦେଲେ। ହେ ସୁକୁମାର, କାନ୍ଦିନାହଁ; ଏହି ସ୍ୟାମନ୍ତକ ତୋର।'
ଵ୍ଯକ୍ତିତସ୍ ତସ୍ଯ ଶବ୍ଦସ୍ଯ ତୂର୍ଣମ୍ ଏଵ ବିଲଂ ଯଯୌ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତତ୍ର ଭଗଵାଂସ୍ ତଦ୍ ଋକ୍ଷବିଲମ୍ ଅଞ୍ଜସା
ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ସେହି କଥା ଶୁଣି, ତୁରନ୍ତ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଭଗବାନ ସେ ଭାଲୁର ଗୁହାକୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ବିଲଦ୍ଵାରେ ଯଦୂଂଲ୍ ଲାଙ୍ଗଲିନା ସହ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵା ବିଲସ୍ଥଂ ତୁ ଜାମ୍ବଵନ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ
ସେ ଲାଙ୍ଗଳଧାରୀଙ୍କ ସହିତ ଯଦୁମାନେଙ୍କୁ ଗୁହାର ଦ୍ୱାରରେ ରଖି, ଗୁହାଭିତରେ ଜାମ୍ବବନ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଯୁଯୁଧେ ଵାସୁଦେଵସ୍ ତୁ ବିଲେ ଜାମ୍ବଵତା ସହ ବାହୁଭ୍ଯାମ୍ ଏଵ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଦିଵସାନ୍ ଏକଵିଂଶତିମ୍
ବାସୁଦେବ ଗୁହାଭିତରେ ଜାମ୍ବବନ୍ତ ସହିତ କେବଳ ଦୁଇହାତରେ ଏକୋଇଶି ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ ଽଥ ବିଲେ କୃଷ୍ଣେ ବଲଦେଵପୁରଃସରାଃ ପୁରୀଂ ଦ୍ଵାରଵତୀମ୍ ଏତ୍ଯ ହତଂ କୃଷ୍ଣଂ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍
କୃଷ୍ଣ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ବଳରାମ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯାତୀମାନେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରାଯିବା ବାର୍ତ୍ତା ଦେଲେ।
ଵାସୁଦେଵୋ ଽପି ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଜାମ୍ବଵନ୍ତଂ ମହାବଲମ୍ ଲେଭେ ଜାମ୍ବଵତୀଂ କନ୍ଯାମ୍ ଋକ୍ଷରାଜସ୍ଯ ସଂମତାମ୍
ବାସୁଦେବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମ୍ବବନ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି, ଭାଲୁରାଜଙ୍କ ପ୍ରିୟ କନ୍ୟା ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ ପାଇଲେ।
ମଣିଂ ସ୍ଯମନ୍ତକଂ ଚୈଵ ଜଗ୍ରାହାତ୍ମଵିଶୁଦ୍ଧଯେ ଅନୁନୀଯର୍କ୍ଷରାଜଂ ତୁ ନିର୍ଯଯୌ ଚ ତତୋ ବିଲାତ୍
ସେ ନିଜ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ନେଲେ, ଏବଂ ଭାଲୁରାଜଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ସେଠାରୁ ବାହାରିଲେ।
ଉପାଯାଦ୍ ଦ୍ଵାରକାଂ କୃଷ୍ଣଃ ସ ଵିନୀତୈଃ ପୁରଃସରୈଃ ଏଵଂ ସ ମଣିମ୍ ଆହୃତ୍ଯ ଵିଶୋଧ୍ଯାତ୍ମାନମ୍ ଅଚ୍ଯୁତଃ
କୃଷ୍ଣ ନମ୍ର ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଲେ; ଏଭଳି ଭାବେ ମଣି ଆଣି ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କଲେ, ଅଚ୍ୟୁତ।
ଦଦୌ ସତ୍ରାଜିତେ ତଂ ଵୈ ସର୍ଵସାତ୍ଵତସଂସଦି ଏଵଂ ମିଥ୍ଯାଭିଶସ୍ତେନ କୃଷ୍ଣେନାମିତ୍ରଘାତିନା
ସେ ସମସ୍ତ ସାତ୍ୱତମାନେଙ୍କ ସଭାରେ ସେହି ମଣି ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୁକ୍ତ ମିତ୍ରହନନ କୃଷ୍ଣ ଏହା ଫେରାଇଲେ।
ଆତ୍ମା ଵିଶୋଧିତଃ ପାପାଦ୍ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ସ୍ଯମନ୍ତକମ୍ ସତ୍ରାଜିତୋ ଦଶ ତ୍ଵ୍ ଆସନ୍ ଭାର୍ଯାସ୍ ତାସାଂ ଶତଂ ସୁତାଃ
ନିଜକୁ ପାପରୁ ପବିତ୍ର କରି, ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ପୁନର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି, ସତ୍ରାଜିତଙ୍କ ଦଶଟି ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଶତଟି ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଖ୍ଯାତିମନ୍ତସ୍ ତ୍ରଯସ୍ ତେଷାଂ ଭଗଂକାରସ୍ ତୁ ପୂର୍ଵଜଃ ଵୀରୋ ଵାତପତିଶ୍ ଚୈଵ ଵସୁମେଧସ୍ ତଥୈଵ ଚ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଜଣ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଥିଲେ: ପ୍ରଥମଜ ଭଗଙ୍କାର, ବୀର, ବାତପତି ଏବଂ ଭଳି ଭାବେ ବସୁମେଧସ।
କୁମାର୍ଯଶ୍ ଚାପି ତିସ୍ରୋ ଵୈ ଦିକ୍ଷୁ ଖ୍ଯାତା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ସତ୍ଯଭାମୋତ୍ତମା ତାସାଂ ଵ୍ରତିନୀ ଚ ଦୃଢଵ୍ରତା
ଏବଂ ତିନିଜଣ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ; ସତ୍ୟଭାମା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଥିଲେ।
ତଥା ପ୍ରସ୍ଵାପିନୀ ଚୈଵ ଭାର୍ଯାଂ କୃଷ୍ଣାଯ ତାଂ ଦଦୌ ସଭାକ୍ଷୋ ଭଙ୍ଗକାରିସ୍ ତୁ ନାଵେଯଶ୍ ଚ ନରୋତ୍ତମୌ
ଏଭଳି, ସଭାକ୍ଷ ନିଜ ଶୟନରତା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଭଙ୍ଗକାରୀ ଓ ନାବେୟ, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଥିଲେ।
ଜଜ୍ଞାତେ ଗୁଣସଂପନ୍ନୌ ଵିଶ୍ରୁତୌ ରୂପସଂପଦା ମାଦ୍ର୍ଯାଃ ପୁତ୍ରୋ ଽଥ ଜଜ୍ଞେ ଽଥ ଵୃଷ୍ଣିପୁତ୍ରୋ ଯୁଧାଜିତଃ
ଗୁଣ ଓ ରୂପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ପୁଅ ଯୁଧାଜିତ।
ଜଜ୍ଞାତେ ତନଯୌ ଵୃଷ୍ଣେଃ ଶ୍ଵଫଲ୍କଶ୍ ଚିତ୍ରକସ୍ ତଥା ଶ୍ଵଫଲ୍କଃ କାଶିରାଜସ୍ଯ ସୁତାଂ ଭାର୍ଯାମ୍ ଅଵିନ୍ଦତ
ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ହେଲେ ଶ୍ୱଫଳ୍କ ଓ ଚିତ୍ରକ; ଶ୍ୱଫଳ୍କ କାଶୀରାଜଙ୍କ ଝିଅକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ପାଇଲେ।
ଗାନ୍ଦିନୀଂ ନାମ ତସ୍ଯାଶ୍ ଚ ଗାଃ ସଦା ପ୍ରଦଦୌ ପିତା ତସ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ମହାବାହୁଃ ଶ୍ରୁତଵାନ୍ ଅତିଥିପ୍ରିଯଃ
ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାର ନାମ ଥିଲା ଗାନ୍ଦିନୀ, ତାଙ୍କ ପିତା ସଦା ଗାଈ ଦେଉଥିଲେ; ଏହି ଗାନ୍ଦିନୀ ଠାରୁ ଏକ ବଳଶାଳୀ, ଶ୍ରୁତିମାନ୍, ଅତିଥିପ୍ରିୟ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଅକ୍ରୂରୋ ଽଥ ମହାଭାଗୋ ଜଜ୍ଞେ ଵିପୁଲଦକ୍ଷିଣଃ ଉପମଦ୍ଗୁସ୍ ତଥା ମଦ୍ଗୁର୍ ମୁଦରଶ୍ ଚାରିମର୍ଦନଃ
ତାପରେ ମହାପୁଣ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ଉଦାର ହସ୍ତ ଅକ୍ରୂର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏହିପରି ଉପମଦ୍ଗୁ, ମଦ୍ଗୁ, ମୁଦର ଓ ଅରିମର୍ଦ୍ଦନ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ଆରିକ୍ଷେପସ୍ ତଥୋପେକ୍ଷଃ ଶତ୍ରୁହା ଚାରିମେଜଯଃ ଧର୍ମଭୃଚ୍ ଚାପି ଧର୍ମା ଚ ଗୃଧ୍ରଭୋଜାନ୍ଧକସ୍ ତଥା
ଏହିପରି ଆରିକ୍ଷେପ, ଉପେକ୍ଷ, ଶତୃହା, ଅରିମେଜୟ, ଧର୍ମଭୃତ୍, ଧର୍ମ, ଗୃଧ୍ରଭୋଜ ଓ ଅନ୍ଧକ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ଆଵାହପ୍ରତିଵାହୌ ଚ ସୁନ୍ଦରୀ ଚ ଵରାଙ୍ଗନା ଵିଶ୍ରୁତାଶ୍ଵସ୍ଯ ମହିଷୀ କନ୍ଯା ଚାସ୍ଯ ଵସୁଂଧରା
ଆବାହ ଓ ପ୍ରତିବାହ, ସୁନ୍ଦରୀ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ, ଏବଂ ବିଶ୍ରୁତାଶ୍ୱଙ୍କ ରାଣୀ ଏବଂ ଝିଅ ବସୁନ୍ଧରା ଥିଲେ।
ରୂପଯୌଵନସଂପନ୍ନା ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵମନୋହରା ଅକ୍ରୂରେଣୋଗ୍ରସେନାଯାଂ ସୁତୌ ଵୈ କୁଲନନ୍ଦନୌ
ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା, ଅକ୍ରୂରଙ୍କ ଉଗ୍ରସେନା ଠାରେ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ସେମାନେ କୁଳର ଗୌରବ।
ଵସୁଦେଵଶ୍ ଚୋପଦେଵଶ୍ ଚ ଜଜ୍ଞାତେ ଦେଵଵର୍ଚସୌ ଚିତ୍ରକସ୍ଯାଭଵନ୍ ପୁତ୍ରାଃ ପୃଥୁର୍ ଵିପୃଥୁର୍ ଏଵ ଚ
ବସୁଦେବ ଓ ଉପଦେବ, ଦେବତାମାନେ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଜନ୍ମିଲେ; ଚିତ୍ରକଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ପୃଥୁ ଓ ବିପୃଥୁ।
ଅଶ୍ଵଗ୍ରୀଵୋ ଽଶ୍ଵବାହୁଶ୍ ଚ ସୁପାର୍ଶ୍ଵକଗଵେଷଣୌ ଅରିଷ୍ଟନେମିଶ୍ ଚ ସୁତା ଧର୍ମୋ ଧର୍ମଭୃଦ୍ ଏଵ ଚ
ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀବ, ଅଶ୍ୱବାହୁ, ସୁପାର୍ଶ୍ୱକଗବେଷଣ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଧର୍ମ ଓ ଧର୍ମଭୃତ୍—ଏହିମାନେ ସମସ୍ତେ ପୁଅ ଥିଲେ।
ସୁବାହୁର୍ ବହୁବାହୁଶ୍ ଚ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠାଶ୍ରଵଣେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ ଇମାଂ ମିଥ୍ଯାଭିଶସ୍ତିଂ ଯଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସମୁଦାହୃତାମ୍
ସୁବାହୁ ଓ ବହୁବାହୁ, ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ଓ ଶ୍ରବଣା ଦୁଇଜଣ ଝିଅ ଥିଲେ; ଯେ କୌଣସି ଜଣେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହି ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ କହିଥାଏ—
ଵେଦ ମିଥ୍ଯାଭିଶାପାସ୍ ତଂ ନ ସ୍ପୃଶନ୍ତି କଦାଚନ
ସେ ଜାଣିଛି ଯେ, ଏହି ମିଥ୍ୟା ଶାପ କେବେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବ ନାହିଁ।