ଏଵମ୍ ଉଚ୍ଚାରିତେ ତେନ ମାତଙ୍ଗସ୍ ତମ୍ ଉଵାଚ ହ
ଏଭଳି କଥା କହିବା ପରେ, ମାତଙ୍ଗ ତାକୁ କହିଲେ।
କିଂ ପୂର୍ଵଂ ଭଵତା କର୍ମ ଵିକୃତଂ କୃତମ୍ ଅଞ୍ଜସା ଯେନ ତ୍ଵଂ ଦୋଷଜାତେନ ସଂଭୂତୋ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ
ତୁମେ ପୂର୍ବେ କେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିଲ, ଯାହାର ଫଳରେ ତୁମେ ପାପରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ହେଲ?
ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵାକ୍ଯମ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ମାତଙ୍ଗଂ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଦୁଃଖସଂତପ୍ତଃ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ସ୍ଵକୃତଂ କୃତମ୍
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ନିଜ କର୍ମକୁ ମନେ ପକାଇ ମାତଙ୍ଗଙ୍କୁ କହିଲା।
ଶ୍ରୂଯତାଂ ଯୋ ଽହମ୍ ଆସଂ ଵୈ ପୂର୍ଵଂ ଯଚ୍ ଚ ମଯା କୃତମ୍ ଯସ୍ମିନ୍ କୃତେ ପାପଯୋନିଂ ଗତଵାନ୍ ଅସ୍ମି ରାକ୍ଷସୀମ୍
ଶୁଣ, ପୂର୍ବେ ମୁଁ କିଏ ଥିଲି ଏବଂ କଣ କରିଥିଲି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପାପ ଜନ୍ମ ନେଇ ରାକ୍ଷସ ହେଇଛି।
ସୋମଶର୍ମ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପୂର୍ଵମ୍ ଆସମ୍ ଅହଂ ଦ୍ଵିଜଃ ପୁତ୍ରୋ ଽଧ୍ଯଯନଶୀଲସ୍ଯ ଦେଵଶର୍ମସ୍ଯ ଯଜ୍ଵନଃ
ମୋର ପୂର୍ବ ନାମ ସୋମଶର୍ମା ଥିଲା, ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଦେବଶର୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନରେ ରତ ଥିଲି।
କସ୍ଯଚିଦ୍ ଯଜମାନସ୍ଯ ସୂତ୍ରମନ୍ତ୍ରବହିଷ୍କୃତଃ ନୃପସ୍ଯ କର୍ମସକ୍ତେନ ଯୂପକର୍ମସୁନିଷ୍ଠିତଃ
କେଉଁସି ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ମୁଁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ସୂତ୍ରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲି, ରାଜାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି ଯୂପ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିନଥିଲି।
ଆଗ୍ନୀଧ୍ରଂ ଚାକରୋଦ୍ ଯଜ୍ଞେ ଲୋଭମୋହପ୍ରପୀଡିତଃ ତସ୍ମିନ୍ ପରିସମାପ୍ତେ ତୁ ମୌର୍ଖ୍ଯାଦ୍ ଦମ୍ଭମ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତଃ
ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ପଡି, ମୁଁ ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନିଧ୍ର କାମ କରିଥିଲି; ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ମୂର୍ଖତାରେ ଠକେଇ କରିଥିଲି।
ଯଷ୍ଟୁମ୍ ଆରବ୍ଧଵାନ୍ ଅସ୍ମି ଦ୍ଵାଦଶାହଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍ ପ୍ରଵର୍ତମାନେ ତସ୍ମିଂସ୍ ତୁ କୁକ୍ଷିଶୂଲୋ ଽଭଵନ୍ ମମ
ମୁଁ ଦ୍ୱାଦଶାହ ମହାଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲି; ଯେତେବେଳେ ଏହା ଚାଲିଥିଲା, ମୋ ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆସିଲା।
ସଂପୂର୍ଣେ ଦଶରାତ୍ରେ ତୁ ନ ସମାପ୍ତେ ତଥା କ୍ରତୌ ଵିରୂପାକ୍ଷସ୍ଯ ଦୀଯନ୍ତ୍ଯାମ୍ ଆହୁତ୍ଯାଂ ରାକ୍ଷସେ କ୍ଷଣେ
ଦଶ ରାତି ହେବା ପରେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇନଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଭିନ୍ନଚକ୍ଷୁ ବିରୂପାକ୍ଷଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେବା ସମୟରେ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲି।
ମୃତୋ ଽହଂ ତେନ ଦୋଷେଣ ସଂଭୂତୋ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ ମୂର୍ଖେଣ ମନ୍ତ୍ରହୀନେନ ସୂତ୍ରସ୍ଵରଵିଵର୍ଜିତମ୍
ସେଇ ଦୋଷରେ, ମୁଁ ମୂର୍ଖ ଭାବରେ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ସୂତ୍ର ଛାଡି ମରି, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ହେଇଯାଇଛି।
ଅଜାନତା ଯଜ୍ଞଵିଦ୍ଯାଂ ଯଦ୍ ଇଷ୍ଟଂ ଯାଜିତଂ ଚ ଯତ୍ ତେନ କର୍ମଵିପାକେନ ସଂଭୂତୋ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ
ମୁଁ ଯଜ୍ଞ ବିଦ୍ୟା ଜାଣିନଥିଲି, ଯେଉଁ କର୍ମ କରିଥିଲି କିମ୍ବା କରାଇଥିଲି, ସେହି କର୍ମର ଫଳରେ, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ହୋଇଯାଇଛି।
ତନ୍ ମାଂ ପାପମହାମ୍ଭୋଧୌ ନିମଗ୍ନଂ ତ୍ଵଂ ସମୁଦ୍ଧର ପ୍ରଜାଗରେ ଗୀତିକୈକାଂ ପଶ୍ଚିମାଂ ଦାତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ଏହି ପାପର ଦୁର୍ଦ୍ଦୂର୍ବାର ସମୁଦ୍ରରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର; ତୁମେ ଜାଗରଣ କରୁଥିବାବେଳେ ମୋତେ ଏକ ଶେଷ ଗୀତିକା ଦେବା ଉଚିତ।
ତମ୍ ଉଵାଚାଥ ଚାଣ୍ଡାଲୋ ଯଦି ପ୍ରାଣିଵଧାଦ୍ ଭଵାନ୍ ନିଵୃତ୍ତିଂ କୁରୁତେ ଦଦ୍ଯାଂ ତତଃ ପଶ୍ଚିମଗୀତିକାମ୍
ତେବେ ଚଣ୍ଡାଳ ତାକୁ କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟାରୁ ବିରତ ହେବ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶେଷ ଗୀତିକା ଦେବି।
ବାଢମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵଦତ୍ ସୋ ଽପି ମାତଙ୍ଗୋ ଽପି ଦଦୌ ତଦା ଗୀତିକାଫଲମ୍ ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ମୁହୂର୍ତାର୍ଧପ୍ରଜାଗରମ୍
ସେ ବଲିଲେ, 'ଠିକ୍ ଅଛି', ଏବଂ ମାତଙ୍ଗ ତାକୁ ଗୀତିକାର ଫଳ ଦେଇ, ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯାଗରଣ କରିବାକୁ ଦେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ ଗୀତିଫଲେ ଦତ୍ତେ ମାତଙ୍ଗଂ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ହୃଷ୍ଟସ୍ ତୀର୍ଥଵର୍ଯଂ ପୃଥୂଦକମ୍
ଗୀତିକାର ଫଳ ମିଳିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ମାତଙ୍ଗଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ପୃଥୂଦକ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଚଲିଗଲା।
ତତ୍ରାନଶନସଂକଲ୍ପଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାଣାଞ୍ ଜହୌ ଦ୍ଵିଜାଃ ରାକ୍ଷସତ୍ଵାଦ୍ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଗୀତିକାଫଲବୃଂହିତଃ
ସେଠାରେ ଉପବାସ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ରାକ୍ଷସ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଗୀତିକାର ଫଳରେ ଶକ୍ତି ପାଇଲେ।
ପୃଥୂଦକପ୍ରଭାଵାଚ୍ ଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଚ ଦୁର୍ଲଭମ୍ ଦଶ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ନିରାତଙ୍କୋ ଽଵସତ୍ ତତଃ
ପୃଥୂଦକର ପ୍ରଭାବରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପାଇଲେ, ଯାହା ପ୍ରାପ୍ତି କଠିନ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ବସିଲେ।
ତସ୍ଯାନ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଜାତୋ ବଭୂଵ ସ୍ମୃତିମାନ୍ ଵଶୀ ତସ୍ଯାହଂ ଚରିତଂ ଭୂଯଃ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେଠାରେ ଶେଷରେ, ସେ ସ୍ମୃତିଶକ୍ତି ଓ ନିୟମରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମୁଁ ପୁଣି ତାଙ୍କର କଥା ତୁମମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିବି।
ମାତଙ୍ଗସ୍ଯ କଥାଶେଷଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଗଦତୋ ମମ ରାକ୍ଷସେ ତୁ ଗତେ ଧୀମାନ୍ ଗୃହମ୍ ଏତ୍ଯ ଯତାତ୍ମଵାନ୍
ମାତଙ୍ଗଙ୍କର କଥାର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ମୋ ମୁଖରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଯେତେବେଳେ ସେ ରାକ୍ଷସ ଚାଲିଗଲେ, ସେ ସୁବୁଦ୍ଧି ଓ ସଂଯମୀ ମାନେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ।
ତଦ୍ଵିପ୍ରଚରିତଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ନିର୍ଵିଣ୍ଣଃ ଶୁଚିର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସୌ ପୁତ୍ରେଷୁ ଭାର୍ଯାଂ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଦଦୌ ଭୂମ୍ଯାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କର୍ମକୁ ମନେ ପକାଇ ସେ ନିରାଶ ହେଲେ, ଯଦିଓ ସେ ପବିତ୍ର ଥିଲେ; ପୁଅମାନଙ୍କ ହାତରେ ଘରବୁଢ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ।
କୋକାମୁଖାତ୍ ସମାରଭ୍ଯ ଯାଵଦ୍ ଵୈ ସ୍କନ୍ଦଦର୍ଶନମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍କନ୍ଦଂ ଯଯୌ ଧାରାଚକ୍ରେ ଚାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
କୋକାମୁଖରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ, ସେଠାକୁ ଯାଇ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ଧାରାଚକ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ତତୋ ଽଦ୍ରିଵରମ୍ ଆଗମ୍ଯ ଵିନ୍ଧ୍ଯମ୍ ଉଚ୍ଚଶିଲୋଚ୍ଚଯମ୍ ପାପପ୍ରମୋଚନଂ ତୀର୍ଥମ୍ ଆସସାଦ ସ ତୁ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼, ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଥିବା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି, ପାପପ୍ରମୋଚନ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଆସିଲେ।
ସ୍ନାନଂ ପାପହରଂ ଚକ୍ରେ ସ ତୁ ଚାଣ୍ଡାଲଵଂଶଜଃ ଵିମୁକ୍ତପାପଃ ସସ୍ମାର ପୂର୍ଵଜାତୀର୍ ଅନେକଶଃ
ସେଠାରେ, ଚଣ୍ଡାଳ ବଂଶର ପୁଅ ପାପ ଦୂରକରିବା ନଦୀସ୍ନାନ କଲେ; ପାପମୁକ୍ତ ହେଇ, ସେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ସ ପୂର୍ଵଜନ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଭଵଦ୍ ଭିକ୍ଷୁଃ ସଂଯତଵାଙ୍ମନାଃ ଯତକାଯଶ୍ ଚ ମତିମାନ୍ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସେ ଏକ ଭିକ୍ଷୁ ଥିଲେ, ଯିଏ ମନ, କଥା ଓ ଦେହକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବେଦ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ।
ଏକଦା ଗୋଷୁ ନଗରାଦ୍ ଧ୍ରିଯମାଣାସୁ ତସ୍କରୈଃ ଭିକ୍ଷାଵଧୂତା ରଜସା ମୁକ୍ତା ତେନାଥ ଭିକ୍ଷୁଣା
ଏକଥର, ଗାଁରୁ ଚୋରମାନେ ଗାଈ ନେଉଥିବା ବେଳେ, ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଭିକ୍ଷୁଙ୍କ ଧୂଳିରେ ସେ ରହିଥିଲେ ଓ ଏହି ରଜସ୍ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ସ ତେନାଧର୍ମଦୋଷେଣ ଚାଣ୍ଡାଲୀଂ ଯୋନିମ୍ ଆଗତଃ ପାପପ୍ରମୋଚନେ ସ୍ନାତଃ ସ ମୃତୋ ନର୍ମଦାତଟେ
ସେ ଅଧର୍ମର ଦୋଷରୁ ଚଣ୍ଡାଳ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ପାପପ୍ରମୋଚନରେ ସ୍ନାନ କରି, ନର୍ମଦା ତଟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ମୂର୍ଖୋ ଽଭୂଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଵରୋ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ତତ୍ରାସ୍ଯ ଵସତୋ ଽବ୍ଦୈସ୍ ତୁ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଭିଃ ସିଦ୍ଧପୂରୁଷଃ
ଏହିପରେ ସେ କାଶୀରେ ଏକ ମୂର୍ଖ କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ; ସେଠାରେ ତିରିଶି ବର୍ଷ ରହି, ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ ହେଲେ।
ଵିରୂପରୂପୀ ବଭ୍ରାମ ଯୋଗମାଲାବଲାନ୍ଵିତଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୋପହାସାର୍ଥମ୍ ଅଭିଵାଦ୍ଯାଭ୍ଯୁଵାଚ ହ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଯୋଗଶକ୍ତିର ମାଳା ଧାରଣ କରି ଘୁରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, କେହି ଉପହାସ କରିବାକୁ ଆସି, ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ।
କୁଶଲଂ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷଂ କୁତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଆଗମ୍ଯତେ ତ୍ଵଯା
“ହେ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ, ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ?”
ଏଵଂ ସଂଭାଷିତସ୍ ତେନ ଜ୍ଞାତୋ ଽହମ୍ ଇତି ଚିନ୍ତ୍ଯ ତୁ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ଵନ୍ଦ୍ଯସ୍ ତଂ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକାଦ୍ ଉପାଗତଃ
ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, 'ସେ ମୋତେ ଜାଣିଛନ୍ତି' ବୋଲି ଭାବି, ସେ ପ୍ରଣାମ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ, “ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରୁ ଆସିଛି।”