ଇହାଗତ୍ଯ ପୁନର୍ ଯାନ୍ତି ଉପର୍ଯ୍ ଉପରି ଚ କ୍ରମାତ୍ ସଂଭଵେ ସଂଭଵେ ତେ ତୁ ଶତଵର୍ଷଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଠାରେ ଆସି, ସେମାନେ ପୁଣି ପୁଣି ଉପରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଏକ ଏକ କ୍ରମରେ ଉଚ୍ଚତର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଏହିପରି ଜନ୍ମ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେମାନେ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥେପ୍ସିତାନ୍ ଭୋଗାନ୍ ଯାନ୍ତି ଲୋକାନ୍ତରଂ ତତଃ ଦଶଜନ୍ମ ଯଦା ତେଷାଂ କ୍ରମେଣୈଵଂ ପ୍ରପୂର୍ଯତେ
ଆପଣମାନେ ଯେପରି ଭୋଗ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ଅନ୍ୟ ଜଗତକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଏଭଳି କ୍ରମକ୍ରମେ ଦଶଟି ଜନ୍ମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ,
ତଦା ଲୋକଂ ହରେର୍ ଦିଵ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦ୍ ଵ୍ରଜନ୍ତି ତେ ଗତ୍ଵା ତତ୍ରାକ୍ଷଯାନ୍ ଭୋଗାନ୍ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତାନ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକଠାରୁ ଉପର । ସେଠାରେ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର ଅକ୍ଷୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ।
ମନ୍ଵନ୍ତରଶତଂ ଯାଵଜ୍ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଵିଵର୍ଜିତାଃ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଭୁଵନଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଵାରାହସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ହୋଇ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି । ପରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେମାନେ ବରାହଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି ।
ଦିଵ୍ଯଦେହାଃ କୁଣ୍ଡଲିନୋ ମହାକାଯା ମହାବଲାଃ କ୍ରୀଡନ୍ତି ତତ୍ର ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ କୃତ୍ଵା ରୂପଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ, କୁଣ୍ଡଳିତ ଶକ୍ତି, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ସହିତ ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଖେଳନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ।
ଦଶ କୋଟିସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଶାଶ୍ଵତେ ଭାଵେ ସର୍ଵୈର୍ ଦେଵୈର୍ ନମସ୍କୃତାଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦଶ କୋଟି ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାଶ୍ୱତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି ।
ତତୋ ଯାନ୍ତି ତୁ ତେ ଧୀରା ନରସିଂହଗୃହଂ ଦ୍ଵିଜାଃ କ୍ରୀଡନ୍ତେ ତତ୍ର ମୁଦିତା ଵର୍ଷକୋଟ୍ଯଯୁତାନି ଚ
ତାପରେ ସେ ଧୈର୍ୟଶୀଳମାନେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ନରସିଂହଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି । ସେଠାରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଖେଳନ୍ତି ।
ତଦନ୍ତେ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଯାନ୍ତି ପୁରଂ ସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍ କ୍ରୀଡନ୍ତେ ତତ୍ର ସୌଖ୍ଯେନ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଯୁତାନି ଚ
ଶେଷରେ ସେମାନେ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବା କରୁଥିବା ବୈଷ୍ଣବ ପୁରୀକୁ ଯାଆନ୍ତି । ସେଠାରେ ସେମାନେ ସୁଖରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଖେଳନ୍ତି ।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ପୁନର୍ ଵିପ୍ରା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସାଧକୋତ୍ତମାଃ ତତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚିରଂ କାଲଂ ଵର୍ଷକୋଟିଶତାନ୍ ବହୂନ୍
ପୁଣି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ । ସେଠାରେ ସେମାନେ ବହୁ କୋଟି ଶତ ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହନ୍ତି ।
ନାରାଯଣପୁରଂ ଯାନ୍ତି ତତସ୍ ତେ ସାଧକେଶ୍ଵରାଃ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାଂଶ୍ ଚ ଵିଵିଧାନ୍ ଵର୍ଷକୋଟ୍ଯର୍ବୁଦାନି ଚ
ତାପରେ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାଧକମାନେ ନାରାୟଣଙ୍କ ପୁରୀକୁ ଯାଆନ୍ତି । ସେଠାରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଶତ କୋଟି ଅର୍ବୁଦ ବର୍ଷ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ।
ଅନିରୁଦ୍ଧପୁରଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଦିଵ୍ଯରୂପା ମହାବଲାଃ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସାଧକଵରାଃ ସ୍ତୂଯମାନାଃ ସୁରାସୁରୈଃ
ପରେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସହିତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାଧକମାନେ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ପୁରୀକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ।
ତତ୍ର କୋଟିସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ ତତ୍ର ଜରାମରଣଵର୍ଜିତାଃ
ସେଠାରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଚୌଦ ଦଶ କୋଟି ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୟସ୍ ବା ମୃତ୍ୟୁ ଛାଡ଼ି ରହନ୍ତି ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ପୁରଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି ତେ ଵିପ୍ରା ଲକ୍ଷକୋଟିଶତତ୍ରଯମ୍
ପରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ହିନ ହୋଇ ସେମାନେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁରୀକୁ ଯାଆନ୍ତି । ସେଠାରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେମାନେ ତିନି ଶତ କୋଟି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ରହନ୍ତି ।
ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଗାମିନୋ ହୃଷ୍ଟା ବଲଶକ୍ତିସମନ୍ଵିତାଃ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଯୋଗିନଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଯତ୍ର ସଂକର୍ଷଣଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳି, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ବଳ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପରେ ଯେଉଁଠାରେ ସଂକର୍ଷଣ ପ୍ରଭୁ ବସନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି ।
ତତ୍ରୋଷିତ୍ଵା ଚିରଂ କାଲଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ ସହସ୍ରଶଃ ଵିଶନ୍ତି ଵାସୁଦେଵୈତି ଵିରୂପାଖ୍ଯେ ନିରଞ୍ଜନେ
ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହି, ହଜାର ହଜାର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ସେମାନେ ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ବିରୂପ ନାମକ ବାସୁଦେବ ଧାମକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ।
ଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପରେ ତତ୍ତ୍ଵେ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତେ ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଵିମୁକ୍ତାସ୍ ତେ ଭଵେଯୁର୍ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ବୟସ୍ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ହୋଇ, ଏଠାରେ ଯାଇ ସେମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ହୁଅନ୍ତି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ଭୁକ୍ତିଂ ତେ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ ମୁକ୍ତିଂ ଚ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲା ଵାସୁଦେଵାର୍ଚନେ ରତାଃ
ଏଭଳି କ୍ରମକ୍ରମେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ପାଆନ୍ତି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ଅଛନ୍ତି ।
ଏକାଦଶ୍ଯାମ୍ ଉଭେ ପକ୍ଷେ ନିରାହାରଃ ସମାହିତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମ୍ଯଗ୍ ଵିଧାନେନ ଧୌତଵାସା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଉପବାସ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପରିଷ୍କୃତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି,
ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସୁସମାହିତଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ଗନ୍ଧୈସ୍ ତଥା ଦୀପୈର୍ ଧୂପୈର୍ ନୈଵେଦ୍ଯକୈସ୍ ତଥା
ଯଥାବିଧି ଭକ୍ତି ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ, ସୁଗନ୍ଧ, ଦୀପ, ଧୂପ ଓ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଥିଲେ,
ଉପହାରୈର୍ ବହୁଵିଧୈର୍ ଜପ୍ଯୈର୍ ହୋମପ୍ରଦକ୍ଷିଣୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ ନାନାଵିଧୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ଗୀତଵାଦ୍ଯୈର୍ ମନୋହରୈଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଉପହାର, ଜପ, ହୋମ, ପରିକ୍ରମା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶ୍ଲୋକ, ଦେବତାଙ୍କ ଗୀତ ଓ ମନୋହର ସଙ୍ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ,
ଦଣ୍ଡଵତ୍ପ୍ରଣିପାତୈଶ୍ ଚ ଜଯଶବ୍ଦୈସ୍ ତଥୋତ୍ତମୈଃ ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ରାତ୍ରୌ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଜାଗରମ୍
ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ ଓ ଉତ୍ତମ ଜୟଧ୍ୱନି ସହିତ, ଏଭଳି ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ରାତି ସାରା ଜାଗିଥିଲେ,
କଥାଂ ଵା ଗୀତିକାଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଗାଯନ୍ ଵିଷ୍ଣୁପରାଯଣଃ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ନରୋ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ସଂଶଯଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କଥା କିମ୍ବା ଗୀତ ଗାଇ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପ୍ରଜାଗରେ ଗୀତିକାଯାଃ ଫଲଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ମହାମୁନେ ବ୍ରୂହି ତଚ୍ ଛ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମଃ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ହେ ମହାମୁନି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜାଗରଣରେ ଗୀତ ଗାଇବାର ଫଳ କ’ଣ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଏଥିପାଇଁ ଆମର ବହୁତ ଆଗ୍ରହ ଅଛି।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅନୁପୂର୍ଵଶଃ ଗୀତିକାଯାଃ ଫଲଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଜାଗରେ ଯଦ୍ ଉଦାହୃତମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆପଣମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜାଗରଣରେ ଗୀତ ଗାଇବାର ଯେଉଁ ଫଳ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ମୁଁ ସେଠାରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ କହିବି।
ଅଵନ୍ତୀ ନାମ ନଗରୀ ବଭୂଵ ଭୁଵି ଵିଶ୍ରୁତା ତତ୍ରାସ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ
ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଅବନ୍ତୀ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଗର ଥିଲା; ସେଠାରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ବସିଥିଲେ।
ତସ୍ଯା ନଗର୍ଯାଃ ପର୍ଯନ୍ତେ ଚାଣ୍ଡାଲୋ ଗୀତିକୋଵିଦଃ ସଦ୍ଵୃତ୍ତ୍ଯୋତ୍ପାଦିତଧନୋ ଭୃତ୍ଯାନାଂ ଭରଣେ ରତଃ
ସେହି ନଗରର ସୀମାନ୍ତରେ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏକ ଚଣ୍ଡାଳ ବସୁଥିଲେ, ଭଲ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଉପାର୍ଜନ କରୁଥିଲେ ଓ ନିଜ ଚାକରମାନେଙ୍କ ପାଳନରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଃ ସ ଚାଣ୍ଡାଲୋ ମାସି ମାସି ଦୃଢଵ୍ରତଃ ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ସମାଗମ୍ଯ ସୋପଵାସୋ ଽଥ ଗାଯତି
ସେ ଚଣ୍ଡାଳ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଥିଲେ, ପ୍ରତି ମାସରେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରି, ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ କରି, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ।
ଗୀତିକା ଵିଷ୍ଣୁନାମାଙ୍କାଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵସମାଶ୍ରିତାଃ ଗାନ୍ଧାରଷଡ୍ଜନୈଷାଦସ୍ଵରପଞ୍ଚମଧୈଵତୈଃ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଥିବା ଗୀତ, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଭବକୁ ନେଇ, ଗାନ୍ଧାର, ସଡ୍ଜ, ନିଷାଦ, ପଞ୍ଚମ, ଧୈବତ ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ଗାଉଥିଲେ।
ରାତ୍ରିଜାଗରଣେ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଗାଥାଭିର୍ ଉପଗାଯତି ପ୍ରଭାତେ ଚ ପ୍ରଣମ୍ଯେଶଂ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଗୃହମ୍ ଏତ୍ଯ ଚ
ରାତିରେ ଜାଗି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ; ପ୍ରଭାତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଘରକୁ ଫେରୁଥିଲେ।
ଜାମାତୃଭାଗିନେଯାଂଶ୍ ଚ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ସକନ୍ଯକାଃ ତତଃ ସପରିଵାରସ୍ ତୁ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ନିଜ ଜାମାତା, ଭାଗିନେଇ ଓ କନ୍ୟାମାନେଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ, ପରେ ପରିବାର ସହିତ ନିଜେ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।