ବ୍ରହ୍ମପୁରାଣମ୍

ତସ୍ଯାପ୍ଯ୍ ଅଧ୍ଯଯନଂ ଯଜ୍ଞୋ ଦାନଂ ଧର୍ମଶ୍ ଚ ଶସ୍ଯତେ ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକାଦୀନାମ୍ ଅନୁଷ୍ଠାନଂ ଚ କର୍ମଣାମ୍

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଧର୍ମ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ; ନିତ୍ୟ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟର ପାଳନ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍।

ଦ୍ଵିଜାତିସଂଶ୍ରଯଂ କର୍ମ ତଦର୍ଥଂ ତେନ ପୋଷଣମ୍ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯଜୈର୍ ଵାପି ଧନୈଃ କାରୁଭଵୈସ୍ ତୁ ଵା

ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାମ କରି, ତାଙ୍କ ପୋଷଣ କରିବା ଉଚିତ୍; କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ କିମ୍ବା ଶିଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ଧନରେ ମଧ୍ୟ।

ଦାନଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ ଚ ଶୂଦ୍ରୋ ଽପି ପାକଯଜ୍ଞୈର୍ ଯଜେତ ଚ ପିତ୍ର୍ଯାଦିକଂ ଚ ଵୈ ସର୍ଵଂ ଶୂଦ୍ରଃ କୁର୍ଵୀତ ତେନ ଵୈ

ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଦାନ ଦେଇପାରିବେ, ପାକଯଜ୍ଞ କରିପାରିବେ, ପିତୃ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିପାରିବେ; ଏଭଳି ଶୂଦ୍ରଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

ଭୃତ୍ଯାଦିଭରଣାର୍ଥାଯ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ପରିଗ୍ରହାଃ ଋତୁକାଲାଭିଗମନଂ ସ୍ଵଦାରେଷୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଭୃତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପୋଷଣ ପାଇଁ, ସମସ୍ତେ ସମ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି; ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଠିକ୍ ସମୟରେ ମିଳନ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ଦଯା ସମସ୍ତଭୂତେଷୁ ତିତିକ୍ଷା ନାଭିମାନିତା ସତ୍ଯଂ ଶୌଚମ୍ ଅନାଯାସୋ ମଙ୍ଗଲଂ ପ୍ରିଯଵାଦିତା

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଦୟା, ସହନଶୀଳତା, ଅହଂକାର ନ ଥିବା, ସତ୍ୟବାଦିତା, ପବିତ୍ରତା, ଅସହଜ ଚେଷ୍ଟା ନ କରିବା, ମଙ୍ଗଳ ଓ ମିଷ୍ଟି କଥା କହିବା।

ମୈତ୍ରୀ ଚୈଵାସ୍ପୃହା ତଦ୍ଵଦ୍ ଅକାର୍ପଣ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଅନସୂଯା ଚ ସାମାନ୍ଯା ଵର୍ଣାନାଂ କଥିତା ଗୁଣାଃ

ମିତ୍ରତା, ଲୋଭ ନଥିବା, ଦାନଶୀଳତା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା—ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଭାବେ କହାଯାଇଛି, ହେ ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ଆଶ୍ରମାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏତେ ସାମାନ୍ଯଲକ୍ଷଣାଃ ଗୁଣାସ୍ ତଥୋପଧର୍ମାଶ୍ ଚ ଵିପ୍ରାଦୀନାମ୍ ଇମେ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମରେ ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ଭାବେ ଥାଏ; ଏହି ଗୁଣ ଓ ଉପଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

କ୍ଷାତ୍ରଂ କର୍ମ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯୋକ୍ତଂ ଵୈଶ୍ଯକର୍ମ ତଥାପଦି ରାଜନ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଵୈଶ୍ଯୋକ୍ତଂ ଶୂଦ୍ରକର୍ମାଣି ଚୈତଯୋଃ

ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦୁର୍ଗତିରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବଣିକ କାମ କରିପାରନ୍ତି; ରାଜନ୍ୟମାନେ ବଣିକ କାମ କରିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ଦୁଇଝିଏ ଦାସ କାମ କରିପାରନ୍ତି।

ସସାମର୍ଥ୍ଯେ ସତି ତ୍ଯାଜ୍ଯମ୍ ଉଭାଭ୍ଯାମ୍ ଅପି ଚ ଦ୍ଵିଜାଃ ତଦ୍ ଏଵାପଦି କର୍ତଵ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଯାତ୍ କର୍ମସଂକରମ୍

ସମର୍ଥ ଥିଲେ, ଏହି କାମ ଦୁଇଝିଏ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ; ଦୁର୍ଗତିରେ ମାତ୍ର କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କାମଗୁଡ଼ିକ ମିଶାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଇତ୍ଯ୍ ଏତେ କଥିତା ଵିପ୍ରା ଵର୍ଣଧର୍ମା ମଯାଦ୍ଯ ଵୈ ଧର୍ମମ୍ ଆଶ୍ରମିଣାଂ ସମ୍ଯଗ୍ ବ୍ରୁଵତୋ ଽପି ନିବୋଧତ

ଏଭଳି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣଧର୍ମ କହିଲି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ; ଏବେ ଆଶ୍ରମୀମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ଶୁଣ।

ବାଲଃ କୃତୋପନଯନୋ ଵେଦାହରଣତତ୍ପରଃ ଗୁରୋର୍ ଗେହେ ଵସନ୍ ଵିପ୍ରା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ

ଯିଏ ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର କରାଇଛି, ବେଦ ପାଠରେ ଲାଗିଛି, ଗୁରୁଙ୍କ ଘରେ ରହୁଛି—ସେ ହେଉଛି ଏକ ଏକାଗ୍ର ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ।

ଶୌଚାଚାରରତସ୍ ତତ୍ର କାର୍ଯଂ ଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ଗୁରୋଃ ଵ୍ରତାନି ଚରତା ଗ୍ରାହ୍ଯୋ ଵେଦଶ୍ ଚ କୃତବୁଦ୍ଧିନା

ସେଠାରେ, ସେ ଶୁଚିତା ଓ ଭଲ ଆଚରଣରେ ଲାଗିଥିବା, ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା କରିବା, ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଓ ଦୃଢ଼ ମନେ ବେଦ ଶିଖିବା ଉଚିତ।

ଉଭେ ସଂଧ୍ଯେ ରଵିଂ ଵିପ୍ରାସ୍ ତଥୈଵାଗ୍ନିଂ ସମାହିତଃ ଉପତିଷ୍ଠେତ୍ ତଥା କୁର୍ଯାଦ୍ ଗୁରୋର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଭିଵାଦନମ୍

ଉଷା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଥିତେ ତିଷ୍ଠେଦ୍ ଵ୍ରଜେଦ୍ ଯାତି ନୀଚୈର୍ ଆସୀତ ଚାସିତେ ଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୌ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରତିକୂଲଂ ଚ ସଂତ୍ଯଜେତ୍

ଗୁରୁ ଦଣ୍ଡାଇଥିଲେ, ଶିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିବ; ଗୁରୁ ଯିବାବେଳେ, ସେ ପଛେ ପଛେ ଯିବ; ଗୁରୁ ବସିଲେ, ଶିଷ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରୁ ନିମ୍ନସ୍ଥାନରେ ବସିବ; ଏବଂ ଶିଷ୍ୟ କେବେ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ କାମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ତେନୈଵୋକ୍ତଂ ପଠେଦ୍ ଵେଦଂ ନାନ୍ଯଚିତ୍ତଃ ପୁରସ୍ଥିତଃ ଅନୁଜ୍ଞାତଂ ଚ ଭିକ୍ଷାନ୍ନମ୍ ଅଶ୍ନୀଯାଦ୍ ଗୁରୁଣା ତତଃ

ଗୁରୁ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ସେପରି ବେଦ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ, ମନ ଅନ୍ୟଠାରେ ନ ରଖି, ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିବାବେଳେ; ଏବଂ ଗୁରୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।

ଅଵଗାହେଦ୍ ଅପଃ ପୂର୍ଵମ୍ ଆଚାର୍ଯେଣାଵଗାହିତାଃ ସମିଜ୍ଜଲାଦିକଂ ଚାସ୍ଯ କଲ୍ଯକଲ୍ଯମ୍ ଉପାନଯେତ୍

ଗୁରୁ ପ୍ରଥମେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ତା’ପରେ ଶିଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦରକାରୀ ଜିନିଷ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ଗୃହୀତଗ୍ରାହ୍ଯଵେଦଶ୍ ଚ ତତୋ ଽନୁଜ୍ଞାମ୍ ଅଵାପ୍ଯ ଵୈ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯମ୍ ଆଵସେତ୍ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ନିଷ୍ପନ୍ନଗୁରୁନିଷ୍କୃତିଃ

ବେଦ ଶିଖି ଓ ଆତ୍ମସାତ କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଋଣ ସମାପ୍ତ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଧିନାଵାପ୍ତଦାରସ୍ ତୁ ଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଵକର୍ମଣା ଗୃହସ୍ଥକାର୍ଯମ୍ ଅଖିଲଂ କୁର୍ଯାଦ୍ ଵିପ୍ରାଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ

ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ କରି, ନିଜ କାମରେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଗୃହସ୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ନିର୍ଵାପେଣ ପିତୄନ୍ ଅର୍ଚ୍ଯ ଯଜ୍ଞୈର୍ ଦେଵାଂସ୍ ତଥାତିଥୀନ୍ ଅନ୍ନୈର୍ ମୁନୀଂଶ୍ ଚ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯୈର୍ ଅପତ୍ଯେନ ପ୍ରଜାପତିମ୍

ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡଦାନ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ, ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ, ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ଅଧ୍ୟୟନ, ଓ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ।

ବଲିକର୍ମଣା ଭୂତାନି ଵାକ୍ସତ୍ଯେନାଖିଲଂ ଜଗତ୍ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଲୋକାନ୍ ପୁରୁଷୋ ନିଜକର୍ମସମାର୍ଜିତାନ୍

ଭୂତମାନେ ପାଇଁ ବଳି ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ହେବା ଦ୍ୱାରା, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅର୍ଜିତ ଲୋକ ପାଇଥାଏ।

ଭିକ୍ଷାଭୁଜଶ୍ ଚ ଯେ କେଚିତ୍ ପରିଵ୍ରାଡ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ ତେ ଽପ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ପ୍ରତିତିଷ୍ଠନ୍ତି ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଂ ତେନ ଵୈ ପରମ୍

ଯେମାନେ ଭିକ୍ଷା ଖାଇ ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି, ଚାହେଁ ସେମାନେ ପରିବ୍ରାଜକ ହେଉନ୍ତୁ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି, କାରଣ ଏହି ଅବସ୍ଥା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।

ଵେଦାହରଣକାର୍ଯେଣ ତୀର୍ଥସ୍ନାନାଯ ଚ ଦ୍ଵିଜାଃ ଅଟନ୍ତି ଵସୁଧାଂ ଵିପ୍ରାଃ ପୃଥିଵୀଦର୍ଶନାଯ ଚ

ବେଦ ପାଠ ଓ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ ପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଘୂରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଭୂମିକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।

ଅନିକେତା ହ୍ଯ୍ ଅନାହାରା ଯେ ତୁ ସାଯଂଗୃହାସ୍ ତୁ ତେ ତେଷାଂ ଗୃହସ୍ଥଃ ସତତଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଯୋନିର୍ ଉଚ୍ଯତେ

ଯେମାନେ ଘରବାହାରେ ଓ ଅନ୍ନ ବିନା ରହନ୍ତି, ତଥାପି ସାନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୃହସ୍ଥ ସଦା ସ୍ଥିର ମୂଳ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।

ତେଷାଂ ସ୍ଵାଗତଦାନାନି ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ମଧୁରଂ ସଦା ଗୃହାଗତାନାଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ ଚ ଶଯନାସନଭୋଜନମ୍

ଯେଉଁମାନେ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସଦା ମିଠା କଥା କହିବା ଓ ଆତିଥ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ଶୋଇବା ଶଯ୍ୟା, ବସିବା ଆସନ ଓ ଖାଇବା ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଅତିଥିର୍ ଯସ୍ଯ ଭଗ୍ନାଶୋ ଗୃହାତ୍ ପ୍ରତିନିଵର୍ତତେ ସ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦୁଷ୍କୃତଂ ତସ୍ମୈ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଆଦାଯ ଗଚ୍ଛତି

ଯଦି କୌଣସି ଅତିଥି ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଘରରୁ ଫେରିଯାଏ, ତେବେ ଘରମାଳିକ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ପୁଣ୍ୟ ଦେଇ ତାଙ୍କର ପାପ ନେଇ ନିଅନ୍ତି।

ଅଵଜ୍ଞାନମ୍ ଅହଂକାରୋ ଦମ୍ଭଶ୍ ଚାପି ଗୃହେ ସତଃ ପରିଵାଦୋପଘାତୌ ଚ ପାରୁଷ୍ଯଂ ଚ ନ ଶସ୍ଯତେ

ଘରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅବମାନ, ଅହଂକାର, ଢୋଙ୍ଗ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା, କ୍ଷତି କରିବା ଓ କଠୋର କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଯଶ୍ ଚ ସମ୍ଯକ୍ କରୋତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଗୃହସ୍ଥଃ ପରମଂ ଵିଧିମ୍ ସର୍ଵବନ୍ଧଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଲୋକାନ୍ ଆପ୍ନୋତି ଚୋତ୍ତମାନ୍

ଯିଏ ଏପରି ଭାବେ ନିୟମିତ ଭାବେ କରେ, ସେ ଘରସ୍ଥ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉତ୍ତମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଵଯଃପରିଣତୌ ଵିପ୍ରାଃ କୃତକୃତ୍ଯୋ ଗୃହାଶ୍ରମୀ ପୁତ୍ରେଷୁ ଭାର୍ଯାଂ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଵନଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ ସହୈଵ ଵା

ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବୟସରେ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି ଓ ଘରସ୍ଥ ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଣେ ପୁଅଙ୍କ ପାଖରେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ରଖି, ଏକାକି କିମ୍ବା ସହ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍।

ପର୍ଣମୂଲଫଲାହାରଃ କେଶଶ୍ମଶ୍ରୁଜଟାଧରଃ ଭୂମିଶାଯୀ ଭଵେତ୍ ତତ୍ର ମୁନିଃ ସର୍ଵାତିଥିର୍ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେଠାରେ ମୁନି ଗଛପତ୍ର, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇବା, ଝାଡ଼ ଓ ଦାଢ଼ି ଗଠିବା, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଓ ସମସ୍ତ ଅତିଥି, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆଦର କରିବା ଉଚିତ୍।