ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତାଯୁଷାଂ ହନ୍ତ୍ରୀ ପରଦାରଗତିର୍ ନୃଣାମ୍ ନହୀଦୃଶମ୍ ଅନାଯୁଷ୍ଯଂ ଲୋକେ କିଂଚନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଅନ୍ୟର ଜନ୍ମାନ୍ତରୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରିବା ମଣିଷଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନର ଫଳକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଆୟୁଷ୍ୟ ହ୍ରାସ କରେ; ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏପରି ଆୟୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା କିଛି ଅଛି ନାହିଁ।
ଯାଦୃଶଂ ପୁରୁଷସ୍ଯେହ ପରଦାରାଭିମର୍ଶନମ୍ ଦେଵାଗ୍ନିପିତୃକାର୍ଯାଣି ତଥା ଗୁର୍ଵଭିଵାଦନମ୍
ଯେପରି ଜଣେ ପୁରୁଷ ଅନ୍ୟର ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେପରି ଦେବତା, ଅଗ୍ନି, ପିତୃମାନେ ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ନମସ୍କାର କରିବା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରକାର।
କୁର୍ଵୀତ ସମ୍ଯଗ୍ ଆଚମ୍ଯ ତଦ୍ଵଦ୍ ଅନ୍ନଭୁଜିକ୍ରିଯାମ୍ ଅଫେନଶବ୍ଦଗନ୍ଧାଭିର୍ ଅଦ୍ଭିର୍ ଅଚ୍ଛାଭିର୍ ଆଦରାତ୍
ଖାଇସାରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ ପାଣିରେ, ଝାଗ, ଶବ୍ଦ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ନଥିବା ପାଣି ନେଇ, ଆଦର ସହିତ ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଚାମେଚ୍ ଚୈଵ ତଦ୍ଵଚ୍ ଚ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋଦଙ୍ମୁଖୋ ଽପି ଵା ଅନ୍ତର୍ଜଲାଦ୍ ଆଵସଥାଦ୍ ଵଲ୍ମୀକାନ୍ ମୂଷିକାସ୍ଥଲାତ୍
ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, କିମ୍ବା ଜଳ, ଘର, ପିଲାପୋକା ଗୁହା, ମୁଷା ଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଭାବେ ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତଶୌଚାଵଶିଷ୍ଟାଶ୍ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ ପଞ୍ଚ ଵୈ ମୃଦଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ହସ୍ତୌ ପାଦୌ ଚ ସମଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ସମାହିତଃ
ଶୌଚ କରିସାରି, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମାଟିର ଅବଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ହାତ ଓ ପାଦ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରିବା ଦରକାର।
ଅନ୍ତର୍ଜାନୁସ୍ ତଥାଚାମେତ୍ ତ୍ରିଶ୍ ଚତୁର୍ ଵାପି ଵୈ ନରଃ ପରିମୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵିର୍ ଆଵର୍ତ୍ଯ ଖାନି ମୂର୍ଧାନମ୍ ଏଵ ଚ
ଜଣେ ଲୋକ ଜଙ୍ଘା ଭିତରେ ପାଣି ରଖି, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରିଥର ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ; ଶରୀର ଓ ମୁଣ୍ଡ ଦୁଇଥର ଭଲଭାବେ ମସିବା ଦରକାର।
ସମ୍ଯଗ୍ ଆଚମ୍ଯ ତୋଯେନ କ୍ରିଯାଂ କୁର୍ଵୀତ ଵୈ ଶୁଚିଃ କ୍ଷୁତେ ଽଵଲୀଢେ ଵାତେ ଚ ତଥା ନିଷ୍ଠୀଵନାଦିଷୁ
ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ପାଣିରେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଆଚମନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଶୁଚି ଲୋକ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଛିଁକିବା, ଜମ୍ଭାଇ, ବାୟୁ ଛାଡ଼ିବା କିମ୍ବା ଥୁ spit କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଦରକାର।
କୁର୍ଯାଦ୍ ଆଚମନଂ ସ୍ପର୍ଶେ ଵାସ୍ପୃଷ୍ଟସ୍ଯାର୍କଦର୍ଶନମ୍ କୁର୍ଵୀତାଲମ୍ଭନଂ ଚାପି ଦକ୍ଷିଣଶ୍ରଵଣସ୍ଯ ଚ
ଅଶୁଚି ବସ୍ତୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ସହିତ ଡାହାଣ କାନ ଛୁଇଁବା ମଧ୍ୟ ଦରକାର।
ଯଥାଵିଭଵତୋ ହ୍ଯ୍ ଏତତ୍ ପୂର୍ଵାଭାଵେ ତତଃ ପରମ୍ ନ ଵିଦ୍ଯମାନେ ପୂର୍ଵୋକ୍ତ ଉତ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଇଷ୍ଯତେ
ନିଜ ସମ୍ପଦ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଉପାୟ ଉପଲବ୍ଧ ନ ହେଲେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉପାୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ନ କୁର୍ଯାଦ୍ ଦନ୍ତସଂଘର୍ଷଂ ନାତ୍ମନୋ ଦେହତାଡନମ୍ ସ୍ଵାପେ ଽଧ୍ଵନି ତଥା ଭୁଞ୍ଜନ୍ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ଦାନ୍ତ ଘସିବା, ନିଜ ଶରୀରକୁ ମାଡ଼ିବା, ଅସମୟରେ ଶୋଇବା, ଯାତ୍ରା କରିବା, ଖାଇବା କିମ୍ବା ପାଠ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ମୈଥୁନଂ ଚାପି ତଥା ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍ ଏଵ ଚ ତଥାପରାହ୍ଣେ କୁର୍ଵୀତ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପିତୃତର୍ପଣମ୍
ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମିଳନ କିମ୍ବା ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବିକାଳେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପିତୃତର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ଶିରଃସ୍ନାନଂ ଚ କୁର୍ଵୀତ ଦୈଵଂ ପିତ୍ର୍ଯମ୍ ଅଥାପି ଚ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋଦଙ୍ମୁଖୋ ଵାପି ଶ୍ମଶ୍ରୁକର୍ମ ଚ କାରଯେତ୍
ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡ ଧୋଇବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦାଢ଼ି ଓ କେଶ କାଟିବା କାମ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ଯଙ୍ଗିନୀଂ ଵର୍ଜଯେତ୍ କନ୍ଯାଂ କୁଲଜାଂ ଵାପ୍ଯ୍ ଅରୋଗିଣୀମ୍ ଉଦ୍ଵହେତ୍ ପିତୃମାତ୍ରୋଶ୍ ଚ ସପ୍ତମୀଂ ପଞ୍ଚମୀଂ ତଥା
ଯେଉଁ କନ୍ୟା ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ, ନିଜ ଗୋତିର, କିମ୍ବା ଅସୁସ୍ଥ, ସେଉଁଠାରେ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ପିତା କିମ୍ବା ମାଆଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସପ୍ତମ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର କନ୍ୟା ସହ ବିବାହ କରିଯାଇପାରେ।
ରକ୍ଷେଦ୍ ଦାରାଂସ୍ ତ୍ଯଜେଦ୍ ଈର୍ଷ୍ଯାଂ ତଥାହ୍ନି ସ୍ଵପ୍ନମୈଥୁନେ ପରୋପତାପକଂ କର୍ମ ଜନ୍ତୁପୀଡାଂ ଚ ସର୍ଵଦା
ନିଜ ଜନାନୀକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା, ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ିବା, ଦିନେ ଶୋଇବା ଓ ମିଳନ କରିବା ତ୍ୟାଗ କରିବା, ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଏମିତି କାମ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଉଦକ୍ଯା ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ଵର୍ଜ୍ଯା ରାତ୍ରିଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ ସ୍ତ୍ରୀଜନ୍ମପରିହାରାର୍ଥଂ ପଞ୍ଚମୀଂ ଚାପି ଵର୍ଜଯେତ୍
ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ, ଜଳ ଆଣିଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ଚାରି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ରୋକିବା ପାଇଁ ପଞ୍ଚମ ରାତି ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର।
ତତଃ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଯୁଗ୍ମାସୁ ରାତ୍ରିଷୁ ଯୁଗ୍ମାସୁ ପୁତ୍ରା ଜାଯନ୍ତେ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଽଯୁଗ୍ମାସୁ ରାତ୍ରିଷୁ
ତାପରେ ଷଷ୍ଠୀ ରାତିରେ ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ସମ ରାତିଗୁଡ଼ିକରେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ବିସମ ରାତିରେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ଵିଧର୍ମିଣୋ ଵୈ ପର୍ଵାଦୌ ସଂଧ୍ଯାକାଲେଷୁ ଷଣ୍ଢକାଃ କ୍ଷୁରକର୍ମଣି ରିକ୍ତାଂ ଵୈ ଵର୍ଜଯୀତ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ବିରୋଧରେ କାମ କରନ୍ତି, ପର୍ବ ଆରମ୍ଭ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ଏବଂ ନପୁଂସକମାନେ, ଖାଲି ତିଥିରେ କେଶ କାଟିବା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରୁଵତାମ୍ ଅଵିନୀତାନାଂ ନ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ କଦାଚନ ନ ଚୋତ୍କୃଷ୍ଟାସନଂ ଦେଯମ୍ ଅନୁତ୍କୃଷ୍ଟସ୍ଯ ଚାଦରାତ୍
ଅସଭ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ କଥା କେବେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଉଁଠି ଉଚ୍ଚ ଆସନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ମାନ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
କ୍ଷୁରକର୍ମଣି ଚାନ୍ତେ ଚ ସ୍ତ୍ରୀସଂଭୋଗେ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ସ୍ନାଯୀତ ଚୈଲଵାନ୍ ପ୍ରାଜ୍ଞଃ କଟଭୂମିମ୍ ଉପେତ୍ଯ ଚ
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କେଶ କାଟିବା ପରେ, ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଶେଷ ହେଲେ ଏବଂ ଶ୍ମଶାନ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ତାଙ୍କ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୋଶାକ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵଵେଦଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ସାଧୁସତ୍ଯମହାତ୍ମନାମ୍ ଗୁରୋଃ ପତିଵ୍ରତାନାଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞତପସ୍ଵିନାମ୍
ଦେବତା, ବେଦ, ଦ୍ୱିଜ, ସଦ୍ବ୍ୟବହାରୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ମହାତ୍ମା, ଗୁରୁ, ପତିନିଷ୍ଠା ନାରୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ଓ ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ—
ପରିଵାଦଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ପରିହାସଂ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଧଵଲାମ୍ବରସଂଵୀତଃ ସିତପୁଷ୍ପଵିଭୂଷିତଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କେବେ ମଧ୍ୟ କାହାର ବିପରୀତ କଥା କିମ୍ବା ଉପହାସ କରିବେ ନାହିଁ; ସଦା ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଏବଂ ଧଳା ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହେବା ଉଚିତ।
ସଦା ମାଙ୍ଗଲ୍ଯଵେଷଃ ସ୍ଯାନ୍ ନ ଵାମାଙ୍ଗଲ୍ଯଵାନ୍ ଭଵେତ୍ ନୋଦ୍ଧତୋନ୍ମତ୍ତମୂଢୈଶ୍ ଚ ନାଵିନୀତୈଶ୍ ଚ ପଣ୍ଡିତଃ
ସଦା ଶୁଭ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଅଶୁଭ କିଛି ଧରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଅହଂକାରୀ, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ, ମୂଢ଼ ଓ ଅଶିଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଗଚ୍ଛେନ୍ ମୈତ୍ରୀମ୍ ଅଶୀଲେନ ନ ଵଯୋଜାତିଦୂଷିତୈଃ ନ ଚାତିଵ୍ଯଯଶୀଲୈଶ୍ ଚ ପୁରୁଷୈର୍ ନୈଵ ଵୈରିଭିଃ
ମିତ୍ରତା କରିବା ସମୟରେ ଅଶିଳ ଲୋକ, ବୟସ କିମ୍ବା ଜାତି ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ, ଅତ୍ୟଧିକ ଅପବ୍ୟୟ କରୁଥିବା ଲୋକ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ କେବେ ମିତ୍ରତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
କାର୍ଯାକ୍ଷମୈର୍ ନିନ୍ଦିତୈର୍ ନ ନ ଚୈଵ ଵିଟସଙ୍ଗିଭିଃ ନିସ୍ଵୈର୍ ନ ଵାଦୈକପରୈର୍ ନରୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈସ୍ ତଥାଧମୈଃ
କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ, ନିନ୍ଦିତ, ବେଶ୍ୟାଙ୍କ ସହ ମିଶୁଥିବା, କଠୋର, ଝଗଡ଼ାଳୁ ଓ ଅଧମ ଲୋକଙ୍କ ସହ କେବେ ମିଶିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସୁହୃଦ୍ଦୀକ୍ଷିତଭୂପାଲସ୍ନାତକଶ୍ଵଶୁରୈଃ ସହ ଉତ୍ତିଷ୍ଠେଦ୍ ଵିଭଵାଚ୍ ଚୈନାନ୍ ଅର୍ଚଯେଦ୍ ଗୃହମ୍ ଆଗତାନ୍
ସୁହୃଦ, ଦୀକ୍ଷିତ ରାଜା, ସ୍ନାତକ ଓ ଶ୍ୱଶୁରମାନେ ଘରକୁ ଆସିଲେ, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଉଠି ଉଚିତ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥାଵିଭଵତୋ ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରତିସଂଵତ୍ସରୋଷିତାନ୍ ସମ୍ଯଗ୍ ଗୃହେ ଽର୍ଚନଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାସ୍ଥାନମ୍ ଅନୁକ୍ରମାତ୍
ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଘରେ ରହୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଅନୁକ୍ରମରେ ଏବଂ ଯଥାସ୍ଥାନରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂପୂଜଯେତ୍ ତଥା ଵହ୍ନୌ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ ଚାହୁତୀଃ କ୍ରମାତ୍ ପ୍ରଥମାଂ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯେ ତତଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବା ଦରକାର; ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ତାପରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ।
ତୃତୀଯାଂ ଚୈଵ ଗୃହ୍ଯେଭ୍ଯଃ କଶ୍ଯପାଯ ତଥାପରାମ୍ ତତୋ ଽନୁମତଯେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ବହୁବଲିଂ ତତଃ
ତୃତୀୟ ଆହୁତି ଘର ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ, ତାପରେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ, ତାପରେ ଅନୁମତିଙ୍କୁ ଏବଂ ସେଉଁଠାରୁ ବହୁବଳିଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵଂ ଖ୍ଯାତା ମଯା ଯା ତୁ ନିତ୍ଯକ୍ରମଵିଧୌ କ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଵଦତ ଶୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜାଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ନିତ୍ୟକ୍ରମ ବିଧି ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିଛି, ସେଠାରୁ ପରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; କହନ୍ତୁ ଏବଂ ଶୁଣନ୍ତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଯଥାସ୍ଥାନଵିଭାଗଂ ତୁ ଦେଵାନ୍ ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵୈ ପୃଥକ୍ ପର୍ଜନ୍ଯାପୋଧରିତ୍ରୀଣାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ତୁ ମଣିକେ ତ୍ରଯମ୍
ଯଥାସ୍ଥାନ ଓ ବିଭାଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବତା, ପର୍ଜନ୍ୟ, ଜଳ ଏବଂ ଭୂମି ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ତିନିଟି ଧାନ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।