ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ ଵୈଶ୍ଯୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସ୍ଵଵରଣୋଦିତମ୍ କୁଲଧର୍ମମ୍ ଅନୁତିଷ୍ଠଦ୍ଭିର୍ ଦାତଵ୍ଯଂ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵକମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ବଂଶର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ ଵର୍ଣାଵରୈଃ ଶୂଦ୍ରୈର୍ ଵିପ୍ରାଣାମ୍ ଅନୁଶାସନାତ୍ ଅମନ୍ତ୍ରକଂ ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ଵହ୍ନିଯାଗଵିଵର୍ଜିତମ୍
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ମିଶ୍ର ଜାତି ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ମନ୍ତ୍ର ବିନା ଓ ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞ ବିନା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍କରାଦିଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷ୍ଵ୍ ଆଯତନେଷୁ ଚ ଶିଖରେଷୁ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ପୁଣ୍ଯଦେଶେଷୁ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ପୁଷ୍କର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ପୂଣ୍ୟ ମନ୍ଦିର, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ,
ସରିତ୍ସୁ ପୁଣ୍ଯତୋଯାସୁ ନଦେଷୁ ଚ ସରଃସୁ ଚ ସଂଗମେଷୁ ନଦୀନାଂ ଚ ସମୁଦ୍ରେଷୁ ଚ ସପ୍ତସୁ
ପବିତ୍ର ଜଳ ଥିବା ନଦୀ, ଝରଣା, ହ୍ରଦ, ନଦୀମାନଙ୍କ ସଂଗମ ଓ ସାତ ସମୁଦ୍ରରେ,
ସ୍ଵନୁଲିପ୍ତେଷୁ ଗେହେଷୁ ସ୍ଵେଷ୍ଵ୍ ଅନୁଜ୍ଞାପିତେଷୁ ଚ ଦିଵ୍ଯପାଦପମୂଲେଷୁ ଯଜ୍ଞିଯେଷୁ ହ୍ରଦେଷୁ ଚ
ନିଜ ଶୁଦ୍ଧ ଘରରେ, ଅନୁମତି ମିଳିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷର ମୂଳ ଓ ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ପବିତ୍ର ହ୍ରଦରେ,
ଶ୍ରାଦ୍ଧମ୍ ଏତେଷୁ ଦାତଵ୍ଯଂ ଵର୍ଜ୍ଯମ୍ ଏତେଷୁ ଚୋଚ୍ଯତେ କିରାତେଷୁ କଲିଙ୍ଗେଷୁ କୋଙ୍କଣେଷୁ କୃମିଷ୍ଵ୍ ଅପି
ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ କିରାତ, କଳିଙ୍ଗ, କୋଙ୍କଣ ଓ କ୍ରିମିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ବିଷୟରେ ନିଷେଧ କହାଯାଇଛି।
ଦଶାର୍ଣେଷୁ କୁମାର୍ଯେଷୁ ତଙ୍ଗଣେଷୁ କ୍ରଥେଷ୍ଵ୍ ଅପି ସିନ୍ଧୋର୍ ଉତ୍ତରକୂଲେଷୁ ନର୍ମଦାଯାଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ, କୁମାର୍ୟ, ତଙ୍ଗଣ, କ୍ରଥ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳ, ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ,
ପୂର୍ଵେଷୁ କରତୋଯାଯା ନ ଦେଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମ୍ ଉଚ୍ଯତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦେଯମ୍ ଉଶନ୍ତୀହ ମାସି ମାସ୍ଯ୍ ଉଡୁପକ୍ଷଯେ
କରତୋୟା ନଦୀର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏଠାରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଅସ୍ତମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ପୌର୍ଣମାସେଷୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯମ୍ ଋକ୍ଷଗୋଚରେ ନିତ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧମ୍ ଅଦୈଵଂ ଚ ମନୁଷ୍ଯୈଃ ସହ ଗୀଯତେ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଋକ୍ଷ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଥିଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଦୈନିକ ଓ ଅନୌପଚାରିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ସହିତ କରାଯାଏ।
ନୈମିତ୍ତିକଂ ସୁରୈଃ ସାର୍ଧଂ ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ ତଥା କାମ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯାନି ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ପ୍ରତିସଂଵତ୍ସରଂ ଦ୍ଵିଜୈଃ
ଦେବତାମାନେ ସହିତ ବିଶେଷ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଦୈନିକ ଓ ବିଶେଷ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦ୍ୱିଜମାନେ କରିବା ଉଚିତ।
ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଜାତକର୍ମାଦିକେଷୁ ଚ ତତ୍ର ଯୁଗ୍ମାନ୍ ଦ୍ଵିଜାନ୍ ଆହୁର୍ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵଂ ତୁ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ
ବୃଦ୍ଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଜନ୍ମ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଅବସରରେ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯୁଗଳ ଭାବେ, ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେବା ଉଚିତ।
କନ୍ଯାଂ ଗତେ ସଵିତରି ଦିନାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ପୂର୍ଵେଣୈଵେହ ଵିଧିନା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ର ଵିଧୀଯତେ
କନ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ରଜସ୍ୱଳା ହେବା ପରେ, ପୂର୍ବ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ପନ୍ଦର ଦିନ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି।
ପ୍ରତିପଦ୍ଧନଲାଭାଯ ଦ୍ଵିତୀଯା ଦ୍ଵିପଦପ୍ରଦା ପୁତ୍ରାର୍ଥିନୀ ତୃତୀଯା ତୁ ଚତୁର୍ଥୀ ଶତ୍ରୁନାଶିନୀ
ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ଧନ ଲାଭ ହୁଏ, ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ଦୁଇ ପାଏଁ ସନ୍ତାନ ମିଳେ, ତୃତୀୟାରେ ପୁଅ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଚତୁର୍ଥୀରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ହୁଏ।
ଶ୍ରିଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ପୂଜ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ ନରଃ ଗଣାଧିପତ୍ଯଂ ସପ୍ତମ୍ଯାମ୍ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ବୁଦ୍ଧିମ୍ ଉତ୍ତମାମ୍
ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରୀ ଲାଭ ହୁଏ, ଷଷ୍ଠୀରେ ମଣିଷ ମାନ୍ୟତା ପାଏ, ସପ୍ତମୀରେ ଗଣମାନ୍ୟ ହୁଏ, ଅଷ୍ଟମୀରେ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ।
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ନଵମ୍ଯାଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଦଶମ୍ଯାଂ ପୂର୍ଣକାମତାମ୍ ଵେଦାଂସ୍ ତଥାପ୍ନୁଯାତ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଏକାଦଶ୍ଯାଂ କ୍ରିଯାପରଃ
ନବମୀରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଲାଭ ହୁଏ, ଦଶମୀରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଏକାଦଶୀରେ କ୍ରିୟାରେ ଲିନ ଥିବା ମଣିଷ ସମସ୍ତ ବେଦ ଲାଭ କରେ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଜଯଲାଭଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପିତୃପୂଜକଃ ପ୍ରଜାଵୃଦ୍ଧିଂ ପଶୁଂ ମେଧାଂ ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯଂ ପୁଷ୍ଟିମ୍ ଉତ୍ତମାମ୍
ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପିତୃପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକ ବିଜୟ, ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି, ଚରା ଓ ମେଧା, ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଉତ୍ତମ ପୋଷଣ ଲାଭ କରେ।
ଦୀର୍ଘାଯୁର୍ ଅଥଵୈଶ୍ଵର୍ଯଂ କୁର୍ଵାଣସ୍ ତୁ ତ୍ରଯୋଦଶୀମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ନ ସଂଦେହଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ମିଳେ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ।
ଯଥାସଂଭଵିନାନ୍ନେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ ଯୁଵାନଃ ପିତରୋ ଯସ୍ଯ ମୃତାଃ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଵା ହତାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଯାହାଙ୍କ ପିତୃମାନେ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ।
ତେନ କାର୍ଯଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ତେଷାଂ ତୃପ୍ତିମ୍ ଅଭୀପ୍ସତା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ଯତ୍ନେନ ପୁରୁଷଃ ଶୁଚିଃ
ଏହିପରି, ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତି ବୋଲି ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ପୁରୁଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ଯଥାଯଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ସର୍ଵାନ୍ କାମାନ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚାନନ୍ତମ୍ ଅଶ୍ନୁତେ ଅତଃପରଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଵଦତୋ ମମ
ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଓ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଭୋଗ କରେ। ଏବେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ପିତୄଣାଂ ପ୍ରୀତଯେ ଯତ୍ର ଯଦ୍ ଦେଯଂ ପ୍ରୀତିକାରିଣା ମାସଂ ତୃପ୍ତିଃ ପିତୄଣାଂ ତୁ ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନେନ ଜାଯତେ
ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ପାଇଁ ଯାହା ଦେବା ଉଚିତ, ଯାହା ଖୁସି ଦେଇଥାଏ, ସେହି ମାସରେ ପକା ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ମାସଦ୍ଵଯଂ ମତ୍ସ୍ଯମାଂସୈସ୍ ତୃପ୍ତିଂ ଯାନ୍ତି ପିତାମହାଃ ତ୍ରୀନ୍ ମାସାନ୍ ହାରିଣଂ ମାଂସଂ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ପିତୃତୃପ୍ତଯେ
ଦୁଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଛ ଓ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ପିତାମହମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ତିନି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହରିଣ ମାଂସ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ।
ପୁଷ୍ଣାତି ଚତୁରୋ ମାସାଞ୍ ଶଶସ୍ଯ ପିଶିତଂ ପିତୄନ୍ ଶାକୁନଂ ପଞ୍ଚ ଵୈ ମାସାନ୍ ଷଣ୍ ମାସାଞ୍ ଶୂକରାମିଷମ୍
ଖରା ମାଂସ ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେକୁ ପୋଷଣ କରେ; ପକ୍ଷୀ ମାଂସ ପାଞ୍ଚ ମାସ, ଓ ଶୁଅର ମାଂସ ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ଛାଗଲଂ ସପ୍ତ ଵୈ ମାସାନ୍ ଐଣେଯଂ ଚାଷ୍ଟମାସକାନ୍ କରୋତି ତୃପ୍ତିଂ ନଵ ଵୈ ରୁରୁମାଂସଂ ନ ସଂଶଯଃ
ଛାଗ ମାଂସ ସାତ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କୃଷ୍ଣମୃଗ ମାଂସ ଆଠ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରୁରୁ ମାଂସ ନଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଗଵ୍ଯଂ ମାଂସଂ ପିତୃତୃପ୍ତିଂ କରୋତି ଦଶମାସିକୀମ୍ ତଥୈକାଦଶ ମାସାଂସ୍ ତୁ ଔରଭ୍ରଂ ପିତୃତୃପ୍ତିଦମ୍
ଗାଈ ମାଂସ ଦଶ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ। ଏହିପରି, ମେଷ ମାଂସ ଏକୋନୋଦଶ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ।
ସଂଵତ୍ସରଂ ତଥା ଗଵ୍ଯଂ ପଯଃ ପାଯସମ୍ ଏଵ ଚ ଵାଧ୍ରୀନମ୍ ଆମିଷଂ ଲୋହଂ କାଲଶାକଂ ତଥା ମଧୁ
ଗାଈ ମାଂସ, ଦୁଧ, ଖିର, ଜଙ୍ଗଲୀ ଶୁଅର ମାଂସ, ଲୋହା, କଳା ଶାକ ଓ ମଧୁ, ଏହାମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପିତୃମାନେକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ରୋହିତାମିଷମ୍ ଅନ୍ନଂ ଚ ଦତ୍ତାନ୍ଯ୍ ଆତ୍ମକୁଲୋଦ୍ଭଵୈଃ ଅନନ୍ତଂ ଵୈ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ତୃପ୍ତିଯୋଗଂ ସୁତାଂସ୍ ତଥା
ରୋହିତ ମାଛ ମାଂସ ଓ ନିଜ ବଂଶର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଭୋଜନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଓ ସନ୍ତାନମାନେ ପାଇଁ ଖୁସି ଦେଇଥାଏ।
ପିତୄଣାଂ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଯୋ ଦଦାତି ଗୁଡୋନ୍ମିଶ୍ରାଂସ୍ ତିଲାନ୍ ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣି
ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଗୁଡ଼ ମିଶା ତିଳ ଦେଇଥିବା ଲୋକ ପିତୃମାନେକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ମଧୁ ଵା ମଧୁମିଶ୍ରଂ ଵା ଅକ୍ଷଯଂ ସର୍ଵମ୍ ଏଵ ତତ୍ ଅପି ନଃ ସ କୁଲେ ଭୂଯାଦ୍ ଯୋ ନୋ ଦଦ୍ଯାଜ୍ ଜଲାଞ୍ଜଲିମ୍
ମଧୁ କିମ୍ବା ମଧୁ ମିଶା ଭୋଜନ ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଯିଏ ଆମ ପାଇଁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଇଥାଏ, ସେ ଆମ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନିଉ।
ପାଯସଂ ମଧୁସଂଯୁକ୍ତଂ ଵର୍ଷାସୁ ଚ ମଘାସୁ ଚ ଏଷ୍ଟଵ୍ଯା ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ଯଦ୍ଯ୍ ଏକୋ ଽପି ଗଯାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ବର୍ଷା ଋତୁ ଓ ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମଧୁ ମିଶା ଖିର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ। ଏକ ଝିଅ ଗୟାକୁ ଯାଏ ମାନେ ଅନେକ ପୁଅ ଆଶା କରାଯାଏ।