ସ୍ଵାହିପୁତ୍ରୋ ଽଭଵଦ୍ ରାଜା ଉଷଦ୍ଗୁର୍ ଵଦତାଂ ଵରଃ ମହାକ୍ରତୁଭିର୍ ଈଜେ ଯୋ ଵିଵିଧୈର୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ
ସ୍ୱଯଂ ପୁତ୍ର ରାଜା ହେଲେ, ଉଷଦଗୁ ନାମର, ଯିଏ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଥିଲେ। ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମହାଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ବହୁ ପରିମାଣ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରସୂତିମ୍ ଇଚ୍ଛନ୍ ଵୈ ଉଷଦ୍ଗୁଃ ସୋ ଽଗ୍ର୍ଯମ୍ ଆତ୍ମଜମ୍ ଜଜ୍ଞେ ଚିତ୍ରରଥସ୍ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ କର୍ମଭିର୍ ଅନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ, ସନ୍ତାନ ଆଶା କରି, ଉଷଦଗୁ ତାଙ୍କର ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଚିତ୍ରରଥ, ଯିଏ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ।
ଆସୀଚ୍ ଚୈତ୍ରରଥିର୍ ଵୀରୋ ଯଜ୍ଵା ଵିପୁଲଦକ୍ଷିଣଃ ଶଶବିନ୍ଦୁଃ ପରଂ ଵୃତ୍ତଂ ରାଜର୍ଷୀଣାମ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତଃ
ଚିତ୍ରରଥଙ୍କର ସେ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶଶବିନ୍ଦୁ, ଯିଏ ଶୂର ଓ ମହାଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ବହୁ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ। ରାଜାର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରକୁ ଅତିଶୟ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
ପୃଥୁଶ୍ରଵାଃ ପୃଥୁଯଶା ରାଜାସୀଚ୍ ଛାଶିବିନ୍ଦଵଃ ଶଂସନ୍ତି ଚ ପୁରାଣଜ୍ଞାଃ ପାର୍ଥଶ୍ରଵସମ୍ ଅନ୍ତରମ୍
ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ବଂଶରେ ପୃଥୁଶ୍ରବା ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପୃଥୁୟଶାସ ଭିଁ ଡାକାଯାଏ। ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାର୍ଥଶ୍ରବସଙ୍କୁ ଏକ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ବନ୍ଧନ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି।
ଅନ୍ତରସ୍ଯ ସୁଯଜ୍ଞସ୍ ତୁ ସୁଯଜ୍ଞତନଯୋ ଽଭଵତ୍ ଉଷତୋ ଯଜ୍ଞମ୍ ଅଖିଲଂ ସ୍ଵଧର୍ମେ ଚ କୃତାଦରଃ
ସେ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ପାର୍ଥଶ୍ରବସଙ୍କୁ ସୁୟଜ୍ଞ ନାମକ ପୁତ୍ର ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଲେ ଉଷତ। ଉଷତ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅତି ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ।
ଶିନେଯୁର୍ ଅଭଵତ୍ ପୁତ୍ର ଉଷତଃ ଶତ୍ରୁତାପନଃ ମରୁତସ୍ ତସ୍ଯ ତନଯୋ ରାଜର୍ଷିର୍ ଅଭଵନ୍ ନୃପଃ
ଉଷତଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଲେ ଶିନେୟୁ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ମରୁତ ଥିଲେ, ଯିଏ ରାଜା ଓ ରାଜାର୍ଷି ହେଲେ।
ମରୁତୋ ଽଲଭତ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ସୁତଂ କମ୍ବଲବର୍ହିଷମ୍ ଚଚାର ଵିପୁଲଂ ଧର୍ମମ୍ ଅମର୍ଷାତ୍ ପ୍ରତ୍ଯଭାଗ୍ ଅପି
ମରୁତଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ହେଲେ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ, ଯିଏ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ସମକ୍ଷମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଇଥିଲେ।
ସ ସତ୍ପ୍ରସୂତିମ୍ ଇଚ୍ଛନ୍ ଵୈ ସୁତଂ କମ୍ବଲବର୍ହିଷଃ ବଭୂଵ ରୁକ୍ମକଵଚଃ ଶତପ୍ରସଵତଃ ସୁତଃ
କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଆଶା କରି, ଶତପ୍ରସବଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ରୁକ୍ମକବଚ ନାମକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ନିହତ୍ଯ ରୁକ୍ମକଵଚଃ ଶତଂ କଵଚିନାଂ ରଣେ ଧନ୍ଵିନାଂ ନିଶିତୈର୍ ବାଣୈର୍ ଅଵାପ ଶ୍ରିଯମ୍ ଉତ୍ତମାମ୍
ରୁକ୍ମକବଚ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ କବଚଧାରୀ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବଧ କରି, ଉତ୍ତମ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଜଜ୍ଞେ ଚ ରୁକ୍ମକଵଚାତ୍ ପରଜିତ୍ ପରଵୀରହା ଜଜ୍ଞିରେ ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ରାସ୍ ତୁ ମହାଵୀର୍ଯାଃ ପରାଜିତାଃ
ରୁକ୍ମକବଚଙ୍କୁ ପରାଜିତ ନାମକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିଲେ। ପରାଜିତଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ରୁକ୍ମେଷୁଃ ପୃଥୁରୁକ୍ମଶ୍ ଚ ଜ୍ଯାମଘଃ ପାଲିତୋ ହରିଃ ପାଲିତଂ ଚ ହରିଂ ଚୈଵ ଵିଦେହେଭ୍ଯଃ ପିତା ଦଦୌ
ରୁକ୍ମେଷୁ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ, ଜ୍ୟାମଘ, ପାଳିତ ଓ ହରି—ପାଳିତ ଓ ହରିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତା ଭିଦେହ ରାଜାମାନେଠାରେ ଦେଇଥିଲେ।
ରୁକ୍ମେଷୁର୍ ଅଭଵଦ୍ ରାଜା ପୃଥୁରୁକ୍ମସ୍ଯ ସଂଶ୍ରଯାତ୍ ତାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ରାଜା ଜ୍ଯାମଘୋ ଽଵସଦ୍ ଆଶ୍ରମେ
ରୁକ୍ମେଷୁ ପୃଥୁରୁକ୍ମଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ରାଜା ହେଲେ। ତେବେ ଜ୍ୟାମଘ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇ ଏକ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିଲେ।
ପ୍ରଶାନ୍ତଶ୍ ଚ ତଦା ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ ଚାଵବୋଧିତଃ ଜଗାମ ଧନୁର୍ ଆଦାଯ ଦେଶମ୍ ଅନ୍ଯଂ ଧ୍ଵଜୀ ରଥୀ
ସେ ସମୟରେ ରାଜା ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷିତ ହେଲେ। ଧନୁ ନେଇ, ଝଣ୍ଡା ଲାଗିଥିବା ରଥରେ ଚଢି, ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ନର୍ମଦାକୂଲମ୍ ଏକାକୀମ୍ ଏକଲାଂ ମୃତ୍ତିକାଵତୀମ୍ ଋକ୍ଷଵନ୍ତଂ ଗିରିଂ ଜିତ୍ଵା ଶୁକ୍ତିମତ୍ଯାମ୍ ଉଵାସ ସଃ
ସେ ଏକା ନର୍ମଦା ତୀରରେ ମାଟି ଘରରେ ବସିଥିଲେ, ଋକ୍ଷବତ ପାହାଡ଼କୁ ଜୟ କରି, ଶୁକ୍ତିମତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଥିଲେ।
ଜ୍ଯାମଘସ୍ଯାଭଵଦ୍ ଭାର୍ଯା ଶୈବ୍ଯା ବଲଵତୀ ସତୀ ଅପୁତ୍ରୋ ଽପି ସ ରାଜା ଵୈ ନାନ୍ଯାଂ ଭାର୍ଯାମ୍ ଅଵିନ୍ଦତ
ଜ୍ୟାମଘଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ ଶୈବ୍ୟା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପବିତ୍ର। ରାଜା ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ନେନାହାନ୍ତି।
ତସ୍ଯାସୀଦ୍ ଵିଜଯୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତତ୍ର କନ୍ଯାମ୍ ଅଵାପ ସଃ ଭାର୍ଯାମ୍ ଉଵାଚ ସଂତ୍ରସ୍ତଃ ସ୍ନୁଷେତି ସ ଜନେଶ୍ଵରଃ
ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଲାଭ କରି, ଏକ କନ୍ୟା ପାଇଲେ। ଲୋକମାନ୍ୟ ରାଜା ଭୟଭିତ ହୋଇ, ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ 'ସ୍ନୁଷା' ଭାବେ ଡାକିଥିଲେ।
ଏତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ ଦେଵୀ କସ୍ଯ ଦେଵ ସ୍ନୁଷେତି ଵୈ ଅବ୍ରଵୀତ୍ ତଦ୍ ଉପଶ୍ରୁତ୍ଯ ଜ୍ଯାମଘୋ ରାଜସତ୍ତମଃ
ଏହା ଶୁଣି ରାଣୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, କାହାର ସ୍ନୁଷା?' ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ଜ୍ୟାମଘ, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ:
ଯସ୍ ତେ ଜନିଷ୍ଯତେ ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯୋପପାଦିତା
'ତୁମେ ଯାହା ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେବେ, ସେହି ପୁତ୍ରଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଏହି କନ୍ୟା ଆସିଛି।'
ଉଗ୍ରେଣ ତପସା ତସ୍ଯାଃ କନ୍ଯାଯାଃ ସା ଵ୍ଯଜାଯତ ପୁତ୍ରଂ ଵିଦର୍ଭଂ ସୁଭାଗା ଶୈବ୍ଯା ପରିଣତା ସତୀ
ତା କନ୍ୟା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କ ଥିଲେ । ତିନି ତାପସ୍ୟାରେ ଉଗ୍ର ଉଦ୍ୟମ କରି, ଏକ ପୁଅ, ବିଦର୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ରାଜପୁତ୍ର୍ଯାଂ ତୁ ଵିଦ୍ଵାଂସୌ ସ୍ନୁଷାଯାଂ କ୍ରଥକୈଶିକୌ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଵିଦର୍ଭୋ ଽଜନଯଚ୍ ଛୂରୌ ରଣଵିଶାରଦୌ
ପରେ, ବିଦର୍ଭ ରାଜପୁତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ନୁଷା ଉପରେ ଦୁଇଟି ପୁଅ, କ୍ରଥ ଓ କୈଶିକ, ଦେଲେ । ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ ।
ଭୀମୋ ଵିଦର୍ଭସ୍ଯ ସୁତଃ କୁନ୍ତିସ୍ ତସ୍ଯାତ୍ମଜୋ ଽଭଵତ୍ କୁନ୍ତେର୍ ଧୃଷ୍ଟଃ ସୁତୋ ଜଜ୍ଞେ ରଣଧୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ବିଦର୍ଭଙ୍କର ପୁଅ ଭୀମ ଥିଲେ । ଭୀମଙ୍କର ପୁଅ କୁନ୍ତି ହେଲେ । କୁନ୍ତିଙ୍କୁ ଧୃଷ୍ଟ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଶିଂସିତ ଥିଲେ ।
ଧୃଷ୍ଟସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ ଶୂରାସ୍ ତ୍ରଯଃ ପରମଧାର୍ମିକାଃ ଆଵନ୍ତଶ୍ ଚ ଦଶାର୍ହଶ୍ ଚ ବଲୀ ଵିଷହରଶ୍ ଚ ସଃ
ଧୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ତିନିଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ଅତି ଧାର୍ମିକ ଓ ଶୂର । ଆବନ୍ତ, ଦଶାର୍ହ ଓ ବଳୀ ବିଷହର ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ।
ଦଶାର୍ହସ୍ଯ ସୁତୋ ଵ୍ଯୋମା ଵ୍ଯୋମ୍ନୋ ଜୀମୂତ ଉଚ୍ଯତେ ଜୀମୂତପୁତ୍ରୋ ଵିକୃତିସ୍ ତସ୍ଯ ଭୀମରଥଃ ସ୍ମୃତଃ
ଦଶାର୍ହଙ୍କର ପୁଅ ବ୍ୟୋମା ଥିଲେ । ବ୍ୟୋମାଙ୍କର ପୁଅ ଜୀମୂତ । ଜୀମୂତଙ୍କର ପୁଅ ବିକୃତି, ଏବଂ ବିକୃତିଙ୍କର ପୁଅ ଭୀମରଥ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ଅଥ ଭୀମରଥସ୍ଯାସୀତ୍ ପୁତ୍ରୋ ନଵରଥସ୍ ତଥା ତସ୍ଯ ଚାସୀଦ୍ ଦଶରଥଃ ଶକୁନିସ୍ ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ଭୀମରଥଙ୍କର ପୁଅ ନବରଥ ଥିଲେ । ନବରଥଙ୍କର ପୁଅ ଦଶରଥ, ଦଶରଥଙ୍କର ପୁଅ ଶକୁନି ।
ତସ୍ମାତ୍ କରମ୍ଭଃ କାରମ୍ଭିର୍ ଦେଵରାତୋ ଽଭଵନ୍ ନୃପଃ ଦେଵକ୍ଷତ୍ରୋ ଽଭଵତ୍ ତସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ରୋ ମହାଯଶାଃ
ତାଙ୍କୁ କରମ୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । କରମ୍ଭଙ୍କର ପୁଅ ଦେବରାତ, ଏକ ରାଜା । ଦେବରାତଙ୍କର ପୁଅ ଦେବକ୍ଷତ୍ର, ଦେବକ୍ଷତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ବୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ର, ଯିଏ ମହାଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ ।
ଦେଵଗର୍ଭସମୋ ଜଜ୍ଞେ ଦେଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ନନ୍ଦନଃ ମଧୂନାଂ ଵଂଶକୃଦ୍ ରାଜା ମଧୁର୍ ମଧୁରଵାଗ୍ ଅପି
ଦେବକ୍ଷତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଦେବଗର୍ଭ ସମାନ ମଧୁର ଥିଲେ । ସେ ମଧୁ ଗୋତ୍ରର ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର କଥା ମଧୁର ଥିଲା ।
ମଧୋର୍ ଜଜ୍ଞେ ଽଥ ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଂ ପୁରୁଦ୍ଵାନ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଐକ୍ଷ୍ଵାକୀ ଚାଭଵଦ୍ ଭାର୍ଯା ମଧୋସ୍ ତସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଜାଯତ
ମଧୁର ଓ ବୈଦର୍ଭୀ ମହିଳାଠାରୁ ପୁରୁଦ୍ବନ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ମଧୁରଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଏକ ଐକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଦେଲେ ।
ସତ୍ଵାନ୍ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତଃ ସାତ୍ଵତା କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ ଇମାଂ ଵିସୃଷ୍ଟିଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଜ୍ଯାମଘସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ଯୁଜ୍ଯତେ ପରମପ୍ରୀତ୍ଯା ପ୍ରଜାଵାଂଶ୍ ଚ ଭଵେତ୍ ସଦା
ସତ୍ବାନ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରିପୁର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ସାତ୍ବତଙ୍କର କୀର୍ତି ବଢ଼ାଇଲେ । ମହାତ୍ମା ଜ୍ୟାମଘଙ୍କର ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଜାଣି, ମହାପ୍ରୀତିରେ ଏକତା ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ସଦା ସନ୍ତାନର ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିବ ।
ସତ୍ଵତଃ ସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନାନ୍ କୌଶଲ୍ଯା ସୁଷୁଵେ ସୁତାନ୍ ଭାଗିନଂ ଭଜମାନଂ ଚ ଦିଵ୍ଯଂ ଦେଵାଵୃଧଂ ନୃପମ୍
ସାତ୍ବତଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା କୌଶଳ୍ୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ ଭରିପୁର୍ଣ୍ଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଭାଗିନ, ଭଜମାନ, ଦିବ୍ୟ ଦେବାବୃଦ୍ଧ ଓ ଏକ ରାଜା ।
ଅନ୍ଧକଂ ଚ ମହାବାହୁଂ ଵୃଷ୍ଣିଂ ଚ ଯଦୁନନ୍ଦନମ୍ ତେଷାଂ ଵିସର୍ଗାଶ୍ ଚତ୍ଵାରୋ ଵିସ୍ତରେଣେହ କୀର୍ତିତାଃ
ଅନ୍ଧକ, ଯିଏ ମହାବାହୁ ଥିଲେ, ଏବଂ ବୃଷ୍ଣି, ଯଦୁଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଚାରିଟି ବଂଶ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ।