ପିତରଂ ମାତରଂ ଚୈଵ ଯସ୍ ତୁ ପୁତ୍ରୋ ଽଵମନ୍ଯତେ ସୋ ଽପି ଵିପ୍ରା ମୃତୋ ଜନ୍ତୁଃ ପୂର୍ଵଂ ଜାଯେତ ଗର୍ଦଭଃ
ଯିଏ ପୁତ୍ର ନିଜ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଗଧା ହୁଏ।
ଗର୍ଦଭତ୍ଵଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ଜୀଵତି ସଂଵତ୍ସରଂ ତୁ କୁମ୍ଭୀରସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ଗଧା ହେଇ ଦଶ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ, ପରେ ଏକ ବର୍ଷ କୁମ୍ଭୀର ହୁଏ, ତାପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ।
ପୁତ୍ରସ୍ଯ ମାତାପିତରୌ ଯସ୍ଯ ରୁଷ୍ଟାଵ୍ ଉଭାଵ୍ ଅପି ଗୁର୍ଵପଧ୍ଯାନତଃ ସୋ ଽପି ମୃତୋ ଜାଯେତ ଗର୍ଦଭଃ
ଯଦି ପୁତ୍ରର ଦୁଇ ଅଭିଭାବକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ରୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଗଧା ହୁଏ।
ଖରୋ ଜୀଵତି ମାସାଂଶ୍ ଚ ଦଶ ଚାପି ଚତୁର୍ଦଶ ବିଡାଲଃ ସପ୍ତ ମାସାଂସ୍ ତୁ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ଗଧା ଦଶ ଓ ଚଉଦ ମାସ ଜୀବନ କରେ; ବିଲେଇ ସାତ ମାସ ଜୀବନ କରି, ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ।
ମାତାପିତରାଵ୍ ଆକ୍ରୁଶ୍ଯ ସାରୀକଃ ସଂପ୍ରଜାଯତେ ତାଡଯିତ୍ଵା ତୁ ତାଵ୍ ଏଵ ଜାଯତେ କଚ୍ଛପୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ଚିତ୍କାର କରି ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପରେ ସାରିକା ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯଦି ସେମାନେ ମାଆ ବାପାକୁ ମାଡ଼ିଥାନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ କଛୁଆ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
କଚ୍ଛପୋ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ଶଲ୍ଯକଃ ଵ୍ଯାଲୋ ଭୂତ୍ଵା ତୁ ଷଣ୍ ମାସାଂସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ
କଛୁଆ ଦଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ଶଳ୍ୟକ (କଣ୍ଟକିଆ) ଭାବେ ତିନି ବର୍ଷ ରହିଥାଏ। ଏହା ପରେ ଛଅ ମାସ ସାପ ଭାବେ ଥାଇ, ତାପରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଭର୍ତୃପିଣ୍ଡମ୍ ଉପାଶ୍ନୀନୋ ରାଜଦ୍ଵିଷ୍ଟାନି ସେଵତେ ସୋ ଽପି ମୋହସମାପନ୍ନୋ ମୃତୋ ଜାଯେତ ଵାନରଃ
ଯେଉଁମାନେ ପତିଙ୍କ ପିଣ୍ଡ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ଲୋକମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି ବାନର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଵାନରୋ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି ମୂଷକଃ ଶ୍ଵା ଚ ଭୂତ୍ଵା ତୁ ଷଣ୍ ମାସାଂସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ବାନର ଦଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ମୁଷା ଭାବେ ସାତ ବର୍ଷ ରହିଥାଏ। ପରେ ଛଅ ମାସ କୁକୁର ଭାବେ ଥାଇ, ତାପରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ନ୍ଯାସାପହର୍ତା ତୁ ନରୋ ଯମସ୍ଯ ଵିଷଯଂ ଗତଃ ସଂସାରାଣାଂ ଶତଂ ଗତ୍ଵା କୃମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
ଯେଉଁ ଲୋକେ ତ୍ୟାଗୀମାନଙ୍କ ଜିନିଷ ଚୋରାଏ, ସେ ଯମର ଲୋକକୁ ଯାଇ, ଶତ ଜନ୍ମ ଚକ୍ର ପରେ କୀଟ ପ୍ରଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ଜୀଵତି ଵର୍ଷାଣି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଦୁଷ୍କୃତସ୍ଯ କ୍ଷଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ
ସେଠାରେ ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ। ତାର ଦୁଷ୍କର୍ମ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ପରେ ସେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଅସୂଯକୋ ନରଶ୍ ଚାପି ମୃତୋ ଜାଯେତ ଶାର୍ଙ୍ଗକଃ ଵିଶ୍ଵାସହର୍ତା ଚ ନରୋ ମୀନୋ ଜାଯେତ ଦୁର୍ମତିଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମାଦାର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭରସା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ମନେ, ସେମାନେ ମାଛ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଭୂତ୍ଵା ମୀନୋ ଽଷ୍ଟ ଵର୍ଷାଣି ମୃଗୋ ଜାଯେତ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ମୃଗସ୍ ତୁ ଚତୁରୋ ମାସାଂସ୍ ତତଶ୍ ଛାଗଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ମାଛ ଆଠ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ହରିଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ହରିଣ ଚାରି ମାସ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ଛାଗ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଛାଗସ୍ ତୁ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେ ତତଃ କୀଟଃ ସଂଜାଯତେ ଜନ୍ତୁସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ
ଛାଗ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ମରିଯାଏ, ତାପରେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ପରେ ସେ ପ୍ରାଣୀ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଧାନ୍ଯାନ୍ ଯଵାଂସ୍ ତିଲାନ୍ ମାଷାନ୍ କୁଲିତ୍ଥାନ୍ ସର୍ଷପାଂଶ୍ ଚଣାନ୍ କଲାଯାନ୍ ଅଥ ମୁଦ୍ଗାଂଶ୍ ଚ ଗୋଧୂମାନ୍ ଅତସୀସ୍ ତଥା
ଯେଉଁମାନେ ଧାନ, ଯବ, ତିଳ, ବୁଟ, କୁଳିଥ, ସୋରିଷ, ଚଣା, କଳାଇ, ମୁଗ, ଗହୁଁ, ଆଉ ତିଲି ଚୋରାନ୍ତି—
ସସ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯାନି ହର୍ତା ଚ ମର୍ତ୍ଯୋ ମୋହାଦ୍ ଅଚେତନଃ ସଂଜାଯତେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ମୂଷିକୋ ନିରପତ୍ରପଃ
—କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ଚୋରାନ୍ତି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଅବିବେକୀ ଏବଂ ଲଜ୍ଜାହୀନ ମୁଷା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତତଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ମୃତୋ ଜାଯେତ ଶୂକରଃ ଶୂକରୋ ଜାତମାତ୍ରସ୍ ତୁ ରୋଗେଣ ମ୍ରିଯତେ ପୁନଃ
ତାପରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ମରି ପୁଣି ଶୁଅର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଶୁଅର ଜନ୍ମ ନେଇ ସାଥିକିଏ ରୋଗରେ ମରିଯାଏ।
ଶ୍ଵା ତତୋ ଜାଯତେ ମୂକଃ କର୍ମଣା ତେନ ମାନଵଃ ଭୂତ୍ଵା ଶ୍ଵା ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ତାପରେ ସେ ଗୁଙ୍ଗା କୁକୁର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହି କର୍ମର ଫଳରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କୁକୁର ଭାବେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ରହି, ତାପରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପରଦାରାଭିମର୍ଶଂ ତୁ କୃତ୍ଵା ଜାଯେତ ଵୈ ଵୃକଃ ଶ୍ଵା ଶୃଗାଲସ୍ ତତୋ ଗୃଧ୍ରୋ ଵ୍ଯାଲଃ କଙ୍କୋ ବକସ୍ ତଥା
ଅନ୍ୟର ଜଣେ ଜଣାଣୀ ସହ ଅନେତି କଲେ, ସେ ପ୍ରଥମେ ବଘ, ତାପରେ କୁକୁର, ଶିଆଳ, ଗୃଧ୍ର, ସାପ, ମାଦାର ଏବଂ କଂକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଭ୍ରାତୁର୍ ଭାର୍ଯାଂ ତୁ ପାପାତ୍ମା ଯୋ ଧର୍ଷଯତି ମୋହିତଃ ପୁଂସ୍କୋକିଲତ୍ଵମ୍ ଆପ୍ନୋତି ସୋ ଽପି ସଂଵତ୍ସରଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯେଉଁ ପାପୀ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ଜଣାଣୀ ସହ ମୋହରେ ଅନେତି କରେ, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ପୁଂକୋଇଲି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ସଖିଭାର୍ଯାଂ ଗୁରୋର୍ ଭାର୍ଯାଂ ରାଜଭାର୍ଯାଂ ତଥୈଵ ଚ ପ୍ରଧର୍ଷଯିତ୍ଵା କାମାତ୍ମା ମୃତୋ ଜାଯେତ ଶୂକରଃ
ଯେଉଁମାନେ ମିତ୍ର, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ଜଣାଣୀ ସହ ଅନେତି କରନ୍ତି, ଅଭିଲାଷାରେ ଏହା କଲେ, ସେମାନେ ମରି ପୁଣି ଶୁଅର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଶୂକରଃ ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ଵୈ ବକଃ ପିପୀଲିକସ୍ ତୁ ମାସାଂସ୍ ତ୍ରୀନ୍ କୀଟଃ ସ୍ଯାନ୍ ମାସମ୍ ଏଵ ଚ
ଶୁଅର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ବକ ଦଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ, ପିପିଲିକା ତିନି ମାସ ଯାଏଁ, ଏବଂ କୀଟ ମାତ୍ର ଏକ ମାସ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ।
ଏତାନ୍ ଆସାଦ୍ଯ ସଂସାରାନ୍ କୃମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ ତତ୍ର ଜୀଵତି ମାସାଂସ୍ ତୁ କୃମିଯୋନୌ ଚତୁର୍ଦଶ
ଏହି ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଅନୁଭବ କରି, ସେ କୀଟ ପ୍ରଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଏଠାରେ ସେ ଚୌଦ ମାସ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ।
ନରୋ ଽଧର୍ମକ୍ଷଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ ପୂର୍ଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଯଃ କନ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଦାତୁମ୍ ଇଚ୍ଛତି
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମର ଅବନତି କରେ, ସେ ପୁଣି ମନୁଷ୍ୟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଝିଅକୁ ବିବାହ କରାଇଦେଇଛି, ପରେ ତାକୁ ପୁନି ବିବାହ କରାଇବାକୁ ଚାହେ—
ସୋ ଽପି ଵିପ୍ରା ମୃତୋ ଜନ୍ତୁଃ କ୍ରିମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ ତତ୍ର ଜୀଵତି ଵର୍ଷାଣି ତ୍ରଯୋଦଶ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ଲୋକଟିଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କୀଟ ପ୍ରଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ତେର ଦିନ ବଞ୍ଚିଥାଏ।
ଅଧର୍ମସଂକ୍ଷଯେ ମୁକ୍ତସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ ଦେଵକାର୍ଯମ୍ ଅକୃତ୍ଵା ତୁ ପିତୃକାର୍ଯମ୍ ଅଥାପି ଵା
ଅଧର୍ମ ଶେଷ ହେଲେ ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିନଥିଲେ—
ଅନିର୍ଵାପ୍ଯ ପିତୄନ୍ ଦେଵାନ୍ ମୃତୋ ଜାଯେତ ଵାଯସଃ ଵାଯସଃ ଶତଵର୍ଷାଣି ତତୋ ଜାଯେତ କୁକ୍କୁଟଃ
ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିନଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ କାଉଁଁ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଉଁଁ ହୋଇ ରହିଥାଏ, ତାପରେ କୁକୁଡ଼ି ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଜାଯତେ ଵ୍ଯାଲକଶ୍ ଚାପି ମାସଂ ତସ୍ମାତ୍ ତୁ ମାନୁଷଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ପିତୃସମଂ ଚାପି ଭ୍ରାତରଂ ଯୋ ଽଵମନ୍ଯତେ
ସେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାପ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ତାପରେ ପୁଣି ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ। ଯିଏ ଜେଷ୍ଠ ଭାଇ କିମ୍ବା ପିତା ସମାନ ଭାଇଙ୍କୁ ଅବମାନ କରେ—
ସୋ ଽପି ମୃତ୍ଯୁମ୍ ଉପାଗମ୍ଯ କ୍ରୌଞ୍ଚଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ କ୍ରୌଞ୍ଚୋ ଜୀଵତି ଵର୍ଷାଣି ଦଶ ଜାଯେତ ଜୀଵକଃ
ସେ ଲୋକଟିଏ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କଉଁଚ ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କଉଁଚ ପକ୍ଷୀ ଦଶ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ଜୀବକ ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତତୋ ନିଧନମ୍ ଆପ୍ନୋତି ମାନୁଷତ୍ଵମ୍ ଅଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ଵୃଷଲୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଗତ୍ଵା କୃମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
ତାପରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରି ମନୁଷ୍ୟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯେ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାତିର ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ କୀଟ ପ୍ରଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତତଃ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନିଧନଂ ଜାଯତେ ଶୂକରଃ ପୁନଃ ଶୂକରୋ ଜାତମାତ୍ରସ୍ ତୁ ରୋଗେଣ ମ୍ରିଯତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁଣି ଶୁଅ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହି ଶୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମୟରେ ରୋଗରେ ମରିଯାଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।