ବଲୀଵର୍ଦୋ ମୃତଶ୍ ଚାପି ଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ ବ୍ରହ୍ମରକ୍ଷସ୍ ତୁ ମାସାଂସ୍ ତ୍ରୀଂସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ
ବଳଦ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ହୁଏ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ତିନି ମାସ ଜୀବନ କରି, ପରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ।
ପତିତଂ ଯାଜଯିତ୍ଵା ତୁ କୃମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ ତତ୍ର ଜୀଵତି ଵର୍ଷାଣି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ପତିତଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ, କୃମିର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ସେଠାରେ ଦଶ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ।
କ୍ରିମିଭାଵାଦ୍ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ଗର୍ଦଭଃ ଗର୍ଦଭଃ ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଶୂକରଃ
କୃମି ହେବାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ପରେ ଗଧା ହୁଏ; ଗଧା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ, ଶୁଅ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ।
କୁକ୍କୁଟଃ ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଜମ୍ବୁକଃ ଶ୍ଵା ଵର୍ଷମ୍ ଏକଂ ଭଵତି ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
କୁକୁଡି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ, ଜମ୍ବୁକ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ; କୁକୁର ଏକ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରି, ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ।
ଉପାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ଯଃ ପାପଂ ଶିଷ୍ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଅବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସ ଜନ୍ମାନୀହ ସଂସାରେ ତ୍ରୀନ୍ ଆପ୍ନୋତି ନ ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ଅବୁଦ୍ଧିରେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରେ, ସେ ଏହି ସଂସାରରେ ତିନି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପ୍ରାକ୍ ଶ୍ଵା ଭଵତି ଭୋ ଵିପ୍ରାସ୍ ତତଃ କ୍ରଵ୍ଯାତ୍ ତତଃ ଖରଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚ ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟେଷୁ ପଶ୍ଚାଜ୍ ଜାଯେତ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ
ପ୍ରଥମେ ସେ କୁକୁର ହୁଏ, ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପରେ ମାଂସଭୋଜୀ, ତାପରେ ଗଧା; ସେହି କଷ୍ଟଦାୟକ ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ।
ମନସାପି ଗୁରୋର୍ ଭାର୍ଯାଂ ଯଃ ଶିଷ୍ଯୋ ଯାତି ପାପକୃତ୍ ଉଦଗ୍ରାନ୍ ପ୍ରୈତି ସଂସାରାନ୍ ଅଧର୍ମେଣେହ ଚେତସା
ଯିଏ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ଜନାନୀକୁ ମନରେ ଚାହେ, ଅଧର୍ମରେ ଏହି ଜଗତରେ ଉଚ୍ଚ ସଂସାର ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଶ୍ଵଯୋନୌ ତୁ ସ ସଂଭୂତସ୍ ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ଜୀଵତି ତତ୍ରାପି ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ରିମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
କୁକୁରର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହେଇ, ତିନି ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ; ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କୃମିର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
କୃମିଭାଵମ୍ ଅନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଵର୍ଷମ୍ ଏକଂ ତୁ ଜୀଵତି ତତସ୍ ତୁ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
କୃମି ହେଇ ଏକ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ; ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ଯଦି ପୁତ୍ରସମଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଗୁରୁର୍ ହନ୍ଯାଦ୍ ଅକାରଣମ୍ ଆତ୍ମନଃ କାମକାରେଣ ସୋ ଽପି ହିଂସ୍ରଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ଯଦି ଶିକ୍ଷକ ନିଜ ପୁତ୍ର ସମାନ ଶିଷ୍ୟକୁ କାରଣ ବିନା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମାରିଦେଇ, ସେ ମଧ୍ୟ ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀ ହିସାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପିତରଂ ମାତରଂ ଚୈଵ ଯସ୍ ତୁ ପୁତ୍ରୋ ଽଵମନ୍ଯତେ ସୋ ଽପି ଵିପ୍ରା ମୃତୋ ଜନ୍ତୁଃ ପୂର୍ଵଂ ଜାଯେତ ଗର୍ଦଭଃ
ଯିଏ ପୁତ୍ର ନିଜ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଗଧା ହୁଏ।
ଗର୍ଦଭତ୍ଵଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ଜୀଵତି ସଂଵତ୍ସରଂ ତୁ କୁମ୍ଭୀରସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ଗଧା ହେଇ ଦଶ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ, ପରେ ଏକ ବର୍ଷ କୁମ୍ଭୀର ହୁଏ, ତାପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ।
ପୁତ୍ରସ୍ଯ ମାତାପିତରୌ ଯସ୍ଯ ରୁଷ୍ଟାଵ୍ ଉଭାଵ୍ ଅପି ଗୁର୍ଵପଧ୍ଯାନତଃ ସୋ ଽପି ମୃତୋ ଜାଯେତ ଗର୍ଦଭଃ
ଯଦି ପୁତ୍ରର ଦୁଇ ଅଭିଭାବକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ରୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଗଧା ହୁଏ।
ଖରୋ ଜୀଵତି ମାସାଂଶ୍ ଚ ଦଶ ଚାପି ଚତୁର୍ଦଶ ବିଡାଲଃ ସପ୍ତ ମାସାଂସ୍ ତୁ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ଗଧା ଦଶ ଓ ଚଉଦ ମାସ ଜୀବନ କରେ; ବିଲେଇ ସାତ ମାସ ଜୀବନ କରି, ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ।
ମାତାପିତରାଵ୍ ଆକ୍ରୁଶ୍ଯ ସାରୀକଃ ସଂପ୍ରଜାଯତେ ତାଡଯିତ୍ଵା ତୁ ତାଵ୍ ଏଵ ଜାଯତେ କଚ୍ଛପୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ଚିତ୍କାର କରି ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପରେ ସାରିକା ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯଦି ସେମାନେ ମାଆ ବାପାକୁ ମାଡ଼ିଥାନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ କଛୁଆ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
କଚ୍ଛପୋ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ଶଲ୍ଯକଃ ଵ୍ଯାଲୋ ଭୂତ୍ଵା ତୁ ଷଣ୍ ମାସାଂସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ
କଛୁଆ ଦଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ଶଳ୍ୟକ (କଣ୍ଟକିଆ) ଭାବେ ତିନି ବର୍ଷ ରହିଥାଏ। ଏହା ପରେ ଛଅ ମାସ ସାପ ଭାବେ ଥାଇ, ତାପରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଭର୍ତୃପିଣ୍ଡମ୍ ଉପାଶ୍ନୀନୋ ରାଜଦ୍ଵିଷ୍ଟାନି ସେଵତେ ସୋ ଽପି ମୋହସମାପନ୍ନୋ ମୃତୋ ଜାଯେତ ଵାନରଃ
ଯେଉଁମାନେ ପତିଙ୍କ ପିଣ୍ଡ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ଲୋକମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି ବାନର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଵାନରୋ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି ମୂଷକଃ ଶ୍ଵା ଚ ଭୂତ୍ଵା ତୁ ଷଣ୍ ମାସାଂସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ବାନର ଦଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ମୁଷା ଭାବେ ସାତ ବର୍ଷ ରହିଥାଏ। ପରେ ଛଅ ମାସ କୁକୁର ଭାବେ ଥାଇ, ତାପରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ନ୍ଯାସାପହର୍ତା ତୁ ନରୋ ଯମସ୍ଯ ଵିଷଯଂ ଗତଃ ସଂସାରାଣାଂ ଶତଂ ଗତ୍ଵା କୃମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
ଯେଉଁ ଲୋକେ ତ୍ୟାଗୀମାନଙ୍କ ଜିନିଷ ଚୋରାଏ, ସେ ଯମର ଲୋକକୁ ଯାଇ, ଶତ ଜନ୍ମ ଚକ୍ର ପରେ କୀଟ ପ୍ରଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ଜୀଵତି ଵର୍ଷାଣି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଦୁଷ୍କୃତସ୍ଯ କ୍ଷଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ
ସେଠାରେ ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ। ତାର ଦୁଷ୍କର୍ମ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ପରେ ସେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଅସୂଯକୋ ନରଶ୍ ଚାପି ମୃତୋ ଜାଯେତ ଶାର୍ଙ୍ଗକଃ ଵିଶ୍ଵାସହର୍ତା ଚ ନରୋ ମୀନୋ ଜାଯେତ ଦୁର୍ମତିଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମାଦାର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭରସା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ମନେ, ସେମାନେ ମାଛ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଭୂତ୍ଵା ମୀନୋ ଽଷ୍ଟ ଵର୍ଷାଣି ମୃଗୋ ଜାଯେତ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ମୃଗସ୍ ତୁ ଚତୁରୋ ମାସାଂସ୍ ତତଶ୍ ଛାଗଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ମାଛ ଆଠ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ହରିଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ହରିଣ ଚାରି ମାସ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ଛାଗ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଛାଗସ୍ ତୁ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେ ତତଃ କୀଟଃ ସଂଜାଯତେ ଜନ୍ତୁସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ
ଛାଗ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ମରିଯାଏ, ତାପରେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ପରେ ସେ ପ୍ରାଣୀ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଧାନ୍ଯାନ୍ ଯଵାଂସ୍ ତିଲାନ୍ ମାଷାନ୍ କୁଲିତ୍ଥାନ୍ ସର୍ଷପାଂଶ୍ ଚଣାନ୍ କଲାଯାନ୍ ଅଥ ମୁଦ୍ଗାଂଶ୍ ଚ ଗୋଧୂମାନ୍ ଅତସୀସ୍ ତଥା
ଯେଉଁମାନେ ଧାନ, ଯବ, ତିଳ, ବୁଟ, କୁଳିଥ, ସୋରିଷ, ଚଣା, କଳାଇ, ମୁଗ, ଗହୁଁ, ଆଉ ତିଲି ଚୋରାନ୍ତି—
ସସ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯାନି ହର୍ତା ଚ ମର୍ତ୍ଯୋ ମୋହାଦ୍ ଅଚେତନଃ ସଂଜାଯତେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ମୂଷିକୋ ନିରପତ୍ରପଃ
—କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ଚୋରାନ୍ତି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଅବିବେକୀ ଏବଂ ଲଜ୍ଜାହୀନ ମୁଷା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତତଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ମୃତୋ ଜାଯେତ ଶୂକରଃ ଶୂକରୋ ଜାତମାତ୍ରସ୍ ତୁ ରୋଗେଣ ମ୍ରିଯତେ ପୁନଃ
ତାପରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ମରି ପୁଣି ଶୁଅର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଶୁଅର ଜନ୍ମ ନେଇ ସାଥିକିଏ ରୋଗରେ ମରିଯାଏ।
ଶ୍ଵା ତତୋ ଜାଯତେ ମୂକଃ କର୍ମଣା ତେନ ମାନଵଃ ଭୂତ୍ଵା ଶ୍ଵା ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ତାପରେ ସେ ଗୁଙ୍ଗା କୁକୁର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହି କର୍ମର ଫଳରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କୁକୁର ଭାବେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ରହି, ତାପରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପରଦାରାଭିମର୍ଶଂ ତୁ କୃତ୍ଵା ଜାଯେତ ଵୈ ଵୃକଃ ଶ୍ଵା ଶୃଗାଲସ୍ ତତୋ ଗୃଧ୍ରୋ ଵ୍ଯାଲଃ କଙ୍କୋ ବକସ୍ ତଥା
ଅନ୍ୟର ଜଣେ ଜଣାଣୀ ସହ ଅନେତି କଲେ, ସେ ପ୍ରଥମେ ବଘ, ତାପରେ କୁକୁର, ଶିଆଳ, ଗୃଧ୍ର, ସାପ, ମାଦାର ଏବଂ କଂକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଭ୍ରାତୁର୍ ଭାର୍ଯାଂ ତୁ ପାପାତ୍ମା ଯୋ ଧର୍ଷଯତି ମୋହିତଃ ପୁଂସ୍କୋକିଲତ୍ଵମ୍ ଆପ୍ନୋତି ସୋ ଽପି ସଂଵତ୍ସରଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯେଉଁ ପାପୀ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ଜଣାଣୀ ସହ ମୋହରେ ଅନେତି କରେ, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ପୁଂକୋଇଲି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ସଖିଭାର୍ଯାଂ ଗୁରୋର୍ ଭାର୍ଯାଂ ରାଜଭାର୍ଯାଂ ତଥୈଵ ଚ ପ୍ରଧର୍ଷଯିତ୍ଵା କାମାତ୍ମା ମୃତୋ ଜାଯେତ ଶୂକରଃ
ଯେଉଁମାନେ ମିତ୍ର, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ଜଣାଣୀ ସହ ଅନେତି କରନ୍ତି, ଅଭିଲାଷାରେ ଏହା କଲେ, ସେମାନେ ମରି ପୁଣି ଶୁଅର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।