ଯଦି ଧର୍ମଂ ସମାଯୁଜ୍ଯ ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି ସେଵତେ ତତଃ ସ ପୁରୁଷୋ ଭୂତ୍ଵା ସେଵତେ ନିତ୍ଯଦା ସୁଖମ୍
ଯଦି ଜନ୍ମ ଠାରୁ ଧର୍ମରେ ଯୋଗ ରଖି, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ, ସଦା ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଅଥାନ୍ତରାନ୍ତରଂ ଧର୍ମମ୍ ଅଧର୍ମମ୍ ଉପସେଵତେ ସୁଖସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଦୁଃଖଂ ସ ଜୀଵୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଧିଗଚ୍ଛତି
କିନ୍ତୁ ମଧ୍ୟମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କଲେ, ସୁଖ ପରେ ସେ ଜୀବ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ପାଏ।
ଅଧର୍ମେଣ ସମାଯୁକ୍ତୋ ଯମସ୍ଯ ଵିଷଯଂ ଗତଃ ମହାଦୁଃଖଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
ଅଧର୍ମ ସହିତ ଯୋଗ ହେଇ, ଯମର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚି, ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେ ଓ ପଶୁ ଜନ୍ମ ନେଇ।
କର୍ମଣା ଯେନ ଯେନେହ ଯସ୍ଯାଂ ଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ ଜୀଵୋ ମୋହସମାଯୁକ୍ତସ୍ ତନ୍ ମେ ଶୃଣୁତ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଯେ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ଯେଉଁ ଯୋନିରେ ଏହି ଜୀବ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ମୋହରେ ଯୋଗ ହୋଇ — ଏହା ଏବେ ମୋତେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଯଦ୍ ଏତଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ ଶାସ୍ତ୍ରୈଃ ସେତିହାସୈଶ୍ ଚ ଛନ୍ଦସି ଯମସ୍ଯ ଵିଷଯଂ ଘୋରଂ ମର୍ତ୍ଯଲୋକଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଯେଉଁ କଥା ଶାସ୍ତ୍ର, ଇତିହାସ ଓ ଚନ୍ଦରେ କହାଯାଇଛି — ଯମର ଭୟଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳ, ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଇହ ସ୍ଥାନାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଦେଵତୁଲ୍ଯାନି ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନ୍ଯତିରିକ୍ତାନି ଗତିମନ୍ତି ଚ ସର୍ଵଶଃ
ଏଠାରେ, ଦ୍ବିଜମାନେ, ଦେବତା ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ପଶୁ ଯୋନି ଛଡ଼ା, ସବୁର ନିଜ ଗତି ଅଛି।
ଯମସ୍ଯ ଭଵନେ ଦିଵ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକସମେ ଗୁଣୈଃ କର୍ମଭିର୍ ନିଯତୈର୍ ବଦ୍ଧୋ ଜନ୍ତୁର୍ ଦୁଃଖାନ୍ଯ୍ ଉପାଶ୍ନୁତେ
ଯମଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଗୃହ, ଯାହା ଗୁଣରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ସମାନ, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ କର୍ମରେ ବନ୍ଧା ପ୍ରାଣୀ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ।
ଯେନ ଯେନ ହି ଭାଵେନ ଯେନ ଵୈ କର୍ମଣା ଗତିମ୍ ପ୍ରଯାତି ପୁରୁଷୋ ଘୋରାଂ ତଥା ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅତଃ ପରମ୍
ମନେ ଯେପରି ଭାବ ଓ କର୍ମ ଅନୁସାରେ ଲୋକ ଯେଉଁ ପଥକୁ ଯାଏ, ଏବେ ମୁଁ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଫଳ ବିବରଣା କରିବି।
ଅଧୀତ୍ଯ ଚତୁରୋ ଵେଦାନ୍ ଦ୍ଵିଜୋ ମୋହସମନ୍ଵିତଃ ପତିତାତ୍ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯାଥ ଖରଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
ଯିଏ ଚାରିଟି ବେଦ ପଢିଛି, କିନ୍ତୁ ଭ୍ରମରେ ଅଟୁଟ, ଏବଂ ପତିତଙ୍କଠୁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ସେ ଗଧାର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଖରୋ ଜୀଵତି ଵର୍ଷାଣି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଖରୋ ମୃତୋ ବଲୀଵର୍ଦଃ ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି ଜୀଵତି
ଗଧା ଦଶ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଗଧା ବଳଦ ହୁଏ, ବଳଦ ସାତ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ।
ବଲୀଵର୍ଦୋ ମୃତଶ୍ ଚାପି ଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ ବ୍ରହ୍ମରକ୍ଷସ୍ ତୁ ମାସାଂସ୍ ତ୍ରୀଂସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ
ବଳଦ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ହୁଏ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ତିନି ମାସ ଜୀବନ କରି, ପରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ।
ପତିତଂ ଯାଜଯିତ୍ଵା ତୁ କୃମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ ତତ୍ର ଜୀଵତି ଵର୍ଷାଣି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ପତିତଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ, କୃମିର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ସେଠାରେ ଦଶ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ।
କ୍ରିମିଭାଵାଦ୍ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ଗର୍ଦଭଃ ଗର୍ଦଭଃ ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଶୂକରଃ
କୃମି ହେବାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ପରେ ଗଧା ହୁଏ; ଗଧା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ, ଶୁଅ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ।
କୁକ୍କୁଟଃ ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଜମ୍ବୁକଃ ଶ୍ଵା ଵର୍ଷମ୍ ଏକଂ ଭଵତି ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
କୁକୁଡି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ, ଜମ୍ବୁକ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ; କୁକୁର ଏକ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରି, ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ।
ଉପାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ଯଃ ପାପଂ ଶିଷ୍ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଅବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସ ଜନ୍ମାନୀହ ସଂସାରେ ତ୍ରୀନ୍ ଆପ୍ନୋତି ନ ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ଅବୁଦ୍ଧିରେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରେ, ସେ ଏହି ସଂସାରରେ ତିନି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପ୍ରାକ୍ ଶ୍ଵା ଭଵତି ଭୋ ଵିପ୍ରାସ୍ ତତଃ କ୍ରଵ୍ଯାତ୍ ତତଃ ଖରଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚ ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟେଷୁ ପଶ୍ଚାଜ୍ ଜାଯେତ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ
ପ୍ରଥମେ ସେ କୁକୁର ହୁଏ, ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପରେ ମାଂସଭୋଜୀ, ତାପରେ ଗଧା; ସେହି କଷ୍ଟଦାୟକ ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ।
ମନସାପି ଗୁରୋର୍ ଭାର୍ଯାଂ ଯଃ ଶିଷ୍ଯୋ ଯାତି ପାପକୃତ୍ ଉଦଗ୍ରାନ୍ ପ୍ରୈତି ସଂସାରାନ୍ ଅଧର୍ମେଣେହ ଚେତସା
ଯିଏ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ଜନାନୀକୁ ମନରେ ଚାହେ, ଅଧର୍ମରେ ଏହି ଜଗତରେ ଉଚ୍ଚ ସଂସାର ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଶ୍ଵଯୋନୌ ତୁ ସ ସଂଭୂତସ୍ ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ଜୀଵତି ତତ୍ରାପି ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ରିମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
କୁକୁରର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହେଇ, ତିନି ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ; ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କୃମିର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
କୃମିଭାଵମ୍ ଅନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଵର୍ଷମ୍ ଏକଂ ତୁ ଜୀଵତି ତତସ୍ ତୁ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
କୃମି ହେଇ ଏକ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ; ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ଯଦି ପୁତ୍ରସମଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଗୁରୁର୍ ହନ୍ଯାଦ୍ ଅକାରଣମ୍ ଆତ୍ମନଃ କାମକାରେଣ ସୋ ଽପି ହିଂସ୍ରଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ଯଦି ଶିକ୍ଷକ ନିଜ ପୁତ୍ର ସମାନ ଶିଷ୍ୟକୁ କାରଣ ବିନା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମାରିଦେଇ, ସେ ମଧ୍ୟ ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀ ହିସାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପିତରଂ ମାତରଂ ଚୈଵ ଯସ୍ ତୁ ପୁତ୍ରୋ ଽଵମନ୍ଯତେ ସୋ ଽପି ଵିପ୍ରା ମୃତୋ ଜନ୍ତୁଃ ପୂର୍ଵଂ ଜାଯେତ ଗର୍ଦଭଃ
ଯିଏ ପୁତ୍ର ନିଜ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଗଧା ହୁଏ।
ଗର୍ଦଭତ୍ଵଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ଜୀଵତି ସଂଵତ୍ସରଂ ତୁ କୁମ୍ଭୀରସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ଗଧା ହେଇ ଦଶ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରେ, ପରେ ଏକ ବର୍ଷ କୁମ୍ଭୀର ହୁଏ, ତାପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ।
ପୁତ୍ରସ୍ଯ ମାତାପିତରୌ ଯସ୍ଯ ରୁଷ୍ଟାଵ୍ ଉଭାଵ୍ ଅପି ଗୁର୍ଵପଧ୍ଯାନତଃ ସୋ ଽପି ମୃତୋ ଜାଯେତ ଗର୍ଦଭଃ
ଯଦି ପୁତ୍ରର ଦୁଇ ଅଭିଭାବକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ରୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଗଧା ହୁଏ।
ଖରୋ ଜୀଵତି ମାସାଂଶ୍ ଚ ଦଶ ଚାପି ଚତୁର୍ଦଶ ବିଡାଲଃ ସପ୍ତ ମାସାଂସ୍ ତୁ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ଗଧା ଦଶ ଓ ଚଉଦ ମାସ ଜୀବନ କରେ; ବିଲେଇ ସାତ ମାସ ଜୀବନ କରି, ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ।
ମାତାପିତରାଵ୍ ଆକ୍ରୁଶ୍ଯ ସାରୀକଃ ସଂପ୍ରଜାଯତେ ତାଡଯିତ୍ଵା ତୁ ତାଵ୍ ଏଵ ଜାଯତେ କଚ୍ଛପୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ଚିତ୍କାର କରି ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପରେ ସାରିକା ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯଦି ସେମାନେ ମାଆ ବାପାକୁ ମାଡ଼ିଥାନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ କଛୁଆ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
କଚ୍ଛପୋ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ଶଲ୍ଯକଃ ଵ୍ଯାଲୋ ଭୂତ୍ଵା ତୁ ଷଣ୍ ମାସାଂସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ
କଛୁଆ ଦଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ଶଳ୍ୟକ (କଣ୍ଟକିଆ) ଭାବେ ତିନି ବର୍ଷ ରହିଥାଏ। ଏହା ପରେ ଛଅ ମାସ ସାପ ଭାବେ ଥାଇ, ତାପରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଭର୍ତୃପିଣ୍ଡମ୍ ଉପାଶ୍ନୀନୋ ରାଜଦ୍ଵିଷ୍ଟାନି ସେଵତେ ସୋ ଽପି ମୋହସମାପନ୍ନୋ ମୃତୋ ଜାଯେତ ଵାନରଃ
ଯେଉଁମାନେ ପତିଙ୍କ ପିଣ୍ଡ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ଲୋକମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି ବାନର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଵାନରୋ ଦଶ ଵର୍ଷାଣି ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି ମୂଷକଃ ଶ୍ଵା ଚ ଭୂତ୍ଵା ତୁ ଷଣ୍ ମାସାଂସ୍ ତତୋ ଜାଯେତ ମାନଵଃ
ବାନର ଦଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ତାପରେ ମୁଷା ଭାବେ ସାତ ବର୍ଷ ରହିଥାଏ। ପରେ ଛଅ ମାସ କୁକୁର ଭାବେ ଥାଇ, ତାପରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ନ୍ଯାସାପହର୍ତା ତୁ ନରୋ ଯମସ୍ଯ ଵିଷଯଂ ଗତଃ ସଂସାରାଣାଂ ଶତଂ ଗତ୍ଵା କୃମିଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ
ଯେଉଁ ଲୋକେ ତ୍ୟାଗୀମାନଙ୍କ ଜିନିଷ ଚୋରାଏ, ସେ ଯମର ଲୋକକୁ ଯାଇ, ଶତ ଜନ୍ମ ଚକ୍ର ପରେ କୀଟ ପ୍ରଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ଜୀଵତି ଵର୍ଷାଣି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଦୁଷ୍କୃତସ୍ଯ କ୍ଷଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଜାଯେତ ମାନୁଷଃ
ସେଠାରେ ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ। ତାର ଦୁଷ୍କର୍ମ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ପରେ ସେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।